Encamên lêgerînê
bj/m sara
fêd suyun çekilmesinden sonra oluşan kumlu arazi.
m küçük vadi
fêdar saralı.
rd saralı
fêde bnr feyde
fêdemend bnr feydemend
fêdok bnr fediyok
fêdokî bnr fediyokî
fêhel rd helal
fêhel bûn l/ngh helal olmak
fêhel kirin l/gh helal etmek
fêhelbûn m helal olma
fêhelkirin m helal etme
fêhêt rd 1. ayıp 2. m utanç
fêhêtayî m utanma, çekinme
fêhêtoyî rd çekingen
fêhêtoyîtî m çekingenlik
fêhmkirin anlamak, kavramak.
fêhrêst bnr fêhrist
fêhrist m 1. fihrist, içindekiler 2. fihrist, katalog 3. dizin, indeks 4. fihrist, not defteri
fêkî m meyve, yemiş
fêkîdank m meyvelik, meyve yeri
fêkîdar rd 1. meyveli 2. meyveli (meyve ile yapılmış, içinde meyve bulunan)
fêkîfiroş nd/nt meyveci, yemişçi (satan kimse)
fêkîfiroşî m meyvecilik
fêkîvanî m meyvecilik
fêkîyên hişk bot kuru meyve (olgunlaşınca dış kabuğu kuruyan meyve)
fêkîyên hişkkirî kuru meyve, kurutulmuş meyve
fêl 1.niyet. 2.hile.
m 1. edim, eylem 2. oyun, desise, hile
fêl fêlê perê ne sim simên kerê ne bu yapılanların kime ait olduğunu biliyorum ama kanıtlayamıyorum; anlamında bir deyim
fêl fen (fend an jî finyaz) oyun, düzen, hile
fêlbaz nd/nt düzenbaz, hilebaz, hileci, oyunbaz
fêlbazî m düzenbazlık, hilebazlık, hilecilik, oyunbazlık
fêlçak rd iyi edimli, iyi eylemli
fêlçakî miyi edimlilik, iyi eylemlilik
fêlnîş rz/m sıfat fiil
fêlpîs rd kötü edimli, sinsi
fêm anlak.
m anlama, anlayış
fêm kirin l/gh 1. anlamak 2. anlamak (sorup öğrenmek) * bûyera li derve fêm bike dışardaki olayı anlayıver 3. anlamak (olumsuz veya soru biçiminde; iyilik görmek, yararlanmak) * min tu tiştek ji vê îlacê fêm nekir ben bu ilaçtan hiç birşey anlamadım 4. sezmek
fêmbar rd anlaşılır
fêmbarî m 1. anlaşılırlık 2. wj/m yalınlık
fêmker rd 1. anlayışlı 2. kavrayışlı
fêmkerî m 1. anlayışlılık 2. kavrayışlılık
fêmkirin m 1. anlama 2. fel anlama (bir olay veya önermenin daha önce bilinen bir kanunun veya formülün sonucu olduğunu görme) 3. seziş, sezme (anlama)
fêmkor rd anlayışsız, düşüncesiz, dar kafalı, hödük
fêmkorî m anlayışsızlık, düşüncesizlik, hödüklük
fêmkorî kirin düşüncesizlik etmek
fên m oyun, hile
fên û fût hile düzen
fênbaz rd düzenbaz, düzenci
fênbazî m düzenbazlık, düzencilik
fênek kurnaz, hilecî, üç kağıtçı, dalavereci.
fênik m hastalık rüzgârı
fêr m 1. ögrenme 2. ders 3. kurs
fêr bûn l/ngh 1. öğrenmek * dersa xwe fêr bibe dersini öğren 2. öğrenmek (beceri, yetenek kazanmak) 3. öğrenmek (haber almak) * min lê kola, lê ez tu tiştekî fêr nebûm araştırdım ama bir şey öğrenemedim 4. alışmak, alışılmak 5. alışmak (yadırgamaz duruma gelmek) 6. alışmak (sürekli ister olmak)
fêr kirin l/gh 1. öğretmek 2. alıştırmak
fêraq m ayrılık
fêrbûn m 1. öğrenme 2. öğrenme (beceri, yetenek kazanma) 3. öğrenme (haber alma) 4. alışma, alışılma 5. alışma (yadırgamaz duruma gelme) 6. alışma (sürekli ister olma)
fêrbûnî öğrenim, tahsil.
fêrbûyî rd 1. öğrenmiş 2. alışmış, alışkın
fêrbûyîn m 1. öğreniş 2. öğreniş (beceri, yetenek kazanma) 3. öğreniş (haber alma) 4. alışma, alışılış 5. alışma (yadırgamaz duruma gelme) 6. alışma (sürekli ister olma)
fêrdar rd öğretici
fêrdarî m 1. öğreti 2. egzersiz 3. bilgi edinme, öğrenme, ıttıla
fêre ibret.
m 1. ders 2. mec ibret
fêrek rd eğitilmiş, terbiye edilmiş olan
fêrgeh dershane.
m 1. okul 2. dersane, derslik
fêrgeha kutayî lise
fêrgeha navîtayî ortaokul
fêrgeha seretayî ilkokul
fêrî (...) bûn 1) öğrenmek 2) öğrenmek (beceri kazanmak) 3) -e alışmak * fêrî zûrabûnê bûye erken kalkmaya alışmış 4) -e alışmak (yadırgamaz duruma gelmek) 5) -e alışmak (sürekli ister olmak) 6) -e alışmak (etkisini yitirmek) * em fêrî lêdanê bûn dayağa alıştık
fêrî (...) kirin 1) öğretmek 2) (bilinmeyen bir konuda bilgi sahibi etmek) 3) öğrenmek (yetenek, beceri kazanmak) 4) -e alıştırmak
fêrî hev bûn l/bw birbirine alışmak, öğürleşmek
fêrîk m ferik, piliç
fêris zeki, çalışkan.
rd 1. yiğit 2. mec kocaman, iri
fêrisane rd/h yiğitçe
fêrisî m yiğitlik
fêrisî kirin yiğitlik etmek
fêrisîn kavrayış.
fêrist m 1. fihrist 2. katalog
fêristî kirin l/gh kataloglamak
fêristîkirî rd kataloglanmış olan
fêristîkirin m kataloglama
fêrkar nd/nt 1. öğretici 2. öğretmen
fêrkarî m öğretim
fêrkarîzan nd/nt pedagog
fêrkarîzanî m pedagoji
fêrker rd öğretici
fêrkerde rd öğretici
fêrkerî m öğreticilik
fêrkirî rd 1. öğretilmiş, eğitilmiş 2. alıştırılmış
fêrkirin m 1. öğretme, öğretiş 2. alıştırma
fêrmend öğretici, öğretmen.
nd/nt 1. öğretmen 2. eğitmen
fêrmendê bayan öğretmen.
fêrmendî m 1. öğretmenlik 2. eğitmenlik
fêrmendî kirin 1) öğretmenlik yapmak 2) eğitmenlik yapmak
fêrname m diploma
fêrûz rd kutlu kişi
fêrxane m dersane, derslik, sınıf
fêşk m eylem, edim, fiil
fêşkî fel/rd edimsel
fêşkxerab rd fiili bozuk
fêt m utanma
fêtkarî m utanç, mahcubiyet
fêtok rd utangaç, çekingen
fêtokî rd/h 1. utangaçça, çekingence 2. m utangaçlık, çekingenlik
fêtokî li mêran, kenokî li jinan nayê utangaçlık erkeğe, hayasızlık kadına yakışmaz
fêz (i) m 1. karşı (bir şeyin, bir yerin, bir kimsenin ünü, esas tutulan yüzünün ilerisi) * çiyayê li fêza gund köyün karşısındaki dağ 2. yamaç 3. cephe * ez di fêza xwe de dinihêrim kendi cephemde bakıyorum 4. üst taraf
fêz (ii) m 1. kurum, kurumlanma, kasılma, kibir, büyüklenme 2. caka, gösteriş, afi
fêz (iii) m 1. meydan (köy meydanı) 2. küçük baş hayvanların istirhat ettikleri veya gece kaldıkları yer
fêz bûn l/ngh gururlanmak
fêz dan l/gh sıvışmak, tüymek
fêz kirin l/ngh kurumlanmak, kasılmak
fêzbûn m gururlanma
fêzdan m sıvışma, tüyme
fêzkirin m kurumlanma, kasılma
(navdêr, mê) atî, teb, edr, hedr, keps, edir, epîlepsî, êşek e car-car tavilê têt mirovî û mirov bêhiş dibe û bêhemdî xwe dilive: Dîsan tebê girt û bi erdê ket..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: فێ.
Bide ber: bê çê dê ê hê jê kê lê mê nê rê sê şê tê vê wê xê yê zê.
ji: Ji Proto-hindûewropî poyǝmn-, spoyǝmn- (kef, kefa avê yan sabûnê ji ber ku di rewşa fê de kef bi ser devê mirovî dikeve), Proto-aryayî pH2oi̯no, (s)pH2oi̯no, hevreha فین /fîn: kif, kifkifa difinê) ya farisî, fink (kef) ya osetî, sanskrîtî fêna (kef), almanî Feim (kef), inglîzî foam (kef), latînî spuma (kef), rusî пена (péna)....
: tebdar tebdarî tebgir tebgirî
fêd erdê bixîz ê ku piştî vekişîna avê dertê holê
erdê bixîz ê ku piştî vekişîna avê dertê holê
fêdar kesê ku bi nexweşiya fêyê ketiye
kesê ku bi nexweşiya fêyê ketiye
fêdebexş (rengdêr) fêdeder, kêrhatî, bikêr, mifadar, sûdmend, fêdedar, bimifa, sûdder, bisûd, bikelk, bixêr, biber, guncav, bikar, sûdbexş, mifabexş.
Herwiha: faydebexş, feydebexş.
Dijwate: bêfêde.
ji wêjeyê: Her tiştî, bi wê telgrafê destpêkir ku Mudurê Sekreteryata Taybetî a Ataturk Sureyya Anderman di 17-ê çiriya paşîn a 1937-ê de (yanî wê şeva ku Ataturk bi trênê ji Elazîzê derbasî Diyarbekirê dibû) piştî minaqeşeyeka li ser ziman, di saet 3.45 de ji Erxeniyê (qezayeka Diyarbekirê) şand. Bi qeyda “Ecele” telgrafa ku ji Sekreterê Giştî yê Dezgeya Ziman ya Tirk (Türk Dil Kurumu) Ibrahim Necmi Dilmen re hatibû şandin wiha bû: “Gelo tu etud li ser etîmolojiya navê bajarê Diyarbekirê hene? Esas divê navê vî bajarî bi maneya diyarê madenan ‘Diyarbakır’ be û îdî ê bi vî navî bê binavkirin û naskirin. Tê ferman kirin ku Dezgeha Ziman li gel Dezgeha Dîrokê di vî warî de hevkariyê bike û lêkolînên hîstorîk (dîrokî) û linguistîk (zimanevanî) bike. Ê fêdebexş be eger hûn parlamenterê Balikesîrê Ismail Haqqî jî beşdarî vê xebatê e bikin. Ez rica dikim ku lêkolîn bi tekûzî bên kirin û eger mimkin e encamên wê bo me bên hinartin.”(Netkurd.com, 11/2007).
ji: fêde + -bexş.
: fêdebexşî, fêdebexşîtî, fêdebexştî
fêdebexşî (navdêr, mê) rewşa fêdebexşbûnê.
ji: fêdebexş + -î
fêdeder (rengdêr) fêdebexş, kêrhatî, bikêr, mifadar, sûdmend, fêdedar, bimifa, sûdder, bisûd, bikelk, bixêr, biber, guncav, bikar, sûdbexş, mifabexş
fêkî mêwe
(navdêr, nêr) mêwe, berhemên şirîn yên bi riwekan ve çêdibin û mirov dikarin bixwin (wek sêv, pirteqal, xox, mijmij, mûz, nektarîn, hilûk, kîwî, zebeş, gundor), moz, qeysî, zerdelî, hêrûg, kelek, şeftalî, şûtî, şimtî, kal.
Herwiha: fêqî, fîkî, fîqî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: فێکی.
Bide ber: keske, sebze.
ji: ji erebî فاكهة (fakhet).
: bêfêkî, bêfêkîtî, bifêkî, bifêkîtî, darfêkî, fêkîdar, fêkîdarî, fêkîdarîtî, fêkîdartî, fêkîder, fêkîderî, fêkîderîtî, fêkîdertî
fêkîdar (rengdêr) bimêwe, bipirteqal, bixox, bimijmij, bimûz, binektarîn, bihilûk, bikîwî, bizebeş, bigundor).
ji: fêkî + -dar.
: fêkîdarî fêkîdarîtî fêkîdartî
fêkîdarî (navdêr, mê) rewşa fêkîdarbûnê.
ji: fêkîdar + -î
fêkîfiroş (navdêr) meywefiroş, kesa/ê ku fêkî difiroşe, kesa/ê ku karê wê/wî firotina fêkî ye.
Herwiha: fêqîfiroşNêzîk, sebzefiroş.
ji wêjeyê: Fêkîfiroşê bi navê Omer Erîk jî navên fêkiyan bi kurdî û tirkî nivîsand û piştgirî da kampanyayê. Erîk, anî ziman ku kurdî zimanê pêşiyên wan e û dê kurdî ferî zarokên xwe jî bikin.(Firatnews.com, 1/2010).
ji: fêkî + -firoş.
: fêkîfiroşgeh, fêkîfiroşî, fêkîfiroşxane
fêkîfiroşî (navdêr, mê) rewşa fêkîfiroşbûnê.
ji: fêkîfiroş + -î
fêkîfiroşxane (rengdêr) bi awayekî fêkîfiroş.
ji: fêkîfiroş + -ane
fêl dek û hîle
(navdêr, mê) lêb, hîle, xap, dekûdolab, qîle, fen, xapandin, xirrandin, fîîl, kiryar, kirin, xebat (bi taybetî yên xirab), (zimannasî) (lêker).
Herwiha: fêil, fêl, fihl, fiil, fiil, fil.
Bide ber: fal, fîl.
Bikaranîn: Lêker: fêl kirin. Navdêr: fêlkirin Rengdêr: fêlkirî.
ji: ji erebî فعل (fil: 1) kiryar, kirin, kar) ji فعل (feele: kirin), hevreha aramî ܦܥܠܐ (peela), îbrî פעל (peel). Ji heman rehî: fail, fêr, fil, mefûl, pale..
: fêlkar, fêlkarî, fêlker, fêlkerî, fêlvan, fêlvanî, fêlzan, fêlzanî
fêl fiştik kirin (biwêj) di nav hewldanên xinis û sextekariyê de bûn. emana min jijina min diçe. ji ber ku pir fû û fisti kan dike.
fêl kirin (lêker)(Binihêre:) fêl
fêl û tele dek û dolab
fêlbaz dekbaz û hîlebaz
(navdêr) hîlebaz, cambaz, şeytan, qurnaz, xapîner, lêbker, hîleker, mizewir, dekbaz, kone, kesa/ê ku fen û fûtan dike, kesê/a ku xelkê dixapîne, şatir, bendbaz, fenaker, rûvî, akrobat, pîs, pespaye, lêbok, jîr.
Herwiha: fêhilbaz, fêhlbaz, fihilbaz, fihlbaz.
ji: fêl + -baz.
Bikaranîn: Lêker: fêlbaz bûn, fêlbaz kirin. Navdêr: fêlbazbûn, fêlbazkirin Rengdêr: fêlbazbûyî, fêlbazkirî.
: fêlbazî, fêlbazîtî, fêlbaztî
fêlbaz bûn (lêker)(Binihêre:) fêlbaz
fêlbaz kirin (lêker)(Binihêre:) fêlbaz
fêlbazbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) fêlbaz
fêlbazbûyî (rengdêr) (Binihêre:) fêlbaz
fêlbazî (navdêr, mê) konetî, hîlebazî, cambazî, gelacî, şeytanî, qurnazî, xapandin, lêbkirin, hîlekirin, mizewirî, karê fêlbazan.
Herwiha: fêhilbazî, fêhlbazî, fihilbazî, fihlbazî.
ji: fêlbaz + -î.
Bikaranîn: Lêker: fêlbazî kirin. Navdêr: fêlbazîkirin Rengdêr: fêlbazîkirî
fêlbazîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye fêlbazî kirin
fêlbazîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) fêlbazî
fêlbazkî (navdêr, mê) bi fêlbazî, bi xapînî.
ji: fêlbaz +-kî
fêlbazkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye fêlbaz kirin
fêlbazkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) fêlbaz
fêlên firewn û şîretên mûsa tevî hev kirin helalî û heramî berdan ser hev
fêlkarî (navdêr, mê) rewşa fêlkarbûnê.
ji: fêlkar + -î
fêlker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê fêl dike, hêrskirin, tevdan, hêrsker, fêlbaz, hîlebaz.
ji: fêl + -ker
fêlkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye fêl kirin
fêlkirin (navdêr)(Binihêre:) fêl
fêloyî (navdêr, mê) durûtî, hîlebazî, delkbazî.
ji: fêl +-oyî
fêlvanî (navdêr, mê) karê fêlvanan.
ji: fêlvan + -î
fêm 1. feraset 2. zêhn 3. hizr û raman
fêm kirin 1. tê gihiştin 2. pê hesîn *"dîwaro ji te re dibêjim, bûkê tu fêm bike"
(lêker) tê gihiştin, pê hesîn dîwaro ji te re dibêjim, bûkê tu fêm bike
fêmbar (rengdêr) peyv an jî rewşa ku mirov zûzûka jê têdigihêje. , Zimanê wî her çiqas rewanbêj be jî fêmbar e?Bi alfabeyên din.
Hevwate: bikaranîneke kêmtir û dirêjtir e: têgihiştinbar.
Dijwate: .
ji: têgihiştin + bar
fêmkirin (navdêr, mê) têgihîştin, fehmîn, Tirkî anlama, tefehhüm, Tirkî anlama, tefehhüm, Îng.: apprehend, Îng.: savvy
fêmkor 1. bêferaset 2. serkevir
fêmkor bûn (biwêj) di fêrbûnê de astengî kişandin. qetji delalê tiştekî hêvî meke, ew miroveke fêmkor e. fêmber bûn têgihîştin, ji dinyayê hin tişt fêm kirin. tiştek pê nayê, ew qas jî nekeve tatêlê, ma tu nabînî şikir êdî ew jî fêmber bûiye, ji rewşi fêm dike.
fênik (rengdêr) hênik, ne zêde germ û ne jî sar, piçekî sar, hinekî germ.
Bikaranîn: Lêker: fênik bûn, fênik kirin. Navdêr: fênikbûn, fênikkirin Rengdêr: fênikbûyî, fênikkirî.
: fênikahî, fênikatî, fênikayî, fênikî, fênikîtî, fênikker, fêniktî
fênik bûn (lêker)(Binihêre:) fênik
fênik kirin (lêker)(Binihêre:) fênik
fênikbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) fênik
fênikbûyî (rengdêr) (Binihêre:) fênik
fênikî (navdêr, mê) rewşa fênikbûnê.
ji: fênik + -î
fênikker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê fênik dike.
ji: fênik + -ker
fênikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye fênik kirin
fênikkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) fênik
fêr zanîn
(rengdêr) hîn, perwerde, elimî, elimtî, hînbûyî, xwenda: fêr bûn (hîn bûn, elimîn) fêr kirin (hîn kirin, elimandin).
Herwiha: fêl.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: فێر.
Bikaranîn: Lêker: fêr bûn, fêr kirin. Navdêr: fêrbûn, fêrkirin Rengdêr: fêrbûyî, fêrkirî.
ji: Herwiha fêl, ji erebî فعل (fil > binêre fêl). Guherîna L bi R diyardeyeka berbelav e..
: fêrber, fêrberî, fêrgeh, fêrgehî, fêrî, fêrkar, fêrkarî, fêrker, fêrkerî, fêrnas, fêrnasî, fêrzan, fêrzanî
fêr bûn hîn bûn
fêr kar (navdêr, mê) hînkar.
ji: fêr +-kar
fêr karî (navdêr, mê) hînkarî.
ji: fêr +-karî
fêr kirin hîn kirin
(lêker) hîn kirin, perwerdehî dan yekî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: فێر کرن
fêrbar (rengdêr) hinbar, hînkirinbar, hînbar.
ji: fêr +-bar
fêrbarîtî (navdêr, mê) hînbarîtî.
ji: fêrbar +-îtî
fêrber (navdêr) kesa/ê têt fêr dibe anku têt hînkirin (bi taybetî li dibistanê), şagirt, qutabî, xwendekar, qutabî, suxte, hînber, dibistanî, telebe, elimer.
Bide ber: fêrker, hînker, mamoste.
ji: fêr + -ber.
: fêrberî, fêrberîtî, fêrbertî
fêrberî (navdêr, mê) rewşa fêrberbûnê.
ji: fêrber + -î
fêrbûn (navdêr)(Binihêre:) fêr
fêrbûyî (rengdêr) (Binihêre:) fêr
fêrdar (rengdêr) hîndar.
ji: fêr +-dar
fêrdarî (navdêr, mê) hînkirin.
ji: fêr +-darî
fêrdarîkî (navdêr, mê) bi hîndarî, hîndarîkî.
ji: fêrdarî +-kî
fêre îbret
îbret, ders, nimûne, mînak, hişyarî, zende, elamet, nîşan, îşaret, hûnawerî, elawet
fêre girtin jê îbret wergirtin
(lêker)(Binihêre:) fêre
fêrekerî (navdêr, mê) hînkerî, hînkirinî.
ji: fêre +-kerî
fêrevan (navdêr, mê) fêrkar, hînkar, perwerdekar.
ji: fêre +-van
fêrge (navdêr, mê) cihê fêrkirinê: cihê fêrbûn û fêrbûnê, cihê hînkirin û hînbûnê, cihê dersdan û dersxwendinê, dezgehên fêrkirinê (wek dibistan, lîse, zanko û hwd.).
Herwiha: fêrgeh fêrga.
ji: fêr + ge(Binihêre:) dibistan lîse medrese mektebe peymangeh qutabxane zanko
fêrgeh 1. pol 2. dibistan
(navdêr, mê) cihê fêrkirin û fêrbûnê, cihê hînkirin û hînbûnê, cihê dersdan û dersxwendinê, dezgehên fêrkirinê (wek dibistan, lîse, zanko û hwd.).
Herwiha: fêrga, fêrge.
ji: fêr + geh(Binihêre:) dibistan, lîse, medrese, mektebe, peymangeh, qutabxane, zanko
fêrgir (navdêr, mê) xwendevan, şareza, hînbûyî, ronakbîr, beledî, akademîsyen.
ji: fêr +-gir
fêrî (navdêr, mê) rewşa fêrbûnê, perwerdeyî, hûbûnî, hînbûnî, elimandinî.
ji: fêr + -î
fêrî bûn (lêker)(Binihêre:) fêrî
fêrîbûn (navdêr, mê) banîn, elimîn, mûtû, hînbûn, hoyîbûn, hutîbûn.
ji: fêrî +bûn
fêrîk (navdêr, mê) mirîşka hîn hêk nekiriye.varik,ferûck.
Hevwate: ferx.
Têkildar: mirîşk, dîkil, motik, hêk.
ji: Texmînen ji peyva erebî ferx tê ku di wateya çêçik an jî zaroka teyran..
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
fêris hêja, egîd
(navdêr) (dîrokî) şahsiwar, siwarî, şovalye, cengawerên bijare yên Serdema Navîn, (mecazî) cengawer, çeleng, qehreman, xweşmêr, camêr, bêtirs, netirs, zîrek, çalak, egîd, aktîv, xurt, jêhatî, wêrek, biste,.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: فێرس.
ji: ji erebî فارس (faris: şerrvanên siwar, şovalye), hevreha aramî ܦܪܫܐ (perraşa), îbrî פרש (paraş), têkilî فرس (fers: hesp, mahîn, dewar) ji فرس (ferese: perçiqandin, herrişandin, merriçandin, zirviçandin - belkî ji ber ku dewar bi simên xwe tiştan diperçiqînin). Bo guherîna a > ê bide ber kitêb ji erebî kitab..
: fêrisane, fêrisî, fêrisîtî, fêristî
fêris bûn (lêker)(Binihêre:) fêris
fêris kirin (lêker)(Binihêre:) fêris
fêrisane (rengdêr) bi awayekî fêris.
ji: fêris + -ane
fêrisbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) fêris
fêrisbûyî (rengdêr) (Binihêre:) fêris
fêrisî (navdêr, mê) çelengî, çalakî, pelewanî, qehremanî, zîrekî, aktîvî, egîdî, mêrxasî, wêrekî, bistehî, cesaret, netirsî, bêtirsî, xweşmêrî, taybetî, camêrî, curet, xurtî, jêhatinî, jîrî, lîmet, rewanî, segvanî, zeka, zîrekbûn, cesûrî, şampiyonî, jêhatîtî.
Herwiha: fêrisîtî, fêristî.
Bide ber: farisî.
ji: fêris + -î
fêrisî kirin (lêker)(Binihêre:) fêrisî
fêrisîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye fêrisî kirin
fêrisîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) fêrisî
fêrisîn (lêker)têgihîştin, fêhm kirin, têgihiştin.
ji: fêris +-în
fêriskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye fêris kirin
fêriskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) fêris
fêrist pêrist
(navdêr, mê) naverrok, têdek, lîsteya babetan/mijaran.
Herwiha: fehrist, fêhrist, fihrist, pêherist.
ji: jiari, hevreha farisî فهرست (fihrist), pehlewî pehrist, belkî têkilî rist, riste.
fêristsaz (navdêr)(navdêr, nêr) kesê ku lîsteyên birêkûpêk amade dike ( ji bo tiştên ku ji cûreyên wekhev in ).
Herwiha: fehrestsaz, pêheristsaz.
Têkildar: fêrist.
ji: fêrist + saz.
: fêristsazîBi Tîpên Erebî ( Soranî ) فێرستساز
fêristsazî (navdêr, mê) rewşa fêristsazbûnê.
ji: fêristsaz + -î
fêrkar (navdêr, mê) hînker, fêrker, mamosta.
ji: fêr +-kar
fêrkarî (navdêr, mê) mamostetî, hînkarî, perwerdekarî, lalatî, dersderî, wanederî, ilimderî, mielimî
fêrker (navdêr) hînker, elimîner, perwerdeker, taşîner, terbiyeker, mamoste, mielim, dersder, waneder, terbiyetder, lala, ilimder, seyda.
Bide ber: ferker.
Têkildar: fêrber, fêrkirî.
ji: fêr + -ker.
: fêrkerî
fêrkerî (navdêr, mê) rewşa fêrkerbûnê.
ji: fêrker + -î
fêrkirî (rengdêr) (Binihêre:) fêr
fêrkirin (navdêr)(Binihêre:) fêr
fêrmend (navdêr, mê) dersdar, mamasoteyê gundan.
ji: fêr +-mend
fêrmendî (navdêr, mê) dersdarî.
ji: fêr +-mendî
fêrxane (navdêr, mê) fêrgeh, dersxane (pol, sinif).
ji: fêr +-xane
fêrzan (navdêr, mê) feraşîn.
ji: fêr +-zan
fêsel serenav, nêr, navek zelaman e.
Herwiha: Feysel.
ji wêjeyê: Nûçegihanê Rûdawê herwiha got ku Ofîsa Serokatiya ENKSê jî ku ji 5 kesan pêk tê hat hilbijartin û tevî Îbrahîm Biro her yek ji Fêsel Yûsif, Ehmed Sîno, Hejar Hesen û Xelîl Husam bûn endamên Ofîsa Serokatiyê ya ENKSê..
ji: ji erebî
fêt (navdêr, mê) eyb, ar, erz, şermezarî, rûreşî, tişta/ê ku kirina wê ji alî civakî ve wek rûreşiyekê tê hesibandin: Fihêt e ku mirov bêcil li derve bigerre. şerm, namûs, şeref, fedî.
Herwiha: fehêt, fihêt.
: bêfêt, bêfêtî, fêtî
fêt kirin (lêker)(Binihêre:) fêt
fêtbar (rengdêr) hilî, qayilbar (regezî).
ji: fêt +-bar
fêtdan (navdêr, mê) fêtkarî, hêç, aran, şaran, tevdan, paldan.
ji: fêt +dan
fêtdar (rengdêr) fêtkar.
ji: fêt +-dar
fêtdayî (rengdêr) box box, arandî, girgîn, harkirî.
ji: fêt +dayî
fêtî (navdêr, mê) rewşa fêtbûnê.
ji: fêt + -î
fêtkar (navdêr, mê) regezxwar, bêhnxweş, şirîn, regezî, zayendî, têrbelg, kesk, pirber, ava, havildar, avdar, tamdar, dewlemend, serxweş, marî, şeytanî, alandî, kevirek nerm, parsêk, pelpker, belqitî.
ji: fêt +-kar
fêtkarî (navdêr, mê) regezdarî, arandin, hêç, fêtdan, aran, fêt.
ji: fêt +-karî
fêtkarî kirin (lêker) qayil kirin.
ji: fêtkarî + kirin
fêtkarîkî (navdêr, mê) bi dawênpîsî, bi fêtkarî, bi harî, bi fêtkari.
ji: fêtkarî +-kî
fêtker (navdêr, mê) hêçker.
ji: fêt +-ker
fêtkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye fêt kirin
fêtkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) fêt
fêtokî 1. fediyok 2. şermoke *"fêtokî li mêran, kenokî li jinan nayê"
(rengdêr) fediyok , şermoke fêtokî li mêran, kenokî li jinan nayê
fêz aliyê jorîn *"agir berda kome, xwe da fêza zomê"
aliyê jorîn agir berda kome, xwe da fêza zomê.
Bikaranîn: Lêker: fêz bûn, fêz kirin. Navdêr: fêzbûn, fêzkirin Rengdêr: fêzbûyî, fêzkirî
fêz bûn (lêker)(Binihêre:) fêz
fêz kirin (lêker)(Binihêre:) fêz
fêzbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) fêz
fêzbûyî (rengdêr) (Binihêre:) fêz
fêzî (navdêr, mê) fortekî.
ji: fêz +-î
fêzîtî (navdêr, mê) fortekîtî, bûngîtî, rûqayîmîtî, haş.
ji: fêz +-îtî
fêzkar (navdêr, mê) pirbêj.
ji: fêz +-kar
fêzkî (navdêr, mê) bi fêzî, difnbilindî, fêz.
ji: fêz +-kî
fêzkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye fêz kirin
fêzkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) fêz
fêde f. (const. fêda) benefit: ji bo fêda xwe=for one’s one benefit, in one’s own interests
fêhm =fehim
=fehim
fêhm kirin to understand
fêkî fruit
fruit
fêlbazî f. cunning
fêr subject (of instruction)
fêr bûn to learn
fêr kirin to teach
fêre doctrine
fêre bûn v.i. to learn
v.i. to learn
fêreyî ... bûn to learn s.th., to become accustomed to s.th.
fêrî ... bûn v.i. to learn: ew di demeke kurt de fêrî tirkî bû=he learned Turkish in a short time
v.i. to learn: ew di demeke kurt de fêrî tirkî bû=he learned Turkish in a short time
Epilepsie krank
fêde bereit zu sterben
Erfolg
Nutzen
Nützlichkeit
tauglich
tüchtig
Überlegener
Vorteil
nützlich
fêkî Obst
fêl Betrug
Hinterhalt
Hinterlist
Kriecherei
Schmeicheln
Trick
fêlbaz betrügerisch
listig
schlau
tückisch
fêldar Wahrsager/in
fêm Verstand
fêmkirin ergreifen
verstehen
fêmkor unempfindlich
fêr Vorlesung
fêr kirin lehren
unterweisen
fêrbûn lernen
verstehen
fêrew Sitte
fêrewe Gewohnheit
fêrgeh Schule
fêrîg junges Huhn
fêris beherzt
Beherzter
geschickt
schlau
tapfer
Tapferer
fêrişte Engel
fêriz erfahren
mutig
schlau
stark
wohlgestaltet
fêz darüber
Hochmut
oberer Teil
oberhalb
Oberseite
Ort
Platz
Stolz
m. tip. fef/?., sara m.r epîlepsî m.
kîm. meywe, fêkî, mêwe n.
fêdar rd. fefin, sarayin
fêhêtayî m. ar, serm, heya, xeya n.
fêkîdank m. meywedang n.
fêkîdar rd. meyweyîn, fêkîyin
fêkîfiros m/n. meywerotox, fêkîrotox n.
fêkîyê hisk m. meyweyo husk, huskmeywe n.
fêl m. nîyet, fêl, nêt n.
fêlbaz rd. dekbaz, hîlekar, fendbaz, hîlesaz, xapxapok, kaybaz, xaxeker, xapeker, xapanok
fêlbazî m. dekbazîye, fendbazîye, xapxapokîye, hîlekarîye, xaxekerîye, xapanokîye, dekbazênî, hîlesazîye, kaybazîye, xapekerîye m.
fêlnîs m. rz. fêlnas, partîsîp, salixnamekar n.
fêmkor rd. famkor, vîrekor, kêmhes, kêmaqil, kêmmezg, bêfam, korefam, korfêm, bêfehm
fêmkorî m. famkorîye, vîrkorîye, bêfamîye, korefamîye m.
fêmldrin n. îdraq, sersîyayis, serwaxtbîyayis, rîrestis, famkerdis n. *hatin fêmldrin llb. fam kerîyene, ameyene famkerdene, serwaxt kerîyene, ameyene serwaxkerdene
fêr n. het, teng, hêm, per, kîste, kaleke n.
m. bander, mûs, bonder, bunder n.
fêr bûn lng. . banderîyene, mûsayene, bander bîyene, misayene
fêr kirin tg. bandernayene, mûsnayene, bander kerdene, mojnayene
fêrbûn m. banderbîyayis, mûsayis, banderîyayis n.
lng. xo re rîdayene, rîmûsayene, rîbanderîyene, banderê rîbîyene
fêrbûnî m. banderbîyayis, mûsayis, banderîyayis n.
fêrbûyî rd. banderîyaye, mûsaye
fêrdar m/n. perwerdeker, pedagog, terbîyecî, perwerdekar n.
fêre m. îbret, derse, elawete n.
fêrgeh m. dersxane, mûsxane, banderxane, mûsgeh, bandergeh n.
m. wendegeh, mekteb, perwerdegeh n.
fêrî hev bûn lng. . yewbînî mûsayene, banderêyewbînî bîyene, yewbînî banderîyene
fêrî... bûn lng. . xo re cidayene, rîmûsayene, cibanderîyene, banderê rîbîyene
fêris rd. narîn, nazenîn, zarîf, wesek, trîtal
rd. mêrde, çêr, xirt, qehreman, egît, xurt, jîhat, camêrd, canmêrd
fêrisî m. çêrîye, sêrgeleyîye, xurtîye, qehremanîye, egîtîye, camêrdîye, mêrdeyîye, çêrênî, xirtîye, qeremanênî, camêrdênî, mêrdeyênî, jîhatîye m.
fêrkarî m. banderîye, mûsnedarîye, talîm, tedrîsat m.
fêrkirin m. bandernayis, mûsnayis, banderkerdis n.
fêrxane m. dersxane, mûsxane, banderxane, mûsgeh, bandergeh n.
fêz m. garane, mexelê deveyan m.
h. seranîye, hetê serî, cor
m. qureyîye, tuxîye, pirnikberzîye, kîbîr, qureyênî m.
fêz bûn lng. . qure bîyene, feserîyene, tux bîyene, piz bîyene
fêlbaz hilekar
fêlbazîye hilekarlık
(êşa) atî, sara, epîlepsî
fêdar atîdar, saradar, epîleptîk, kesa/ê êşa atî / sara / epîlepsî lê ye
fêl fêl, lêb, lêhb, hîle, dekûdolab, lîstik
fêlbaz fêlbaz, hîlebaz, lêbker, lêhbker
fêlûferec dekûdolab, lêb, hîle, fêl, lêhb, xapandin
fênik hênik, hînik, hûnik, hîn, ne germ û ne jî sar
fêr fêr, hîn, hî, hû, elm
fêr bûn fêr bûn, hî(n) bûn, elimîn
tamijîn, elma xwe girtin
fêr kirdin fêr kirin, hî(n) kirin, elimandin
tamijandin, elimandin xwe
fêrbû fêrbû, hî(n)bû, dijw. zikmakî
fêrdar fêrdar, hîndar, şagird, kesa/ê têt fêrkirin
fêrdarî fêrdarî, hîndarî, ders(dan), wane(dan)
fêrge fêrge, xwendinge, dibistan, qutabxane, cihê lêfêrkirinê û lêfêrbûnê
fêrkar, fêrker fêrkar, fêrker, hîndêr, fêrdêr, hînkar, hînker, perwerdekar, perwerdekar, mamoste, kesa/ê fêr / hîn dike,
fêsan şil bûn, şilîn, şilikîn
fêm kirin понимать
Tu fêm dikî? : ты понимаешь?
fêkî frukto
fêm kirin kompreni. ŝi komprenis la lingvon de la birdoj
fêr bûn lerni
fêr kirin instrui