Encamên lêgerînê
ev 1. xanî n, ban n, mal m (ew avahiya tenê ji bo ku malbatek tê de bijî, hatiye duristkirin) 2. xanî n, ban n, mal m (cihê ku ke­sek an jî malbatek tê de dijî) 3. mal (pîr û pergala hundirê xanî) *evi çok temiz ma­la wê pir paqij em 4. -xane, -geh; di zimanê me de ev bi parkîtan tê pê (cihê ku tê de karek tê kirin an jî, ji bo armanceke diyarkirî tê bikaranîn) *dikim evi terzîxane, dirûngeh 5. malbend, melbend, yane (cihê kes an jî saziyekê ya ji bo têkiliyên çandî, civakî û abori) *öğretmen evi malbenda mamosteyan m 6. malî (di wa­teya malbatê de) 7. mal, ezbat (di wateya nesi de) m
1. xanî n, ban n, malm (ew avahiya tenê ji bo ku malbatek tê de bijî, hatiye duristkirin) 2. xanî n, ban n, malm (cihê ku kesek an jî malbatek tê de dijî) 3. mal (pîr û pergala hundirê xanî) * evi çok temiz mala wê pir paqij em 4. Ğxane, Ğgeh; di zimanê me de ev bi parkîtan tê pê (cihê ku tê de karek tê kirin an jî, ji bo armanceke diyarkirî tê bikaranîn) * dikim evi terzîxane, dirûngeh 5. malbend, melbend, yane (cihê kes an jî saziyekê ya ji bo têkiliyên çandî, civakî û aborî) * öğretmen evi malbenda mamosteyanm 6. malî (di wateya malbatê de) 7. mal, ezbat (di wateya nesl de)m
ev açmak 1) mala xwe cihê ki­rin, mala xwe qetandin (ji bo xwe xaniyek taybet terxan kirin) 2) mala xwe cihê kirin (ji bo zewicînê)
1) mala xwe cihê kirin, mala xwe qetandin (ji bo xwe xaniyek taybet terxan kirin) 2) mala xwe cihê kirin (ji bo zewicînê)
I) Mala xwe cihê kirin. Mala xwe qetandin. II) Mala xwe cihê kirin. (ji bo zewacê)
ev adamı mêrê ji xwe re, mêrê ji mala xwe re, mêrê ku bi mala xwe ve ye
mêrê ji xwe re, mêrê ji mala xwe re, mêrê ku bi mala xwe ve ye
Mêrê ji xwe re. Mêrê ji mala xwe re.
ev alma komşu al li xaniyê baş menêre, li cîranê baş binêre, xanî mestine cîran bistîne altı jêrzemîn
li xaniyê baş menêre, li cîranê baş binêre, xanî mestîne cîran bistîne
ev altı jêrzemîn
ev bark 1) mal û hal, mal û melal, mala û malat, xan û man 2) malbat, zar û zêrç
1) mal û hal, mal û melal, mala û malat, xan û man 2) malbat, zar û zêrç
ev bark sahibi yapmak bi mal kirin
bi mal kirin
Bi mal û milk kirin. (Yek) kirin xweyî mal û milk.
ev bark yıkmak mala xelkê xera kirin, destê jin û mêr ji hev kirin
ev bireyleri kulfet, gelûr
kulfet
ev bozmak 1) mala wan xera kirin (ku hinek bibin sebeb ku jin û mêr ji hev bibin) 2) mala xwe xera kirin (ku jin û mêr xwe bi xwe bi hev bikevin û ji hev bibin)
I) Mala wan xera kirin. II) Mala xwe xera kirin.
ev ekonomisi maldarî
ev ev dolaşmak (veya ev ev gezmek) mal bi mal gerîn
ev gailesi gilûra malê
ev halkı ber û malî, malî
ev hanımı bermalî
ev işi karê nav malê
ev işleri nan­kördür karê malê sed û sî ne, av û axur tenê beylû ne
ev işletmek kerxane şixulandin
ev kadını 1) bermalî, jina malan, kevanî 2) bermalî, malîvan, jina hundiran (jina ku li der naxebite û bi karê nav malê bilî dibe)
ev kirası kiriya xanî
ev pilici Keça malê.
ev sahibi 1) xweyê malê, xwediyê xanî 2) mazûban, maloban, mazûvan, malvan, melovan (kesê ku mêvanan vedixwîne mala xwe)
ev sahibi mülk sahibi, hani bunun ilk sahibi dan û stendina Xwedê ne tiştekî ye, bi mal û mulkên xwe fexr nebe
ev şenliği Pîrek. Hevser.
ev sineği mêşikên malan, vizikên malan (Musca domestica) zo/nd
mêşikên malan, vizikên malan (Musca domestica) zo/nd
ev tavuğu Jina mêrkirî. Jina zewicandî.
ev tutmak xanî girtin xanî kirê kirin
ev yemeği xwarina malê, nanê malê
evç 1 cihê berztirin 2. rojdûrk ast/m 3. bnr eviç
1. cihê berztirîn 2. rojdûrk ast/m 3. bnr eviç
evce (evcek) koçemal, malîtî *sinemaya ev­cek gidiyoruz em bi koçemal diçin sînemayê h
evce, evcek koçemal, malîtî * sinemaya evcek gidiyoruz em bi koçemal diçin sînemayê h
evci kesê ku roja betlana diçe mala xwe (ji bo xwendekar û leşkeran)
kesê ku roja betlana diçe mala xwe (ji bo xwendekar û leşkeran)
evcik malik, xanîk m
malik, xanîk m
evcil kedî, malofî, kehî, mamir *evcil hay­vanlar heywanên kedî rd ç
kedî, malofî, kehî, mamir * evcil hayvanlar heywanên kedîrd ç
evcil hayvan ma­lî
malî
evcil kuş balindemalî
balindemalî
evcilleşme kedîbûn, malofîbûn, mamirîbûn, kehîbûn m
kedîbûn, malofîbûn, mamirîbûn, kehîbûn m
evcilleşmek kedî bûn, malofî bûn, mamirî bûn, kehî bûn l/ngh
kedî bûn, malofî bûn, mamirî bûn, kehî bûn l/ngh
evcilleştirilmek hatin kedîkirin, hatin malofîkirin, hatin mamirîkirin, hatin kehîkirin l/tb
hatin kedîkirin, hatin malofîkirin, hatin mamirîkirin, hatin kehîkirin l/tb
evcilleştirme kedîkirin, malofîkirin, mami­rîkirin, kehîkirin m
kedîkirin, malofîkirin, mamirîkirin, kehîkirin m
evcilleştirmek kedî kirin, malofî kirin, ma­mirî kirin, kehî kirin l/gh
kedî kirin, malofî kirin, mamirî kirin, kehî kirin l/gh
evcillik malok, henekok m
malok, henekok m
evcimen 1. mêrê bi mala xwe ve girêdayî 2. êgin, jina jêhatî rd
1. mêrê bi mala xwe ve girêdayî 2. êgin, jina jêhatî rd
evde kalmak Di stûyê xweyî xwe de man. Di mal de man. (ji bo keçan)
evde kal­mak di mal de man, di stûyê xweyê xwe de man (ji bo keçên ku di mala bavê xwe de raşikestine û hîna nezewicîne)
evdeki hesap çarşiya uymamak hesabê mal û çarşiyê li hev nenihêrtin, xebera malê û bajêr li hev nenihêrtin, hesabê ma­lê û sûkê li hev derneketin
evdeki hesap çarşıya uymamak Hesabê malê û yê sûkê li hev derneketin (negirtin).
evdeş hemnişîn, hemmalî (kesê ku di eynî malê de diminin) rd
hemnişîn, hemmalî (kesê ku di eynî malê de dimînin) rd
eve uğramak bi male ketin
evecen lezgîn, kesê biecele rd
lezgîn, kesê biecele rd
evecenlik lezgînî m
lezgînî m
evegen 1. çipik 2. lêçêr (nexweşiya ku zû bela dibe) rd
1. çipik 2. lêçêr (nexweşiya ku zû bela dibe) rd
evel allah Pêşî Xwedê. Bi raya Xwedê.
evelemek gevelemek mizmizandin (gotinê di devê xwe de birin û anîn) l/gh
gevelemek mizmizandin (gotinê di devê xwe de birin û anîn) l/gh
evermek 1. zewicandin l/gh 2. dan ber mal û mêran, dan mêran (ji bo jinan) l/lb
1. zewicandin l/gh 2. dan ber mal û mêran, dan mêran (ji bo jinan) l/lb
evet 1. erê, herê, belê (ji bo pesendkirina tiş­tekî) 2. erê, herê, te got erê (di dawiya hevokê de ji bo zexmkirina wateya erêniyê) *gidip onunla konuşacam, evet sonra da... ez dê herîm pê re bipeyîvim, pişt re jî te got erê ... h
1. erê, herê, belê (ji bo pesendkirina tiştekî) 2. erê, herê, te got erê (di dawiya hevokê de ji bo zexmkirina wateya erêniyê) * gidip onunla konuşacam, evet sonra da... ez dê herim pê re bipeyîvim, pişt re jî te got erê ... h
evet efendimci benikê dû hebanê
benikê dû hebanê
evetefendimci Tu bêje, ez benî me. (kesê ku ji her tiştî re dibêje, belê)
evgin ecele, acîl rd
ecele, acîl rd
evham (piraniya wehm e) dilwasî, şikberî, bedgumanî, sawir, wehm, tasewas, gergdilî, waswase m
(piraniya wehm e) dilwasî, şikberî, bedgumanî, sawir, wehm, tasewas, gergdilî, waswase m
evhamlanma bedgumanîkirin, şikberikirin, wasewaskirin m
bedgumanîkirin, şikberîkirin, wasewaskirin m
evhamlanmak bedgumanî kirin, şikberî ki­rin, wasewas kirin l/gh
bedgumanî kirin, şikberî kirin, wasewas kirin l/gh
evhamlı bedguman, dilwasek, waswasok, sawsoyî, sawirî, gergdil, gumankar rd
bedguman, dilwasek, waswasok, sawsoyî, sawirî, gergdil, gumankar rd
evhamsız bêdilwas, newaswasok, nesawsoyî, nesawirî, bêtasewas rd
bêdilwas, newaswasok, nesawsoyî, nesawirî, bêtasewas rd
evi sırtında mal û halê (wî) li piştê ye, mala (yekî) li milê (yekî) ye
Mal û halê wî li pişta wî ye. Mala (yekî) li milê (yekî) ye.
evi yıkılası malxerab, malmîrat, xerabmal, malşewitî
Malmîrat. Malneket. Malxirab. Malşewitî.
eviç di muzîka eletirkî de meqamek
di muzîka eletirkî de meqamek
evin 1. puxte m 2. tene, heb (teneyê genim) n
1. puxtem 2. tene, heb (teneyê genim)n
evin bağlamak bûn tene
bûn tene
evin çocuğu xanezad
evin direği stûna nav malê, aqûbeta nav malê
Aqûbeta nav malê. Stûna malê.
evin malı değermsizdir giyayê hewşê tehl e
evini kendi eliyle yakmak agir bi dest berî ma­la xwe dan, agir bi mala xwe ve danîn, agir li ber kulîna xwe dadan
Agir bi mala xwe ve danîn. Agir li ber kulîna xwe dadan. Mala xwe şewitandin.
evinin kadını olmak hez kirin jina mala xwe bûn, hez kirin jina hundirê mala xwe bûn
Jina bitevn û teşî bûn. Kevaniya bîst û heft malan bûn.
evinlenme şeridin m
seridîn m
evinlenmek ketin heban l/ngh, seridîn l/ngh, şîr girtin l/gh
ketin heban l/ngh, seridîn l/ngh, şîr girtin l/gh
evinli tije, malik tijekirî (ji bo tov) rd
tije, malik tijekirî (ji bo tov) rd
evinsiz pûç, pûçekî rd
pûç, pûçekî rd
evire çevire helhelka dilê (yekî)..., têra dilê (yekî).. *evire çevire dövdü hel­helka dilê wî dayê (an jî têra dilê xwe lê da)
Têra dilê xwe… helkehelka dilê (yekî)… têra dilê (yekî)…
evirgen karzan (kesê ku dizane kar û maran ji hev derxe) rd
karzan (kesê ku dizane kar û maran ji hev derxe) rd
evirip çevirmek I) Birîn û anîn. II) Velqutandin du aliyan.
evirme 1. gerandin, zivirandin, çerixandin 2. akîs man/m
1. gerandin, zivirandin, çerixandin 2. akîs man/m
evirmek 1. gerandin, zivirandin, çerixandin 2. veguhartin (guhartina bastûra tiştekî) l/gh
1. gerandin, zivirandin, çerixandin 2. veguhartin (guhartina bastûra tiştekî) l/gh * evire çevire helhelka dilê (yekî)..., têra dilê (yekî).. : evire çevire dövdü helhelka dilê wî dayê (an jî têra dilê xwe lê da) * evirmek çevirmek 1) velqutandin du aliyan 2) birin û anîn: evirdi çevirdi beni tongaya düşürdü bir û anî ez xistim dafê
evirmek çevirmek 1) velqutandin du aliyan 2) birin û anîn *evirdi çevirdi beni tongaya düşürdü bir û anî ez xistim dafê
evirtik qulipandî, qelaptî, vequltandî kîm/rd
qulipandî, qelaptî, vequltandî kîm/rd
evirtim qulipan, qelap, vequltan, kîm/m
qulipan, qelap, vequltan, kîm/m
evirtme qulipandin, qelaptin, qelibandin, vequltandin m
qulipandin, qelaptin, qelibandin, vequltandin m
evirtmek qulipandin, qelaptin, qelibandin, vequltandin l/gh
qulipandin, qelaptin, qelibandin, vequltandin l/gh
eviye legana biçûk a ku mirov li malan di bin mislixê de, tê de firaqan dişo
legana biçûk a ku mirov li malan di bin mislixê de, tê de firaqan dişo
evkaf (piraniya weqf e) 1. weqf 2. saziya ku malên weqfê digêrine, îdare dike m
(piraniya weqf e)
evlâ çêtir, baştir rd
çêtir, baştir rd
evlâdı ıyal erz û eyal, zar û zêç
evlâdiyelik ji bo kurê kuran (ji bo eşyayên tirûşdar û û zû bi zû kevn nabin) rd
ji bo kurê kuran (ji bo eşyayên tirûşdar û û zû bi zû kevn nabin) rd
evlât 1. zarok, zarî, ewlad, weled (keç an jî kurê yekî) nd/nt 2. zarî, zarok, role (di wa­teya dunde, dol de) *yiğitlerin evladı zariyê egîdan n 3. kuro, keçê (gava ku kesên pîr û kal gazî ji yên xwe biçûktir dikin) b
1. zarok, zarî, ewlad, weled (keç an jî kurê yekî) nd/nt 2. zarî, zarok, role (di wateya dunde, dol de) * yiğitlerin evladı zariyê egîdann 3. kuro, keçê (gava ku kesên pîr û kal gazî ji yên xwe biçûktir dikin)b
evlât edinmek ji xwe re kirin ewlad
ji xwe re kirin ewlad
evlat edinmek Ji xwe re kirin ewlad.
evlât gibi (veya evlâdı gibi) wekî zarokên xwe, mînanî ewladên xwe (di wateya pûtepêdanê de) *evlâdı gibi çiçeklerine bakıyordu mîna­nî zariyên xwe li çîçekan dinêrt
evlâtlık 1. zarokatî, ewladî *evlâtlıktan reddetti ji ewladiyê red kir m 2. kurmarî, keçmarî, zirkeç, zirkur (ew kesê ku li gorî qanûn êdî bûye zariyê yekî) nd/nt 3. nevîsî, nefsî, berdestî, kodîk (ew kesê ku ji emrê biçûkaniyê ve li ber destê maleke din hatiye xweyîkirin) nd/nt
1. zarokatî, ewladî * evlâtlıktan reddetti ji ewladiyê red kir m 2. kurmarî, keçmarî, zirkeç, zirkur (ew kesê ku li gorî qanûn êdî bûye zariyê yekî) nd/nt 3. nevîsî, nefsî, berdestî, kodîk (ew kesê ku ji emrê biçûkaniyê ve li ber destê maleke din hatiye xweyîkirin) nd/nt
evlek 1. mişar, dep, gurî, xet, xetik (di zeviyê de xetika ku tov tê de tê çandin) 2. lat, re­fik 3. cih, cihok (erxa avê ya di zeviyê de) 4. pereyê kaxiz e deh banknot (argo) m
1. mişar, dep, gurî, xet, xetik (di zeviyê de xetika ku tov tê de tê çandin) 2. lat, refik 3. cih, cihok (erxa avê ya di zeviyê de) 4. pereyê kaxiz ê deh banknot (argo) m
evlekleme 1. latkirin, refıkkirin 2. mişarkirin, gûrîkirin, xetikkirin, depkirin m
1. latkirin, refikkirin 2. mişarkirin, gûrîkirin, xetikkirin, depkirin m
evleklemek 1. kirin lat, kirin refik 2. kirin mişar, kirin gûrî, kirin xetik, kirin dep l/gh
1. kirin lat, kirin refik 2. kirin mişar, kirin gûrî, kirin xetik, kirin dep l/gh
evlendirilmek hatin zewicandin l/tb
hatin zewicandin l/tb
evlendirme zewicandin, cewitandin, kevandin m
zewicandin, cewitandin, kevandin m
evlendirmek 1. zewicandin, cewitandin, kevandin, kevîn kirin l/gh 2. bi ser û çav ki­rin, bi mal kirin l/hw 3. dan mêr, dan şû m bo jinan) l/bw
1. zewicandin, cewitandin, kevandin, kevîn kirin l/gh 2. bi ser û çav kirin, bi mal kirin l/bw 3. dan mêr, dan şû (ji bo jinan) l/bw
evleniş zewicîn, cewitîn (awa û karê zewacê) m
zewicîn, cewitîn (awa û karê zewacê) m
evlenme 1. zewicîn, cewitîn, kevîn, kevînbûn 2. mêrkirin, şûkirin (ji bo jinan) 3. jinanîn (ji bo mêran) m
1. zewicîn, cewitîn, kevîn, kevînbûn 2. mêrkirin, şûkirin ( ji bo jinan) 3. jinanîn (ji bo mêran)m
evlenme sözleşmesi marebend
marebend
evlenmek 1. zewicîn, cewitîn, kevîn, kevîn bûn l/ngh 2. mêr kirin, şû kirin (ji bo ji­nan) l/gh 3. jin anîn (ji bo mêran) l/gh
1. zewicîn, cewitîn, kevîn, kevîn bûn l/ngh 2. mêr kirin, şû kirin (ji bo jinan) l/gh 3. jin anîn (ji bo mêran) l/gh
evlenmek barklanmak bi jin û zarok bûn, bi mal û hal bûn *evlenecek yaşta olmak a mêran bûn, a li ber mal û mêran bûn (ji bo keçikên xama)
bi jin û zarok bûn, bi mal û hal bûn * evlenecek yaşta olmak a mêran bûn, a li ber mal û mêran bûn (ji bo keçikên xama)
evlerden ırak (ve­ya evlerden uzak) dûrî malan be, dûrî avacihan be
evlerden ırak (uzak) I) Ji me dûr. Bêlome be. II) Dûrî malan be. Dûrî avacihan be.
evlere şenlik şênayiya hundir e (bi tinazan) *evlere şenlik kızları var keçeke wan heye şênayiya hundir e
I) Temaşe ye. Werin temaşeyê. (bi henekî) II) Gulê were hêjîran (dawetê). Fatê were dawetê. Gulê were ser tûyan. (bi henekî) III) Bêlome be. (Wexta qala rewşeke xerab an jî bobelatekê tê kirin, ji bo anînzimana wê rewşê û ji bo ku êdî mirov nekeve wî halî tê gotin.)
evleviyetle berî her tiştî, serê pêşîn h
berî her tiştî, serê pêşîn h
evli 1. zewicî, zewicandî, cewitî, cewitandî, kevandî 2. bijin (ji bo mêran) 3. bimêr, mêrkirî, şûkirî (ji bo jinan) 4. mal, xane *yirmi evli bir köy gundekî bîst mal 5. bimal, bixanî rd
1. zewicî, zewicandî, cewitî, cewitandî, kevandî 2. bijin (ji bo mêran) 3. bimêr, mêrkirî, şûkirî (ji bo jinan) 4. mal, xane * yirmi evli bir köy gundekî bîst mal 5. bimal, bixanîrd
evli barklı bi zar û zêç, bi jin û zarok, xweyjin
bi zar û zêç, bi jin û zarok, xweyjin
Bizar û zêç. Bijin û bi zarok. Xweyjin.
evli evine köylü köyüne mala pîrê gora pîrê, her kes û mala xwe
mala pîrê gora pîrê, her kes û mala xwe
evlik xane m
xane m
evlilik zewac, cewat m
zewac, cewatm
evlilik çağı Berzewac. Li ber mirad. Keça li ber kewna xwe.
evlilik çağında berzewac, berbext, bermiraz, li zewacê, li ber mirad
berzewac, berbext, bermiraz, li zewacê, li ber mirad
evlilik çağında olmak li zewacê bûn, li ber zewacê bûn, li ber miradan bûn, li xama bûn
li zewacê bûn, li ber zewacê bûn, li ber miradan bûn, li xama bûn
evlilik dışı derezewac, derî zewac, zewaca nerewa *evlilik dışı çocuk zarokê derî zewacê rd
derezewac, derî zewac, zewaca nerewa * evlilik dışı çocuk zarokê derî zewacêrd
evlilik dışı ilişkide bulunmak çûn ser cihê (yekî)
evlilik yapmak zewac kirin
zewac kirin
evliya (piraniya welî ye) 1. ewliya, mirovqenc n 2. ziyaret m
(piraniya welî ye)
evliya gibi eynî ewliya ye, (ji bo kesê sernerm û xûypak)
Eynî melayket e. Eynî ewliya ye.
evliyalık ewliyatî m
ewliyatî m
evliyalık evmek bnr ivmek
evmek bnr ivmek
evrak (piraniya weraq e) 1. ewraq n 2. nivîstek, pirtukên nivisandî, nameyên nivisandî m
(piraniya weraq e)
evrat (piraniya wird e) wird n
(pıranıya wird e) wirdn
evrat çekmek wird kişandin
wird kişandin
evre gihanek, gihînek, merhale m
gihanek, gihînek, merhale m
evren pulu mîka m
1. gerdûn, barîgeh, hemgel, kaînat, kozmos 2. gerdûn, kaînat (hemû heyber, gişt heyîn) m
1. gerdûn, barîgeh, hemgel, kaînat, kozmos 2. gerdûn, kaînat (hemû heyber, gişt heyîn) m
evren bilimi kozmolojî m
kozmolojî m
evren bilimsel kozmolojîk rd
kozmolojîk rd
evren doğumu kozmogonî (teoriya li ser çêbûn û koka gerdûnê) m
kozmogonî (teorîya li ser çêbûn û koka gerdûnê) m
evren pulu mîka m
evrensel 1. gerdûnî, hemgelî, barîgehî, kaînatî (tiştê bi gerdûnê re têkildar e) 2. ger­dûnî, cîhanî, kaînatî, alemgiştî (tiştê ku hemû mirovatiyê têkildar dike) *bilim evrenseldir zanist gerdûnî ye 3. cîhanî (di çapana dinyayê de) rd
1. gerdûnî, hemgelî, barîgehî, kaînatî (tiştê bi gerdûnê re têkildar e) 2. gerdûnî, cîhanî, kaînatî, alemgiştî (tiştê ku hemû mirovatiyê têkildar dike) * bilim evrenseldir zanist gerdûnî ye 3. cîhanî (di çapana dinyayê de) rd
evrenselleşme gerdûnîbûn, cîhanîbûn m
gerdûnîbûn, cîhanîbûn m
evrenselleşmek gerdûnî bûn, cîhanî bûn l/ngh
gerdûnî bûn, cîhanî bûn l/ngh
evrenselleştirme gerdûnîkirin, cîhanîkirin m
gerdûnîkirin, cîhanîkirin m
evrenselleştirmek gerdûnî kirin, cîhanî ki­rin l/gh
gerdûnî kirin, cîhanî kirin l/gh
evrensellik gerdûnîtî, cîhanîtî m
gerdûnîtî, cîhanîtî m
evrilme perişan m
perisan m
evrilmek perisîn, werar bûn l/ngh
perisîn, werar bûn l/ngh
evrim peresan, werar, tekamül m
peresan, werar, tekamûlm
evrim geçirmek peresîn, werar bûn, tekamûl kirin
evrim geçir­mek peresîn, werar bûn, tekamül kirin
evrim teorisi teoriya peresanê, teoriya tekamûlê
teoriya peresanê, teoriya tekamûlê
evrimci peresanparêz nd/rd
peresanparêz nd/rd
evrimcilik peresanparêzî m
peresanparêzî m
evrişik berevajkirî *'her insan güler'in ev­rişiği 'her gülen insandır' her mirov di­kene, berevajîkiriya wê her kesê ku dike­ne mirov e man/rd
berevajkirî * Ôher insan güler’in evrişiği Ôher gülen insandır’ her mirov dikene, berevajîkiriya wê her kesê ku dikene mirov e man/rd
evropiyum evropiyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomê 63 û giraniya wê ya atomê jî 122 ye û kurtebêja wê Eu ye kim/m
evropiyûm, elementeke ku nimroya wê ya atomê 63 û giraniya wê ya atomê jî 122 ye û kurtebêja wê Eu ye kîm/m
evsaf (pirejmariya wesf e) wesf n
(pirejmariya wesf e) wesf n
evsemek bêriya mala xwe kirin, bêriya welatê xwe kirin l/bw
bêriya mala xwe kirin, bêriya welatê xwe kirin l/bw
evsin kozik, meterîs, kozika nêçîrvanan m
kozik, meterîs, kozika nêçîrvanan m
evsiz bêmal, bêxanî rd
bêmal, bêxanîrd
evsiz barksız bêmal û hal, bêmal û malat
bêmal û hal, bêmal û malat
evvel 1. berî, pêşî *bundan evvel düşüne­cek şeyler var beriya vê, tiştên ku divê li serê bên hizirkirin hene 2. pêş, pêşî, pêşîn, ewil *evvel zaman dema pêş h
1. berî, pêşî * bundan evvel düşünecek şeyler var beriya vê, tiştên ku divê li serê bên hizirkirin hene 2. pêş, pêşî, pêşîn, ewil * evvel zaman dema pêş h
evvel allah pêşî Xwedê emirde beriya her tiştî, pêştir
pêşî Xwedê
I) Bi îzna Xwedê. II) Pêşî Xwedê.
evvel can, sonra canan bnr önce can sonra canan
evvel emirde beriya her tiştî, pêştir
evvel ve ahir di dawiya dawîn de, di serî û dawî de
di dawiya dawîn de, di serî û dawî de
evvel zaman içinde kalbur saman içinde hebû carek ji caran rehmet li bavê hazir û guhdaran, xeynî mişkên qulên (an jî şeytanê korê) li ber dîwaran (ji bo destpêka çîrok û xeberoşkan)
hebû carek ji caran rehmet li bavê hazir û guhdaran, xeynî mişkên qulên (an jî şeytanê korê) li ber dîwaran (ji bo destpêka çîrok û xeberoşkan)
evvelâ pêşî, pêşîn, ewil, serê pêşîn, berê ewilî h
evvelâ can, sonra canan bnr önce can sonra canan
evvelce 1. pêşiyê, ewilî 2. berê, demên berê h evvelden ji mêj ve, ji berê de h
1. pêşiyê, ewilî 2. berê, demên berê h
evvelce âr idi şimdi kâr oldu Pêşî qebhet bû niha adet (tomet) e.
evvelden ji mêj ve, ji berê de h
evveli 1. berê *evveli gün güneşimiz vardı roja berê tava me hebû 2. berê, ewilî (di wextê berê de) rd
1. berê * evveli gün güneşimiz vardı roja berê tava me hebû 2. berê, ewilî (di wextê berê de) rd
evveliyat beriya (tiştekî), berê nd
beriya (tiştekî), berê nd
evvelki beriya ..., dîtir *senden evvelki yê beriya te rd
beriya ..., dîtir * senden evvelki yê beriya terd
evvelki gün pêr, do na pêr
pêr, do na pêr
evvelki sene par, îsal na par
par, îsal na par
evvelleri demên berê, wextên berê evvelâ pêşî, pêşîn, ewil, serê pêşîn, berê ewilî h
demên berê, wextên berê
ev 1. bu * ev xanî fireh e bu ev geniştir * ev kar ne wiha ye bu iş böyle değil 2. bu, bunlar * ev çine? bunlar ne? 3.ndişbu
ev car nebe careke din, ew jî nebe careke din tu dê bikevî destê min bir sıçrarsın çekirge, iki sıçrarsın çekirge, sonunda yakalanırsın çekirge (veya üçüncüsünde avucuma düşersin çekirge)
ev çend 1) bir sürü, bir yığın 2) bu kadar 3) bunca * ev çend keda min beredayî çû bunca emeğim boşa gitti 4) yumruk kadar (küçük olması gereken şeyler için) * kêzikeke ev çend museletî wê bûbû ona yumruk kadar bir böcek musallat olmuştu 5) yumruk kadar (iri olması gereken şeyler için) * zarokekî ev çend mêrik xiste erdê yumruk kadar bir çocuk adamı devirdi
ev çend bûn ibaret olmak (veya kalmak) * tev ev çend e hepsi bundan ibaret
ev çi kirin e! bu ne perhiz bu ne lâhana turşusu!
ev çi ye? 1) bu da ne 2) ne demek * ev peyv çi ye? bu kelime ne demek?
ev çi zeman e! ne günlere kaldık!
ev çiyê (wî) ye? kimin nesi?
ev dan hê wê pir av hilçinîne * bu hamur daha çok su çeker (bu aptesle daha çok namaz kılınır)
ev der burası, bunun burası * ev der mala Mudir Beg e? burası müdür beyin evi mi? * ev der mala min e burası benim evim
ev derên hanê buralar
ev dîn e îman e, erd û esman e kesin olarak
ev e işte * ev e ew zilamê ku min ji we re behs dikir işte size bahsettiğim adam
ev eynî kesê ku aşiqê sila sergînê bûye, heft salan kiriye paşila xwe aşkın gözü kördür
ev gotin tewşik bûn (söz) abes kaçmak
ev gûxwarin e bok yemenin Arapçası (yakışıksızlığın büyüğü)
ev hinde o kadar
ev îş e? iş değil (kınama belirtir) * ev îş e ku tu dikî? bu senin yaptığın iş değil
ev jî heye nedir ki * ev jî heye ku bi gotina wan nake nedir ki onların sözlerini pek dinlemez
ev jî hindik e ez têr naxwim boşa koysan dolmaz, doluya koysan almaz
ev li me kêm bû bir bu eksikti
ev pere ji ku tê? (bir işin) suyu nereden geliyor?
ev qas 1) bu kadar 2) bunca * ev çend keda min beredayî çû bunca emeğim boşa gitti 3) yumruk kadar (küçük olması gereken şeyler için) 4) yumruk kadar (iri olması gereken şeyler için) * zarokekî ev çend mêrik xiste erdê yumruk kadar bir çocuk adamı devirdi
ev qeder 1) bu kadar 2) bunca * ev qeder keda min beredayî çû bunca emeğim boşa gitti
ev qurf ji pişta me derket çû atladı geçti Genç Osm(bir işinin bittiğini veya tehlikenin geçtiğini anlatır)
ev riya ku te berê xwe dayê ez jê (an jî tê re) têm gittiğin yerden geliyoruz, gittiğin yereden ben dönüyorum
ev roj bu gün (içinde bulunduğumuz gün)
ev saet e saat bu saat
ev tiştê hanê di hemekeranê de derketiye Mısır’daki sağır sultan bile duydu
eva nemayî bi (yekî) de kirin yerden yere vurmak
evandî nd/nt 1. sevilen, sevgili, maşuk, maşuka 2. rd sevilmiş, sevilen
evandin m sevme
l/gh sevmek
evced m ebcet
evçend bu kadar.
evd nd/nt abd, kul
evd (ii) m öç
evd ekî xwedê Allahın kulu * li vir evdekî Xwedê tune ku rê nîşanî me bide burada yol gösterecek Allahın kulu yok mu?
evd li hezar rayî, xwedê li rayekî dara düşüldüğünde ‘elbet bir yolu bulunur’ anlamında söylenir
evdal yoksul, gezgin.
n 1. abdal, derviş 2. nd/nt zavallı 3. mec budala 4. mec fakir (alçak gönüllülük için birinci kişi zamiri görevinde kullanılır) * ez evdalê Xwedê do hatim mala we jî, min hûn nedîtin fakir dün evinize geldimsede sizi bulamadım 5. tutsak (kendisini her şeyin etkisinden kurtarmayan kimse) * hûn evdalê patronê xwe ne siz patronunuzun tutsağısınız
evdalane h 1. abdalca, dervişçe 2. zavallıca 3. mec budalaca
evdalê xwedê Allahın adamı, allahlık (kendisinden hiç bir işte yararlık umulmayan saf, zararsız kimse) * ev zilam evdalekî Xwedê ye, tu tişt ji destê wî nayê bu adam allahlığın biri, elinden bir şey gelmiyor
evdalî m 1. dervişlik 2. zavallılık 3. mec budalalık
evdalkî nd/h 1. dervişçe 2. zavallıca 3. mec budalaca
evdalok rd 1. zavallı 2. allahlık (kendisinden hiç bir işte yararlık umulmayan saf, zararsız kimse) 3. budala 4. miskin (hoş görülmeyecek durumlar karşısında tepkisiz kalan)
evdalokî rd/h 1. zavallıca, zavalımsı 2. budalaca 3. miskince
evdalokî bûn l/ngh 1. zavallılaşmak 2. budalalaşmak
1) zavallılaşmak 2) budalalaşmak
evdalokî kirin l/gh 1. zavallılaştırmak 2. budalalaştırmak
evdalokîbûn m 1. zavallılaşma 2. budalalaşma
evdalokîkirin m 1. zavallılaştırma 2. budalalaştırma
evdalokîtî m 1. zavallılık 2. budalalık 3. miskinlik
evdaltî 1. zavallılık 2. budalalık 3. miskinlik
evdaltî kirin 1) zavallılık etmek 2) budalalık etmek 3) miskinlik etmek
evdayî m kulluk
evdemonîzm fel/m mutçuluk
evdîn m öç, intikam
evdîtî m kulluk
evdîtî kirin kulluk etmek (veya yapmak)
evende bnr ev hinde
evîn aşk, sevgi.
m sevda, aşk
evîna derewîn sahte aşk
evîna qedexe yasak aşk
evînbar rd sevimli
evînbarî m sevimlilik
evînbaz nd/nt sevdalı, âşık, tutkun
m sevdalılık, âşıklık, tutkunluk
evîndar rd sevdalı, âşık
evîndar bûn l/ngh sevdalanmak
evîndarane h sevdalıca
evîndarbûn m sevdalanma
evîndarbûyî rd sevdalanmış olan
evîndarbûyîn m sevdalanış
evîndarî m 1. sevdalılık 2. sevdalanma
evînetî m sevda
evînetî germ bi germ, neyaretî nerm bi nerm sevda sıcağı sıcağına, düşmanlık ise yavaş yavaş olmalı
evînfiroş nd sahtekâr âşık
evîngeh m sevda yeri
evîngerm rd kör kötük aşık
evînî rd sevda ile ilgili
evînik m sevda, sevdacık
evînperest nd/nt sevda düşkünü
evîntî m sevdalılık
evirandin m kutsama, takdis etme
l/gh kutsamak, takdis etmek
evirgacik m mablak (yayvan uçlu tahta kepçe)
evirîn m kutsanma, takdis edilme
l/ngh kutsanmak, takdis edilmek
evişandin m esirgeme
l/gh esirgemek
evişîn m esirgenme
l/ngh esirgenmek
evistin m sevme
l/gh sevmek
evnik m küf
evnik (i) n ağaçtan topuz
evok zo/m örümcek
evor (i) m dağınık ve kabarık saç * tu li evora wê saçına bak
evor (ii) zo/m dağ keçisi (Rupicapra tragus)
evra rd kutsal, mukaddes
evrandî rd kutsanmış
evrandin m 1. kutsama, takdis etme 2. şükretme
l/gh 1. kutsamak, takdis etmek 2. şükretmek
evrar rd kutsal, kutsi, mukaddes
evrar bûn l/ngh kutsallaşmak
evrar kirin l/gh kutsallaştırmak
evrarbûn m kutsallaşma
evrarbûyîn rd kutsallaşma
evrarî m kutsallık, kutsiyet
evrarkirin l/gh kutsallaştırma
evrarparêz rd/nt mukaddesatçı
evrarperest rd/nt mukaddesatçı
evrayî rd kutsal
evraz bnr hevraz
evrîn m kutsanma
l/gh kutsanmak
evris bnr evrist
evrîşîm n 1. ipek 2. rd ipek (ipekten yapılmış olan)
evrist bot/m boylu yabanî ardıç
evropiyûm kîm/m evropiyum (kısaltması Eu)
evşandî rd korunmuş
evşandin m koruma
l/gh korumak
evsartin m üşütme
l/gh üşütmek
evser m çelenk
evsing m 1. avcının saklandığı yer 2. keklik avlamak için taşlarla örülen tuzak
evşing m yavrusu olmayan sütlü hayvan
evsirandin m üşütme
l/gh üşütmek
evsirîn m üşüme
l/gh üşümek
evsûn m afsun
evzel rd kabul edilir
evzêl m eğreti iskele
ev (r) cînavka şanîdanê ya ji bo kesê nêzîk
Cînav, cînava diyarker bo tiştên nêzîkî kesa/ê ku diaxive.
Herwiha: eva , eve, evêya, eviya, va, vêya, viya.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ئه‌ڤ. Tewandî: Yekjimarî: Mê: vê, evê Nêr: vî, evî Pirrjimarî: van, evan, va, eva.
Bide ber: ew.
ji: Ji Proto-aryayî ime-, hevreha em (ev) ya soranî, ime- ya farisî kevn. Herwiha hevreha î- (ev, wek di îsal, îşev de). Belkî ji rehekî Proto-hindûewropî be, bide ber ma (ev) ya weylsî. Bi soranî: em (soranî), eme
ev bar e, ev jî serbar e (biwêj) ev a bingehîn e, ev jî belaya piçûk e, her tişt eşkere ye. rewş tene ev e. hûn rezîliya we werinji min bipirsin. ev har e, ev jî serbar. ji gotegotari re pêwîstî nîn e, ev bar e, ev jî serbar e. (qerf)
ev car îcar, em car, car ör
ev car nebe, careke din (biwêj) ileli wê bibe. minji te re got, ez ê wê azmûnê qezenc bikhn, ev car nebe, careke din.
ev çend bi vê hejmarê
ev çi gotin û ev çi kirin! (biwêj) gotin û kiline li hev nekirin. te berê şîretên a.jtiyê kirin, lê clû re jî ciwan hadandine şerê eşîrtay1. musa axa, ev çi gotin, ev çi kirin?!
ev deh salê rebeq in ku ev deh salên li ser hev in ku
ev dil e, ne bilxur e (biwêj) ev ne tiştekî wisa piçûk û hêsan e. tu çi dibêjî dayê? ev evîn û giyan e. tu fehm nakî, ev dil e, ne bilxur e.
ev elifbê ye, hê pir li pey e (biwêj) ev pirsgirêk wê gelekî bidome. minji te re got. hema nebêje ez rizgar bitm, lê ev elifbê ye, be pir li pey e.
ev ev e, te divê li ber be, te divê ji ber be (biwêj) hez dikî qebûl bike, hez dikî qebûl neke. hez dikî bike, hez dikî neke. rewşa me d1. vê radeyê de ye. ev ev e, te divê li ber be, te divê ji ber be.
ev hevîr hê wê gelek avê hilîne (biwêj) ev pirsgirêk wê hê geleki bidome. gajur hew dizane ev meseta qediya, tê ev hevîr he wê gelek avê hiline.
ev hîn nîna ye, tirnîna hîn maye (biwêj) ya xerabtir hê li paş e. ka te çi dîtiye, ev hîn nina ye, tiştina hût maye.
ev hindik e, ez têr naxwim; ev jî zede ye ez naqedînim (biwêj) her du vebijark jî lê nehatin. ev hindik e, ez têr naxwim; ev jî zêde ye ez naqedînîm.
ev îş xercê te ye ev kar sezayî/minasibî te ye
ev lêlê ye, lolo jî hê maye (biwêj) hê gelek tiştên xirab yan ecêb dê biqewimin, hê pirr tiştên nebaş dê li pey vên bên.
ji wêjeyê: Axir, dibêjin piştî tehdîta lotik û zîtirkên herdu dezgehan, herdu hunermend newêrin bersiva telefonên xwe jî bidin û kerr û lal bûne. Tew ji xwe dibêjin di konserekê de xwestine hunermend Xemdar tirrek bikin û lêxin, lê hinek Êzîdîyên me qebûl nekirine û rabûne dev ji lêdana Xemdar berdane. Ez serê we neêşînim, dibêjin ev lêlê ye û lolo jî hê maye. Îcar wê di pêşerojê de kî tirrê ji kê berde ez jî nizanim. Xwedê neîne serê reşikên Efrîkayê jî, rebbî!
ev naçe mizginiya wî/wê (biwêj) ev li ber wê geleki kêm û qels e. tu q.i dibêjî tnalxiraho? ev qet nage mizginiya wê.
ev ne sima dewara yekslm e (biwêj) ev ne wekî gotina we ye. kuro lawo hûn kê dixapinin? ev ne şûna dewara yeksint e.
ev nîn e, ev nîn e, ev jî ji gundê me nin e (biwêj) ji bo rewşa yên der barê tiştên neyinî de hay ji her tişti hene tê bikaranin. kuro ntaşelah, meseleya wê jinikê ji bûye meseleya, ev nin e, ev nîn e, ev ji ji gnu dê me nîn e. (bnr. çîrok)
ev pîvaza mezin, ev nane genimî, ev jî ava cemidî; dîsa jî dibêjin eliye sino malê xwe naxwe (biwêj) ji bo kesên temahkar û nezan tê bikaranîn. ka edî ez ji bili wê çi dikarhn bikim? ev pîvaza mezin, ev nanê genimi, ev jî ava cemidî; dîsa jî dibêjin eliye sino malê xwe naxwe.
ev qas bi vê mêjerê
ev riya kin, ev bertîla giran, gelo piştî min kî yê bixwe (biwêj) di vî kari de lîstikek an jî xapînokek heye lê gelo çi ye? ev riya kin, ev bertîla giran, gelo piştî min ke ye bixwe? di vî hesabî de nakokiyek beye lê gelo çi ye?
ev rûye te yê spî, ev rûye min ê reş (biwêj) bila yê xerab ez bim, lê ya rastî çi ye wê bibêje. heyran ev rûye te yê spî, ev jî rûye min e reş a rast bibêje, ka bila her kes hîn bilre.
ev zimanê te nebûya, qijikan wê çavê te derxistana (biwêj) ji bo mirovên pir lafek û zimandirêj tê gotin. zilfînaz, welehî ez ve û wê nizanim, lê dizimim ku ev zimanê te nebûya, qijikan we çavê te derxistana.
ev- pêşgir, î-, ev, vê: evro (îro)
evandî (rengdêr) xweşdivî, hezkirî, bijandî, dilber, berdilî, xoşewîst, hebîb, delalî, yar, dost.
ji: evandin.
: evandîtî
evandin (lêker)(navdêr, mê) jê hez kirin, hezandin, hezîn, viyan, evîndar bûn: Ew min naevîne. (Ew ji min hez nake. Ew ne evîndara/ê min e.), vîn, xwestin, hez kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ئه‌ڤاندن.
ji wêjeyê: Di vê firdikê de li ser Şêxê Senan radiweste. Li gor Feqê Teyran, vî şêxî keçek fileha ermenî evand, ji bo wê, Şêx ji riya hecê vegeriya, mey vexwar, bû şivanê berazan û dawî bêtobê bike, dimire û tevî van karan tevan şêx cinetî ye, diçe cinetê..
ji: evîn - -în + -andin.
: evandî
evandin/dievîne/bievîne hez kirin
evandîtî (navdêr, mê) rewşa evandîbûnê.
ji: evandî + -tî
evd 1. bende 2. xulam *"bila li Xwedê xweş here, bila li evdan xweş neçe"
(rengdêr) (navdêr) benî, kole, kesa/ê neçar e hemî jiyana xwe belaş bo kesek din dixebite ango kar dike, kesa/ê maf nîne bi xwe biryaran li ser karên xwe bide, kesa/ê binemrî Xwedê yan xwedayan.
Herwiha: abd, ebd, ebd, evd.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: عه‌ڤد.
Dijwate: azad, serbest.
Bide ber: xulam, noker, bindest, benî, girtî, dîl, zindanî, rizgar, serbest, serbixwe, xweser, berdayî.
Bikaranîn: Lêker: kirin evd. Navdêr: evdbûn.
ji: ji erebî عبد (ebd), hevreha aramî ܥܒܕܐ/עבדא (ebda), erebiya başûrî ya kevirî ??? (bd), îbrî עבד (êved). Ji heman rehî: abid, abide, ibadet, ibadetullah, mebûd, mebed, ubûdiyet....
: Evdal, Evdile, evdî, evdîtî
evd bûn (lêker)(Binihêre:) evd
evd kirin (lêker)(Binihêre:) evd
evdal derwêş, gerok
(rengdêr) jar, hejar, belingaz, perîşan, şerpeze, kepaze, porê nêr (firrindeyek e).
Herwiha: abdal, avdal, ebdal.
ji: hevreha tirkî abdal/aptal, ji erebî ابدال (ebdal), pirhejmara بدل (bedel: bedel), têkilî bedil, budela. Dengê eyn di eslê peyvê yê erebî de nîne. Bo zêdebûna eynê li peyvên esil-erebî di kurdî de, binêre: erd, Quran....
Bikaranîn: Lêker: evdal bûn, evdal kirin. Navdêr: evdalbûn, evdalkirin Rengdêr: evdalbûyî, evdalkirî.
: evdalî
serenav, nêr, navek zelaman e, (mecazî) reben, goyîn, perîşan:_ Evdalê Xwedê.
Herwiha: Ebda, Ebd, Evdal.
ji: Ji erebî, têkildarî evd, Evdile.
: evdalane, evdalî, evdalîtî, evdaltî
evdal bûn (lêker)(Binihêre:) evdal
evdal kirin (lêker)(Binihêre:) evdal
evdalane (rengdêr) bi awayekî Evdal, evdalkî, ehmeqane.
ji: Evdal + -ane
evdalbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) evdal
evdalbûyî (rengdêr) (Binihêre:) evdal
evdalê çeqilmast, binê legenê alast (biwêj) yên dawî mayî tim di ziyanê de ne. evdalê çeqilmast, bine legene alast. min ji te re negot, ew jî ji te re namîne?
evdalî (navdêr, mê) benîtî, koletî, evdîtî, bindestî, jêrdestî, evdalbûn, jarî, hejarî, belengazî, perîşanî, şerpezetî, kepazetî.
Herwiha: evdalîtî, evdaltî.
ji: evdal + -î
evdalî kirin (lêker)(Binihêre:) evdalî
evdalîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye evdalî kirin
evdalîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) evdalî
evdalkî (navdêr, mê) evdalane, bûdelane, ehmeqane.
ji: evdal +-kî
evdalkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye evdal kirin
evdalkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) evdal
evdalok (navdêr, mê) rebenok, saxik, xêtik, filq, bomik, hetxe, gêjok, bûdele, safik, dilsaf, heynik, kawik, dilsax.
ji: evdal +-ok
evdalokî (navdêr, mê) bi xêtokî, bi xirexavî, xirexavokî, xêvokî, xêtikî, kere gêjkî, bûdelayî, rebenokî, debengî, gewcî, fodilî, bomiktî, çopikî, xêtî, xêvtî, xêviktî, dînikî, filqî, bomikî.
ji: evdalok + -î
evdalokî bûn (lêker) xêvokî bûn, xirexavî bûn, bûdelayî bûn, bomikî bûn, bû­delayî bûn, keregêjî bûn.
ji: evdalokî + bûn
evdalokî kirin (lêker)xêtikî kirin, xêvokî kirin, keregêjî kirin, xirexavî kirin, bûdelayî kirin.
ji: evdalokî + kirin
evdalokîtî (navdêr, mê) kotîbûnî.
ji: evdalok +-îtî
evdane (rengdêr) bi awayekî evd.
ji: evd + ane
evdbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) evd
evdbûyî (rengdêr) (Binihêre:) evd
evdî (navdêr, mê). Xwendin: sleyv, koletî, benî, evdbûn, kolebûn, evdalî, nokerî, xulamî, benîtî, dîl, êsîrî.
Herwiha: evdîtî, evdtî.
ji: evd + -î
evdî kirin (lêker)(Binihêre:) evdî
evdîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye evdî kirin
evdîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) evdî
evdile serenav, nêr, navek zelaman e.
Herwiha: Abdila, Abdilah, Abdile, Abdileh, Abdilla, Abdillah, Abdilleh, Abdula, Abdulah, Abdule, Abduleh, Abdulla, Abdullah, Abdulleh, Avdila, Avdilah, Avdile, Avdileh, Avdilla, Avdillah, Avdilleh, Avdula, Avdulah, Avdule, Avduleh, Avdulla, Avdullah, Avdulleh, Ebdila, Ebdilah, Ebdile, Ebdileh, Ebdilla, Ebdillah, Ebdilleh, Ebdula, Ebdulah, Ebdule, Ebduleh, Ebdulla, Ebdullah, Ebdulleh, Evdila, Evdilah, Evdileh, Evdilla, Evdillah, Evdilleh, Evdula, Evdulah, Evdule, Evduleh, Evdulla, Evdullah, Evdulleh, Abdila, Abdilah, Abdile, Abdileh, Abdilla, Abdillah, Abdilleh, Abdula, Abdulah, Abdule, Abduleh, Abdulla, Abdullah, Abdulleh, Avdila, Avdilah, Avdile, Avdileh, Avdilla, Avdillah, Avdilleh, Avdula, Avdulah, Avdule, Avduleh, Avdulla, Avdullah, Avdulleh, Ebdila, Ebdilah, Ebdile, Ebdileh, Ebdilla, Ebdillah, Ebdilleh, Ebdula, Ebdulah, Ebdule, Ebduleh, Ebdulla, Ebdullah, Ebdulleh, Evdila, Evdilah, Evdile, Evdileh, Evdilla, Evdillah, Evdilleh, Evdula, Evdulah, Evdule, Evduleh, Evdulla, Evdullah, EvdullehNêzîk, Evdal.
ji: ji erebî عبد الله (Ebdullah: evdê Xwedê), hevreha îbrî עבדיאל (Ebdiêl), têkilî evd û Ellah
evdilxebûr e, ji rehma xwedê dûr e, koda wî piçûk e, çirnika wî kûr e (biwêj) ji bo mirovên sextekar, heqnedayî û çavçil tê bikaranîn. hema ev hecî şakir jî eynî evdilxebûr e, ji rehma xwedê dûr e, koda wîpiçûk, çirulka wî kûr e.
evdirehman serenav, nêr, navek zelaman e.
Têkildar: Abdurehman, Avdurehamn, Avdirehman, Evdilrehman, Evdulrehman.
ji: Ji erebî
evdkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye evd kirin
evdkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) evd
evdoşekalo hespê pîrê yî girs
hespê pîrê yî girs
eve- pêşgir, pêşbendikek e pê hin peyvên bi wateyên cuda ji peyvin heyî tên çêkirin: evebûn, evedan, evegerrandin, evegerrîn, evegêrran, eveguhastin, evejandin, evejîn, eveketin, evekirin, eveman, evemirandin, evemirîn, eveqetîn, eveşartin, evexwarin, evexwendin.
Bide ber: ber-, da-, hil-, ra-Binere.
Herwiha: ve, -ve, -ewe.
ji: Bi avestayî âpiş, bi pehlewî epâz, bi pazend êwaz, bi soranî -ewe, bi farisî ebâz.
evenkî (navdêr, mê) zimanê evenkan, zimanê gelê evenk (zimanek ji babikê tungûsî yê ji binemala altayî ye û li hin deverên Rusyayê, Çînê û Moxolistanê tê peyivîn).
Herwiha: ewenkî
evîn 1. eşq 2. hezkirin 3. sewdaserî
(navdêr, mê) evîn: hezkirina ji kesekê/î (bi taybetî zelamek ji jinekê yan jî jinek ji zelamekî), Evîn: navek jinan e.
Herwiha: vîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ئه‌ڤین.
Hevwate: dildarî, eşq, mihbet, yaratî.
Bikaranîn: barê evînê, bersiva evîna (kesekê/î) (ne)dan, derdê evînê, evîna bi dîtina pêşîn, evîna canî, evîna giyanî, evîna hevberî filankesê/î, evîna jidil, evîna jinûmêran, evîna ji qesta, evîna keç û kurran, evîn kirin, evîna platonî, ketin evînê.
ji: Herwiha hevîn, forma kurdîkirî ji peyva hebîn, belkî bi têkilkirina li gel peyva vîn, viyan ya esil-kurdî, ji erebî حب (ḥebbe: hez kirin, vîn, viyan) + -în ya kurdî, têkilî حب (ḥubb: evîn, eşq, viyan, işq), hevreha aramî ܚܘܒܐ (ḥubba: evîn, hezkirin, viyan, vîn), îbrî אהב (ehev). Bo guherîna b/v bide ber bab/bav, xirab/xirav, vapor/bapor... Herwiha bo ketina h bide ber van peyvan: hesp/esp, erzan/herzan, ewr/hewr, asin/hesin... Ne ji e+vîn hatiye çêkirin ji ber ku di kurdî pêşpirtikek wisa ya peyvsaz nîne. ئه‌وین (ewîn) ya soranî vê dawiyê ji kurmancî (behdînî) hatiye wergirtin û hê jî baş di soranî de belav nebûye. Ji eynî rehê erebî: hebandin, hebîb, mehbûb, mihbet....
: bievîn, bievînî, evîndar, evîndarî, evînî, evînname, evînnameyî, evînbaz
evîn kirin (lêker)(Binihêre:) evîn
evînbar (rengdêr) hezbar.
ji: evîn +-bar
evînbazî (navdêr, mê) evîndarî.
ji: evîn +-bazî
evînbazîk (navdêr, mê) evînkarîk.
ji: evînbazî +-k
evînçirîk (rengdêr) kesê bihayê evînê nezanit
evîndar 1. aşiq 2. hezkirî, dilikî 3. sewdaser
(rengdêr) û (navdêr) kesa/ê ji kesekê/î hez dike, kesa/ê hest bi evînê dike.
Hevwate: aşiq dildar.
Bide ber: dilber evandî.
ji: evîn + -dar.
Bikaranîn: Lêker: evîndar bûn. Navdêr: evîndarbûn.
: evîndarî
evîndar bûn (lêker)(Binihêre:) evîndar
evîndar kirin (lêker)(Binihêre:) evîndar
evîndara te me (biwêj) ji te hez dikimé, hez ji te dikimé, evîndarê te me nêr , aşiqa te me, ez ji te hez dikimé, ez hez ji te dikimé, ez hej te dikimerwiha, ez evîndara te me.
ji: te + evandin. Bi soranî: من حه‌زم لێته, من عاشقی تۆم, من عاشقتم
evîndarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) evîndar
evîndarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) evîndar
evîndarê te me (biwêj) te dievînim, hez ji te dikimé, ji te hez dikimé, evîndara te me mê , aşiqa te me, ez ji te hez dikimé, ez hez ji te dikimé, ez hej te dikim. Bi soranî: من حه‌زم لێته, من عاشقی تۆم, من عاشقتم
evîndarî 1. aşiqtî 2. hezkirîtî, dilikîbûn 3. sewdaserî
(navdêr, mê) evîn, dildarî, yaranî, hezkirin, eşq, dildarbûn, evîndarbûn, aşiqbûn.
Herwiha: evîndarîîtî, evîndarîtî.
ji: evîndar + -î
evîndarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye evîndar kirin
evîndarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) evîndar
evînik (navdêr, mê) evîn.
ji: evîn +-ik
evînîkî (navdêr, mê) bi evînî.
ji: evînî +-kî
evînîkirî (rengdêr) mezin kirî.
ji: evînî +kirî
evînîkirin (navdêr) evandin, evînkirin
evînkar (navdêr, mê) alavka herişandinê.
ji: evîn +-kar
evînkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye evîn kirin
evînkirin (navdêr) avandin
evînperwer (rengdêr) kesê evînî li cem pîroz
evînperwerî (rengdêr) pîrozîya evînê
evistin (lêker) evîndar bûn, jê hez kirin. Tewîn: -eviz-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ئه‌ڤستن
evistin/dieve/bieve 1. evîndar bûn 2. jê hez kirin
evna Cînav, van, ev, evan.
Bide ber: vêna vêya viya.
Bikaranîn: devokî ye.
ji wêjeyê: Rojnamevanê tirk Avni Ozgurel, tekez kir ku ji bo çareseriya vê meselê tenê îradeya Kurdên Tirkiyê têr nake û wiha dirêjî bi axaftina xwe da: Tenê axaftin bi Kurdên Tirkiyê re pirsa Kurd li Herêmê çareser nake, raste hinek pirsgirêkên taybet ên Kurdên li Tirkiyê hene, herwiha li herêmê jî pirsa Kurd mezin bûye, bê guman kanalên fermî û hevdîtinên navdewletî girîng in lê rêya herî baş diyaloga di navbera civakan de ye ku mirov bikaribe wê diyalogê kûr bike, evna jî çawa çêdibe bi peywendiyên di navbera medya de, hatina ba hev a rewşenbîran, rêxistinên sivîl û htd. Loma heta bibêjî civînên wiha bi wate ne.
evolusyon (navdêr, mê) peresîn, kemilîn, pêşketin, pêşveçûn, ravejîn, tekamil, baştir bûn.
Têkildar: ravejandin.
ji wêjeyê: Dengîr Mîr Mehmet Firat: — Hemî bûyerên civakî û pêşketinên civakî girêdayî evolasyonekê ne. Mirov nikare rojekê piştî roja dî bûyereka civakî ji nû ve biafirîne..
ji: Ji rêya frensî évolution.
: evolusyonal, evolusyonî, evolusyonîst, evolusyonîzm
evolusyonî (navdêr, mê) rewşa evolusyonbûnê.
ji: evolusyon + -î
evor heywanê nêçîrê
heywanê nêçîrê
evqas (hoker) hinde, bi qasî vê, wiha, hosa, mîna vê/vî (mezin/biçûk/hindik/pirr û hwd): Problem evqas mezin bûye ku êdî çarekirina wê dijwar e..
Herwiha: ev qas evqa evqasî ev qa evqiyas hevqa hevqas hev qa hev qas veqa ve qa veqas veqasî ve qas. Nêzîk: ewqas.
ji: ev + qas
evra pîroz
(rengdêr) pîroz, mibarek, tiberrk, miqedes, quds, qudsî, xwedayî, yezdanî, olî, dînî, ayînî, îlahî, Incîl, Tewrat, esmanî.
Bide ber: evraz, evro.
: evrageh, evrahî, evratî, evraxane, evrayane, evrayî
evrandî pîrozmend
(rengdêr) pîrozmend
evrandin (lêker)pîrozmend bûn , şêkirandin
evrandin/dievrîne/bievrîne 1. pîrozmend bûn 2. şêkirandin
evrar pîrozmendî
pîrozmendî.
Bikaranîn: Lêker: evrar bûn, evrar kirin. Navdêr: evrarbûn, evrarkirin Rengdêr: evrarbûyî, evrarkirî
evrar bûn pîroz bûn
(lêker)pîroz bûn
evrar kirin pîroz kirin
(lêker)pîroz kirin
evrarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) evrar
evrarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) evrar
evrarî (navdêr, mê) pîrozwerî, qudsiyet.
ji: evrar +-î
evrarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye evrar kirin
evrarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) evrar
evrarparêz (navdêr, mê) evrarperest.
ji: evrar +-parêz
evrarperest (navdêr, mê) evrarparêz.
ji: evrar +-perest
evraxane (rengdêr) bi awayekî evra.
ji: evra + -ane
evrayane (rengdêr) bi awayekî evra.
ji: evra + -ane
evrayî pîrozî
(navdêr)pîrozî
evraz (hoker) ber bi jorve, berev jor, ji derek nizm bo derek bilind: Divê em hê evraztir biçin daku aliyê din yê çiyayî bibînin..
Herwiha: evras efras ewras efraz ewraz.
Dijwate: nişîv.
Bide ber: binî jêr jor serî silal.
ji: hevreha soranî هه‌وراز (hewraz) belkî jiarami ܐܘܪܘܣ (ʾewrōs: bayê rojhilatî) ku ji yunanî εὔρος (êwros) e.
: evrazî
evrazî (navdêr, mê) cihê ber ji jorve bilind dibe, rêya diçe bilindahiyê: Gelek evrazî û nişîvî li rêya me hebûn..
Herwiha: efrazî ewrazî.
Dijwate: nişîvî.
Bide ber: binî jêr jor serî silal.
ji: evraz + -î
evsane (navdêr, nêr) (navdêr, mê) cindar
evsing dafika ku bi keviran tê jenîn da ku kevok têkevinê
dafika ku bi keviran tê jenîn da ku kevok têkevinê
evzel (rengdêr) hêja, nirxdar, maqûl, meqbûl, derbasdar, merî, miteber.
: evzelî, evzelîtî, evzeltî
evzelî (navdêr, mê) rewşa evzelbûnê.
ji: evzel + -î
evacuate - vala kirin.
- tiştek (personel, heywan, malzeme) ji cihekê standin û danîn ciheke din.
- avêtin derve
evening evar
êvar
evening dress binkirask, kirasê şevê.
event bûyer
rûdan
bûyer
events bûyer
ever her dem
everlasting berdewam
bêdawî
nemir
sermed
every her
her
every dog has his day (binêr.) day go to the dogs mahvol (mak.), edem bûn,, helikîn, heba bûn, dêrisîn, mehf bûn.
every man jack Herkes
everything her tişt
everythîng comes to him who waits Xweyê sebrê milûkê Misrê ye.
evidence îspat
evident awêne
diyar
eyan
eşkere
evil bed
guneh
xera
hov, xerabî
evince mêrandin
evoive geşe pê dan, bi pêş de birin.
evolution pêşketin
werar
ev this
(obl. masc. sing. vî, obl. fem. sing. vê, obl. pl. van) he, she, it, they, this, these
ev çend as much
ev der here
ev dû tişt dûrî hev in there is no comparison, between these two things
ev kum li te tê this hat suits you
ev qanûn hate rakirin this law has heen repeal
ev roj today
evîn (f.) love
f. love, affection.
evîndar desirous, in love: ew evîndarê xwendinê bû=he was desirous of studying
evqas (adv.) so much
evqasî so much
ev dies
diese (Pl.)
ev yêk diese/r/s
evandin gefallen (jdm.)
lieben
mögen
evd Diener
Sklave
evdal arm
Bettelmönch
Derwisch
dürftig
evdoşekalo groß Heuschrecke
evîn Liebe
evîndar Geliebter
liebend
Liebender
verliebt
evintî sich entwickelnde Liebe
sich zeigende Liebe
Zuneigung
evn diese (Pl.)
evraz Abhang
evrupaya rojava Abendland
ev c. no, na, em, ew, ano, ene, eni
ev qas rd. no çend, no qas, na qas, ahandê, ehende
ev qeder rd. no çend, no qas, na qas, ahandê, ehende
evan c. nînan, nîna
evandî rd. masuq, zerîcikewte, masiq
evandin m. sînayis, zerîcikerdis, heskerdis, sînîtis, zerîdekerdis, haskerdis, zerîdtîstis n.
lg. sînîtene, zerî erdene, hes kerdene, zerî dekerdene, has kerdene, sînayene, zerî dfîstene, zerî ewtene, zerî piranayene
evçend rd. handê, hende, hundê, ande, ahandê, ahondê, ehend, ihind, ende, inda, inde
rd. no çend, no qas, na qas, ahandê, ehende
evd m/n. benî, evd, qul n.
evdal n. derwês, abûd, dewrês, doryes, abût, dewryes n.
evdalî m. derwêsîye, abûdîye, dewrêsîye, derwêsênî, abûdênî, dewrêsênî m.
evdîtî m. qulîye, benîyîye, qulênî m.
evdîtî kirin lg. . qulîye kerdene, benîyîye kerdene, qulênî kerdene
evdol m. zoo. zerkewe, bildircine m.
eve c. no
evê c. ana, na
evende rd. o taw, o dem, o çax
evî c. ney, neyî, nê, inî, enê
evîn m. esq, sewda n.
evîna qedexe rd. esqo qedexe, esqo yasaq n.
evînadin m. sînayis, zerîrîkerdis, heskerdis, sînîtis, zerîdekerdis, haskerdis, zerîrîtîsfis n.
evînandin lg. sînîtene, zerî rîkerdene, hes kerdene, zerî dekerdene, has kerdene, sînayene, zerî rîfîstene, zerî rîkewtene, zerî piranayene
evîndar rd. bengî, asiq, zerîbest, zerîkewte
evîndar bûn lng. bengî bîyene, asiq bîyene
evîndarî m. bengîyîye, asiqîye, zerebestênî, bengîyênî, asiqênî m.
evîr n. mîr n.
evîrturs m. mîraz n.
evor m. zoo. peskovî, biza çolî, pezkovî, peskuvî, peskofî m.
m. seretaw, serewaxt, sera mara, seranserê sere, sereseranser n.
evra rd. fîraz, bimbarek, muqedes, qutsal, ombarek, imbarik, teqdîs, qutsî
evran m. bot. qewaxa çolî m.
evrandin lg. fîraz kerdene, pîroz kerdene, fîraznayene
lg. sikir kerdene, sikirnayene
m. sikirkerdis, sikirnayis n.
evrar rd. fîraz, bimbarek, pîroz, muqedes, qutsal, ombarek, imbarik, teqdîs, qutsî
evrar bûn lng. fîraz bîyene, pîroz bîyene, bimbarek bîyene, muqedes bîyene
evraz m. cog. virade, rampe n.
evrîsîm n. hevresim, hevermis, îpeg, îbrîsim, herîr, îvrîsim, birsim, elbisim n.
evrist m. bot. wersêre, merxêre, darmerxe, wersyer, merxe, orês m.
evro h. ewro, naroje, emro, imro, eyro, êwro, êro, êr
evsar m. taj, tac n.
evzel rd. elzem, zafgerekin, evzel, avzel
ev keye (n), ban (n)
ev hanımı b. ev kadını
ev işlerinden sorumlu kadın kebanî (m), kebanîye (m) “Rojî bîy dergî, kebanî bîy kergî, pîzey bîy vergî.”
ev işlerini yapmakla görevli olan kuma verdestîye (m)
ev kadını cinîya keyeyî (m)
ev önündeki bahçe veya bostan keyber (n)
keyber (n)
keyber (n)
evcil kedî, -ye; cayî, -ye
evcil hayvan heywano kedî (n), heywana kedîye (m); heywano cayî (n), heywana cayîye (m)
heywano kedî (n), heywana kedîye (m); heywano cayî (n), heywana cayîye (m)
evcimen keyeker, -e
evet 1)e (zr), ya (zr), belê (zr) 2)eya (zr), heya (zr)
evi yanasıca keyveşaye (n), keyveşaya (m)
evin önü keyber (n)
evlek lijna (ra), raarta (m), ewlege (m)
evlilik zewaj (n)
evvelki 1 )verên, -e 2)bitir, pitir
evvelki gün perey (n)
evolui werar kirin, danan, guherîn.