Encamên lêgerînê
dua bergeran.
1. diroz, dirûd, dirozge m, hewîş m, parîn m, dia n, niyaz m (lavakirina ji Xwedê) 2. dia (deqê ku tê de tiştên dînî hene) *geceleyin yatakta dua okur öyle yatar bi şev di nav cihan de pêşiyê diayan dike, pişt re radikeve n
1. diroz, dirûd, dirozge m, hewîş m, parîn m, dia n, niyazm (lavakirina ji Xwedê) 2. dia (deqê ku tê de tiştên dînî hene) * geceleyin yatakta dua okur öyle yatar bi şev di nav cihan de pêşiyê diayan dike, pişt re radikeven
dua etmek hewîş kirin, drozge kirin, dia kirin, niyaz kirin
hewîş kirin, drozge kirin, dia kirin, niyaz kirin
duacı hewîşker, niyazker, diaker nd/nt
hewîşker, niyazker, diaker nd/nt
duahan diaxwên nd/nt
diaxwên nd/nt
dualite duyatî m
duyatî m
duası tutmak diayê (yekî) qebûl bûn, diayê (yekî) çûn qebûlê
diayê (yekî) qebûl bûn, diayê (yekî) çûn qebûlê
duasını (veya dua) almak dia li (yekî) bûn
duasını almak (veya dua almak) dia li (yekî) bûn
duayen (ji doyen a Fransawî), dîplomatê sereke nd
(ji doyen a Fransawî), dîplomatê sereke nd
duba textekod, duba, ponton der/m
textekod, duba, ponton der/m
duba gibi pir şişman û qelew
pir şîşman û qelew
dubara 1. dubare (di lîstika tewlayê de) 2. fend, dek, hile (argo) rd
1. dubare (di lîstika tewlayê de) 2. fend, dek, hile (argo) rd
dubara kapıları kapanmak Hemû rê û dirbên dek û dolabê lê hatin girtin.
dubaracı dekbaz, fenek (argo) rd
dekbaz, fenek (argo) rd
dubaraya gelmek Dek û dolab lê hatin kirin.
dublaj zareve, zarvekirin, dublaj sn/m
dublâj zareve, zarvekirin, dublaj sn/m
dublaj yapmak zareve kirin, zarve kirin
dublâj yapmak zareve kirin, zarve kirin
dublajcı zareveker, dublajker nd/nt
zareveker, dublajker nd/nt
dublajcılık zarvekerî, dublajken m
zarvekerî, dublajkerî m
duble 1. ducarî, dubare (du qatê tiştekî) 2. duble (ji bo kincan) m
1. ducarî, dubare (du qatê tiştekî) 2. duble (ji bo kincan) m
dubleks 1. duqat, dutayî, dubleks m
1. duqat, dutayî, dubleksm
dubleks daire daîreya dutayî (dubleks)
daîreya dutayî (dubleks)
dublin Dublîn (ırlanda’nın başkenti).
dublör dublor nd/nt
dublor nd/nt
dublörlük dublorî m
dublorî m
duçar berdestbûyî, girtî rd
berdestbûyî, girtî rd
dudağa gelmek (veya dudağa kalmak) çûn dev devê hev (hev maç kirin)
dudağını (veya dudaklarını) ısırmak lêvên xwe gez kirin, lêva xwe estin, bi ezan çûn tiliya xwe
dudağını bükmek lâva xwe ricifandin (kelegirî bûn)
I) Kelegirî bûn. II) Lêva xwe ba dan.
dudağının ucuna gelmek hatin serê zimanê (yekî)
Hatin ser zimanê (yekî).
dudak lêv.
1. lêv 2. lêvo (di zimanê zarokan de) m
1. lêv 2. lêvo (di zimanê zarokan de)m
dudak boyası boyaxa lêvan, rûj
boyaxa lêvan, rûj
dudak bükmek lêva xwe hilkirin, lêva xwe pê hilkirin (neecibandin û biçûkdîtina tiştekî)
lêva xwe hilkirin, lêva xwe pê hilkirin (neecibandin û biçûkdîtina tiştekî)
Tiştek neecibandin. Lêv hilkirin. Lêva xwe pê hilkirin.
dudak çukuru çaltika lêva jor
çaltika lêva jor
dudak dudaka gelmek (veya kalmak) çûn dev devê hev (hev maç kirin)
dudak eşleşmesi hevgiriya axaftin û lêvan (di zarevekirinê de)
hevgiriya axaftin û lêvan (di zarevekirinê de)
dudak ısırtmak 1) axîn dan rahiştin, hîqîn jê anîn, hijmetkar hiştin 2) ecêbmayî hiştin, heyret hiştin
1) axîn dan rahiştin, hîqîn jê anîn, hijmetkar hiştin 2) ecêbmayî hiştin, heyret hiştin
I) Xwe dan rahiştin. Hîqîn jê anîn. Hijmetkar hiştin. Ziman gez kirin. II) Ecêbmayî hiştin. (Yek) bi gezan çûn tiliya xwe.
dudak payı bırakmak ber tije kirin (derdanên mîna piyale, zerik tam tije nekirin)
ber tije kirin (derdanên mîna piyale, zerik tam tije nekirin)
dudak payı bırakmak (bırakmamak) Ji bo ku di vexwarinê de lêv hema şil nebin, piçekî qedeh vala hiştin.
dudak sarkıtmak lêva xwe kirin
lêva xwe kirin
I) Lêvên xwe kirin. Lêva (yekî) erd paqij kirin. Lêvên xwe şindilandin. Lêvên xwe tewandin. II) Mad û mirûz tirş kirin.
dudak tiryakisi dûnexwer (kesê ku cixare dikişine lê dûyê wê naxe)
dûnexwer (kesê ku cixare dikişîne lê dûyê wê naxe)
Dûnexwer. (kesê ku dûmana cixareyê nakişîne nava xwe)
dudak ünsüzü dengdarên lêvî rz
dengdarên lêvî rz
dudak yarığı lêvqelêşt
lêvqelêşt
dudakını (veya dudaklarını) ısırmak lêvên xwe gez kirin, lêva xwe estin, bi ezan çûn tiliya xwe
dudakını bükmek lêva xwe ricifandin (kelegirî bûn)
dudakının ucuna gelmek hatin serê zimanê (yekî)
dudaksı lêvkî.
dudaksı, dudaksıl lêvî, lêvkî *p dudaksıl bir sestir=p dengekî lêvî ye rz/rd
lêvî, lêvkî * p dudaksıl bir sestir p dengekî lêvî ye rz/rd
dudaksılaşma lêvîbûn rz/m
lêvîbûn rz/m
dudu 1. tîtî, tûtî, totik, dewdew zo/nt 2. nasnavê jinan, wekî xanim 3. jinika pîr a Ermenî
1. tîtî, tûtî, totik, dewdew zo/nt 2. nasnavê jinan, wekî xanim 3. jinika pîr a Ermenî
dudu dilli Aşê betalan. Xeberdok.
duhok Duhok.
duhul têketan m
têketan m
duhuliye miziya têketanê (ya derekê wekî konser, sinema, şano û hwd) nd
miziya têketanê (ya derekê wekî konser, sînema, şano û hwd) nd
duka 1. şeklê nasnavê duk ê berê 2. navekî pereyê zêrîn ê Wenedîkê
1. şeklê nasnavê duk ê berê 2. navekî pereyê zêrîn ê Wenedîkê
dukalık welatê ku di bin rêveberiya dukekî de ye
welatê ku di bin rêveberiya dukekî de ye
dul bî.
bî rd
bîrd
dul avrat otu gûriz, gula fişek (Arctium tomentosum) bot/nd
dul avrat otu gûriz, gula fişek (Arctium tomentosum) bot/nd
dul erkek mêrebî, mêrbî
mêrebî, mêrbî
dul kadın jinebî.
jinebî, jinbî
jinebî, jinbî
dul kalmak bî man
bî man
dulda 1. talde 2. sitare m
duldalama hêvişaridin m
hêvişandin m
duldalamak hêvişandin (ji bo lê starekirinê) l/gh
hêvişandin (ji bo lê starekirinê) l/gh
duldalanmak hatin hêvişandin l/tb
hatin hêvişandin l/tb
duldalı bitalde rd
bitalde rd
duldasız bêtalde rd
bêtalde rd
dulluk bîtî m
bîtî m
duluk 1. rû, rûçik 2. cênik 3. hinarik n
1. rû, rûçik 2. cênik 3. hinarik n
duma Dûma (di heyna çar de parlamentoya Rûsyayê) m
Dûma (di heyna çar de parlamentoya Rûsyayê) m
dumağı bapêş, arsim, zekem m
bapêş, arsim, zekem m
duman dû, dûman.
1. dû n, dûxan (dûyê ku ji şewata tiştekî çêdibe) 2. dûman (ximamiya ku li hewayê ji ber toz û tibarê çêdibe) 3. yaman, xerab (argo) *halimiz duman halê me xerab e rd 4. esrar (argo) m
1. dû n, dûxan (dûyê ku ji şewata tiştekî çêdibe) 2. dûman (ximamiya ku li hewayê ji ber toz û tibarê çêdibe) 3. yaman, xerab (argo) * halimiz duman halê me xerab erd 4. esrar (argo)m
duman almak 1) mij girtin, dûman girtin *dağ başını duman almış serê çiya dûman girtiye 2) dû kişandin hundirê xwe
1) mij girtin, dûman girtin * dağ başını duman almış serê çiya dûman girtiye 2) dû kişandin hundirê xwe
duman altı olmak di bin dû de man (li cihê ku esrar lê tê kişandin, tesîr li yekî bibe)
di bin dû de man (li cihê ku esrar lê tê kişandin, tesîr li yekî bibe)
Ji dûmanê fetisîn.
duman attırmak kirin halê xerab (kirin ku libat pê nekeve)
kirin halê xerab (kirin ku libat pê nekeve)
Kirin halê xerab.
duman çıkarmak dû kirin.
duman etmek 1) ji hev de bela kirin, ji hev de xistin 2) dûmana (wan) rakirin (ji bo têkbirinê)
1) ji hev de bela kirin, ji hev de xistin 2) dûmana (wan) rakirin (ji bo têkbirinê) (işi veya durum)
duman olmak 1) berbat bûn, xera bûn, ketin halekî nehal 2) cimûcela bûn
1) berbat bûn, xera bûn, ketin halekî nehal 2) cimûcela bûn
I) Berbat bûn. Xera bûn. Ketin halekî nehal. II) Cimûcela bûn.
duman rengi 1. gewr (rengê tirava tarî) n 2. gewr (tiştê ji vî rengî) rd
1. gewr (rengê tirava tarî) n 2. gewr (tiştê ji vî rengî) rd
duman tütmek dû tê re çûn *bacam tütsün yeter bila dû di kuleka min re biçe bes e
dû tê re çûn * bacam tütsün yeter bila dû di kuleka min re biçe bes e
duman vermek berî nava hev dan, kirin kafirkeratî
dumanı doğru çıksın hema bila li gorî usûlê be
hema bila li gorî usûlê be
Hema bila li gorî ûsil û adetê be.
dumanı tepesine çıkmak Agir ji devan barîn. Bûn xwê ketin agir. Bi ser tapanê ketin. (pir hêrs bûn)
dumanı üstünde 1) hê teze ye (ji bo xwarin, mêwe û zebze) 2) hê nû ye (tiştê ku wextekî dirêj di ser re neboriye)
1) hê teze ye (ji bo xwarin, mêwe û zebze) 2) hê nû ye (tiştê ku wextekî dirêj di ser re neboriye)
I) Hê teze ye. (ji bo xwarinê) II) Hê nû ye. (ji bo tiştê ku wextek zêde di ser re neçûye)
dumanı vermek berî nava hev dan, kirin kafirkeratî
Berî nava hev dan. Kirin kafir keratî.
dumanlamak bidûmanbûn, bidûbûn, bidûxanbûn l/bw
bi dûman bûn, bi dû bûn, bidûxan bûn l/bw
bi dûman bûn, bi dû bûn, bi dûxan bûn l/bw
bidûmanbûn, bidûbûn, bidûxanbûn l/bw
dumanlanma dûmangirtin, dûgirtin, dûxangirtin m
dûmangirtin, dûgirtin, dûxangirtin m
dumanlanmak dûman girtin, dû girtin, dûxan girtin l/gh
dûman girtin, dû girtin, dûxan girtin l/gh
dumanlı 1. bidûman, bidû, bidûxan *dumanlı barut barûda bidû 2. bidûman (bimij) *dumanlı dağlar çiyayên bimij û dûman (mec) rd
1. bidûman, bidû, bidûxan * dumanlı barut barûda bidû 2. bidûman (bimij) * dumanlı dağlar çiyayên bimij û dûman (mec) rd
dumansız bêdû, bûdûxan, bêdûman rd
dumdum domdom (guleya domdomê) m
domdom (guleya domdomê) m
dumur dûmir.
civitîn, pûçbûn (ji bo neşixulîn, pûçbûn û civitîna ser hev a organekî) fizy/m
civitîn, pûçbûn (ji bo neşixulîn, pûçbûn û civitîna ser hev a organekî) fizy/m
dumura uğramak dûmirîn.
pûç bûn, civitîn
pûç bûn, civitîn
dumura uğratmak dûmirandin.
dun 1. jêr, nizm, ketandî 2. li jêr, li xwarê rd
1. jêr, nizm, ketandî 2. li jêr, li xwarê rd
duo 1. duet, duo, dudengî (du deng an jî du muzîk) 2. duo, duet (strana ku bibêdêl ji hêla du kesan ve tê gotin) m
1. duet, duo, dudengî (du deng an jî du muzîk) 2. duo, duet (strana ku bibêdêl ji hêla du kesan ve tê gotin) m
dupduru zipzelal, zipîzelal rd
zipzelal, zipîzelal rd
dur (veya durun) ka/ca bise, ka/ca raweste *durun hele, bakalım ne olacak ca rawestin, ka em binêrin bê wê çi biqewime
dur durak yok (veya dur dinlen, dur otur) sekn û bêhndan jê re tune
duraç (I) por zo/m (II) binik (ku peyker, stûn û tiştên wisa li serê tên danîn) m
duraç (i) por zo/m
duraç (ii) binik (ku peyker, stûn û tiştên wisa li serê tên danîn) m
durağan 1. westar, sabit 2. bêbandor (mec) rd
1. westar, sabit 2. bêbandor (mec) rd
durağanlaşma westarbûn, westirîn, sabitbûn m
westarbûn, westirîn, sabitbûn m
durağanlaşmak westar bûn, westirîn, sabit bûn l/ngh
westar bûn, westirîn, sabit bûn l/ngh
durağanlık westarî, sabitbûnî, sabitî m
westarî, sabitbûnî, sabitî m
durak rawestgeh.
1. westgeh, rawestgeh, rawestank, îstgeh (cihê sekana tren, tramway, otobüs û hwd.) 2. rawest, vêseh (noktaya li dawiya hevokê) 3. rawest (di helbesta bi pîvana kîteyî de cihê seknê)wj 4. rawest mzk 5. vêseh (birîna deng a di navbera peyvan de da ku axaftin bê fêmkirin) wj/m
1. westgeh, rawestgeh, rawestank, îstgeh (cihê sekana tren, tramway, otobus û hwd.) 2. rawest, vêseh (noktaya li dawiya hevokê) 3. rawest (di helbesta bi pîvana kîteyî de cihê seknê)wj 4. rawest mzk 5. vêseh (birîna deng a di navbera peyvan de da ku axaftin bê fêmkirin) wj/m
duraklama sedinîn, senidîn m
sedinîn, senidîn m
duraklamak rawestan.
1. sedinîn, senidîn (piçek rawestîna tiştekî livdar an jî car carinan rawestîna wî) *araba bir dakika durakladı erebe deqeyekê sedinî 2. sedinîn, senidîn (ji bo dudulîmayînê) *kız elini kapı ziline doğru uzatırken durakladı keçik gava destê xwe dirrêjî zîla derî kir, sedinî (mec) l/ngh
1. sedinîn, senidîn (piçek rawestîna tiştekî livdar an jî car carinan rawestîna wî) * araba bir dakika durakladı erebe deqeyekê sedinî 2. sedinîn, senidîn (ji bo dudulîmayînê) * kız elini kapı ziline doğru uzatırken durakladı keçik gava destê xwe dirrêjî zîla derî kir, sedinî (mec) l/ngh
duraklatmak senidandin, sedinandin l/gh
senidandin, sedinandin l/gh
duraklı 1. birawestgeh 2. birawest, bisekan fiz/rd
1. birawestgeh 2. birawest, bisekan fiz/rd
duraklı dalga pêla birawest fiz
pêla birawest fiz
duraksama sedinîn, vewestan, dudulîbûn m
sedinîn, vewestan, dudulîbûn m
duraksamak sedinîn, vewestîn, dudulî bûn l/ngh
sedinîn, vewestîn, dudulî bûn l/ngh
duraksamalı dudulî rd
dudulî rd
duraksamasız bêtekepekê, bêdudulî rd
bêtekepekê, bêdudulî rd
duraksatmak sidinandin, vewestandin l/gh
sidinandin, vewestandin l/gh
dural sekan rd
sekan rd
duralama sedinîn, senidîn m
sedinîn, senidîn m
duralamak sedinîn, senidîn l/ngh
sedinîn, senidîn l/ngh
durallık sekanî m
sekanî m
durdu durdu turnayı gözünden vurdu (Yekî) yek li ya sor xist. Li deqê xistin.
durdu, durdu turnayı gözünde vurdu sekinî sekinî di çavê qulingê de lê xist
durduğu yerde 1) bêyî ku zehmet di ber de bibîne 2) neger, hewce nekirin
durduk (durduğu) yerde I) Bêyî ku zehmet di ber de bibîne. II) Hewce nekirin.
durdur Bisekinîne. Bide sekinandin.
durdurma rawestandin, vewestandin, sekinandin m
durdurmak rawestandin.
rawestardin, vewestandin, sekinandin l/gh
rawestardin, vewestandin, sekinandin l/gh
durdurtmak dan rawestandin, dan vewestandin, dan sekinandin
dan rawestandin, dan vewestandin, dan sekinandin l/lb
durendiş pêşbîn rd
pêşbîn rd
durgu 1. sekte (ji nişka ve sekinîn) 2. rawest mzk/ifı
1. sekte (ji nişka ve sekinîn) 2. rawest mzk/m
durgun 1.pengivî. 2.bêdeng.
1. sekan, peng, meyî, mend *su durgun av peng e *durgun su ava sekan (an jî ava mend) 2. mitrî (bêkêf, neşên) *çok durgun birine benziyordu pir didirûve yekî mitrî (mec) 3. sekan, sekinandî, sekinî, rawestandî, rawestiyayî *piyasa durgun piyase sekinandî ye rd
1. sekan, peng, meyî, mend * su durgun av peng e * durgun su ava sekan (an jî ava mend) 2. mitrî (bêkêf, neşên) * çok durgun birine benziyordu pir didirûve yekî mitrî (mec) 3. sekan, sekinandî, sekinî, rawestandî, rawestiyayî * piyasa durgun piyase sekinandî ye rd
durgunlaşma 1. sekanbûn, pengbûn, meyîbûn 2. mitrîbûn (mec) 3. sekandîbûn (mec) m
1. sekanbûn, pengbûn, meyîbûn 2. mitrîbûn (mec) 3. sekandîbûn (mec) m
durgunlaşmak 1.pengivîn. 2.bêdeng bûn.
1. sekan bûn, peng bûn, meyî bûn 2. mitrî bûn (mec) 3. sekandî bûn (mec) l/ngh
1. sekan bûn, peng bûn, meyî bûn 2. mitrî bûn (mec) 3. sekandî bûn (mec) l/ngh
durgunlaştırmak 1. sekan kirin, peng kirin, meyî kirin 2. mitrî kirin (mec) 3. sekandî kirin (mec) l/gh
1. sekan kirin, peng kirin, meyî kirin 2. mitrî kirin (mec) 3. sekandî kirin (mec) l/gh
durgunluk 1.pengivî. 2.bêdengi.
1. sekanî, sekantî, pengîtî, meyîbûnî 2. mitrîbûnî (mec) 3. sekandîbûnî (mec) m
1. sekanî, sekantî, pengîtî, meyîbûnî 2. mitrîbûnî (mec) 3. sekandîbûnî (mec) m
durma rawest, rawestan, vewestan, sekn m
rawest, rawestan, vewestan, sekn m
durmadan bêrawest.
bêatlebûn, bêetlehî, seraqet rd
bêatlebûn, bêetlehî, seraqet rd
durmak rawestan.
1. rawestîn, dawestîn, vewestîn, sekinîn (bêtevger man, nemeşiyan) *sen biraz burada dur tu qasekê li vir raweste 2. sekinîn, rawestîn (ketin rewşa neşixulînê, nexebitînê) *saat durmuş saet sekiniye 3. rawestîn, vewestîn, sekinîn *trenlerin durduğu yerde şimdi bizi bekler niha li cihê ku tren lê disekinin me dipê 4. sekinîn, rawestîn (ji bo qutbûn, sekinîna tiştekî) *yağmur durdu baran rawestiya 5. hebûn (heyîna xwe berdewam kirin) *o yazıtlar hâlâ duruyorlar mı? ew kîtabe gelo hêj hene? 6. hebûn *o kadar dersim dururken, sinamaya mı gideceğim? dê ev çend dersên min hebin û ez dê herime sinemayê? 7. rawestîn, sekinîn, (Ti bendê man, li hêviyê man) *kapının önünde onca saat durmak gücüme gitti ew qas hebûn (ji bo jiyînê) *anne annem duruyor mu? dapîra min heye? 9. rawestîn, sekinîn (ji bo lê manê) *şehirde fazla durmadık em li bajêr zêde nesekinîn 10. rawestîn, sekinîn (di rewşeke bêtevger de bûn) *ne duruyorsunuz, vakit geldi hûn çi sekinîne, wext hat 11. man (li cihekê bûn, lê man) *tek başına bu evde nasıl duruyor? bi tena serê xwe li vê malê çawa dimîne? 12. rawestîn, dawestîn, sekinîn (navber nedan, bêatlebûn bi tiştekî re mijûl bûn) *sabahtan beri hiç durmadım ji serê sibehê de ez qet nesekinîme l/ngh
1. rawestîn, dawestîn, vewestîn, sekinîn (bêtevger man, nemeşiyan) * sen biraz burada dur tu qasekê li vir raweste 2. sekinîn, rawestîn (ketin rewşa neşixulînê, nexebitînê) * saat durmuş saet sekiniye 3. rawestîn, vewestîn, sekinîn * trenlerin durduğu yerde şimdi bizi bekler niha li cihê ku tren lê disekinin me dipê 4. sekinîn, rawestîn (ji bo qutbûn, sekinîna tiştekî) * yağmur durdu baran rawestiya 5. hebûn (heyîna xwe berdewam kirin) * o yazıtlar hâlâ duruyorlar mı? ew kîtabe gelo hêj hene? 6. hebûn * o kadar dersim dururken, sinamaya mı gideceğim? dê ev çend dersên min hebin û ez dê herime sînemayê? 7. rawestîn, sekinîn (li bendê man, li hêviyê man) * kapının önünde onca saat durmak gücüme gitti ew qas saet li ber derî rawestîn, li zora min çû 8. hebûn (ji bo jiyînê) * anne annem duruyor mu? dapîra min heye? 9. rawestîn, sekinîn (ji bo lê manê) * şehirde fazla durmadık em li bajêr zêde nesekinîn 10. rawestîn, sekinîn (di rewşeke bêtevger de bûn) * ne duruyorsunuz, vakit geldi hûn çi sekinîne, wext hat 11. man (li cihekê bûn, lê man) * tek başına bu evde nasıl duruyor? bi tena serê xwe li vê malê çawa dimîne? 12. rawestîn, dawestîn, sekinîn (navber nedan, bêatlebûn bi tiştekî re mijûl bûn) * sabahtan beri hiç durmadım ji serê sibehê de ez qet nesekinîme l/ngh
durmak nedir bilmemek sekn pê neketin, sekna xwedê pê neketin
durmaksızın bêrawestan, bêbêhndan (tim û tim) rd
bêrawestan, bêbêhndan (tim û tim)rd
durmaksızın çalışmak bêhn nedan xwe
bêhn nedan xwe
durmuş oturmuş 1) kamil, gihîştî 2) nefehşik *durmuş oturmuşluk kamilbûnî *durup dinlenmeden bi seraqet, misêwa, bêatlebûn
duru 1.zelal, dawerivandî. 2.cincilî.
1. zelal, zeliyayî, zelandî, cincilî *duru su ava zelal (an jî zeliyayî) 2. negurûzekî (ji bo ten) 3. resen, sade, paqij, xwerû (ji bo ziman) (mec) rd
1. zelal, zeliyayî, zelandî, cincilî * duru su ava zelal (an jî zeliyayî) 2. negurûzekî (ji bo ten) 3. resen, sade, paqij, xwerû (ji bo ziman) (mec) rd
durucu ê manê (ê ku tim dimîne, naçe) rd
ê manê (ê ku tim dimîne, naçe) rd
duruk 1. sekane, statîk rd 2. stator fiz/m
1. sekane, statîk rd 2. stator fiz/m
durukluk sekanetî, statîkî m
sekanetî, statîkî m
duruksun dudil (muteredût) rd
dudil (muteredût) rd
durulama carîkirin m
carîkirin m
durulamak dawerivandin, cilcilandin.
carî kirin (ji bo tiştê şûştî ku di ava paqij û zelal de tên kirin) l/gh
carî kirin (ji bo tiştê şûştî ku di ava paqij û zelal de tên kirin) l/gh
durulanmak 1. hatin carîkirin l/tb 2. xwe carî kirin (piştî xweşûştinê av li xwe kirin) l/bw
1. hatin carîkirin l/tb 2. xwe carî kirin (piştî xweşûştinê av li xwe kirin) l/bw
durulaşmak zelilin, zelîn, cincilîn, zelalbûn m
zelilin, zelîn, cincilîn, zelal bûn l/ngh
zelilîn, zelîn, cincilîn, zelal bûn l/ngh
zelilîn, zelîn, cincilîn, zelalbûn m
durulma (I) 1. zelilin, zelîn, cincilîn, zelalbûn 2. kerbûn, vekirin 3. tepişin (mec) m
durulma (i) 1. zelilîn, zelîn, cincilîn, zelalbûn 2. kerbûn, vekirin 3. tepişîn (mec) m
durulmak 1.dawerivîn. 2.pengivîn.
(I) 1. zelilîn, zelîn, cincilîn, zelal bûn l/ngh 2. ker bûn l/ngh (ji bo tevger û helahclayc) *ortalık duruldu derdor ker bû, vekirin l/ngh (ji bo sekna şiliyan) *kar durulmuş, hava birden açılmıştı berfê vekiribû û hewa ji nişka ve vebûbû 3. tepişin (mec) l/ngh (II) hatin sekinandin, hatin rawestandin *burada durulmaz li virê nayê sekinandin
durulmak (i) 1. zelilîn, zelîn, cincilîn, zelal bûn l/ngh 2. ker bûn l/ngh (ji bo tevger û helahelayê) * ortalık duruldu derdor ker bû, vekirin l/ngh (ji bo sekna şiliyan) * kar durulmuş, hava birden açılmıştı berfê vekiribû û hewa ji nişka ve vebûbû 3. tepişîn (mec) l/ngh
durulmak (ii) hatin sekinandin, hatin rawestandin * burada durulmaz li virê nayê sekinandin
durultma zelilandin, zelandin, cincilandin, zelalkirin m
zelilandin, zelandin, cincilandin, zelalkirin m
durultmak zelilandin, zelandin, cincilandin, zelal kirin l/gh
zelilandin, zelandin, cincilandin, zelal kirin l/gh
duruluk 1. zelalî 2. sade, resen (ji bo ziman û üslûba ku fesîh û ne tevlihev e) (mec) m
1. zelalî 2. sade, resen (ji bo ziman û uslûba ku fesîh û ne tevlihev e) (mec) m
durum rewş, asûn.
1. rewş m, timtêl, barûdox, tentêl, hal n, weziyet m, barûdox m 2. derawa, rewş, derqel, weziyet (ji bo awayê sekan û rawestê) m 3. rewş (cihê ferd ê di nav civakê de) m 4. rewş, (di ziman de) rz/m
1. rewş m, timtêl, barûdox, tentêl, hal n, weziyet m, barûdoxm 2. derawa, rewş, derqel, weziyet (ji bo awayê sekan û rawestê)m 3. rewş (cihê ferd ê di nav civakê de)m 4. rewş, (di ziman de) rz/m
durum almak helwest girtin
helwest girtin
durum belirteci hokera awakî rz
hokera awakî rz
durum bükünleri tewandina awayan rz
tewandina awayan rz
durum ortacı parenga nihoyî rz
parenga nihoyî rz
durumların kullanımı bikaranîna awayan rz
bikaranîna awayan rz
durumsal rewşîn rd
rewşînrd
durumsal tümleç têrkera rewşîn
têrkera rewşîn
durumsal yan cümleler hevokên pêreyî yên rewşîn rz
hevokên pêreyî yên rewşîn rz
durumu bozulmak rewşa (yekî) xera bûn, halê (yekî) ne xweş bûn (ji hêla madî ve halê yekî ne baş bûn)
rewşa (yekî) xera bûn, halê (yekî) ne xweş bûn (ji hêla madî ve halê yekî ne baş bûn)
durumu düzeltmek rewşa xwe xweş kirin (ji layê madî ve halê xwe baş kirin)...
rewşa xwe xweş kirin (ji layê madî ve halê xwe baş kirin) ...
durumuna bakmak li keysa xwe nihêrtin
li keysa xwe nihêrtin
durumuna düşmek ketin rewşa (...) ketin halê (...)
ketin rewşa (...) ketin halê (...)
durumunda olmak (veya bulunmak) mecbûr bûn, mecbûr mayîn
durumunda olmak (veya durumunda bulunmak) mecbûr bûn, mecbûr mayîn
durup dinlenmeden Bi seraqet. Misêwa. Bêatlehî. Bêatle bûn.
durup dururken I) Bêsedem. II) Ji nişka ve.
duruş rawestan.
sekn, rawest m
sekn, rawest m
duruşma niştin, rûniştin.
rûniştin, danişîn, celse hiq/m
rûniştin, danişîn, celse hiq/m
duruşma salonu niştgeh.
duş dûş.
1. dûş (bi riya şirikê av li xwe kirin) 2. şirik m
1. dûş (bi riya şirikê av li xwe kirin) 2. şirikm
duş almak (veya duş yapmak) av li xwe kirin
duş almak (yapmak) Av li xwe kirin.
duş gelmek rast lê hatin, rastî (tiştekî) hatin, leqayî (tiştekî) hatin, tûşî (tiştekî) hatin l/bw
rast lê hatin, rastî (tiştekî) hatin, leqayî (tiştekî) hatin, tûşî (tiştekî) hatin l/bw
duşak duşeq n, duçêq n, kapok m, kapik m, qet n (ku helboq dikin û diavêjin her du lingên heywanê)
duşeq n, duçêq n, kapok m, kapik m, qet n (ku helboq dikin û diavêjin her du lingên heywanê)
duşaklamak duçêqî kirin l/gh, qet avêtin piyê (golikê) l/bw
duçêqî kirin l/gh, qet avêtin piyê (golikê) l/bw
duşalmak (veya yapmak) av li xwe kirin
duse du û sê (di tewlayê de) n
du û sê (di tewlayê de) n
dut tû.
1. tû, dartû (Morus) bot/m 2. tû, tî (mêweya vê riwekê) m
1. tû, dartû (Morus) bot/m 2. tû, tî (mêweya vê riwekê)m
dut gibi olmak 1) pir serxweş bûn 2) şermezarî bûn, di xwe de şeqizîn, di xwe de qusikîn, di xwe de şermî bûn
1) pir serxweş bûn 2) şermezarî bûn, di xwe de şeqizîn, di xwe de qusikîn, di xwe de şermî bûn
I) Pir serxweş bûn. II) Di xwe de şeqizîn. Şermezar bûn. Di xwe de qusikîn. Di xwe de şermî bûn.
dut yemiş bülbüle dönmek bûn wekî çiyayê ku berf lê bibare
bûn wekî çiyayê ku berf lê bibare
Bûn wekî çiyayê ku berf lê bibare. (ji ber hin sedeman kêfa (yekî) şikîn û nepeyivîn)
dutçuluk xwedîkirina tûyan nd
xwedîkirina tûyan nd
dutgiller famîleya tûyan bot/nd
famîleya tûyan bot/nd
dutluk bexçeyê tûyan nd
bexçeyê tûyan nd
duvağına doyamamak Miraz bi cil û cihêzê xwe nekirin. Mirad bi xêliya xwe nekirin.
duvağına doymamak mirad bi cil û cihêzê xwe nekirin, mirad bi xêliya xwe nekirin (bûka ku hîna teze be bimite an jî bê berdan)
duvak qezî.
1. pûşî, xêlî, hêram 2. xaşe (zarokê ku hê nû tê dinyayê û li dora serê wî xaşeyeke mîna xêliyê heye) 3. dêrxûn (devinga ser kûp, bereşo û hwd.) m
1. pûşî, xêlî, hêram 2. xaşe (zarokê ku hê nû tê dinyayê û li dora serê wî xaşeyeke mîna xêliyê heye) 3. dêrxûn (devinga ser kûp, bereşo û hwd.)m
duvak düşkünü bûka serbixêlî, bûka destbihine (bûka ku hîna teze be û mêrê wê bimire)
bûka serbixêlî, bûka destbihine (bûka ku hîna teze be û mêrê wê bimire)
Bûka serbixêlî. Bûka destbihine.
duvakçı 1. xêlîvan 2. xêlîfiroş
1. xêlîvan 2. xêlîfiroş nd/m
duvakına doymamak mirad bi cil û cihêzê xwe nekirin, mirad bi xêliya xwe nekirin (bûka ku hîna teze be bimire an jî bê berdan)
duvaklama xêlîkirin, hêramkirin, pûşîkirin m
xêlîkirin, hêramkirin, pûşîkirin m
duvaklamak xêlî kirin, hêram kirin, pûşî kirin l/gh
xêlî kirin, hêram kirin, pûşî kirin l/gh
duvaklanma xwexêlîkirin m
xwexêlîkirin m
duvaklanmak 1. xwe xêlî kirin, xwe pûşî kirin 2. xwe xêlî kirin (bûn bûk) (mec) l/bw
1. xwe xêlî kirin, xwe pûşî kirin 2. xwe xêlî kirin (bûn bûk) (mec) l/bw
duvaklı 1. bixêlî, xêlîkirî, pûşîkirî 2. bixaşe (ji bo zarokê ku hîna nû çêbûye û li dora serê wî xaşe heye) rd
1. bixêlî, xêlîkirî, pûşîkirî 2. bixaşe (ji bo zarokê ku hîna nû çêbûye û li dora serê wî xaşe heye) rd
duvaksız bêxêlî, bêpûşî rd
bêxêlî, bêpûşî rd
duvar dîwar.
1. dîwar n, hêt m (ji bo yên avahiyan) *evin duvarı dîwarê xanî 2. dîwar n, bend m, beden m (ji bo yê mîna bexçe û hwd.) 3. asteng (mec) m
1. dîwar n, hêtm (ji bo yên avahiyan) * evin duvarı dîwarê xanî 2. dîwar n, bend m, bedenm (ji bo yê mîna bexçe û hwd.) 3. asteng (mec)m
duvar çekmek dîwar kişandin, dîwar lê kirin
dîwar kişandin, dîwar lê kirin
duvar dayağı çembilheya
çembilheya
duvar gazetesi rojnameya dîwêr
rojnameya dîwêr
duvar kâğıdı kaxizê dîwaran
kaxizê dîwaran
duvar kirişi serdîwar
serdîwar
duvar resmi wêneyên li ser dîwaran
wêneyên li ser dîwaran
duvar saati bansaet, saeta dîwaran, bandemjimêr
bansaet, saeta dîwaran, bandemjimêr
duvar sarmaşığı çeşîdek lavlavkê ye (Hedera helix) bot
çeşîdek lavlavkê ye (Hedera helix) bot
duvar yapmak bend çêkirin, baraj çêkirin
bend çêkirin, baraj çêkirin
duvarcı hostayê dîwaran nd/nt
hostayê dîwaran nd/nt
duvarcılık hostatiya dîwaran m
hostatiya dîwaran m
duy dûy (dûyê ampûla elektrîkê) n
dûy (dûyê ampûla elektrîkê)n
duy priz dûyprîz
dûyprîz
duyar hestyar, bihîzyar, pejnker, hisgir, hesas rd
hestyar, bihîzyar, pejnker, hisgir, hesas rd
duyarga pevjik n, anten m (ji bo ajelan) zo/n
pevjik n, anten m (ji bo ajelan) zo/n
duyarlı bihest.
hestyar, bihîzyar, pejnker, hesas, hisgir rd/nt
hestyar, bihîzyar, pejnker, hesas, hisgir rd/nt
duyarlık 1. hestyarî, bihîzyarî, pejnkerî, hesasî, hisgirî, hesasiyet 2. hestyarî, pejnkerî (helwest nîşandana tiştekî ya li dijî tiştekî din) m
1. hestyarî, bihîzyarî, pejnkerî, hesasî, hisgirî, hesasiyet 2. hestyarî, pejnkerî (helwest nîşandana tiştekî ya li dijî tiştekî din) m
duyarlıklı bihestyarî, bipejnkerî, bihesasiyet rd
bihestyarî, bipejnkerî, bihesasiyet rd
duyarlılık hestyarî, pejnkerî, hesasî, hisgirî, hesasiyet m
hestyarî, pejnkerî, hesasî, hisgirî, hesasiyet m
duyarsız bêhest.
nepejnker, nebihîzyar, hisnegir, nehesas rd
nepejnker, nebihîzyar, hisnegir, nehesas rd
duyarsızlaşma nehestyar bûn, nepejnker bûn, bêhesasbûn m
nehestyar bûn, nepejnkerbûn, bêhesasbûn m
duyarsızlaşmak nehestyar bûn, nepejnker bûn, bêhesas bûn l/ngh
nehestyar bûn, nepejnker bûn, bêhesas bûn l/ngh
duyarsızlaştırma nehestyarkirin, nepejnkerkirin, hisnegirkirin m
nehestyarkirin, nepejnkerkirin, hisnegirkirin m
duyarsızlaştırmak nehestyar kirin, nepejnker kirin, hisnegir kirin l/gh
nehestyar kirin, nepejnker kirin, hisnegir kirin l/gh
duyarsızlık nepejnkerî, nehestyarî, hisnegirî, bêhesasî m
nepejnkerî, nehestyarî, hisnegirî, bêhesasî m
duygu hes.
hest, hîs, pejn, pêjn, dilîn m
hest, hîs, pejn, pêjn, dilînm
duygu sümürücü hestbaz
hestbaz
duygu uyandırmak hest pe re çêkirin
hest pê re çêkirin
duygu uyanmak hest pê re çêbûn
hest pê re çêbûn
duygudaş 1. hempejn, hemhest 2. dilxwaz, sempatîzan rd/nd
1. hempejn, hemhest 2. dilxwaz, sempatîzan rd/nd
duygudaşlık 1. hempejnî, hemhestî 2. dilxwazî, sempatîzanî m
1. hempejnî, hemhestî 2. dilxwazî, sempatîzanî m
duygulandırma dilzîzkirin, hestgermkirin, hestyarkirin, dilînîkirin, diltenikkiün, dilşoşîkirin m
dilzîzkirin, hestgermkirin, hestyarkirin, dilînîkirin, diltenikkirin, dilşoşîkirin m
duygulandırmak bihes kirin.
dilzîz kirin, hestgerm kirin, hestyar kirin, dilînî kirin, diltenik kirin, dilşoşî kirin l/gh
dilzîz kirin, hestgerm kirin, hestyar kirin, dilînî kirin, diltenik kirin, dilşoşî kirin l/gh
duygulanım dilzîzî, hestgermî m
dilzîzî, hestgermî m
duygulanma dilzîzbûn, zîzbûn, hestgermbûn, diltenikbûn, dilînîbûn, dilşoşîbûn m
dilzîzbûn, zîzbûn, hestgermbûn, diltenikbûn, dilînîbûn, dilşoşîbûn m
duygulanmak bi hest bûn.
dilzîz bûn, zîz bûn, hestgerm bûn, diltenik bûn, dilînî bûn, dilşoşî bûn, dilzîzî bûn, hestgermî bûn, diltenikî bûn, hestê (...) rabûn l/ngh
dilzîz bûn, zîz bûn, hestgerm bûn, diltenik bûn, dilînî bûn, dilşoşî bûn, dilzîzî bûn, hestgermî bûn, diltenikî bûn, hestê (...) rabûn l/ngh
duygularını okşamak hestê (yekî) livandin
hestê (yekî) livandin
duygularıyla davranmak bi hestan tevgerîn, bi hîsan lebat kirin
bi hestan tevgerîn, bi hîsan lebat kirin
duygulu hestdar, pejndar, dilzîz, hestgerm, diltenik, dilşoş rd/nt
hestdar, pejndar, dilzîz, hestgerm, diltenik, dilşoş rd/nt
duygulu anlar yaşanmak rewşên dilzîzî lê qewimîn, rewşên hest germî çêbûn
rewşên dilzîzî lê qewimîn, rewşên hestgermî çêbûn
duygululuk pejndarî, hestdarî, dilzîzî, hestgermî, diltenikî, dilşoşî m
pejndarî, hestdarî, dilzîzî, hestgermî, diltenikî, dilşoşî m
duygun hestyar, bihîzyar, pejnker, hisgir, hesas rd
hestyar, bihîzyar, pejnker, hisgir, hesas rd
duygunluk hestyarî, bihîzyarî, pejnkerî, hisgirî, hesasiyet m
hestyarî, bihîzyarî, pejnkerî, hisgirî, hesasiyet m
duygusal bihes.
1. hestî, pejnî, hîsî, dilînî 2. dilşewat, dilzîz, zî, dilhelûk, dilsoj, dilşoş (berhem an jî mirovê ku bandoreke hestê li mirov çêdike) rd
1. hestî, pejnî, hîsî, dilînî 2. dilşewat, dilzîz, zî, dilhelûk, dilsoj, dilşoş (berhem an jî mirovê ku bandoreke hestê li mirov çêdike)rd
duygusal davranmak bi hestên xwe tevgerîn, bi dilînî tevgerîn
bi hestên xwe tevgerîn, bi dilînî tevgerîn
duygusal düşünmek bi hestan hizr kirin
bi hestan hizr kirin
duygusallaşmak dilzîz bûn, zîz bûn, hestgerm bûn, diltenik bûn, dilînî bûn, dilşoşî bûn, dilzîzî bûn, hestgermî bûn, diltenikî bûn l/ngh
dilzîz bûn, zîz bûn, hestgerm bûn, diltenik bûn, dilînî bûn, dilşoşî bûn, dilzîzî bûn, hestgermî bûn, diltenikî bûn l/ngh
duygusallık 1. hestîtî, pejnîtî, hîsîtî, dilînîtî 2. dilşewatî, dilzîzî, zîzî, dilhelûkî, dilsojî, dilşoşî m
1. hestîtî, pejnîtî, hîsîtî, dilînîtî 2. dilşewatî, dilzîzî, zîzî, dilhelûkî, dilsojî, dilşoşî m
duygusuz 1. bêpejn, bêhest, bêhîs 2. dilqalind, dilkevir, qelpreş, qeterehm, bêrehm (ji bo kesê nedilşewat, bêrehm, ku li kesî naneyîre) rd/nt
1. bêpejn, bêhest, bêhîs 2. dilqalind, dilkevir, qelpreş, qeterehm, bêrehm (ji bo kesê nedilşewat, bêrehm, ku li kesî naneyîre) rd/nt
duygusuz olmak dilqalind bûn, qeterehmî bûn, dilê (yekî) qalind bûn
dilqalind bûn, qeterehmî bûn, dilê (yekî) qalind bûn
duygusuzluk 1. bêpejnî, bêhestî, bêhîsî 2. dilqalindî, dilkevirî, qelpreşî, qeterehmî, bêrehmî m
1. bêpejnî, bêhestî, bêhîsî 2. dilqalindî, dilkevirî, qelpreşî, qeterehmî, bêrehmî m
duyma bihîstin, sehkirin, pêhisîn, hesan m
bihîstin, sehkirin, pêhisîn, hesan m
duymak bîhistin, seh kirin, pê hesan.
1. bihîstin *onun sesini duydum min dengê wê bihîst l/ngh 2. pê hisîn l/ngh, seh kirin l/gh (agahî stendin, hîn bûn, xeber girtin) *onun yaptıklarını duydum ez bi kirinên wê hesiyam 3. hest kirin, hîs kirin (mec) l/gh 4. pê hisîn (bi hest û sehekan hîs kirin) *yemeğin kokusunu duydum ez bi bêhna xwarinê hisiyam l/ngh 5. pê hisîn l/ngh, tê derxistin l/gh (li tiştekî werqilîn) *elimin üzerinde bir böceğin gezdiğini duydum ez pê hisiyam ku kurmikek li ser destê min digere 6. bi guhê (yekî) ve çûn, li ber guhê (yekî) ketin l/bw
1. bihîstin * onun sesini duydum min dengê wê bihîst l/ngh 2. pê hisîn l/ngh, seh kirin l/gh (agahî stendin, hîn bûn, xeber girtin) * onun yaptıklarını duydum ez bi kirinên wê hesiyam 3. hest kirin, hîs kirin (mec) l/gh 4. pê hisîn (bi hest û sehekan hîs kirin) * yemeğin kokusunu duydum ez bi bêhna xwarinê hisiyam l/ngh 5. pê hisîn l/ngh, tê derxistin l/gh (li tiştekî werqilîn) * elimin üzerinde bir böceğin gezdiğini duydum ez pê hisiyam ku kurmikek li ser destê min digere 6. bi guhê (yekî) ve çûn, li ber guhê (yekî) ketin l/bw
duymamazlık xwe li keritiyê danîn, xwe li nezaniyê danîn, xwe li xamiyê danîn nd
xwe li kerîtiyê danîn, xwe li nezaniyê danîn, xwe li xamiyê danîn nd
duymazlık xwe danîna li kerîtiyê, xwe danîna li nezaniyê, xwe danîna li xamiyê nd
xwe danîna li kerîtiyê, xwe danîna li nezaniyê, xwe danîna li xamiyênd
duymazlıktan gelmek xwe li kerîtiyê danîn, xwe li nezaniyê danîn, xwe li xamiyê danîn
xwe li kerîtiyê danîn, xwe li nezaniyê danîn, xwe li xamiyê danîn
duynak bnr toynak
bnr toynak
duysal sehekî, haseyî rd
sehekî, haseyî rd
duyu seh, hes, pêjn.
sehek *beş duyu organımız pênc lebatên me yên sehekê m
sehek * beş duyu organımız pênc lebatên me yên sehekê m
duyu üstü deresehekî (tiştê ku ne bi seken, lê belê bi hizirkirinê jê tê têgihîştên) fel/m
deresehekî (tiştê ku ne bi seken, lê belê bi hizirkirinê jê tê têgihîştên) fel/m
duyu yitimi wendakirina hesê.
duyulmadık nebihîstî.
nebihîstî rd
nebihîstî rd
duyulmak hatin bihîstin, hatin hisandin, hatin pê hisandin l/tb
hatin bihîstin, hatin hisandin, hatin pê hisandin l/tb
duyulmamış nebihîstî m
nebihîstî m
duyulur sehbar (tiştê ku dikare bi sehakan bê hisandin) rd
sehbar (tiştê ku dikare bi sehakan bê hisandin)rd
duyulur duyulmaz 1) hema hatin bihîstin 2) pê hisîn û nehisîn
1) hema hatin bihîstin 2) pê hisîn û nehisîn
duyum hes, pêjn.
1. pêhesî, îhsas 2. sehek m
1. pêhesî, îhsas 2. sehekm
duyum almak hîs jê hildan, deng bi (yekî) ve çûn
his jê hildan, deng bi (yekî) ve çûn
duyum yetimi anestezî
anestezî
duyumculuk sansualîzm (fel/psî) m
sansualîzm (fel/psî) m
duyumlu hesyar, pêhesyar, xweypêhesî rd
hesyar, pêhesyar, xweypêhesî rd
duyumölçer pêhesîpîv psî/m
pêhesîpîv psî/m
duyumsal sehekî (tiştê ku bi organê sehekî ve têkildar e) rd
sehekî (tiştê ku bi organê sehekî ve têkildar e) rd
duyumsama pêhisîn, hestpêkirin, hîskirin, têderxistin m
pêhisîn, hestpêkirin, hîskirin, têderxistin m
duyumsamak pê hisîn l/ngh, hest pê kirin l/bw, hîs kirin l/gh, tê derxistin l/gh (bi alîkariya sehekan jê têgihîştin)
pê hisîn l/ngh, hest pê kirin l/bw, hîs kirin l/gh, tê derxistin l/gh (bi alîkariya sehekan jê têgihîştin)
duyumsatma vehesandin m
vehesandin m
duyumsatmak 1. vehesandin l/gh 2. pê dan hîskirin, pê dan hisandin l/lb
1. vehesandin l/gh 2. pê dan hîskirin, pê dan hisandin l/lb
duyumsuz bêpêhes rd
bêpêhes rd
duyumsuzluk bêpêhesî m
bêpêhesî m
duyurma 1. danehisan, danesehîn 2. ragihandin, rahiştin m
1. danehisan, danesehîn 2. ragihandin, rahiştin m
duyurmak danezanîn.
1. dan hisandin, dan sehkirin, dan sehandin *sesini iyice duyur dengê xwe têr baş bide hisandin l/lb 2. ragihandin, rahiştin, elam kirin, ilam kirin, îlan kirin l/gh 3. pê hisandin (mec) l/gh
1. dan hisandin, dan sehkirin, dan sehandin * sesini iyice duyur dengê xwe têr baş bide hisandin l/lb 2. ragihandin, rahiştin, elam kirin, ilam kirin, îlan kirin l/gh 3. pê hisandin (mec) l/gh
duyuru danezan.
1. bangewazî *bu kamuoyuna son duyurumuzdur ji raya giştî re ev bangewaziya me ya dawî ye 2. danebihîz, îlan, i'lam m
1. bangewazî * bu kamuoyuna son duyurumuzdur ji raya giştî re ev bangewaziya me ya dawî ye 2. danebihîz, îlan, i’lam m
duyurucu banghinêr, îlanker, i'lamker rd
banghinêr, îlanker, i’lamker rd
duyurulmak 1. hatin sehkirin, hatin hisandin, hatin sehandin 2. hatin ragihandin l/tb
1. hatin sehkirin, hatin hisandin, hatin sehandin 2. hatin ragihandin l/tb
duyusal sehekî rd
sehekî rd
du n 1. iki (II., 2) 2. rd i(birden bir artık) * du zarokên ku li serê kuçeyekê li hev dixistin, ji hev qetandin bir sokak başında kavga eden iki çocuğu ayırdı
du alî lê xistin ikili oynamak
du alî xebitîn ikili oynamak
du çendî kirin katlamak (sayısal olarak)
du emrê (yekî) kirin herhangi birinden çok yaşlı olmak
du gem dan hespê xwe atını mahmuzlamak
du gîsin kirin yapılanı bir daha yapmak, tekrarlamak
du guh ji bo zimanekî ye iki kulak bir dil için
du gul ji hev di bexçeyekî de ne xweş e birden fazla kirvelik veya dünürlük yapmamak lazım
du hesp li ser afirekî naçêrin iki cambaz bir ipte oynamaz
du hespên nêr li ser alifekê nabin iki cambaz bir ipte oynamaz
du kêl bi kevirekî wergeranrdin bir taşla iki kuş vurmak
du kevir dan ser hev 1) gelecek hazırlamak 2) birine arka çıkmak
du kilamên hirçê hene, her du jî li ser sêv û hêrmiyê ne tuturmuş da gidiyor (her şeye aşırı bağlılığı anlatır)
du ling di tûrekî ketin İki ayağı bir pabuça girmek
du malxwe di malekê de nabin iki cambaz bir ipte oynamaz
du niqte li ser hev iki nokta üst üste
du parên xezaniyê nezanî ye yoksulluk cehalettendir
du pênc n dübeş (tavla oyununda)
du qedeh bi ser xwe de kirin iki tek atmak
du şaşî nabe başî iki kere hata yapma kabul edilmez
du serî di beroşekê de nakelin iki cambaz bir ipte oynamaz
du serî ne weka hev bin naçin ser balîfekê huyu huyuna suyu suyuna (uygun), boyu boyuna, huyu huyuna (karı koca için)
du serî ne weke hev be, naçe ser balîf (bir şey) iki baştan olmak
du şeş n düşeş (tavla oyununda)
du û sê duse (tavla oyununda)
du zebeş bi destekî nayên girtin bir koltukta iki karpuz taşınmaz
dua m 1. dua 2. dua (ibadet veya yakarma amacıyla okunan dinî değeri olan metin) * bi şev di nav cihan de pêşiyê duayan dike, pişt re radikeve geceleyin yatakta dua okur öyle yatar
dua kirin l/gh 1. dua etmek 2. mec rahmet okumak
dua etmek
dua li (yekî) bûn duasını (veya dua) almak
dua xwestin dilekte bulunmak
duakar nd/nt 1. duacı 2. namazında niyazında olan
duakirin m 1. dua etme 2. mec rahmet okuma
dualî rd 1. iki yönlü 2. iki yüzlü (kumaş için) 3. iki taraflı * ev zilam dualî xebitiye bu adam iki taraflı çalışmış 4. ikili (iki taraf arasında yapılmış olan) * peymana dualî ikili anlaşma
dualîst nd/rd düalist, ikici
dualîzm m düalizm, ikicilik
duav m iki nehrin (veya suyun) birleştiği yer
duaxwaz nd/nt dilekçi, duacı
duaxwazî m dilekte bulunma
duaya baranê yağmur duası
duaya ku nebe mirov jê re nabêje amîn olmayacak duaya âmin demek
duaya kurmoriyê karınca duası
duaya xêrê nd hayırdua
duayên (yekî) çûn qebûlê duası tutmak
duayên (yekî) qebûl bûn duası tutmak
duayên nimêjê namazlık, namazda okunan dualar
duba der/m duba
dubare (i) nd dubar
dubare (ii) m 1. tekrarlama, ikileme 2. tekrar (bir konuşma veya yazıda aynı düşünceyi, kelimeyi birçok defa söyleme) 3. yineleme, yineleyiş 4. tekrarlanma, tekerrür 5. duble
dubare bûn l/ngh tekrarlanmak, tekerrür etmek
dubare kirin l/gh 1. tekrarlamak 2. ikilemek, tekrarlamak 3. tekrarlamak, tekrar etmek, yinelemek, tazelemek * hûn dikarin pirsê dubare bikin? soruyu tazeleyebilir misiniz?
dubarebar rd tekrar edilebilir
dubarebûn m tekrarlanma
dubarebûyî rd mükerrer, tekrarlanmış olan
dubarebûyîn m tekrarlanış, tekerrür ediş
dubareker rd tekrarlayıcı
dubarekirî rd tekrarlı, mükerrer
dubarekirin m 1. tekrarlama 2. ikileme, tekrarlama 3. tekrarlama, tekrar etme, yineleme, tazeleme
dubask rd iki kanatlı * deriyê dubask iki kanatlı kapı
dubaskî zo/nd iki kanatlılar
dubend nd/nt ataşe
dubendê bazirganî ticarî ataşe
dubendê serbazî askerî ataşe
dubendî ikilik, nifak.
m ikilik, anlaşmazlık, ihtilaf * di navbeyna me de dubendî heye aramızda ikilik var
dubendî derketin anlaşmazlık çıkmak
dubendî kirin nava (...) nifak sokmak
dubendî kirin nava (tiştekî) ayırım yaratmak * hûn dubendiyê dikin nava me aramızda ayırım yaratıyorsunuz
dubendik rz çift çizgi
dubendîtî m ikilik
duber rd iki defa yavrulamış hayvan
dubere rd iki taraflı, iki yönlü
duberekî (i) bnr dubendi
duberekî (ii) rd iki yüzlü (iki yüzüde kullanılan kumaş)
duberî rd iki defa yavrulamış hayvan
dubezî m iki fırkaya ayrılma
dubir m makat
dubira zo/m kırlangıç (Hirundo)
dubirang zo/n avcı kuş
dubirîne rd iki yıldan beri iğdiş olan (teke veya koç)
dublaj sn/m dublâj, seslendirme
dublaj kirin l/gh dublâj yapma, seslendirmek, sözlendirme
dublâj yapmak
dublajker nd/nt dublâjcı, sözlendirici, seslendirici
dublajkerî m dublâjcılık, sözlendiricilik, , seslendiricilik
dublajkirî rd dublâjlı, dublâjı yapılmış olan
dublajkirin m dublâj yapma, seslendirme, sözlendirme
duble m duble
dubleks m dubleks
dublîn Dublin (İrlanda’nın başkenti).
dublor sn/nd dublör, benzer
dublorî m dublörlük
dubrak zo/n ala doğan
ducan bnr ducanî
ducanî rd iki canlı, gebe, hamile
ducanî bûn hamile olmak
ducanî hiştin hamile bırakmak
ducanî kirin hamile etmek
ducanî man hamile kalmak
ducanîtî m iki canlılık, gebelik, hamilelik
ducar nd iki kez, iki kere, tekrar
duçar rd maruz, maruz kalmış
ducar bûn l/ngh tekrarlanma
duçar bûn l/ngh 1. rastlamak 2. uğramak, maruz bulunmak (veya olmak)
duçar hiştin maruz bırakmak
ducar kirin ikilemek, tekrarlamak.
l/gh tekrarlamak
duçar kirin l/gh 1. rastlatmak 2. maruz bırakmak, uğratmak
ducarbûn m tekrarlanma
duçarbûn m 1. rastlama 2. uğrama, mazur bulunma
ducarî m 1. ikileme, duble 2. tekrarlama, tekerrür
duçarî m 1. rastlaşma 2. maruz kalma
duçarî (...) bûn -e maruz kalmak
duçarî (...) kir (bir şeye) maruz bırakmak
duçarî (....) m (bir şeye) maruz kalmak
ducarî bûn l/ngh 1. ikilenmek 2. tekrarlanmak, tekerrür etmek
duçarî cerdê bûn baskına uğramak
ducarî kirin l/gh 1. ikilemek 2. tekrarlamak
ducarîbûn m 1. ikilenme 2. tekrarlanma, tekerrür etme
ducarîkirin m 1. ikileme 2. tekrarlama
ducarkirî rd 1. ikilenmiş 2. mükerrer
ducarkirin m tekrarlama
duçarkirin m 1. rastlatma 2. maruz bırakma, uğratma
duçembilî rd ikizli (iki kollu araç)
duçendî kirin l/gh katlamak (sayısal açıdan katlamak)
duçendîkirin m katlama (sayısal açıdan katlama)
duçêq n duşak
duçêqî kirin l/gh duşaklamak
duçêqîkirin m duşaklama
duçerxdar rd çift tekerli
duçerxe bisiklet.
m çift teker, bisiklet
duçerxevan nd/nt çift tekerci
duçerxevanî m çift tekercilik
ducihî rd çatallı (çatal durumunda olan)
ducihî bûn l/ngh çatallanmak
ducihîbûn m çatallanma
ducihîbûyîn m çatallanış
duçilq rd çatal (ucu iki kolla ayrılmış ağaç dalı)
duçiqulî bûn l/ngh çatallanmak
duçiqulîbûn m çatallanma
duçiqulîbûyîn m çatallanış
ducoya ziravî ant/nd safra kanalı
duçuqlî rd çatallı (çatal durumunda olan)
dudank m su tulumu
dudeng rz/m iki ünlü, diftong
dudengî mzk/m duet, duo
dudev rd 1. iki yüzlü, riyakâr 2. çatal ağızlı, iki ağızlı (kesici aletler için)
dudevî m iki yüzlülük, riyakârlık
dudevok m kazma
dudik m düdük
dudil kararsız, ikircikli, mütereddit.
rd duruksun, ikircikli, tereddütlü
dudilî kararsızlık, ikirciklilik, tereddüt.
m ikircik, teredüt, duraksamalı
dudilî bûn l/ngh ikirciklenmek, tereddüt etmek, duraksamak, kararsız olmak
dudilîbûn m ikirciklenme, tereddüt etme, duraksama, kararsız olma
dudo n 1. iki (II, 2) 2. rd i(birden bir artık)
dudo bûn yekê din bû çêlek birlikten güç doğar, bir elin nesi var iki elin sesi var
dudo dudo ikişer ikişer
dudo dudo ketin rêzê ikişer olmak
dudo kirin l/gh ikilemek (ikiye çıkarmak)
dudo û nîv iki buçuk
dudo û yek iki bir (oyunda zarlardan birinin bir ötekinin iki gelmesi)
dudokirin m ikileme (ikiye çıkarma)
dudoyî bûn l/ngh ikileşmek
dudoyîbûn m ikileşme
dudulî kirin l/gh ikircilik yapmak, teredüt etmek
dudulîkirin m ikircilik yapma, teredüt etme
duduyane m ikilik
duelo m düello
duelo kirin düello yapmak
dueloker n düellocu
duezman bnr duziman
dufazî fiz/rd iki fazlı
dugah mzk/m dügah
dugan bnr ducanî
dugane rd iki canlı
duganekî m ruh göçü, reakarnasyon
duganî rd iki canlı, hamile
duganî bûn hamile olmak
duganî hiştin hamile bırakmak
duganî kirin hamile etmek
duganî man hamile kalmak
duganîtî m iki canlılık, hamilelik
dugihan iki ruhlu, iki canlı, gebe.
dugîsn kirin bnr dugîsnî kirin
dugîsnî m ikileme, aktarma (tarlayı iki kez sürme)
dugîsnî kirin l/gh aktarmak, ikilemek (sürülmemiş tarlayı iki kez sürmek)
dugîsnîkirin m ikileme, aktarma (sürülmemiş tarlayı iki kez sürme)
dugû bnr duguh
duguh m dirgen (iki dişli dirgen)
dugulî rd çatal (ucu iki kolla ayrılmış ağaç dalı)
dugulîyê darê çatal (ağaçın ayrılma yeri)
dugur (i) n ince bulgur
dugur (ii) rd tok, tokuz (sık ve kalın dokunmuş kumaş)
dugurd n iki katlı iplik
duh dün.
nd 1. dün * ez duh raneketim dün uyuyamadım 2. h dün (bugünden bir önceki günde)
duha h gündüzleyin
duhal bnr duhalî
duhalî rd iki canlı, gebe, hamile
duhalîtî m gebelik, hamilelik
duhanî m ikilik (ikisi bir arada, iki taneden oluşmuş veya iki tane alabilen) * cezweyê duhanî ikilik cezve
duhêk mzk/m ikilik (birlik notanın ikide biri uzunluğunda nota)
duhêl deri ip.
m sırım
duhêl (ii) nd düvel (devletin çoğulu)
duhêl (iii) m iki yön
duhêl duhêl sırım sırım * duhêl duhêl, werîs werîs, heçî heçî, top top sırım sırım, ip ip, çengel çengel, topluca topluca, diyerek bir ağızdan bağıran çocuklar havadan uçan kuş sürülerine komut verir tempo tutarlar
duhêlî rd 1. iki yönlü 2. ikili (iki taraf arasında yapılmış olan) * peymana duhêlî ikili anlaşma
duhevsan mat/rd ikiz kenar
duhî rd dünkü
duhîn rd dünkü
duhn n yağ, katı yağ
duhnê rwîn nd sıvı yağ
duhûl m davul
duhûlok m küçük davul
duj m kirli çamaşır
dujang m hastalık belirtisi
dujîn m küfür
dujîn (i) rd kirli, kirlenmiş
dujiyanî biy/rd iki yaşayışlı
dujiyînî bnr dujiyanî
dujn nd -den başka, -den hariç, gayri * dujnê te bila kes neyê senden başka kimse gelmesin
dujna bnr dujn
duk n dük
dukak n tahıl
dukan m 1. dükkan 2. dükkan (çalışılan yer) 3. dükkan, salon * dukana berberiyê berber salonu
dukana caman nd cam evi
dukana cilan nd giyim evi
dukana hêşinahîfiroşiyê manav
dukesî rd ikili (iki kişiden oluşmuş topluluk)
dukîte rd/rz iki heceli
dukîtî m düklük
dulane rd 1. iki yönlü 2. çift yönlü
dulayenî h iki yönlüce
dulêr n yar, uçurum
dulêvî rd/rz iki dudaksı
dulêvîya domdar a nerm rz sürekli ötümlü çift dudaksıl
dulge (i) m kaside
dulge (ii) zo/n kırkayak (Julus terrestris)
dulger nd/nt doğramacı
dulgerî m doğramacılık
dulibî rd ikili, ikilik (iki taneden, iki parçadan oluşan)
duling m halay türü
dulkê teşiyê nd iğ sapı
dumahî m 1. son 2. sonuç
dumahîk m 1. son 2. sonuç
dumahîk pê anîn l/bw sonuçlandırmak
dumaneyî rd 1. iki anlamlı, ikircil 2. çatal (iki anlamlı, iki türlü anlaşılabilir) * gotina dumaneyî çatal söz
dumarekol zo/m akrep (Scorpio)
dumayî m 1. son 2. sonuç
dumbe rd şişman, göbekli kimse
dumen dümen.
dumend rd 1. ikili (iki parçadan oluşan, kendinde herhangi bir şeyden iki tane olan) * prîza dumend ikili priz 2. ikili (iskambil, domino gibi oyunlarda iki işareti bulunan kâğıt veya pul)
dumeqes zo/m 1, 2 cm boyunda kırmızımsı kahverengi, kuyruk kısmı çengelli (kıskaçlı) çok ayaklı bir böcek
dumik m gaga
dumilî rd ikizli (iki kollu araç)
dumo n boz olan köpeklere verilen adı
dumor rd uğursuz
dumorî m uğursuzluk
dumustewî mat/rd iki düzlemli
dumuzî m Kürtlerde bir ritüel oyun
dun n soy, zürriyet
dunay bnr duney
dundan m soy, döl, nesil
dunde n 1. soy, döl, nesil, zürriyet * dundeyê mîr lê rabû beyin soyu kurudu 2. soy sop, zürriyet, oğul * malbateke bêdunde zürriyetsiz bir aile
dundeyê kor körocak
duneçel rd iki çatallı
duney mzk/n çift kamışlı üflemeli bir çalgı
dunik m tırnak işareti (imla kurallarında) * kirin nav dunikê tırnak içine almak
dunikul rd 1. iki gagalı 2. iki çatallı
dunîr rd iki yıl sabana koşulmuş öküz
duo mzk/nd duo, düet
dupat kirin l/gh vurgulamak
dupatkirî rd vurgulanmış
dupatkirin m vurgulama
dupê rd 1. iki ayaklı 2. mec insan
dupêçik bnr dûpişk
duperî zo/nd iki kanatlılar
duperikî zo/nd çift kanatlılar
dupîvaneyî rd çifte standart
dupûçk bnr dûpişk
duqaçilî bot/nd iki çenetli
duqalikî bot/nd iki çenetli
duqane rd iki kanatlı (kapı, pencere vb. şeyler için)
duqaşilî bot/nd iki çenetli
duqat rd 1. iki kat 2. iki katlı, dubleks
duqolî m duo, düet, ikili
duqolî strîn karşılıklı çığırmak (veya türkü söylemek)
duqor rd iki sıralı, iki dizili
duqor kirin l/gh tekrarlamak
duqurt rd çatallı ağaç
dur m (r kalın okunur) inci
durandî rd kaybetmiş (oyunda)
durandin l/gh kaybetmek (oyunda)
durc m inci veya mücevher kutusu
durd çökelti, tortu.
m 1. tortu, süzüntü, telve 2. kîm çökel, çökelti
durd girtin l/gh tortulaşmak
durdane n durdane, inci tanesi
durdgirtin m tortulaşma
durdî m tortu, çökelti
dureh rd 1. melez 2. melez (değişik bir bitkiden üremiş)
durehbûn m melezlik, kırıklık, melez olma
durehî rd melez, kırma, kırık, azman * hespekî durehî yê ereb arap kırması bir at * tejiya durehî kırık tazı
durehî bûn l/ngh melezleşmek
durehîbûn m melezleşme
durehîtî m melezlik, kırıklık
durexî m kutup (birbiriyle karşıt olan şeylerden her biri)
durêyî rd 1. iki yollu 2. çatal, çatallı (iki anlamlı, iki türlü anlaşılabilir) * gotina durêyî çatal (veya çatallı) söz
durf bnr dirûv
durfiroş nd/nt inci satıcısı
durge erd/m ada
durgeh bnr durge
durgeyî rd adalı
durhî m hayvan damgası
durif (i) bnr dirûv
durif (ii) m damga (hayvan damgası)
durif kirin l/gh damgalamak, hayvan damgalamak
durifkirin m damgalama, hayvan damgalama
durîşqe m at arabası
durişt rd edepsiz
durist nd/nt 1. dürüst (doğru, sözünde ve davranışlarında doğruluktan ayrılmayan) 2. rd dürüst, doğru (yasa, yöntem ve ahlâka bağlı) 2. doğru (akla, mantığa uygun) 3. doğru (gerçeğe ve kurala uygun)
durist bûn l/ngh 1. oluşmak 2. düzelmek
dürüst olmak
durist kirin l/gh 1. yapmak, oluşturmak 2. imal etmek 3. düzeltmek (doğrulamak) * saetê li gorî radyoyê durist bike saati radyoya göre ayarla 4. ayarlamak (bir aygıtı belli bir iş yapabilecek duruma getirmek) * makîne teribîbû, durist kir makine bozuktu ayarladı 5. mzk düzenleme yapmak, araje yapmak
duristayî m dürüstlük
duristbûn m 1. oluşma 2. düzelme
duristbûyîn m 1. oluş, oluşma 2. düzeliş
duristî m 1. dürüstlük 2. doğruluk
duristker nd/nt 1. yapımcı, imalâtçı 2. düzeltici, düzeltmen
duristkerî m 1. yapımcılık, imalâtçılık 2. düzelticilik, düzeltmenlik
duristkirin m 1. yapma, oluşturma 2. imal etme 3. düzeltme (doğrulama) 4. ayarlama (bir aygıtı belli bir iş yapabilecek duruma getirme) 5. mzk düzenleme, arajman
duriyan Yol ayrımı. Yolun ikiye ayrıldığı nokta.
m kavşak, yol kavşağı, yol ayrımı, yol çatı
durnas nd/nt inci sarafı, inci uzmanı * durê bide durnasan işi ehline bırak
durnasî m inci uzmanlığı
durne m yayıkta oluşan delik
durr inci.
durû iki yüzlü, riyakâr.
rd iki yüzlü, riyakâr
durûtî m iki yüzlülük, riya
durûyî m iki yüzlülük, riyakârlı
duryan bnr duriyan
durzî nd 1. Dürzi 2. dürzü (ağır bir hakaret sözü)
durzile bot/m ısırgan (Urtica)
dusale rd iki yaşında
dusaq rd 1. kötürüm, özürlü, harekette güçlük çeken 2. naçar, yoksul
dusax m zindan
duşaxe bj/m difteri, kuş palazı
duşaxeyî rd difterili
duşem pazartesi.
m pazartesi
duşeq n duşak
duşeqî rd 1. çatal (ikiye ayrılan yol) * riya duşeqî çatal yol 2. çatallı (çatal durumunda olan)
duşeqî bûn l/ngh çatallanmak
duşeqîbûn m çatallanma
duşeqîbûyîn m çatallanma
duser nd bire karşı iki takası
duserî rd iki başlı
duşerkî m düello
duşerkî kirin düello yapmak
duşerkîbaz nd/nt düelocu
duşes m düşes
duşesî m düşeslik
duşêweyî kîm/rd iki şekilli
duşikandin m dürtme
l/gh dürtmek
duşikîn m dürtülme
l/ngh dürtülmek
duşîze m bakire kız
duşk m seki
duşnam m küfür
dustan bnr distan (I)
dustandardî m çifte standart
duşvan rd kötücül (hastalık)
duta (i) rd güçlü, dayanıklı
duta (ii) rd dubleks ev, ikikatlı
dutakî rz/m diftong
dutar mzk/m yaylı bir müzik aleti
dutas mzk/m vurmalı bir müzik aleti
dutayî m dubleks
dutebeq rd iki katlı (ev)
dutêgînî mat/rd iki terimli
dutepl bnr duteple
duteple mzk/m çifte nağra
duteplî bnr duteple
duterîmî mat/rd iki terimli
duteşeyî kîm/rd iki şekilli
dutilî m iki parmaklık ölçü birimi
duwane rd ikili, çift, duble
duwanetî m ikilik, dualite
duwanetiya pêhesiyê duyum ikiliği
duwaneyî nd/rd ikici, düalist
duwaneyîtî m ikicilik, düalizm
duwanî m ikilik (ikisi bir arada, iki taneden oluşmuş veya iki tane alabilen) * cezweyê duwanî ikilik cezve
duwaroj m gelecek, ati
duwateyî rd iki anlamlı, ikircil
duwatî m dualite
duwazdeh bnr dozdeh
duwêl (i) m sırım deriden ip
duwêl (ii) m düvel
duwem ikinci, ikincil, tali.
duwerêz rd dizi dizi
duwêt m divit
duxeskan bj/m loğusa, loğusalı kadın
duxeskanî m loğusalık
duxeskanîtî m loğusalık (loğusa olma durumu)
duxis m kıskanma
duxisandin m kıskandırma
l/gh kıskandırmak
duxisîn m kıskanma
l/ngh kıskanmak
duxm rd kötü kalplı, bedniyaz
duxt m kız (kız oğlan kız, ergen, bakire)
duxter bnr duxt
duyatî m 1. ikilik (iki değişik kullanımı veya uygulaması olma durumu) 2. dualite, ikilik
duyem rd 1. ikinci (iki sayısının sıra sıfatı) 2. ikinci (sırada önem bakımından birinciden sonra gelen) 3. nd ikinci (birinciden sonra gelen nesne veya kimse)
duyemîn rd 1. ikinci (iki sayısının sıra sıfatı) 2. ikinci (sırada önem bakımından birinciden sonra gelen) 3.ndikin(birinciden sonra gelen nesne veya kimse)
duyemîn hatin ikinci gelmek
duyemînî rd tali
duyemîntî m ikincilik
duyemîtî m ikincilik
duyîndeh rd/h doğuştan
duyîtî m ikilik (iki değişik kullanımı veya uygulaması olma durumu)
duzbat m penaltı
duzbat avêj penaltı kullanan
duzele mzk/m çift kamıştlı üflemeli bir müzik aleti
duziman nd 1. iki dil 2. nd/nt iki yüzlü, kovcu
duzimanî rd 1. iki dilli 2. iki yüzlü, kovcu
duzimanîtî m 1. iki dillilik 2. iki yüzlülük
duzimantî bnr duzimanî
duzîn rd 1. iki yaşında at 2. iki yıldan beri yük altına alınmış at
duzîne düzine.
m düzine
duzînî rd iki yaşında at
du 1. hejmara pişti yekan û beriya sisiyan 2. jimareya 2'yan *"du hesp, li ser afirekî nabin"
(hejmar) hejmar 2, hejmar II.
Herwiha: dido, didu, dudo, dudu, dû, dwudu.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: دوHejmarên kurdî yên sade, sifir, yek, du, sê, çar, pênc, şeş, heft, heşt, neh, deh, yazde, dazde, sêzde, çarde, pazde, şazde, hevde, hejde, nozde, bîst, sî, çil, pêncî, şêst, heftê, heştê, not, sed, hezar, milyon, milyar.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: du, soranî: dû, Kurdiya başûr: di, do, Lekî: do, dö, hewramî: due, duê, zazakî: di.
ji: Ji Proto-hindûewropî dwóh₁ (du), Proto-aryayî duwe-, hevreha دوو/dû ya soranî, di ya zazakî, دو (dû) ya farisî,  (dive) ya avestayî, द्व (dve) ya sanskrîtî, δύο (duo) ya yûnaniya kevn, duo ya latînî, deux (bixwîne: dö) ya frensî, dos ya spanî, два (dva) ya rusî , du ya lîtwanî, two ya inglîzî, två ya swêdî û zwei ya almanî, wu/wi ya tokarî...Proto-hindûewropî: duo (du) , Proto-aryayî: duwe (du) Avestayî: dwe (du) Pûnjabî: dw (du) Farisî: dû (du) Belûçî: do (du), mazenderanî: de (du) Kurmancî: du (du) Kurdî (Soranî): dû (du) Zazakî: di (du) ir Sanskrîtî: dve (du) Yewnanî: duo (du) Latînî: duo (du) Almanî: zwei (du) Înglîzî two (du) Çavkanî: Horn p.128, Watkins p.21, Etymonline.
: dual, dualî, dualîtî, dubare, dubarî, dubend, ducan, ducar, dudil, dudilî, duhem, duhemîn, dupat, durû, durûtî, duşem, duta, duwem, duwemîn, duyem, duyemîn
du bav li cihekî çal nebûn (biwêj) tim bi jiyana koçberî jiyîn. bi taybetî kurdên sovyeta berê tini ev gotin digotiri: “du bavên itie li ciltekî çal nebûn. mixabin, ew hem li ser axa welat tiajîn, hem jî gelek koçber bûne.
du gotinên (yekî) hev û din negirtin (biwêj) ji bo kesên derewîn tê bikaranîn. ka kî ji wî bawer dike? her kes dizane ku du gotinên wî hev û din n agi rin.
du henek bi rastkê ne gotina pêşiyan hinek mirov hene ku raste rast gotinan nabêjin di nava henekan de bi mirov didin zanîn. ji ber wê yekê jî duhenek têkevin ser hev wateya wan î rast jî derdikeve holê.
du kesek li serê kesekê bela ne gotina pêşiyan kesek ji axa ku herî û hişk dibe li nava erdan re hatiye gotin. an jî ji bo ku her mirovek li serê mirovekî dinbelaye.
du kevir ku li hev kevin, ew li wir namîne (biwêj) ji bo kesên tirsonek tê bikaranîn. ta wisa li guregura wî menêre, du kevir ku li hev kevin, ew li wir tulmîne.
du kevir li ser hev danîn (biwêj) ji xwe re mal an jî sitarek çêkirin. tam nebe jî bingehek ava kirin. lawo hema te ji xwe re du kevir bidana ser hev û serê zarokên xwe bikira binî, ji wê bi şûn de xwedê kerîm bû.
du lingên (yekî) kirin ferekê solê (biwêj) ji ber ecelekirinê yek asteng kirin. keçika min çi ye te du lingên min kirin fereke solê, welehî ez dê ji te re bistînim, cana min.
du segên ser savêrekî du nebaşên ku di heman kirêtiyê de karbeşiyê dikin
du serî di beroşekê de hilnayê, nakelin gotina pêşiyan seriyê sewalan ku mirov dikelîne di beroşê de, ji beroşekê re pir e.wateya vê gotinê ew e ku heke tiştek têrî yekî bike divê yek bikar bîne, lewre solek ji du mirovan re nabe hekebibe jî her yekî ferek dikeve. ji ber wê yekê jî tiştê nêvî bê hêvî ye.
du tevirên (yekî) li cihekî neketin (biwêj) ji bo kesên derewîn û sextekar tê bikaranîn. ma min dê çawa pê bawer bikira? tu jî dizanî ku du tevirên wî li cihekî nakevin
dua niyaza xêr û qenciyê
(navdêr, mê) dua, lava, daxwaz, kibar/kebar, dirûd, diroz, wird, hewîş, parîn, niyaz, bergeran, berger, daxwaz, hêvî, daxwazkirina ji Xwedê.
Herwiha: dia, dia, dua.
Bikaranîn: Lêker: dua kirin, dua xwestin. Navdêr: duakirin, duaxwestin.
ji: Ji erebî.
: duakar, duakarî, duaker, duakerî, duayî
dua kirin niyaza xêr û qenciyê kirin *”neyar, ji neyaran re dua nakin”
(lêker)(Binihêre:) dua
dua xwestin (lêker)(Binihêre:) dua
duakarî (navdêr, mê) rewşa duakarbûnê.
ji: duakar + -î
duaker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê dua dike.
ji: dua + -ker
duakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye dua kirin
duakirin (navdêr)(Binihêre:) dua
dualî (rengdêr) her tiştê ku du alî hene, rêya ku mirov dikare pê ve ber bi herdu aliyên dijber ve biajo, bîlateral, peyman yan têkiliyên di navbera du dewletan de
dualî bûn (lêker)(Binihêre:) dualî
duanî (navdêr, mê) diduyî, duda, duyem(-în).
ji: du +-anî
duaxwestin (navdêr, mê) (Binihêre:) dua
duayî (navdêr, mê) rewşa duabûnê.
ji: dua + -yî
dubar kirin (rengdêr) ducare kirin, dupat kirin.
ji: du +-bar + kirin
dubare (hoker) ducarî, cara duyem, dîsa, ji nû ve, carek din, carek dî, hin car din, dîsa, dîse : Gotina xwe dubare kir. (dîsan got), dîsan, cardin.
Hevwate: ducar dupat dîsan tekrar.
Bikaranîn: Lêker: dubare bûn, dubare kirin. Navdêr: dubarebûn, dubarekirin Rengdêr: dubarebûyî, dubarekirî.
ji: hevreha soranî دووباره (dûbare), herdu ji farisî دوباره (dobarê) ji دو (do: du) + بار (bar: car) -ه (-ê/-e: -î)).
: dubarebûyî dubarekirî dubaretî dubareyî
dubare bûn (lêker)(Binihêre:) dubare
dubare kirin ducar kirin
(lêker)ducar kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: دوباره‌ کرن
dubarebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) dubare
dubarebûyî (rengdêr) (Binihêre:) dubare
dubaredar (rengdêr) dubareyî.
ji: dubare +-dar
dubarekarî (navdêr, mê) dubarekirin.
ji: dubare +-karî
dubareker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê dubare dike, nûker, tezeker.
ji: dubare + -ker
dubarekî (navdêr, mê) gelek, zehf, bi dubareyî.
ji: dubare +-kî
dubarekirî (rengdêr) karê hatî dubare kirin, :bernameya dubarekirî, tekrardar, dubare, dupat, bitekrar, carandî
dubarekirin (navdêr)kar û kiryar carek dî dihêt kirin, :tu dikarî gotina xwe dubare bikî? bapîrê min di got çi caran axivtina xwe dubare ne ke.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: دوباره‌کرن
dubaretî (navdêr, mê) rewşa dubarebûnê.
ji: dubare + -tî
dubarkirin (rengdêr) qîme (goşt), têkil.
ji: du +-bar +kirin
dubarrebûn (navdêr, mê) dema karek yan bûyerek dubare dibe, :gotina hatî kirin dubare na bit
dubêj (navdêr, mê) hevbêj, dûet.
ji: du +-bêj
dubend (rengdêr) duta, duser, hevgirtin
dubendî 1. îxtilaf, tezad 2. nakokî
(navdêr, mê) nakokî, dîlema, lihevnekirin, arîşe, kêşe, kêşmekêş, pirsgirêk, problem, nakokî, nelihevî, cirre.
Herwiha: dubendîtî, dubendtî.
ji: dubend + -î ji du + bend + -î
dubendî derketin (lêker)(Binihêre:) dubendî
dubendîtî derxistin (biwêj) fesadî kirin. di navberê de cudatî danîn. heta wî li gund dubendîtî dernexist, dilê wî rehet nebû.
duber (rengdêr) peroyên du ber hebin candarên salê du car di zên, :pezên duber dar yan giyayêt salê ducar berî didin, :hijîra duber
duberî (navdêr, mê) duelo, hevrikî, rikeberî, dijberî
dubêrî kirin (biwêj) bi azîneyeke teknîkî, stratejiyeke xapînok pêk anîn. (xwe ji hêlekê nîşan ve dan, lê ji hêla din ve kar qedandin.) wî wekîguran wisa li serê me dubêrî kir ku em bêguman li holê man.
dubîn (navdêr, mê) çavxwar, çavvirr, xeyle.
ji: du +-bîn
dubirak (navdêr, mê) baz, şahîn, şehbaz, şimqar, terlan, laçin
dublaj (navdêr, mê) zarvekirin, li ser filmê ku bi zimanekî ye bi zimanek din axiftin, zimanê filmekî guherrandin, filmê ku paşî axiftin lê hatiye zêdekirin yan peyivîna lehengênn wî li zimanek din hatiye wergerrandin.
Herwiha: dûblaj.
ji wêjeyê: Azerbeycanê ji bo nerazîbûna xwe li hemberî tirkan zimanê tirkî li Azerbeycanê qedexe kir û divêt fîlmên tirkî di televizyonên Azerbeycanê de bi dublaja azerî bên nîşan dan.(Nefel.com, 11/2007).
Bikaranîn: Lêker: dublaj kirin. Navdêr: dublajkirin Rengdêr: dublajkirî.
ji: Ji frensî.
: dublajî, dulbajker, dublajvan, dublajvanî, dublajvanîtî, dublajvantî
dublaj kirin (lêker)(Binihêre:) dublaj
dublajî (navdêr, mê) rewşa dublajbûnê.
ji: dublaj + -î
dublajker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) dublajvan, ya/ê dublaj dike.
ji: dublaj + -ker
dublajkirî (rengdêr) (Binihêre:) dublaj
dublajkirin (navdêr)(Binihêre:) dublaj
dublajvan (navdêr) dublajker, kesa/ê ku filman yan bernameyên din dublaj dike.
ji wêjeyê: Înîsiyatîfa Dublajvanên Kurdî (ÎDK) ji aliyê dublajvanên Kurdî ve li ser pirsgirêkên karê Dublaja Kurdî hat damezirandin. Her çiqas me dixwest vî karî wek odeyeke pîşeyî bimeşînin jî, ji ber hin kêmasiyan çênebû. Ji ber vê jî me civîna xwe ya ewil bi beşdariya 21 kesan li Taksimê pêk anî. Civîna duyem jî di 24 Tîrmeh 2010 an de hate kirin.(Dublajakurdi.com, jêwergirtin 1/2011).
ji: dublaj + -van.
: dublajvanî, dublajvanîtî, dublajvantî
dublajvanî (navdêr, mê) karê dublajvanan.
ji: dublajvan + -î
dublor (navdêr, mê) kesa/ê ku karekî li şûna kesek din dike: Tê gotin ku Sedamî gelek dublor hebûn. (anku kesên ku xwe dikirin Sedam daku xelk pê bixape.), kesa/ê ku dublajê dike: ew dublor filman e..
ji wêjeyê: Min tu carî dublor bi kar neanî..
ji: ji frensî doubleur jî double + -eur (-or).
: dublorî, dublorîtî, dublortî
dublorî (navdêr, mê) rewşa dublorbûnê.
ji: dublor + -î
dubur (navdêr, nêr) zimak, nizar, beten
duca (rengdêr) duqat, ducarkî
ducan hamile, duhalî
(rengdêr) jina zarrok di zikî de.
Herwiha: dugiyan.
Hevwate: avis bihemle hamîle.
Bide ber: stewr.
Têkildar: gan zan.
ji: du + can.
Bikaranîn: Lêker: ducan bûn, ducan kirin. Navdêr: ducanbûn, ducankirin Rengdêr: ducanbûyî, ducankirî.
: ducanî ducanîtî ducantî
ducan bûn (lêker)(Binihêre:) ducan
ducan kirin (lêker)(Binihêre:) ducan
ducanbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) ducan
ducanbûyî (rengdêr) (Binihêre:) ducan
ducanî (navdêr, mê) avisî, giranetî, hemle, ducanbûn, rewşa kesa yan ajela ducan.
Herwiha: ducanîtî, ducantî, dugiyanî, dugiyanîtî, dugiyantî.
Dijwate: stewrî.
ji: ducan + -î.
Bikaranîn: Lêker: ducanî bûn, ducanî kirin. Navdêr: ducanîbûn, ducanîkirin Rengdêr: ducanîbûyî, ducanîkirî
ducanî bûn hamile bûn, duhalî bûn
(lêker) hamile bûn, duhalî bûn
ducanî kirin (lêker)(Binihêre:) ducanî
ducanî man (lêker)hemîle man.
ji: ducanî + man
ducanîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) ducanî
ducanîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) ducanî
ducanîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye ducanî kirin
ducanîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) ducanî
ducankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye ducan kirin
ducankirin (navdêr, mê) (Binihêre:) ducan
duçarbûn (navdêr, mê) rastî derd û çaman hatin, to bûn, têketin
ducarbûn (navdêr, mê) dubarebûn
ducarî (rengdêr) dubare, cardin, dîsan, carek dî.
Herwiha: dûcarî.
ji: du + car + -î.
Bikaranîn: Lêker: ducarî kirin. Navdêr: ducarîkirin
ducarî kirin (lêker)(Binihêre:) ducarî
ducarîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye ducarî kirin
ducarîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) ducarî
ducarkî (rengdêr) duca kar dihê kirin
ducarkirin (navdêr) dubarekirin
duçeng (rengdêr) du dest, :;1 rêzman, pîtên du deng hene mina p ç l û htd, dudeng du alî
duçerx (rengdêr) duta, du xirxalî paysikil, kerkê asinî
duçerxe alavake raguhastinê ya dutayeyî ye
(navdêr, nêr) bisiklet, baysikil, paysikil, alavek pêlivînê ye bi du çerxeyan e û bi hêza pyan têt livandin (rengdêr) her tişta/ê du çerxe hene. Bi soranî: dûçerxe.
Bide ber: balafirr, firroke, tirimpêl.
ji: du + çerxe.
: duçerxevan, duçerxevanî, duçerxeyî
duçerxevanî (navdêr, mê) karê duçerxevanan.
ji: duçerxevan + -î
duçerxeyî (navdêr, mê) rewşa duçerxebûnê.
ji: duçerxe + -yî
ducûnî (navdêr, mê) melezî, diliqîtî, kestelî, durehî, zirî, soryazî, têkilî, colî, pirrcûnî, pirr-rengî
dudeng (rengdêr) duçeng
dudengî (navdêr, mê) duet, duo.
ji: dudeng +-î
dudev devçeqel *"kulfet şûrê dudev e li pişta mêr"
(rengdêr) amûra ku du dev heye (bi taybetî kêr), durû, riyakar, bêexlaq, bincam, melaq, derewîn, kesa/ê ku tiştekî dibêje lê dijberî gotina xwe dike, kesa/ê ku hem dost e û hem jî dijmin e.
Bide ber: çîrok.
: çîvokane, çîvokî, çîvokîtî, çîvoktî
dudevî (navdêr, mê) melaqî, durûtî, durûyî, bincamî, çîvokî, riyakarî.
ji: dudev +-î
dudevîtî (navdêr, mê) çîvokî, durûtî, riyakarî, bêexlaqî, derewînî, melaqî, bincamî, durûbûn
dudevkî xeber dan (biwêj) durûtî kirin. tu wisa li giliyên wê yên xweş menêre, ew jinik dudevkî xeber dide.
dudevok (navdêr, mê) pik.
ji: dudev +-ok
dudil bêbiryar, bêqerar
(rengdêr) biguman, bişik, ne bibirryar, ne piştrast, gumanber, şikber, dilwas, dilwaswas, kesa/ê ku nizane yan nikare birryarê bide ka tiştekî bike yan ne, kesa/ê ku nizane yan nikare birryarê bide ka tiştekî yan yek din, bêbirryar.
ji: du + dil.
Bikaranîn: Lêker: dudil bûn, dudil kirin. Navdêr: dudilbûn, dudilkirin Rengdêr: dudilbûyî, dudilkirî.
: dudilî, dudilîtî, dudiltî
dudil bûn (lêker)(Binihêre:) dudil
dudil kirin (lêker)(Binihêre:) dudil
dudilane (rengdêr) bi awayekî dudil, bibêqerarî.
ji: dudil + ane
dudilbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) dudil
dudilbûyî (rengdêr) (Binihêre:) dudil
dudilî (navdêr, mê) guman, şik, dilwasî, dilwaswasî, wasî, ne piştrastî, ne esehî, ne misogerî, bêbirryarî, gûş, şûf, dudil bûn.
Herwiha: dudilîtî, dudiltî.
ji: dudil + -î yan du + dil + -î.
Bikaranîn: Lêker: dudilî bûn, dudilî kirin. Navdêr: dudilîbûn, dudilîkirin Rengdêr: dudilîbûyî, dudilîkirî
dudilî bûn (biwêj) di navbera du vebijarkan de bê biryar man. mistê dudilî bûbû. ne dikarî bi pciş de vege-re û ne jî bi ser riya xwe de bimeşe.
dudilî kirin (lêker)(Binihêre:) dudilî
dudilîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) dudilî
dudilîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) dudilî
dudilîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye dudilî kirin
dudilîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) dudilî
dudilkî (navdêr, mê) bi dudilî.
ji: dudil +-kî
dudilkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye dudil kirin
dudilkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) dudil
duduyan (rengdêr) ya/yê/yên duwê
duê kûçika qebûl biba, wê ji ezmên hestî bibariya gotina pêşiyan wekî tê zanîn kûçik(se) berê xwe didin ezmanan û dizûrin. tu sewal jî wekî wan nazûrin an pir nazûrin ev jî wekîdiayan ku mirov bihesibîne kûçik pir dia dikin, heke xwedê qebûl bikira dê hestî bibariya. herwiha ji bo ku diayênmirovên nebaş xwedê napejirîne jî hatiye gotin.
duelo (navdêr, mê) şerrê di navbera du kesan de, hevrikî, rikeberî, dijberî, duberî.
Herwiha: dûelo.
ji wêjeyê: Medyaya tirkî radigihîne ku Deniz Baykal dê karibe ji bo IS eşkere bike ku Barzanî û Talebanî şer’iyetê didin terorê, piştgiriya PKK-ê dikin. Medyaya tirk manşeta ku îro di civîna IS de ”dueloyek di navbera Deniz Baykal û Talebanî u Barzanî de pêk tê” hildaye.(Netkurd.com, 6/2007).
ji: Bi rêya îtalî duello ji latînî duellum
duet (navdêr, mê) strana ku du kes li gel hev dibêjin li muzîkê didin, strangotina du kesan li gel hev, du kesên yan tiştên bi hev re.
Herwiha: dueto, duetto.
ji wêjeyê: Li Almanya di konserekê de ji bo cînayetên li dijî namûsê, Rojîn û Şivan Perwer duetê dikin.(Netkurd.com, 7/2006).
ji: Ji îtalî duetto ji duo (du, 2).
: duetî
duetî (navdêr, mê) rewşa duetbûnê.
ji: duet + -î
dugihan ducan, avis
dugîsin kirin gotin dubare kirin
(lêker) gotin dubare kirin
duguh (navdêr, mê) milhêba bi du guhan
duh roja borî, beriya îro
1. roja berî îro (hoker) (navdêr, mê) roja berî îro û piştî pêr.
Herwiha: duho do doh duhî dwêne. Bi soranî: diwênê, dwênê.
ji: Ji Proto-hindûewropî dʰǵʰyes-, hevreha diwênê ya soranî, dî-rûz ya farisî, زی (zî) ya pehlewî, ह्यस् (hyas) ya sanskrîtî, herī ya latînî (> hier ya frensî), yester-day) ya inglîzî, gestern ya almanî, χθές (χθês) ya yûnaniya kevn....
: duhî dotira rojê
duh ji hêkê derketiye, îro bi mirîşke qayîl nabe (biwêj) ji bo kesên eslê xwe winda dikin tê gotin. ewjî girêdayî perwerde û ferasetê ye. do ji hêkê derketiye, îro bi mirîşke qayîl nabe.
duh li kû, îro li kû (biwêj) di demeke kurt de guherînên mezin bûn. de şikiriya xwe bînin, ka duh li ku, îro li ku? duh yek îro dudu di hêla demê de gelek zeman derbas nebûn. ma bû çi tu aciz bûyîjî hê duh yek îro dudu.
duhanî (navdêr, mê) duwani, dulibî.
ji: duh +-anî
duhêl 1. bendê çermîn 2. dualî
bendê çermîn, dualî
duhêlî (rengdêr) duqolî, dualî, durexî, duterefî
duhezar (rengdêr) hijmara 2000
duhîn (lêker)doyîn, duhî, ê/a do.
ji: duh +-în
duhok (navdêr, mê) bajarrek e li başûrê Kurdistanê.
Herwiha: Dihok.
: duhokî
duhokî (navdêr) kesa/ê li bajarrê Duhokê dijî, kesa/ê ji Duhokê, xelkê Duhokê, tişta/ê li Duhokê çêbûye yan hatiye çêkirin, devoka Duhokê (mê).
Herwiha: dihokî.
ji: Duhok + -î
duhol (navdêr, mê) mûzîk amêrekê mûzîkêye du alî hene bi darî iveka zirav, lê didin, li ahîyan di gel awazên zirnayê lê dixin
duhtî (navdêr, mê) spikirî.
ji: duh +-tî
duhvarî (hoker) duh êvarê, duhî êvarê, êvara berî îro.
Herwiha: duhvare.
ji: duh + êvarî jikurdi
dujang elameta nexweşiyê, qitîtk
elameta nexweşiyê, qitîtk
dujminkarî (Soranî) (navdêr) dujminahî(rengdêr) dujminahî
duk (navdêr, nêr) pileyek arîstokratan e, kesê xwediyê wê pileyê.
Herwiha: dûkJin, duşes.
Bide ber: kont, vîzkont.
ji: Bi frensî duc ji latînî dux.
: dukane, dukgeh, dukî, dukîtî, duknişîn, duktî
dukak zad, dexl
zad, dexl
dukan (navdêr, mê) (Binihêre:) dikan
dukandar (navdêr)(Binihêre:) dikandarKurdî (Soranî) (navdêr)wate, dikandar
dukandêr (navdêr)(Binihêre:) dikandar
dukane (rengdêr) bi awayekî duk.
ji: duk + -ane
dukar riwayet, salix
riwayet, salix
dukbanî (navdêr, mê) duşes, xatûn
duker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê du dike.
ji: du + -ker
duker kirin (lêker)(Binihêre:) duker
dukî (navdêr, mê) rewşa dukbûnê.
ji: duk + -î
dukirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye du kirin
dukirin (navdêr, mê) (Binihêre:) du
dukkan (navdêr, mê) (Binihêre:) dikan
dukkandar (navdêr)(Binihêre:) dikandar
dukkandêr (navdêr)(Binihêre:) dikandar
dulge (navdêr, mê) hezarpê, bejmar, jarmar, maşot, spîpanik, zov, çilpê, şemar
dulger hesingêr
hesingêr
dulgerî hesingêrî
(rengdêr) hesingêrî
dumahî (navdêr)senta dawîya her tiştî, :dumahîya rojê; ang êvar dumahîya heyvê salê, kutayî
dumahîhatin (navdêr, mê) kutahatin, dawîhatin, :karê me bi dumahî hat
dumahîk (navdêr, mê) dumahî
dumarekol (navdêr, nêr) dûpişk
dumbe 1. qelew 2. kok 3. ziktêrdek
qelew , kok , ziktêrdek
dumbelan coreke hi îkatî ye reng boze û girovire mîna kivarkane
dumend (navdêr, mê) du libi.
ji: du +-mend
dumendî (navdêr, mê) duyînî.
ji: du +-mendî
dumilyon hijmara 2 000000
dundayî (navdêr) hatî dun dan, :dorika dundayî;ango nanê dundayî
dunde 1. nifş 2. zuriyet
1. mêşek. Binêre;, dendî 2. zarok û nevî. Binêre;, dûnde
dundul (rengdêr) dindil
dundulandin (navdêr, mê) nazkirin, nazandin, dindilandin
dunex tayê ku ji du bendan hatiye rêstin
tayê ku ji du bendan hatiye rêstin
dunikil (navdêr, mê) hophopk, dîksilêman, hudhud, hepûşk, dawidê dunikil, silêmanê dunikil
dunikilî cureyekî çivîkên serpopil e
(rengdêr) cureyekî çivîkên serpopil e
duo (navdêr) du kes (bi taybetî yên ku li gel hev distirin.
Têkildar: duet.
ji: Ji îtalî duo (du)
duparêzî (navdêr, mê) duyînî.
ji: du +-parêzî
dupat ducar
(navdêr) dubare, ducarî, tekrar, îade.
Herwiha: dûpat.
Bikaranîn: Lêker: dupat bûn, dupat kirin. Navdêr: dupatbûn, dupatkirin Rengdêr: dupatbûyî, dupatkirî.
ji: du + pat.
: dupatî, dupatker
dupat bûn (lêker)(Binihêre:) dupat
dupat kirin dubare kirin
(lêker)(Binihêre:) dupat
dupatbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) dupat
dupatbûyî (rengdêr) (Binihêre:) dupat
dupate tiştê ku du caran hatiye kirin; tekrar
tiştê ku du caran hatiye kirin; tekrar
dupate kirin (lêker) xa.
ji: dupate + kirin
dupatekirî (rengdêr) piştrastkirî.
ji: dupate +kirî
dupatî (navdêr, mê) rewşa dupatbûnê, eseh.
ji: dupat + -î
dupatker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê dupat dike.
ji: dupat + -ker
dupatkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye dupat kirin
dupatkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) dupat
dupê (navdêr)Ajalek ku bi du lingane
dupêdar (navdêr)Ajalek ku bi du lingane
dupişkî (navdêr, mê) berdêl, şûn, dêl, hevgel.
ji: dupişk + -î
dupişt (rengdêr) duber, duser, durex, du alî
dupoçik (navdêr, nêr) dûpişk
duqat (rengdêr) duca, ducarkî, duberamber, :bihayê cilikan bûye duqat.
Bikaranîn: Lêker: duqat kirin. Navdêr: duqatkirin Rengdêr: duqatkirî
duqat kirin (lêker)(Binihêre:) duqat
duqatkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye duqat kirin
duqatkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) duqat
duqolî (rengdêr) dualî, duhêlî, durexî, duterefî, tiştê ku du kes yan du alî tê de beşdar in: peywendiyên duqolî (têkiliyên du kesan yan du terefan).
Têkildar: sêqolî.
ji wêjeyê: Iraq û Tirkiyeyê balê dikişînin ser girîngiya têkiliyên duqolî.(Berhem Salih li gor Pukmedia.com, 1/2008).
ji: du + qol + -î.
: duqolîtî
duqolîtî (navdêr, mê) rewşa duqolîbûnê.
ji: duqolî + -tî
durc (navdêr) qutîya cewheran.
ji wêjeyê: Ew her du gewher di durcekî da Ew şems û qemer di burcekî da Bê wasite wan kirin muqarîn Bê fasile ew bi hev siparîn Hasil, vekirin ji nû ve sendûq Mîr gote Memi: Ji bo te meşûq!w:Ehmedê XanîBi Alfabeyên Din, درج.
ji: Erebî
durd (navdêr, mê) gerode, pegir, tilp, xilte, tort, qirşikên dimînin di binê amanek şileyê de: Çay û gerodeya wê jî ji binê perdaqê nîç kir. ava ji ber tiştekê/î maye (bi taybetî ya pîs.
Bikaranîn: Lêker: durd girtin. Navdêr: durdgirtin.
Herwiha: dird.
Bide ber: derd, durh.
: durdandin, durdik, durdî, durdîn
durd girtin (lêker)(Binihêre:) durd
durdgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) durd
durdî (navdêr, mê) rewşa durdbûnê, gerodeyî, pegirî, tilpî, xilteyî, torîtî.
ji: durd + -î
dure (navdêr, nêr) sorgûm, zure, hin cûn dexl in ku ar (ard, arvan) jê tê çêkirin û wek alif jî bo sewalan dibe.
Bide ber: dûre. Navê zanistî: Sorghum vulgare, Sorghum bicolor.
ji: ji erebî bend
dureh (rengdêr) duryan.
Bikaranîn: Lêker: dureh bûn, dureh kirin. Navdêr: durehbûn, durehkirin Rengdêr: durehbûyî, durehkirî
dureh bûn (lêker)(Binihêre:) dureh
dureh kirin (lêker)(Binihêre:) dureh
durehbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) dureh
durehbûyî (rengdêr) (Binihêre:) dureh
durehî (navdêr, mê) melezî, diliqîtî, kestelî, zirî, soryazî, têkilî, colî, pirrcûnî, ducûnî, pirr-rengî.
Bikaranîn: Lêker: durehî kirin, durehî bûn. Navdêr: durehîkirin, durehîbûn
durehî bûn (lêker)(Binihêre:) durehî
durehî kirin (lêker)(Binihêre:) durehî
durehîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) durehî
durehîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) durehî
durehîtî (navdêr, mê) melezîtî.
ji: dureh +-îtî
durehkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye dureh kirin
durehkirin (navdêr)çêkirina du rêyan du liqa du coya û htd
durexî (rengdêr) duqolî, dualî, duhêlî, duterefî
durger (navdêr, mê) necarr, xirat, dartiraş, dartaş, merenqoz
durî (rengdêr) nîşaneke xasime kewaldar bi kêrê yan daxkirinê liser guhên bizin û mihan dikin dako ji yên din bi hên cudakirin ango her malekê durî yê xwe heye, dax, nî an
durîn (navdêr, mê) çinîn, cilik peytkirin, :zevî durîn bdn, :ez di durîm em di durîn tu di durî hûn di durîn ew di durît ewan di durîn pr, :dêbi + bdn bdb, :di durî di durîn db dûr, :durîbû …bûn (f), :bi durî bi durin
durîne (navdêr, mê) durîna danî, :dema durîna genim û ceh
durist 1. di rasteriyê de 2. neçewt 3. biserinc *"dûr here, lê durist here"
durist kirdin (Soranî) (lêker)wate, durist kirin, çêkirin
durist kirin 1. çêkirin 2. pêk anîn
duristbûyî (rengdêr) (Binihêre:) durist
duristker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê durist dike.
ji: durist + -ker
duriyan (navdêr, mê) cihê ku rêyek lê dibe du rê yan du rê dibin yek.
Herwiha: durê, duryan. Têkilî: çarrê çariyan çerxerê xaçerê.
ji wêjeyê: Li duriyana Kuruçeşmeyê ya balafirgehê trafîk ji ber wesayitên zêde û girseyî xetimî..
ji: du + rê + -yan
durr (navdêr, nêr) gewer, cewer, kanza û mîneralên bihadar(wek: zêrr, zîv, elmas, morî, mircan).
ji wêjeyê: Bû xezîne ew ji bo durra yetîm Daniye pişta wî ew Nûra Ezîm w:Mela Hisênê Bateyî.
Herwiha: dur, dûrr.
Bide ber: dirr, dûr
durû 1. munafiq 2. riyakar
(rengdêr) şatir, hîlebaz, lêbok, sixtekar, şalûz, cembaz, derewîn, virrek, ne rastgo, ne wefadar, minafiq, kone, xapîner, xapînok, şeytan, gelac, derewker.
Herwiha: durwî, dûrû.
ji: du + rû.
Bikaranîn: Lêker: durû bûn, durû kirin. Navdêr: durûbûn, durûkirin Rengdêr: durûbûyî, durûkirî.
: durûtî
durû bûn (biwêj) li cem her kesî wekî rewşa wan helwest nîşan dan. ji ber ku lawê apê min durûtiyan dike, em gelek caran dikevin tengasiyê.
durû kirin (lêker)(Binihêre:) durû
durû yî (navdêr, mê) rûbazî, durû, salos.
ji: durû +-yî
durûbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) durû
durûbûyî (rengdêr) (Binihêre:) durû
durûkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye durû kirin
durûkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) durû
durum (navdêr, mê) rewş, kawdan, destûdar, hal, barûdox.
Herwiha: dirim, dirm, durim, durm.
ji: Ji tirkî durum
durûnge (navdêr) cihê alifkirinapez, dange.
durûtî 1. munafiqtî 2. riyakarî
(navdêr, mê) riyakarî, çîvokî, bêexlaqî, derewînî, melaqî, dudevîtî, bincamî, durûbûn, kiryar û reftarên kesên durû.
Herwiha: durûyî, durûyîtî.
ji: durû + -tî.
Bikaranîn: Lêker: durûtî kirin. Navdêr: durûtîkirin Rengdêr: durûtîkirî
durûtî kirin (lêker)(Binihêre:) durûtî
durûtîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye durûtî kirin
durûtîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) durûtî
duryan cihê averêbûnê
durzik (navdêr, mê) gezgezok, durzile, dêrzînik, gezek, gezende, gezgezik, gezgezk, gezik, gezinik, gezok, gezgezînk, giyagezk, kevgezk
durzile (navdêr, mê) gezgezok, durzik, dêrzînik, gezek, gezende, gezgezik, gezgezk, gezik, gezinik, gezok, gezgezînk, giyagezk, kevgezk
durzîle (navdêr, mê) giya gezînk
dusaxe girtîxane
girtîxane
duşaxe cureyekî nexweşiyan e
duşaxeyî (navdêr, mê) nexweşê dîfteriyê.
ji: duşaxe +-yî
dused (hejmar)hijmara 200
duşem roja sêyemîn a hefteyê
(navdêr, mê) ji rojên hefteyê ya piştî yekşemê û berî sêşemê.
Herwiha: duşemb.
ji: du + -şem.
: duşemîRojên heftayê, şemî, yekşem, duşem, sêşem, çarşem, pêncşem, în
duşenbe serenav, paytexta Tacikistanê
duserîtî çêbûn (biwêj) dubendî û nakokî çêbûn. heke duserîtî çênebûya em jî niha derketibûn radeya gelen dinyay1.
duşes (navdêr, mê) xatûn, dukbanî, jina dukekî, duka jin.
Bide ber: duşeş.
ji wêjeyê: Duşesa Sosret, Tişta Kej: Sylvia Plath.
ji: Bi frensî duchesse ji duc + -esse ji latînî dux.
: duşesane, duşesî, duşesîtî, duşestî
duşeş (navdêr, mê) (di lîstika tewlayê de) dema ku herdu zar dibin şeş anku bi hev re dazde, (mecazî) encamek gelek baş.
Bide ber: duşes.
ji wêjeyê: TRT Şaş û AKP Duşeş!.
ji: ji du + şeş.
: duşeşane, duşeşî, duşeşîtî, duşeştî
duşeşane (rengdêr) bi awayekî duşeş.
ji: duşeş + -ane
duşesane (rengdêr) bi awayekî duşes.
ji: duşes + -ane
duşeşî (navdêr, mê) rewşa duşeşbûnê.
ji: duşeş + -î
duşesî (navdêr, mê) rewşa duşesbûnê.
ji: duşes + -î
dusibe piştî du rojan
(navdêr, mê) roja piştî sibê, du roj piştî îro.
Herwiha: dusiba, dusibah, dusibeh, dusibehîTewandî, dusibê.
Dijwate: pêr.
Têkildar: duh, duhî, do, sibe.
ji: du + sibe. Bi soranî: دوو سبه‌ی/: دووسبه‌ی
dusîyayene (Zazaki) (lêker) zeliqîn
duşîze 1. bakire, xama 2. destpêneketî
bakire, xama, destpêneketî
dusnayene (Zazaki) (lêker) zeliqandin
dusnîyayene (Zazaki) (lêker) hatin zeliqandin
duso duso, dusibê du ro ji îro şûnde. du+so/sibê
duta duqat
duqat
duta kirin duqat kirin
(lêker)duqat kirin
dutabûn (navdêr, mê) dema tiştek dibe duta
dutakî (navdêr, mê) dudeng, dîftong.
ji: duta +-kî
dutakirin (navdêr) mirov davek yan tiştekî bikete du ta, cotkirin
dutayî kirin dunexî rîs rêstin
(lêker)dunexî rîs rêstin
duterefî (rengdêr) duqolî, dualî, duhêlî, durexî
duvkî (rengdêr) di dûv re, paşî, bêhneka din
duwateyîtî (navdêr, mê) îham, alegorî
duwazdehezar hijmara 12 000
duwazdemilyon hijmara 12 000 000
duwê duwem, cara roja sala duwê
duwês (Zazaki). Binêre; diwês
duxal (navdêr, nêr) nîşaneke xalbendiyê ye. Ji du xalên wek hev û li ser hev pêk dihê. Bi giştî berî şirovekirinan jî nîşandana gotina bêjerekî tê nivîsîn.
Hevwate: •xalecot.
Bide ber: xal, bêhnok, pirsnîşan, xalebêhnok, kevanek, kevaneka çarçik, dunik, yeknik, xêzek, bangnîşan, bendik, sêxal, dabir, dubare, dabeş.
ji: • du + xal
duxaskan jina ku zarok aniye û di kincan de ye
jina ku zarok aniye û di kincan de ye
duxaskanî rewşa jina ku welidiye
(rengdêr) rewşa jina ku welidiye
duxtorî (navdêr, mê) bijîşkî, nojdarî, hekîmî, luqmanî, doktorî, tixtorî, cebarî, bijîşkbûn
duyem (hejmar) ya/yê duyê, di rêzê de piştî ya/yê yekê û berî ya/yê sêyê: Ez di bezînê de bûm duyem. (Kesek berî min gihişt binecihê.) Duyem car e ez wê dibînim. (Min berê jî carekê ew dîtiye.).
Herwiha: dihem, dihemîn, diwem, diwemîn, diyem, diyemîn, duhem, duhemîn, duwem, duwemîn, duyemîn, dûhem, dûhemîn, dûwem, dûwemîn, dûyem, dûyemîn rengdêr.
ji: du + -yem.
: duyemînî
duyem/duyemîn di rêza diduyan de
duyemînî (navdêr, mê) rewşa duyembûnê.
ji: duyem + -înî
duyemîtî (navdêr, mê) duyemîntî.
ji: duyem +-îtî
duzerik (rengdêr) hêk hêlik a du zerik têda bin
duzil (navdêr, mê) mûzîk dudik
duzimanî (rengdêr) kesa/ê ku du zimanan dizane yan bi du zimanan dipeyive: mirovên duzimanî, tişta/ê ku bi du zimanan hatiye nivîsîn yan tê pêşkêşkirin: bernameyên duzimanî (programên bi du zimanan), welatê yan devera ku du zimanên fermî yan bikaranînê hene: Berpirsekê bilind li belediyeya bajarê Diyarbekirê got belediyeya Diyarbekirê belediyeyeka duzimanî ye. (Nefel.com, 1/2011) (navdêr, mê) duzimanîtî, zanîna yan bikaranîna du zimanan.
Têkildar: pirrzimanî, yekzimanî, sêzimanî.
ji wêjeyê: Şaredariya Wanê dest bi duzimaniyê kir û li ser deriyê hemû beşên nav Bînaya Xizmetê ya Şaredariyê, tabelayên kurdî û tirkî hilawîstin.(Aknews.com, 12/2010).
ji: du + ziman + -î
duzîn (rengdêr) dewar nemaze hespê çar salî
dual cot, duhenî, du qet, cotkirî 2. (rêzim.) binavkirinên duyînî.
dual con trol (esm.) cot fermande.
dual monarchy Împeretoriya berê Awistirya-Macarîsanê.
dual ownership hebûna du xweyiyan ji bo milkekî.
dualism duyînî, duparêzî 2. (fels.) dualîzm, dîtina ku dibêje gerdûn wek zêhn û made ji du prensîban pêk hatiye.
dualist alîgirê prensîba dualîzm.
duality duyînî, dumendî
dually bi duyînî, bi cotî.
dualpurpose ya ku du wezîfe an karên wê hene.
dub (bed, bing) dema ku ûnwana şowalyetiyê tê dayîn pê şûrekî hêdîka li milan xistin, ûnwana şowalyetiyê dayîn, nav an ûnwaneke nû dayîn kesekî, binavkirin, nav hildan 2. lêdan, sererast kirin (kereste, deri) (bed, bing) dublaj kirin, piştî ku fîlm tê kişandin zarevekirina fîlmê.
dubiety gumanbar bûn 2. tişteka bişik, gumanbar.
dubious bişik, gumanbar 2. nediyar, nekifş, nexuyan 3. dilodîn, dudil, bêbiryar 4. kesê ku bawerî pê naye 5. tişta ku encama wê berguman e, tişta ku aqûbeta wê cihê şik û gumanan e
dubious battle şerê ku encama wê berşik e.
dubious transaction bazariya berşik, qewlê gumanbar.
dubiously biguman.
dubiousness şik, guman, nediyarî, dapoşîtî.
dubitation şik, sidinî, dudilî.
dubitative bişik, yê ku biik û dudil e.
dublin paytextê Îrlandayêi bajarê Dublînê.
ducal derheqê kesê ku xudanê ûnwana dûkatiyê ye.
ducat çend celeb diravên zêrîn ku li Awropaya berê bitaybetî jî li Wenedîkî dihate dîtin, zêrên dûkayê 2. (pirh.) (argo) pere, dirav.
duce (it) Rêber, Fermandar, Serdar, Qumandar.
duchess dûşeş, jina dûk.
duchy dûkatî, dûkayetî .
duck cawê ku jê re dok jî tê gtin, cawê brandayê. werdek, werdeka mê 2. werdekek ji binemala Anatîdeayê 3. (îng.), (zimanê k.) ferxika delal 4. kes an tişta seqet, armanca ku zû bi destan ve tê 5. (DYA), (leşk.) qemyona ku hem li ser erdê hem di behrê de diçe.
devkevçik, (zool.) Spatula clypeata.
serê xwe an laşê xwe di avê de hildan û deranîn, li avê hildan 2. serê xwe zûzûka xwarkirin û hildan 3. xwe ji derbeyekî vedan, xwe ji ber derbeyekî dan aliyekî 4. xwar bûn, xwûz bûn, serê xwe xwarkirin, ketin, daketin 5. ji bo xweparastina ji derbeyan bilezûbez xwe dan aliyekî 6. tewîn, serî xwarkirin 7. noqîna ji nişka ve, xerqbûn, binavbûn.
duck on the rock lîstika kaşûnê.
duck soup şixulê hêsan.
duckbill heywaneke ku laşê wê dişibe darbirê, wekê werdekan xudan nikul e û lingên wê perdekirî ne û tenê li Awustralyayê tê dîtin. (zool.)) Ornithorhynchus anatinus.
duckboard çend rêz depên ku li ser rêyên şilî û herî re ji bo meşînê hatîn danîn.
ducking stool zemanê berê ew kursiyê ku heçiyê ji aliyê dadgehê ve sûncdar dihate dîtin pêve dihat girêdan û diavêtin behrê.
duckling ferxika werdekê, giloxeya werdekê
ducks and drakes lîstika li ser avê kevir pekandinê .
duckweed kevze, kevzer, (bot.) Lemna minör.
ducky (argo) nuwaze, zor baş, fewqalade, bêkêmasî 2. delal, hêja, nestêle.
duct co
cok
(anat.) cihoka ku nexasim ji bezeyan madeyên şilemenî vediguhêzîne, qenala ku avzêya bezeyan vediguhêzîne 2. tûb, kan, qenal, cihok, cok 3. (bot.) demar, reh, rîçal.
ductile ji heddeyê kişandin, eger bê lêdan dibe ku dirêj bibe 2. tişta ku mirov dikare teşenin nû lê bike, nerm, plastîk .
ductileness, ductility teybetmendiya kirdinakkirinê, behremendiya teşegirtinê ya bihêsanî.
ductless bêcihok, bêqenal.
ductless gland (bij.) bezê avzêyê yê navîn ku avzêya xwe rasterast dide xwînê.
dud (leşk.) berik an bombeya neteqiyayî 2. (zimanê k.) kesê ku biserneketî, karê têkçûyî .duds (zimanê k.) cil, kinc, tiştên wergiritinê 3. tiştên şexsî.
dude zilamê ku zêde li ber cilên xwe dikeve 2. (zimanê k.) bajariyê ku betlaneya xwe li cem gundiyan dibuhurîne.
dudgeon hêrs, acizî, çavsorî, hesta sûncdarî û poşmaniyê. in high dudgeon zehf acizbûyî, çavsor.
due ya ku divê bê dayîn, ya ku wadeya wê borî wextê wê hatî, ya ku divê bê bicihanîn 2. guncan, pêkan, levhatî, destdayî, mûnasîb 3. têrker, bes 4. ji ber, ji bona 5. ya ku divê bê, were 6. temam, rast.
due care pûtepêdan pêwist.
due course of time dema bû wext, dema wextê tiştekî tê, dema seeta tiştekî lêdide.
due east tam berev rojhilatê ve .
due process (dad.) li gorî qanûn û qaydeyên di meriyetê de ne lênêrina dozekî.
duel (led, ling) duello 2. dûello kirin
dueller, duellist her yek ji kesên dûelloyê dike.
duenna pîrejina ku li Spanya û Portekîzê alîkariya keçên ciwan dikin 2. dayîn, dadok.
dues aîdat, mehaneya endamtiyê .
duet (mûz.) : duet, duetto.
duff cureyek helîlk.
duffel fle duffel , fle cureyeke bestira bihirî ya ku qebe û pêjgîrstûr e 2. alav û amûrên qemp û werzîşê, cilûbergên ku di ber werzîşê re tên wergirtin
duffel bag torbeyê ku tê de cil û malzemeyên werzîşê tên gerandin .
duffer (îng.), (zimanê k.) kesê ehmeq û kêrnehatî, kalemêrê gebsoyî û dudil 2. firoşkarê seyar, firoşkarê bestirê qelb 3. (argo) hemû texlîdên sexte.
dug çÎçik, guhanên heyqanan . (binêr.) dig .
dugong heywaneke guhandar ku li dora ava Behra Sor û Oqyanûsa Hindê dijî û bi giyê xwe xweyî dike.
dugout qeyîka ku pê dalîta hundurê wê qewartî hatiye çêkirin 2. stargeha bin erdê 3. (beysbol.) cih an sekûyê ser girtî yên ku lîstikvan li ser rûdinin.
duke dûk dukedom dûkayetî.
dukes (argo) kulm, girmik, gurmist.
dulcet a ku xweş tê ber guhan, ahengdar 2. xweş, şirîn, zerîf.
dulcify zewq jê standin, kêfa yekî jê re hatin, ecibandin 2. aş kirin, tebitandin, di ber dilan re çûn 3. şirîn kirin.
dulcimer santur, amûreka ku dişibe kanûnê .
dull serhişk, fêmkor, ehmeq 2. bêfêhm, serhişk, zirz 3. bêhest, dilhişk, xemsar, xemnexwar 4. kesad, qeht 5. gebsoyî, tengav 6. kor, ko, nebirra 7. rengê zenûnî, çilmisî, mirisî 8. kokirin, kobûn 9. zenûn kirin 10. zenûn bûn 11. gêj kirin 12. ehmeq. 13. korî, nebirrayî. dully ehmeqane 14. di şêweyek zenûn de.
dull as dishwater dilgivêş, gebsoyî, tişt an rewşa ku bêhna mirov teng dike an ruhê mirov jê diçe.
dullard zirz, serhişk, fêhmkor.
dullish zenûn
dullness acizî, qisawet, bêhntengî, diltengî
dulse kevza qehweyî ya ku bi ser sorê ve diçe û tê xwarin jî, (bot.) Rhodymenia palmata.
duly bilayiqî, hêja, guncan 2di wextê xwe de 3. têra xwe.
duma parlementoya Rûsan ya di dewra Çarîtiyê de 2. meclîsa netewî ya Rûsan.
dumb lal
lal, bêziman 2. yê ku zimanê wî li hev geriyaye, lal 3. ya ku bêyî axaftin tê kirin, di şêweyê pandomîmê de, ya ku pê mîmîkan tê vegotin 4. (DYA), (zimanê k.) bêmejî, ehmeq, debeng, safdil.5. (DYA) (argo) kesê ehmeq. 6. (îng.) maseyê serwîsê yê portetîv. 7. ehmeqane .dumbness lalî, bêzimanî 8. lalbûn, şikestina zimên.
dumb piano rêzika tûşan ya ku ji bo egzersîzê ye û deng jê dernakeve.
dumb show pandomîm. dumbwaiter asansora xwarinê
dumbbell guleya cîmnastîkê, halter
dumdum, dumdum bullet guleya domdomê, berika tifingê ya ku di laşê mirovan de birînên xedar vedike.
dumfound mat kirin, mit hêliştin, heyirandin, şaşwazî kirin.
dummy ximbil, manken, model 2. teqlîd, sûret, bîlan, lasayî, layîn 3. lal, kesê ku kêm dipeyîve 4. (argo) kesê hişsivik 5. (çapg.) mîzanpaj 6. (îskambîl) destê mirî 7. li ser peyvê bi ser navê xwe lê di rastiyê de li ser navê kesinên din tevgerîn 8. lal, yê ku zimanê wî nagere 9. sextei qelb, dexel, teqlîd, lasayî, layîn.
dummy barge dubaya çarqorzî ya ku di barkirin û valakirinê de tê bikaranîn.
dump avêtin, berdan, vala kirin 2. (baz.) dampîng kirin, buhayê tiştan kêmkirin, di ser hev bi buhayeke erzan dan 3. ketin , erzanbûn 4. sergo 5. (DYA), (argo) mal an otêla kevnik ya ku navê wê bi xirabî derketî 6. hemû agahiyên di mekîna kompûterê de ji mekîna deranîn û li ser kaxezê çap kirin.
parçeya qalind ya daringî ku li Brîtanyayê li hin pêlîstokên zarokan de tê bikaranîn 2. pereyeke biçûk ku li Awustralyayê tê bikaranîn 3. birxoyeka ku di çêkirina keştiyan de tê bikar anîn 4. cureyek tûrta.
dump truck qemyona damperdar.
dumpcarti erebeya ku qûm û tiştên din bar dike.
dumping (baz.) dampîng, erzanî, kêmkirina buhayan.
dumpish, dumpy melankolîk, xemgîn, behnteng, qehirî, kesirî, dilbiêş, dilkul.
dumpling cureyek şîraniya ji hevîr ya bifêkî 2. parçeyek biçûk hevîr ê ku di nêv şorbeya kelî de dipije 3. (zimanê k.) kesê qamkin û tompiz.
dumps xem, xemgînî, keser, derd 2. gumreşî, weswese.
dumpy kurtik, topik 2. mehdnexweş, mirûztirş .
dun (ned, ning) deyndêrê ku gav û seet deynê xwe dixwaze 2. deynê xwe xwestina deyndêr, daxwaza deynan 3. deynê xwe xwestin, cih li deyndarî tengkirin.
dunce kesê ehmeq an serhişk.
dunce cap kumikê kaxezîn yê ku zemanê berê di mekteban de zarokên teral wek ceza dikirin di serê xwe de.
dunder head dunder pate kesê zirz û serhişk.
dune komika qûmê ya ku bayê dayî ber xwe û anî .
dung pîsîtayî, zibil, peyn, sergo 2. bizibil kirin. dung beetle (zool.) gûgerînka ji binemala Scara baeidaeyê.
dung fork çetelê zibil .
dung heap, dunghill sergo, gumtila zibil.
dungaree cureyek bestirê qebe yê pembûyî ku li Hîndîstanê tê dîtin 2. (pirh.) berdilkê karkeran ya ku ji vî bestirê çêbûyîye.
dungeon zindan, girtîgeh.
dunk di şilemeniyekî de hildan 2. li çay an qehweyê hildan û xwarina xurabiyan.
dunlin celebek mirbaxiyeka qûmê ku pişta wê sor e, (zool.) Erolia alpina.
dunnage (behr.) ka û depên ku ji bo tiştên di embarê de şil nebin li bin an li cem tiştan hatîne danîn 2. tiştên şexsî yên mûretebatan .
duo (pêşqertaf), (mûz.) duet, duetto 2. cot, zo 3. (pêşqertaf) du, cot, zo.
duodecimal duwanzdeh an ya ku aîdê duwanzdehê ye, duwanzdeh û duwanzdeh 2. parek ji duwanzdehan 3. (pirh.), (mat.) terza hejmartina reqeman ya ku li ser duwanzdehan hatiye danîn.
duodecimo bejna pirtûkekî, teqrîben dike 13 x 20 cm.
duodenum (anat.) duodenum, rûviyên duwanzdehgirê.
duologue şanoya ku bi du kesan tê lîstin 2. diyalog.
dupe kesê ku zû tê xapandin 2. xapandin, (slang) henekê xwe pê kirin, pê ketin xir.
dupery xapandin, qerf pê kirin 3. xapandin, henekê xwe pê kirin.
duple cot.
duplex cot 2. (mak.) ya ku du pişkên wê yên ku di heman demî de û bi heman şêweyî dişixulin hene 3. du xanşyên ku bi hev ve hatine çêkirin 4. daireya apartmanê ya duqet.
duplex pump tilimbeya cotstûnane.
duplex telegraphy terza şandina têlgrafê ya ku di heman demî de û li ser heman têlê lê li ser rêyên miqabilî hev.
duplicate kopiya tiştekî çêkirin, şirîkê tiştekî çêkirin 2. zêde kirin, teksîr kirin, ji ber sûretekî sûretinên nû çêkirin 3. dubare kirin, careka din jî çêkirin, duqetî kirin.
hev, heval, hevta 2. kopiyeya tiştekî, heman sûret, eynî 3. nûsxa duyem, sûretê duyem.
duplicate bridge brîca turnivayê.
duplication teksîr kirin, teksîr, zêde kirin.
duplicator mekîna teksîrê.
duplicity durûtî, hîlebazî, fêloyî.
durability saxlemî, qewînî, tirûşdarî 2. berdewamî, domdarî.
durable qewîn, qayîm, zexm, saxlem, tirûşdar 2. domdar, berdewam. durably biqewînî, bisaxlemî 3. biberdewamî.
duramater (anat.) dura mater, jidervetirîn zara mejî û mejîpiştê.
duramen (bot.) pişka darîn ya hişk ya daran ku nêzikî navendê ye.
durance girtîtî, mehbûsî, zindanîbûn.
duration mawe
dewam, berdewamî, timî, seraqetî 2. mohlet, mawe, dem.
durative (rêzim.) dema berfireh ya ku pêveberên ku timî çalakiyekî destnîşan dide îfade dike.
duress zor lêkirin, mecbûriyet, zordestî, kotekî 2. (dad.) zorpêdana kesekî ji bo kirin an gotina tişteka bêdil û bêhemdê xwe 3. (dad.) girtîbûna ku hê bi qanûnan nehatiye piştrastkirin.
during (daçek) hingî, wê hingê, wî wextî, di nav.. de .
durmast cureyek darberûya Awropî ya ku jê honiyên vezelokî çêbûyîye, (bot.) Quercus petraea.
durnoose burnous cibeyê bikulik yê ku Ereb li xwe dikin.
durra cureyeke gilgil ku li Afrîqayê tê dîtin.
durrbly bêyî axaftin
durst (kevn), (binêr.) dare.
durum celebek genimê ku ji ardê wî meqerne tê çêkirin (bot.) Triticum durum.
dusk qemik, hingûr, tarîgewrik, hingûra êvarê 2. sel, sinahî, kêm ron. dusky têra xwe tarî 3. esmerê gewr.
dust xubar
toz 2. madeyên di qonaxa tozê de 3. toza kulîlkê 4. ewrên toz û tirabêlkê 5. ax, erd 6. çop, gemar, gelaş, qirş û qal, pûş û pelax 7. rewşa biçûkker 8. tevlihevî. 9. biserneketin, têkçûn. 10. biçûk ketin, kêm ketin.
toz lê reşandin 2. toz standin, firçekirin, toz jê daweşandin 3. kirin toz 4. tozikîbûn.
dust bowl devera ku ji ber mehteşiyê rastî firtoneyên tirabêlkê tê.
dust cover qewlika ku ji bo tiştan ji tozê biparêze hatiye çêkirin.
dust devil firtoneya tozê ya biçûk ku carinan lê deverên ziwa tê dîtin.
dust jacket bergê duyem yê ku bergê pirtûkê diparêze, bergê pirtûkê.
dust storm firtoneya qûmê, firtoneya tozê.
dustbrush firça tozê.
dustcloth pancikê tozê.
dustcollector kuna tozê, dahfa toz û tirabêlkê.
duster kes an tişta tozê distîne 2. pancikê tozê 3. berdilkê ku ji bo cilan ji tozê biparêze tê wergirtin 4. kincê sivik û fireh yê ku jin havînan di ber karê malê re li xwe dikin 5. navgîna ku bi kêrî tozreşandinê tê.
dustfilter parzûna tozê.
dustheap gumlata tirabêlk û gihûrê.
dustman (îng.) gêzikvan, çopvan.
dustpan kulxane, fereş.
dustproof ya ku toz jê nabihure.
dusty bitoz, tozikî 2. reng tozinî 3. wekê tozê. dustiness tozikînî, toz.
dutch (man.) spipe çeşîdek mêwa ku dişibe zeravendeyê.
tişta ku aîdê Flemenk û Hollandayê ye 2. ya ku ji Flemenkê hatî an li Flemenkê çêbûyî: zimanê Flemenkî, zimanê Hollandî, Flemenkî 3. gelê Flemenk 4. cureyek Almanî ya ku li Pennsylvaniayê tê peyivîn 5. gelê ku bi vî zimanî diaxive.
dutch brick xiştê hişk.
dutch cheese penîrê Hollandayê.
dutch courage wêrekiya şêtana ya ku ji ber ereqê çêdibe.
dutch door deriyê ku ji binî ve ji nîvî re hatiye veqetandin û her yek wekê deriyekî bi serê xwe tê bikaranîn.
dutch oven miqilka girtî û stûr, amana daringî ya ku pêşiya wê vekirî ye û pê li ser êgir goşt tê birajtin.
dutch treat (DYA), (zimanê k.) şehîneta ku di nêv çend dostan de tê birêkxistin û herkes ji kîsî xwe dixwe û vedixwe.
dutchman (pirh.) men) Flemenkî, Hollandî 2. (behr.) keştiya Hollandayê .
dutchman' breeches cureyeke kulîlka xecxecokê ku tenê li Amerîqaya Bakur tê dîtin.
dutiable ya ku mecburê ji gumrukê derbas bibe.
dutiful yê ku wezîfa xwe baş bicih tîne, xizmetxweş, wezîfenas: 2. rêzdar, hurmetkar, giramgir. 3. bihurmetkarî 4. hurmetkarî.
dutifully bi wezîfezanî
dutifulness wezîfenasî, xizmetxweşî
duty bac
sparte
pê to an towardsê wezîfe, spartek, deyn, berpirsî, mesuliyet, peywir, vatinî 2. rêz, hurmet 3. biyakirin, îtaet 4. bac, bêş, kar, ximet, rismê gumrikê 5. (mak.) kar, hêz, qudret, şiyan, karîn.
erk, wezîfe
duty call mecburi ziyaret.
duty of water ava ku pêdivî pê avdana cihekî diyarkirî heyî.
dutyfree bêgumrik, ya ku ji wêneyê gumrikê muaf e.
du two
- bi-
two
du sed two hundred
dua f. prayer.
dua kirin v.t. to pray
v.t. to pray
dua xwendin v.t. to pray
v.t. to pray
dualî dual; bilateral
dualîtî dualism
ducar kirin v.t. to repeat
v.t. to repeat
dudil hesitant, of two minds.
dudilî (f.) hesitation, doubt
f. hesitation
duduyan (dial. var.) = diduyan
duh yesterday
yesterday
duhefteyî fortnightly
duhêlî two-sided
duhî (adj.) yesterday
yesterday
yesterday
yesterday
yesterday
dujinî bigamy
dunya = dinya
= dinya
duqolî bilateral
dureng (adj.) two-coloured
durist kirin to arrange,
durr Binêre: mirarî
durû hypocritical.
durûtî f. hypocrisy
duşem (f.) Monday
Monday
duşema bê next Monday
duşemb f. Monday
dusibe (f.) the day after tomorrow
duv = dû
= dû
duwemîn second: şerê dinyayê yê duwemîn = World War II
second: şerê dinyayê yê duwemîn = World War II
duyem second
duyemîn second
duyemînî subsidiary; subsidy; collateral
duzimanî bilingual
du tu
du! lê gidî!
dualität dubendî
ducken, sich ~ telandin
telîn
dudelsack heban
tulum
duftstoff ember
duftstoffpflanze enzerût
dumm bê hiş
bêhiş
bêmêjî
bêser
çopîk
debeng
dîn
gêj bûn
gêjo
gêjok
hişsivik
kewden
miskîn
serhişk
totikvala
xêvik
dumm sein gêj bûn
dumm werden gêj bûn
dummkopf gora
dung rêx
dunkel esmer
qemer
qimer
tarî
tîr
zur
dunkel licht korik
dunkelblau kew
sute
sût
dunkelblond çur
çûr
dunkelbraun qemer
dunkelheit tarîtî
dunst
dûxan
hilm
dunstgeruch bîn-boxza
bîn-buxza
durch kura
durchaus nicht qe
durchbohren qul kirin
durchbrechen qelaştin
durchdringen noq
hulul
durcheinander çewt
serûbin
şaşwaz
tevlihev
tevlîhev
geremol
xircir
xirecir
xirûcir
durcheinander bringen herimandin
heyirandin
tevlihev kirin
tevlîhev kirin
durcheinander gebracht werden qulipîn
durcheinander sein belawelabûn
tevlîhevbûn
durchfall navçûn
navêş
virik
virîk
durchfall haben virîkîbûn
durchführen pêkanîn
durchgang bihur
derge
durchgehen bihurtin
bihûrîn
durchgraben vedan
durchhalten berxwedan
durchlöchern qul kirin
qul-qulkî kirin
durchschlag kefgîr
durchschneiden qetandin
durchsichtig ron
zeblok
zelal
durchsieben dakirin
durchsuchen velo kirin
durchweicht şil û pil
durst tihn

tîhn
tîte
tîtî
durstig
durstig herbringen und hungrig zurückschicken tî birîn û birçî vegerandin
du zwei
du'a kirin beten
du/dudu zwei
dua Gebet
dubarekirin wiederholen
dubendî Dualität
Konflikt
Streit
Widerspruch
Zweitracht
ducan schwanger
ducanîbûn schwanger sein
schwanger werden
ducar abermals
duçerxe Fahrrad
duda zweiter
dudil unentschieden
unentschlossen
zögernd
dudilî Zögern
duh gestern
duhala schwanger
duhhema sofort
duhî gestern
dukar Gerücht
dupa Doppel-
doppelt
größtenteils
zweimal
duqat doppelt
dur Perle
Urknall
durd Bodensatz
Sediment
durîn ernten
mähen
nähen
schneiden
durist genau
korrekt
richtig
durist kirin in Ordnung bringen
duristkirin geschehen
machen
durû heuchlerisch
scheinheilig
zweigesichtig
zweischneidig
duruf kirin angeben
bezeichnen
durûtî Heuchelei
Scheinheiligkeit
Zweischneidigkeit
duryan Kreuzung
duşaxe Diphtherie
duşem Montag
dusibeh übermorgen
duşîze Jungfrau
duta doppelt
duxan il muxara Rauch der Höhle
du rd. vizêrî, vizêr, vizyêrî, vîzîr
num. di, dide
dua n. dua m., niya n., diwa m.
duajo m/n. duwaje, dimeramitox, diwajo (suyanan de) n.
dualî rd. dihet, dihêm, disilq
dualîst rd. dualîst, dihêmên, dihêmcî
dualîzm m. dualîz m., dihêmênîye, dihêmcîyîye m.
duaya xêre duaya xêre, duaya rinde, duaya qence
duayên nimêjê pj. duayên nimajî, duayê nimajî
dubare m. deke, dame., dibare, hîle, xape, mekr m.
m. dibare, tekrar, reynayis n.
dubare bûn lng. dibare bîyene, tekrar bîyene, direy bîyene, disirs bîyene
dubare kirin lg. dibare kerdene, tekrar kerdene, dibarenayene, disirs kerdene, ancînayene, direynayene, reynayene
dubarebûn m. dibarebîyayis, tekrarbîyayis, direybîyayis, disirsbîyayis n.
dubarebûyî rd. dibarebîyaye, tekrarbîyaye, direybîyaye, disirsbîyaye, mukerer
dubarekirî rd. dibarekerde, tekrarkerde, ancînaye, direynaye, disirskerde, reynaye. *dan
dubarekirin tlb. dayene dibarekerdene, dayene tekrarkerdene, dayene ancînayene, dayene reynayene, dayene disirskerdene. *hatin dubarekirin llb. tekrar keriyene, dibare keriyene, ameyene dibarekerdene, ameyene tekrarkerdene, ameyene ancînayene, ameyene reynayene, ameyene disirskerdene
m. dibarekerdis, tekrarkerdis, ancînayis, direynayis, disirskerdis, dibarenayis, reynayis n.
dubaskî rd. dibaskên, diperên, çiftbaskên
dubend rd. dibend, dicebce, disax
dubendî m. nîfaq, dibendîye m.
dubendî derketin lng. . dibendîye vejîyene, cîyayîye bîyene, îhtilaf karkewtene
duber rd. diber
dubîra m. zoo. hecherike, qenakuje, çikdelige, hejhejike m.
dublaj kirin lg. dublaj kerdene
dublajker m/n. dublajcî, dublajwan n.
dublajkerî m. dublajcîyîye, dublajwanîye, dublajcîyênî m.
duble m. duble, diqas n.
dublor m/n. dublor n.
dubrang n. zoo. sahîn n.
ducan rd. dican, hemîle, digan, gumana, pîzewa, nêwesa gedî
ducan bûn lng. . dican bîyene
ducan kirin lg. dican kerdene, dicannayene
ducanî rd. dican, hemîle, digan, gumana, pîzewa, nêwesa gedî
ducanîtî m. diganîye, hemîleyîye, pîzewayîye, hamîleyîye, dicanîye, diganênî, hamîleyênî m.
ducar m. dibare, tekrar, reynayis n.
ducar bûn lng. . dibare bîyene, tekrar bîyene, direy bîyene, disirs bîyene
ducar kirin lg. dibare kerdene, tekrar kerdene, dibarenayene, disirs kerdene, ancînayene, direynayene, reynayene
ducarbûn m. dibarebîyayis, tekrarbîyayis, direybîyayis, disirsbîyayis n.
ducarkirin m. dibarekerdis, tekrarkerdis, ancînayis, direynayis, disirskerdis, dibarenayis, reynayis n.
duçende m. dila, diqat, diqor n.
duçeng m. rz. divengine, dîftonge m.
duçêq n. xap, guyend, kap, bend, xapik, kapik, goînd n.
duçerxe m. bisîkle n., seytanekm, diçerxe m.
m. diçerx, erebeyê destî, erebaneyê destan n.
ducoya ziravî n. rayka tawine, raya zerdawe, rayka zefranî m.
duçuqlî rd. çatalin, palikin, dîlezgin, diçatalin, disaxin, diseqin, çetelin
dudeng m. rz. divengine, dîftonge m.
dudil rd. dizere, taketûnaket, zerexusês, xulxulî, xusxuse, teredut, taketnaket, didil
dudilî m. zerexusêsîye, dizereyîye, xulxulîyîye, taketûnaketîye, xusxuseyîye, teredut m.
dudilî bûn lng. . dizereyîye bîyene, taketûnaketîye bîyene
dudo num. di, dide
dudu num. di, dide
dudu dudu rd. dide dide
duduyan rd. dideyin, dideyan
dufazî rd. difazin
duganî rd. dican, hemîle, digan, gumana, pîzewa, nêwesa gedî
duganîtî m. diganîye, hemîleyîye, pîzewayîye, hamîleyîye, dicanîye, diganênî, hamîleyênî m.
dugihan rd. dican, hemîle, digan, gumana, pîzewa, nêwesa gedî
dugîsin m. disirs n.
dugîsin bûn lng. . disirs bîyene, disirsîyene
dugîsin kirin lg. disirs kerdene, disirsnayene
dugîsinkirin m. disirskerdis, dîsirsnayis n.
duguh m. digose, dimguse, digues m.
m. dirgane m.
dugurd rd. sênax
duh rd. vizêrî, vizêr, vizyêrî, vîzîr
duh ne pêr n. perê, perey, vizêrî nê perê
duhanî rd. dilibên, dihanîyên
duhêl m. dul, sirim,dol n.
duhem rd. diyin, dideyin
duhevsan rd. mot. cêwîkobe
duhî rd. vizêrên, vîzîryen, vizêrin, vizyêrin
duhîn rd. vizêrên, vîzîryen, vizêrin, vizyêrin
duhn n. ton, guhn, don, guhin, dîên n.
duhul m. saz, dawil, def, dahul, dohil, dawul n.
dujîn rd. dican, hemîle, digan, gumana, pîzewa, nêwesa gedî
dujinî rd. dirinî, dicênî
dujiyanî m. amfîbî, ajnemese, diriwîyane m.
dujîyanî m. diriwiyanîye, dicuyanîye, diganîye m.
dujmin rd. dismen, neyar, dusman, dismen
dujna rd. qederî, xêca, zobîna, basqe, xeyrî, xeyca, sewbîna, zobî, zovî, sewbî
dukan m. dukan, dikan, dikon, dikun n.
dulge n. zoo. jehne, sanê marî, suyanê maran, saney marî n.
dulibî rd. dilibên, dihanîyên
dumahîk m. peynîye, dimayîye, dewamîye m.
dumayîk m. peynîye, dimayîye, dewamîye m.
dumdar rd. dimdar, duajo
dumend rd. dilib, diyin, dideyin
dumil rd. dimîl, mîyandosverin
dummar m. honêtutinî, hurdîye tutinî n.
dumohr rd. dibes, diçar (heywan)
dumusrewî rd. dimusrewîyên, dirasteyên
dundan m. nifs, aj, dunda, dol, nesl, zurîyet, zîlet n.
dunde m. nifs, aj, dunda, dol, nesl, zurîyet, zîlet n.
dundil m. zoo. qantire, nameyê qantira elîyo m.
dundul m. zoo. qantire m.
dunîk m. rz. nîsanê dinîke, dinîke, dinîknîsan m.
dupa rd. dipay, diling
dupê çiftlingî, dipayîz n.
dupist rd. difek
duqat m. dila, diqat, diqor n.
duqor rd. dilul, qir m., celve, melez, didol, xilt
rd. diqor
duqor kirin lg. diqor kerdene
dur m. încîye m.
durd m. tort, durd, qirf, pexax, ley, xirêf n.
dureh rd. dilul, qir m., celve, melez, didol, xilt
dureh bûn lng. . dîlul bîyene, melez bîyene, didol bîyene, celve bîyene
dureh kirin lg. dîlul kerdene, melez kerdene, didol kerdene, celve kerdene
durehîtî m. dilulîye, melezîye, didolîye, celveyîye, dilulênî, melezênî m.
durehkirin m. dilulkerdis, melezkerdis, didolkerdis, celvekerdis n.
dureng rd. direng
durgeyî rd. girawên
durihî rd. çatalin, palikin, dilezgin, diçatalin, dîsaxin, diseqin, çetelin
durin lg. çînîtene, çînayene, çenyene, çîntene
durinsî m. tip. çiftcînsîye m.
durist rd. durust, rast, durist
duristker m/n. virastox, îmalatcî, îmalker n.
duristkerî m. virastoxîye, fmalatcîyîye, virastoxênî, îmalkerîye m.
durû rd. dirî, rîyakar, difek
durust rd. durust, rast, dirust
durust kirin lg. . rast kerdene, durust kerdene, rastnayene
durûtî m. dicîyîye, rîyakariye, dirîyênî, riyakarênî, rîya m.
durûv m. diruf n.
durzî m/n. durzî, durizî n.
durzik m. bot. dirike, dirika morî m.
durzîle m. bot. dirike, dirika morî m.
dusem m. dise m., diseme n.
dusemb m. diseme n.
dusembû m. diseme n.
duseq n. xap, guyend, kap, bend, xapik, kapik, goînd n.
duseqî rd. çatalin, palikin, dilezgin, diçatalin, disaxin, diseqin, çetelin
dusêweyî rd. ditoseyên, disêweyên
dusibê rd. bîro, nêmbîro, disibay, bêro, biyor
dusimî rd. disimên
dustûr m. awayîye, sazgeh, muesese, sazîye, tesîse m.
duta rd. dita
duta bûn lng. dita bîyene
duta kirin lg. . dita kerdene
duterîmî rd. ditermên, diterîmî
duteseyî rd. ditoseyên, disêweyên
duvkî h. peyco, dime ra, muteaqîben, bado, peydo, peyconî, baco, bacî, bahdo, bahdê, bajî, tepya, têpîya, bajna
duwazdeh num. diwês, desûdi, dides, desîdi
duwêl n. dul, sirim, dol n.
duwemînî rd. diyinên, talî
duwîtin lg. . ditene, sar kerdene, çir kerdene, çîv kerdene, gzilnayene, dotene, dutene
dux n. dim, sap n.
dux kirin lg. . dim kerdene
duxeskan m. dixaskane, zacilane, zacilun, zajîlun m.
duxeskanîtî m. dixaskanîye, zacilanîye, dixaskanênî, zacilanênî m.
duyem rd. diyin
duyemîn rd. diyin
duyemîntî m. diyinîye, diyinênî m.
duyemîtî m. diyinîye, diyinênî m.
duz bûn lng. rast bîyene, duz bîyene
duzbat m. sp. penaltî, yewendesmetre n.
duzerik rd. dizerdik, çiftzerdik
duzgin rd. raprast, duzgin, rast
duzgunî m. însîcam, duzgunîye, yewbînîgirewtîye, pêkewtîye n.
duzil m. muz. bilûre, lulî, zel m.
duzimanî rd. diziwanên, diziwanî
duzimanîtî m. diziwanênîye, diziwanîyîye m.
duzîn m/n. zoo. dizîn (seba cuyê astoran) n.
dua dua (m)
dudak lew (n)
durak ding (n)
durmaksızın çok çalışmak (mecazî) qebale girewtene
durum rewşe (m), hâl (n)
durum zarfı zerfa rewşe (m)
zerfa rewşe (m)
duş duş (n)
duş almak b. duş yapmak
duş perdesi perdeyê duşî (n)
duş yapmak awe xo ro kerdene
dut tuye (m)
dut ağacı tuyêre (m)
duvak xêlî (m), xeze (m)
duvar 1)dês (n), dîwar (n) 2)bende (m)
duvar halısı xalîya dêsî (m), xalîya dîwarî (m)
xalîya dêsî (m), xalîya dîwarî (m)
duvar resmî resimê dêsî (n), resimê dîwarî (n)
duvar resmi resimê dêsî (n), resimê dîwarî (n)
duvar saati saeta dêsî (m), saeta dîwarî (m)
saeta dêsî (m), saeta dîwarî (m)
duvarın iç tarafında bulunan ve dışarıya açılmayan pencere biçimindeki yer şibake (m), taqa (m)
duyarlı hîsgêr, -e; hîstenik, -e; hesas, -e
duyarlık hîsgêrî (m), hîsgêrîye (m), hîsgêrênî (m), hîstenikî (m), hîstenikîye (m), hîstenikênî (m), hesasîyet (n)
duygu hîs (n)
duygulandırma mutehesîskerdiş (n), zerrîzîzekerdiş (n)
duygulandırmak mutehesîs kerdene, zerrî zîze kerdene
duygulanma mutehesîsbîyayîş (n), zerrîdebîyayîş (n), zerrîzîzebîyayîş (n)
duygulanmak mutehesîs bîyene, zerrî debîyene, zerrî zîze bîyene
duygulu hîsdar, -e; zerrîzîz, -e; zîz, -e; hesas, -e
duygululuk hîsdarî (nı), hîsdarîye (m), hîsdarênî (m); zerrîzîzî (m), zerrîzîzîye (m), zerrîzîzênî (m); zîzî (m), zîzîye (m), zîzênî (m); hesasî (m), hesasîye (m), hesasênî (m), hesasîyet (n)
duygun b. duygulu
duygunluk b. duygululuk
duygusal 1)hîsî, -ye 2)zerrîzîz, -e
duygusallık 1)hîsîbîyayîş (n), hîsîtî (m), hîsîyîye (m) 2)zerrîzîzî (m), zerrîzîzîye (m), zerrîzîzênî (m)
duygusuz 1)bêhîs, -e 2)zerrîhuşk, -e; zerrîpêt, -e; bêrehm, -e; qeterehm, -e
duygusuzluk 1)bêhîsî (m), bêhîsîye (m), bêhîsênî (m) 2)zerrîhuşkî (m), zerrîhuşkîye (m), zerrîhuşkênî (m), zerrîpêtî (m), bêrehmî (m), bêrehmîye (m), bêrehmênî (m), qeterehmî (m), qeterehmîye (m), qeterehmênî (m)
duyma eşnawitiş (n), hesnayîş (n)
duymak eşnawitene, hesnayene Sen duymuşsun (To eşnawito, To hesnayo)
du'a dua, lava, lavaj, liyan, hêvî û daxwaz kirin ji xweda yan mezinek olî / dînî
du'a gîra bûn dua qebûl bûn, wek duayên yekî çêbûn
du'a xwastin xatir xwastin, gotin bi xatirê te / we
du'axwazî xatirxwazî
du'axwazî lê kirdin xatir jê xwestin, gotin bi xatirê te / we
dugme bişkoj, dugme, qupçe
dujmin dijmin, neyar, dijber
dukan dikan, firoşgeh
dukandar dikandar, xwedîdikan
dukandarî dikandarî, karûbarên (xwediyê) dikanê
duktor doktor
bijîşk, nojdar, tixtor
dunya dinya, cîhan, gerdûn
xelk, alem
dur dur, morîk, mircan, cewer, micewher
durd gerode, remolte, gemorte, xilte (ava binê amanan / firaqan ya ji ber qirş-mirşan pîs e û nayê vexwarin, çaya di bin peyaleyan de dimîne û ji ber ku tov tê de ye nayê vexwarin)
durv nîşe, nîşane, delîl, gova
duşmin bn dujmin
duwa bn diwa
duwane cêwî, cêmk, cotik, cêmik
duwê, duwênê do, duh, duhî, duhinî, roja berî îro û piştî pêr
duwêt ximavdank, hibirdank, şûşeya ximavê / hibir
dot, duht, keç, qîz, kiç
duxreme xiyarmast, mastê xiyarên kerkirî hatine têkilkirin
duxter doktor, tixtor, nojdar, bijîşk, pisîşk
f. keç, dot, qîz, kiç
du du.
dubi guman kirin.
dum dum la parolado li dormis d
dura req, ne nerm, hişk.
du du
dubare ofta
duçerxe biciklo
duh hieraŭ
durist prava
duşemb lundo