Encamên lêgerînê
diz çok.
1. çok, çong, jinû, ejnû, jinî, kab, kabok. qerem (cihê ku lê hestiyên gîtikê û yê ran digihîjin hev) ant/m 2. çok, çong, jinû, ejnû, kabok (di rewşa rûniştinê de aliyê râstê yê ran) *hem ağlıyor hem de her iki eliyle dizini dövüyordu hem digiriya û hem jî bi her du destên xwe li çokên xwe dida
1. çok, çong, jinû, ejnû, jinî, kab, kabok, qerem (cihê ku lê hestiyên gîtikê û yê ran digihîjin hev) ant/m 2. çok, çong, jinû, ejnû, kabok (di rewşa rûniştinê de aliyê rastê yê ran) * hem ağlıyor hem de her iki eliyle dizini dövüyordu hem digiriya û hem jî bi her du destên xwe li çokên xwe dida
diz ağırşağı keşka çokê, kasika çokê, kodika çokê, çortan, çortanok, kofik, tcxtikê çokê
keşka çokê, kasika çokê, kodika çokê, çortan, çortanok, kofik, textikê çokê
diz altı binçok, binjinû
binçok, binjinû
diz bağı benê goreyê nd
benê goreyê nd
diz boyu heta çokê, heta kabokê, heyanî jinûyan, li çokê
heta çokê, heta kabokê, heyanî jinûyan, li çokê
Heta çokê. Li ser avê ketin. Heta kabokê.
diz çökmek çok dan
1) çok dan, çok danîn, jinû dan erdê 2) bnr dize gelmek
1) çok dan, çok danîn, jinû dan erdê 2) bnr dize gelmek
diz dize (oturmak) çok dan rû çokê, çok li ber çokê bûn
çok dan rû çokê, çok li ber çokê bûn
diz kapağı serçog.
serçok, seijinû, kofik ant/m
serçok, serjinû, kofik ant/m
bnr diz kapağı
diz kapağı kemiği hestiyê çokê, hestiyê jinûyê, hestiyê kabokê ant/m
diz kemiği hestiyê çokê, hestiyê jinûyê, hestiyê kabokê ant/m
diz üstü li ser çokan, li ser ejnûyan *en son Ali çöktü diz üstü heri dawî Alî kete ser ejnûyan
li ser çokan, li ser ejnûyan * en son Ali çöktü diz üstü herî dawî Alî kete ser ejnûyan
dizanteri dîzanterî (çeşîdek nexweşîna zikêşê ya bi xwîn e ku mirov ji hev digirin) bj/m
dîzanterî (çeşîdek nexweşîna zikêşê ya bi xwîn e ku mirov ji hev digirin) bj/m
dizanterili bidîzanterî bj/rd
bidîzanterî bj/rd
dizayn dîzayn m
dizayn m
dizdar dîzdar (pasvanê kelê) n
dîzdar (pasvanê kelê) n
dizdirmek 1. dan rêzkirin, dan ristandin, dan qorkirin 2. dan pê vekirin (ji bo morî û tiştên wisa ku di ben, tel û wekî din re dikirin) 3. dan tîprêzîkirin (di çapxanan de) l/lb
1. dan rêzkirin, dan ristandin, dan qorkirin 2. dan pê vekirin (ji bo morî û tiştên wisa ku di ben, tel û wekî din re dikirin) 3. dan tîprêzîkirin (di çapxanan de) l/lb
dize şewane, riste, rêz m
şewane, riste, rêz m
dize gelmek jê re mil danîn
jê re mil danîn
dize gelmek (varmak) Jê re mil danîn.
dize getirmek mil pê danîn, (yek) anîn ser afirê gayê kilo (argo)
mil pê danîn, (yek) anîn ser afirê gayê kilo (argo)
Mil pê danîn.
dizel (ji navê endezyarê Alman Diesel) dîzel (motora ku bi mazotê dişixule) m
(ji navê endezyarê Alman Diesel) dizel (motora ku bi mazotê dişixule) m
dizeleştirmek şiwane kirin, riste kirin, ristandin l/gh
şiwane kirin, riste kirin, ristandin l/gh
dizem aheng, ritm (wj/mzk) m
aheng, rîtm (wj/mzk) m
dizemli ahengdar, ritmîk, birîtm rd
ahengdar, rîtmîk, birîtm rd
dizge sazgêr.
pergal, menzûme, sîstem (fel/wj) m
pergal, menzûme, sîstem (fel/wj) m
dizgeli pergaldar, sîstematîk rd
pergaldar, sîstematîk rd
dizgesel pergalî, menzûmeyî, sîstematîk rd
pergalî, menzûmeyî, sîstematîk rd
dizgesiz bêpergal, bêsîstem rd
bêpergal, bêsîstem rd
dizgi tîprêzî.
tîprêzî, tertîp (ji bo tîpên çapê) m
tîprêzî, tertîp (ji bo tîpên çapê) m
dizgi yeri tîprêzgeh, tîprêzxane m
tîprêzgeh, tîprêzxane m
dizgici tîprêz.
tîprêz, rêzker nd/nt
tîprêz, rêzker nd/nt
dizgicilik tîprêzîtî, rêzkeritî m
tîprêzîtî, rêzkerîtî m
dizgin destgîn. lixab.
dezgîn, legap, lixav, celew m
dezgîn, legap, lixav, celewm
dizgin vurmak dezgîn kirin, lixav kirin, dezgîn kirin stû
dezgîn kirin, lixav kirin, dezgîn kirin stû (birinin)
dizgini çekmek Benê (yekî) ragirtin. Gema (yekî) kişandin. Hevsara (yekî) di destê xwe de girtin.
dizginini çekmek gema (yekî) kişandin
gema (yekî) kişandin (birinin)
dizginini kısmak gema (yekî) şidandin (tehdeya li serê zêde kirin)
I) Tahdeya li serê zêde kirin II) Gema (yekî) şidandin.
dizginleme dezgînkirin, legapkirin, lixavkirin m
dezgînkirin, legapkirin, lixavkirin m
dizginlemek 1. dezgîn kirin, legap kirin, lixav kirin 2. dezgîna (yekî) kişandin (mec) l/gh
1. dezgîn kirin, legap kirin, lixav kirin 2. dezgîna (yekî) kişandin (mec) l/gh
dizginlenmek 1. hatin dezgînkirin, hatin lixavkirin, hatin legapkirin 2. dezgîna hespê kişandin l/bw 3. dezgînên (yekî) hatin kişandin (mec) l/tb
1. hatin dezgînkirin, hatin lixavkirin, hatin legapkirin 2. dezgîna hespê kişandin l/bw 3. dezgînên (yekî) hatin kişandin (mec) l/tb
dizginleri (ele) vermek hefsarê xwe dan dest, hefsar dan destê (yekî) (serdestiya yekî ji xwe re qebûl kirin)
hefsarê xwe dan dest, hefsar dan destê (yekî) (serdestiya yekî ji xwe re qebûl kirin)
dizginleri ele almak mezinatî kirin destê xwe (îdareya tiştekî kirin destê xwe)
mezinatî kirin destê xwe (îdareya tiştekî kirin destê xwe)
Serî girtin dest. Mezinatî kirin destê xwe. Dizgîn girt dest.
dizginleri ele vermek Hefsarê xwe dan dest. Hefsar dan destê (yekî).
dizginleri gevşetmek gema (yekî) sist kirin
gema (yekî) sist kirin
Gema (yekî) sist kirin.
dizginleri koparmak ben qetandin, benê xwe qetandin (ji bindestiyê xelas bûn)
ben qetandin, benê xwe qetandin (ji bindestiyê xelas bûn)
Benê xwe qetandin.
dizginleri salıvermek serberdayî kirin, serî berdan
serberdayî kirin, serî berdan
dizginlerini kısmak gema (yekî) şidandin (tehdeya li serê zêde kirin)
dizginsiz 1. bêdezgîn, bêlixav, bêlegap 2. fehşik, aşirî (mec) rd
1. bêdezgîn, bêlixav, bêlegap 2. fehşik, aşirî (mec) rd
dizi rêz.
1. rêz, rist, ristik, şaran, şare, gilwaz, şerit (ji bo rêza tiştê pêvekirî) *iki dizi boncuk du rêz morîk *altın dizisi ristika zêran 2. rêze, zencîre, xelek, serî (tevahiya tiştên ku pevre bitûnekê tîne pê) *kitaplarımın dizisi için bir önsöz yazmam gerekecek ji bo rêzeya pirtûkên min min divê ku ez pêşgotinekê binivîsim 3. qor, rêz (heyberên ku li dû hev, li kêleka hev rêz bûne) 4. rêz, qor, sef Işk 5. paradigma 6. rêze, zincîre, xelek (ji bo fîlmê televizyon û sînemayê) 7. rêz (hemû dengên di nav oktavekê de) m
1. rêz, rist, ristik, şaran, şare, gilwaz, şerît (ji bo rêza tiştê pêvekirî) * iki dizi boncuk du rêz morîk * altın dizisi ristika zêran 2. rêze, zencîre, xelek, serî (tevahiya tiştên ku pevre bitûnekê tîne pê) * kitaplarımın dizisi için bir önsöz yazmam gerekecek ji bo rêzeya pirtûkên min min divê ku ez pêşgotinekê binivîsim 3. qor, rêz (heyberên ku li dû hev, li kêleka hev rêz bûne) 4. rêz, qor, sef lşk 5. paradîgma 6. rêze, zincîre, xelek (ji bo fîlmê televîzyon û sînemayê) 7. rêz (hemû dengên di nav oktavekê de)m
dizi eylem rêzeçalakî
rêzeçalakî
dizi film rêzefîlm.
rêzefîlm, zincîrefîlm
rêzefîlm, zincîrefîlm
dizi yazı rêzenivîs.
rêzenivîsar, zencîrenivîsar
rêzenivîsar, zencîrenivîsar
dizici tîprêz nd/nt
tîprêz nd/nt
dizilemek ristandin, qor kirin, sefandin, sef kirin, rêze kirin, zencîre kirin l/gh
ristandin, qor kirin, sefandin, sef kirin, rêze kirin, zencîre kirin l/gh
dizili 1. rêzkirî, ristkirî, rêzbûyî, ristbûyî 2. pêvekirî 3. sefkirî, qorkirî, qorbûyî rd
1. rêzkirî, ristkirî, rêzbûyî, ristbûyî 2. pêvekirî 3. sefkirî, qorkirî, qorbûyî rd
dizilme qorbûn, rêzbûn, şeridin, dabiristîn, sefbûn, sefîn, ristbûn, ristîn m
qorbûn, rêzbûn, şeridîn, dabiristîn, sefbûn, sefîn, ristbûn, ristîn m
dizilmek rêz bûn.
1. hatin pê vekirin *boncuklar ipliğe dizildi morî bi ben ve hatin vekirin l/tb 2. qor girê dan l/bw, qor bûn l/ngh, rêz bûn l/ngh, şeridin, dabiristîn, ketin rêzê l/ngh, ketin sefe l/ngh, sefîn l/ngh, ristîn l/ngh, rist bûn l/ngh
1. hatin pê vekirin * boncuklar ipliğe dizildi morî bi ben ve hatin vekirin l/tb 2. qor girê dan l/bw, qor bûn l/ngh, rêz bûn l/ngh, şeridîn, dabiristînl/ngh, ketin rêzê l/ngh, ketin sefê l/ngh, sefîn l/ngh, ristîn l/ngh, rist bûn l/ngh
dizim 1. tîprêzî, tîprêzîkirin *kitabın dizimi bitti tîprêzîkirina pirtûkê kuta bû 2. sentagma rz/m
1. tîprêzî, tîprêzîkirin * kitabın dizimi bitti tîprêzîkirina pirtûkê kuta bû 2. sentagma rz/m
dizin Pelrêç (Di komputergeriyê de ji bo navnişana pelekî tê bikaranîn) Mînak: Dosya dizinini seçiniz=Pelrêça pelê hilbijêre.
1. fihrist, pêrist, têxistî (lîsteya alfabetik a ku di paşiya berhemê de ku der barê kes, mijar, cih û hwd. de bi nimare nîşan dide) 2. fihrist, pêrist (berhema ku wekî pirtûk an jî weşaneke vedor dertê û têkiliyê bi mijarên diyarkirî yên ku di pirtûkekê an jî kovarekê de derketine re datîne) 3. fihrîst, pêrîst (lîsteya birêkûpêk a ku ji bo pirtûkxaneyekê, belgeyekê hatiye amadekirin û cihê wê belgeyê, wê agahiyê dinimîne) m
1. fihrist, pêrist, têxistî (lîsteya alfabetîk a ku di paşiya berhemê de ku der barê kes, mijar, cih û hwd. de bi nimare nîşan dide) 2. fihrist, pêrist (berhema ku wekî pirtûk an jî weşaneke vedor dertê û têkiliyê bi mijarên diyarkirî yên ku di pirtûkekê an jî kovarekê de derketine re datîne) 3. fihrist, pêrist (lîsteya birêkûpêk a ku ji bo pirtûkxaneyekê, belgeyekê hatiye amadekirin û cihê wê belgeyê, wê agahiyê dinimîne) m
dizin arka iç kısmı barfisk.
dizini (dizlerini) dövmek Polî poşman bûn. Kor poşman bûn.
dizini dövmek li çokan xistin, li çokên xwe xistin, li ejnûyan xistin, li ejnûyên xwe xistin
li çokan xistin, li çokên xwe xistin, li ejnûyan xistin, li ejnûyên xwe xistin
dizinin dibi li ber (yekî) ye, di nav dest û piyê (me) de ye (ji bo tiştê ku pir nêzik e) *dizinin dibindekini görmüyor, gelip bize dalaşıyor ê li ber xwe nabîne, tê bela xwe di me dide
li ber (yekî) ye, di nav dest û piyê (me) de ye (ji bo tiştê ku pir nêzik e) * dizinin dibindekini görmüyor, gelip bize dalaşıyor ê li ber xwe nabîne, tê bela xwe di me dide
Li ber (yekî) ye. Di nav dest û piyên me de ye. (ji bo tiştekî nêzîk)
dizkapağı bnr diz kapağı
dizlemek 1. heta çokê tê re çûn 2. bi çokan dewisandin l/bw
1. heta çokê tê re çûn 2. bi çokan dewisandin l/bw
dizleri kesilmek (tutmamak) Ji çokan de ketin. Çokên (yekî) negirtin. Ji ser piyan ketin.
dizleri kesilmek (veya dizleri tutmamak) çokên (yekî) negirtin, ji çokan de ketin, ji ejnûyan ketin, ji ser piyan ketin, ji çokên xwe de ketin, ji qeweta çokan bûn
dizleri kesilmek (veya tutmamak) çokên (yekî) negirtin, ji çokan de ketin, ji ejnûyan ketin, ji ser piyan ketin, ji çokên xwe de ketin, ji qeweta çokan bûn (birinin)
dizlerine kapanmak xwe avêtin ser dest û piyên (yekî)
xwe avêtin ser dest û piyên (yekî)
Xwe avêtin dest û piyên (yekî).
dizlerinin bağı çözülmek çokên (yekî) lerizîn, kabokên (yekî) li hev ketin, çok lê sist bûn, çok lê şikiyan, çokên (yekî) şikestin, qidûmê (yekî) şikestin (an jî sist bûn)
çokên (yekî) lerizîn, kabokên (yekî) li hev ketin, çok lê sist bûn, çok lê şikiyan, çokên (yekî) şikestin, qidûmê (yekî) şikestin (an jî sist bûn)
Çokên (yekî) lerizîn. Kabokên (yekî) li hev ketin. Çok lê sist bûn. Çok lê şikiyan. Qidûmê (yekî) şikestin.
dizlerinin üstüne çökmek xwe berdan ser çokan (ejnûyan)
xwe berdan ser çokan (ejnûyan)
I) Xwe berdan ser çokan. II) Serî li ber (yekî) tewandin.
dizlik 1. sihak, çokparêz m 2. goreya saqdirêj nd 3. qolik (derpiyê kinik) n 4. şalwar n 5. pêşmalk (pêşmalka ku di ber kar de tê wergirtin) m
1. sihak, çokparêz m 2. goreya saqdirêj nd 3. qolik (derpiyê kinik) n 4. şalwar n 5. pêşmalk (pêşmalka ku di ber kar de tê wergirtin) m
dizme 1. pêvekirin 2. qorkirin, rêzkirin, şeridandin, sefandin, ristandin, dabiristandin 3. tîprêzîkirin m
1. pêvekirin 2. qorkirin, rêzkirin, şeridandin, sefandin, ristandin, dabiristandin 3. tîprêzîkirin m
dizmek rêz kirin
1. pê ve kirin (ji bo pêvekirina tiştekî bi bend, têl û hwd.) *ana kız oturmuş ceviz içlerini diziyorlardı dê û keç rûniştibûn kakilên gûzan pê ve dikirin 2. qor kirin, rêz kirin, bi rêz kirin, şeridandin, sefandin, sef kirin, ristandin, dabiristandin (danîna tiştan li rex hev, li dû hev an jî li ser hev) *sandalyeleri masanın etrafına dizdiler sendelye li dora maseyê rêz kirin 3. tîprêzî kirin *kitabın yazılarını dizdim min tîprêziya nivîsarên pirtûkê kir l/gh
1. pê ve kirin (ji bo pêvekirina tiştekî bi bend, têl û hwd.) * ana kız oturmuş ceviz içlerini diziyorlardı dê û keç rûniştibûn kakilên gûzan pê ve dikirin 2. qor kirin, rêz kirin, bi rêz kirin, şeridandin, sefandin, sef kirin, ristandin, dabiristandin (danîna tiştan li rex hev, li dû hev an jî li ser hev) * sandalyeleri masanın etrafına dizdiler sendelye li dora maseyê rêz kirin 3. tîprêzî kirin * kitabın yazılarını dizdim min tîprêziya nivîsarên pirtûkê kir l/gh
dizmen tîprêz, muretîp nd/nt
tîprêz, muretîp nd/nt
dizyem dehyek (di germpîvan de dehyeka santîgramê) m
dehyek (di germpîvan de dehyeka santîgramê) m
diz hırsız.
nd/nt 1. hırsız, uğru 2. aşık oyununda, aşığın yassı kısmının çukur yeri
diz (i) m kale
diz an ji dizan dizî erd û esman tev lerizî (hırsız hırsızdan çaldı el âlem bu işe şaşa kaldı
diz dibêje min xwediyê malê girtiye yavuz hırsız ev sahibini bastırır
diz ji tariyê hez dikin kurt puslu havayı sever
dizandî rd çalıntı
dizandin m çalma (hırsızlık yapma)
l/gh çalmak (hırsızlık yapmak)
dizayn m dizayn
dizbêro nd/nt 1. ispiyoncu 2. mec gizli polis
dizbêrotî m ispiyonculuk
dizbêrotî kirin l/gh ispiyonlamak
dizbêrotîkirin m ispiyonlama
dizçente rd kaptıkaçtı
dizçentetî m kaptıkaçtılık
dizdar n dizdar (kale muhafızı)
dizdarî m dizdarlık
dizdiz nd/nt argo dızdızcı
dizdizî m/argo dızdızcılık
dizê rd hırsız (bayan)
dizek nd/rd hırsız, uğruluk
dizekî m hırsızlık
dizektî m hırsızlık
dizel m dizel
dizgar mzk/m tulum (üflemeli çalgı)
dizgûn rd düzgün
dizî m hırsızlık, çalma
dizî (ii) rd 1. gizli (başkalarından saklanan, mesture) 2. gizli kapaklı * karekî me yê dizî tune bizim gizli kapaklı bir işimiz yok
dizî kirin l/gh hırsızlık yapmak, çalmak
hırsızlık etmek (veya yapmak)
dizîka h 1. gizlice, uğrun 2. hırsızlama, çaktırmadan
dizîkî h gizlice, çaktırmadan
dizîkirin m hırsızlık etme, çalma
dizîn m 1. çalma, uğrulama (hırsızlık yapma) 2. çarpma, alma
l/gh 1. çalmak, uğrulamak (hırsızlık yapmak) 2. çarpmak, almak * cuzdanê wê dizîne cüzdanını çarpmışlar * saeta min ji berîka min dizîne cebimden saatımı almışlar
dizîn dan l/gh çaldırmak
dizîn û çirpandin çalıp çırpmak
dizîve m kinaye
dizîxwaz nd/nt kleptoman
dizîxwazî bj/m kleptomanî
diznêr nd/nt 1. röntgenci (çaktırmadan bakan) 2. mec casus
diznêrî 1. röntgencilik (çaktırmadan bakma) 2. mec casusluk
dizo rd hırsız (erkek)
diz heramî, çilfis *"dizê malê ji malê be, ga di kulekê re derdikeve"
1. dizîker (navdêr) dizîker, kesa/ê tiştan didize, kesa/ê tiştên kesek din bêyî hay û destûra wê/wî bo xwe dibe.
Herwiha: duz, dizek, dizenek.
ji: Proto-aryayî: dus- (dij, dijî) + dhe- (kirin), Proto-aryayî: Avestayî: duš-dah- (xirabî kirin) Middle Persian: dwz (diz) Farisî: duzd (diz) Belûçî: diz (diz) ...ir Kurmancî: diz (diz) Kurdî (Soranî): diz (diz) Zazakî: dizd (diz).
: dizî, dizîkar, dizîkarî, dizîker, dizîkerî, dizîkî, dizîn, diziyayî
diz got, min xwediyê malê girtiye (biwêj) carinan ên neheq, xwe ji yên mafdar zêdetir mafdar nîşan didin. diz got, min xwediyê malê girtiye. mixabin ew jî geleli cavan tê sevê mirov.
diz û malxwey bûne yek, ga di bin xêliyê de derxistin (biwêj) ku xerabiyê ji hundir ve dest pê kir, êdî çareserî zor e. diz û malxwey bûneyek, ga di bin xêliyê de derxistin. ji bev ku yê di hundir de baştiv dinase û loma jî dikare bi hêsan-tiv xera bike.
diz û malxwey şirîk bûn (biwêj) hnv diz û malxwey bûne yek, ga di bin xêliyê de derxistin.
diz(î) xwediyê malê girt, du tir jî jê berdan (biwêj) carinan ên neheq zêdetir bi ser dikevin. diz xwediyê malê givt, du tir jî jê berdan. li serê wehabê belengaz jî eynî wer bûye.
dizan (kurmancî) (rengdêr) pirrjimar ji diz. Kurdî: (hewramî) (navdêr) didan, diran
dizan ji dizan dizî, erd û esman tev lerizî (biwêj) ji xeraban xerabtir jî hene. kuro lawo ew û as jî nabe. ya we bû gotina; dizan ji dizan dizî, erd û esman tev lerizî
dizandin (lêker) xapandin, talandin.
ji: diz +-andin
dizane (lêker) ji zanîn: Ew dizane bi kurdî biaxive?.
Herwiha: dizanê, dizanit, dizanitin, dizanît, dizanîtin.
Dijwate: nizane (nizanit, nizanitin, nizanît, nizanîtin).
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: dizane, dizanit, dizanitin, dizanît, dizanîtin, soranî: dezanê, dezanêt, dezanêtin, ezanê, ezanêt, ezanêtin, zazakî: zano.
ji wêjeyê: Hulya Yetîşen: Nûredîn Zazayî ra yew lajê to esto. Nameyê ey Cengo yo. Cengo nika çi kar keno? Vera cuya mucadeleyê polîtîkî yê babîyê xo de helwêsta ey çi bî, nika çi ya? Çiqas tarîx û kulturê kurdan şinasneno? Zano kurdkî qisey bikero? (Bi Nûredîn Zaza re te kurek heye. Navê wî Cengo ye. Cengo niha çi kar dike? Derbarê têkoşîna siyasî ya babê xwe de helwesta wî çi bû, niha çi ye? Çiqas dîrok û çandeya kurdan dinase? Dizane bi kurdî biaxive?) Armana xelatê ew bû ku Nûredîn Zara were bibîranîn û miletê ku dixwazin bi komploya bêdengiyê bidin jibîrkirin, em rojnamegeran teşwîq bikin ku di vê meselê de bêdeng nemînin.)
dizane dawet e, lê nizane (li) mala kê ye (biwêj) ji bo wî tenê def û dawet girîng e. jixwe ew xwediyê dawetê nas nake, dizane dawet e, lê nizane li mata kê ye.
dizanim kevir ji ku alî ve li min ket (biwêj) dijminê xwe nas dikim. hûn qet meraq nekin ez baş dizanim ev kevir ji ku alî ve li min ket.
dizdarî (navdêr, mê) muhafizî.
ji: diz +-darî
dizdî (Zazaki) (navdêr) dizî.
ji wêjeyê: Gilberte Favre Zaza: Kurdê Îraqî hol zanê petrolê xo biroşê. Labelê qaydeyanê exlaqê meslegî û heqanê telîfî hîç nêzanê! Belkî rojêk bimusê. Sloganêk ke çapemenîya Swîsî de bi hawayêko biîntîzam weşanîyêna esta: Tecawuzkerdişê heqanê nuştoxan, dizdî ya! (Kurdên Iraqê xweş dizanin petrola xwe bifiroşin lê qaydeyên exlaqî yên pîşeyî û mafên telîfî qet nizanin! Belkî rojekê fêr bibin. Sloganek ku di çapemeniya swîsrî de bi awayekî inîntizam diweşe heye: Tecawizkirina mafê nivîskaran dizî ye!)
dize sûr (keleh) , dije , astenggeh ji dij ango cihê ko mirûv kane lê li dij neyarên xwe raweste Tirkî: (navdêr)şewane, riste, rêz
dizê bîstana mukur tê zivistana gotina pêşiyan, hinek ku karê bi dizî an karê nebaş dikin, dema ku êdî bibêje tiştek jê xera nabe, wê demê mikur tê û li xweeşkere dikin, dibêjin
dizê da, qawê da, çilmezinê ji çila xwe kêm nekir (biwêj) çavçilî xerabiyeke girîng e. dizê da, qawê du, çilinezinê ji çila xwe kêm nekir. di tiştên din de nebe jî lê di bêla nefsê de mirov zelaltir xwe dide dest.
dizek heramxur, çilfis *"dizekî ji dizekan dizî, erd û ezman lêrizî"
dizgar (navdêr, mê) cewar, meşk, çaiemeşk.
ji: diz +-gar
dizgîn 1. gem 2. serê gemê yî ku bi destan tê girtin
(lêker) hefsar, gem, benê ku bi serê dewaran ve tê girêdan û pê tên kişandin.
Herwiha: destgîn dezgîn recht zext gem lîwan dezgîn lixav hefsar gerdêle zengî zîn bincil qamût hamûd ox rixtan darmisas kaleg misas qemçî galûk hesp bor mehîn ciwanî galûk siwar siwarî siw.
ji: jitirki dizgin, hevreha tirkmenistanî dizgin, kirgîzî û qazaxî tizgin, altayî tisgin, yakûtî tösün, ji tirkiya kevn tiz-, bi tirkiya niha düz/diz-. Ji ber belaviya peyvê di zimanên tirkîkî de, ne mimkin e ku ji îranî dest+gîn be lê di bin tesîra etîmolojiya gelêrî de bûye dezgîn û destgîn jî.
dizgîn kirin 1. serî gem kirin 2. zeft kirin
(lêker) serî gem kirin, zeft kirin
dizgîn kişandin peyatî çûn û hespê gemkirî li pey xwe kaş kirin
dizgîn kutan (biwêj) berdewam kirin. wan got û negot, wî ber dizgîn kuta
dizgîna xwe qetandin 1. ji hefsêr filitîn 2. serfiraz bûn
dizgînên (yekî) berdan (biwêj) serbest hiştin. heke bavê yargulê dizgînên wê berde, ez dizanim wê çi bike.
dizgînên (yekî) di destên (yekî) de bûn (biwêj) di bin bandorê de girtin. tu qet û karan melce, dizgînên wî di destên min de ne.
dizgînkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye dizgîn kirin
dizgînkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) dizgîn
dizgînvan (navdêr, mê) dezgîn kirin, hajotin.
ji: dizgîn +-van
dizî heramîtî, çilfisî *"tu carî destê diziyê nasitire"
(navdêr, mê) bo xwe birina tiştekê/î bêyî hay û destûra xwedana/ê wî tiştî(rengdêr) diziyayî, tişta/ê hatiye dizîn.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: dizî soranî: dizî zazakî: dizî.
ji: diz + -î.
Bikaranîn: Lêker: dizî kirin, dizî birin. Navdêr: dizîkirin, dizîbirin Rengdêr: dizîkirî.
: dizîn dizîker dizî kirin dizîkirin
dizî birin (lêker)(Binihêre:) dizî
dizî kirin (lêker)(Binihêre:) dizî
dizîbirin (navdêr, mê) (Binihêre:) dizî
dizîka bêhay, bêxeber
bêhay, bêxeber
dizîkar (navdêr) kesa/ê diziyan dike, kesa/ê tiştan didize.
Herwiha: diz dizîker.
ji: dizî + -kar.
: dizîkarî
dizîkarî (navdêr, mê) dizîn, karê dizîkeran.
Herwiha: dizîkerî.
ji: dizîkar + -î
dizîker (navdêr, mê) kesa/ê diziyan dike, kesa/ê tiştan didize.
Herwiha: diz, dizîkar.
ji: dizî + -ker.
: dizîkerî
dizîkerî (navdêr, mê) dizîn, karê dizîkeran.
Herwiha: dizîkarî.
ji: dizîker + -î
dizîkî (rengdêr) nehînî, nepenî, sirrî, razber, ne eşkere, ne diyar, ne xwiya: Ew bi dizîkî karê xwe dikin. (Ew wisan karê xwe dikin ku ti kes pê nehese.) Ji dizîkî ve kar dike. veşarî, nihênî, raz, biraz, sihrî, nediyar.
ji: dizî + -kî.
: dizîkîtî
dizîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye dizî kirin
dizîkirin (navdêr)dema yek tiştekî bi dizit
dizîkîtî (navdêr, mê) rewşa dizîkîbûnê, fêlbazî, nepenîtî.
ji: dizîkî + -tî
dizîn (lêker)(navdêr, mê) bêyî hay û destûra keseka/ê tiştekî wê/wî bo xwe birin: Duçerxeyê min hatiye dizîn. tişta/ê kesek din wek ya xwe dan nîşan: Tirkan gelek stiranên me dizîne..
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: دزین. Tewîn: Lêker: -diz-.
ji: diz + -în.
: diziyayî, dizek, dizî,
dizîn/didize/bidize bêyî haya xwediyan ji malê wan hildan; çilfisandin *"ber kerê re derbas dibe û cehşike jê didize"
dizîtî (navdêr, mê) dizî.
ji: diz +-îtî
dizîxwaz (navdêr, mê) diz, dizî.
ji: dizî +-xwaz
dizîyayene (Zazaki) (lêker) dizîn
diziyayî (rengdêr) tişta/ê hatiye dizîn.
Herwiha: dizî
diznayene (Zazaki) (lêker) dizandin
diznêr (navdêr) sîxur, casûs, spiyon, ajan, xefnêr, şofar, kesa/ê ku bi dizîkî agahiyan li ser xelkê peyda dike daku ziyanê bigihîne wan yan bi lêb lê mifa wergire.
Herwiha: dizner, diznihêr.
: diznêrî, diznêrîtî, diznêrtî
diznêrî (navdêr, mê) casûsî, sîxurî, spiyonî, ajanî, xefnêrî, şofarî, istixbarat, mixabirat, rewşa diznêrbûnê.
ji: diznêr + -î
dizo dizo. dizekî bi însafo (biwêj) ji bo xerabî û neyîniyan jî dadek, ûsil û radeyek heye yan jî divê hebe. got, dizo dizo, dizekî bi însa fo. tu yê ji sextekariya ku ji bo çêkirina diranê diya min kiriye re çi bibêjî?
dizok (navdêr, nêr) (navdêr, mê) diz, dizîker
dizzily wekê dînan, wekê gêjan, bisewsîtî.
dizziness sergêjî, sewsîtî.
dizzy gêj, sewsî, sersam 2. gêjker, semeker, sewsîker 3. bêbal, bêdêhn, nemiqate, bêidîqet, xemsar, bêfikir, fikirnekir 4. (zimanê k.) ehmeq, debeng, xirexavî, bêmejî, bûdele 5. gêj kirin, sewsî kirin, serî lê gerandin.
diz thief
(n.) thief
m. thief
dizî (n) theft; (adj.) stolen
secret, concealed;
dizîker Binêre: diz
dizîkerî Binêre: dizî
dizîn to steal
(bidize) to steal
(f.) theft
dizîtî f. secret
dizî  (v.) robbery, theft, secret, clandestine
diz Dieb
dizek Kleptomane
dizgîn Zaum
Zügel
dizî Diebstahl
Raub
dizî birin entwenden
stehlen
dizîka geheim
heimlich
verschwiegen
dizîn stehlen
dizîn entwenden
stehlen
diz m. dize, kela, dîze, dêze m.
m. mîr (kap de) n.
rd. dizd, tirtox, duzd, xirxiz
dizanî rd. dizdkî, dizdane
dizçente m/n. tanekbir, kîsbir, destestox, cêbbir, bêçikrî, peyuxas, cêbkesan, yankesirî n.
dize m. dize, kela, dîze, dêze m.
dizgîn m. dizgîn n.
dizgîn kirin lg. dizgîn kerdene
dizgînkirin m. hevsarkerdis, dizgînkerdis n.
dizî m. dizdîye, dizdênî m.
dizî kirin lg. dizdîye kerdene, dizdênî kerdene
dizîka h. nimitkî, dizdkî, dizdîyane, bi nimite, bi pînanî, kereker, bi dizdîye
dizîn tg. tirtene, dizdnayene, tirawitene, diznayene, tiritene, tirawnayene
dizitî m. dizdîye, dizdênî m.
dizok rd. dizd, tirtox, duzd, xirxiz
diz zanî (n), çok (n)
dizanteri dîzanterî (m)
dizgin serreşme (n)
dizi rêze (m) (mat)
dizisel kapı bero rêzkî (n) (TE), porto rêzkî (n) (TE)
dizisel numara numreyo rêzkî (n) (TE)
dizüstü bilgisayar laptop (n) (TE)
diz diz, dizîker, kesa/ê dizînê dike
asêgeh, senger, kele, kelhe, qela
dizdar pasevanên / cerdevanên / parêzerên asêgehan / sengeran / keleyan
dizerê varê, avarê, rêya kêt têt bikaranîn
dizî, dizêtî dizî, karê dizînê
dizîn dizî, dizî kirin
dizînewe jê kirin, jê dûr xistin
diznêro sîxur, casûs, zêrevan
dizran hatin dizîn
dizraw dizî, tişta hatiye dizîn
dizrêw neviyayî, nehezkirî, nefretkirî, lanetkirî, pîs, kirêt, necis