Encamên lêgerînê
diran diş.
n 1. diş * diranên sipspî yên jinikê hebûn kadının bembeyaz dişleri vardı 2. diş (çark, testere, tarak gibi çentikli şeylerdeki çıkıntıların her biri) 3. zo diş (omurgalı hayvanların çenelerinde veya ilkel yapılı omurgalıların gırtlak ve ağızlarında bulunan kemiksi sert parça) 4. diş (döven dişi)
diran (i) m (r kalın okunur) yırtılış, yırtılma
diran avêtin diş çıkarmak, diş sökmek, dişemek * zaroka me diran avêt çocuğumuz dişedi
diran cîq kirin sırıtmak
diran çir kirin diş bilemek
diran cix kirin diş bilemek
diran derxistin diş çıkarmak, dişemek * zarok diran derxistiye çocuk dişemiş
diran di dev de neman dişleri dökülmek (yaşlanmak)
diran di hev dan diş gıcırdatmak
diran diran diş diş (çıkıntıları olan)
diran ên (yekî) hev xwarin açlıktan dayanacak halleri kalmamak, çok acıkmış olmak
diran ên axrî azı dişleri
diran ên kursî azı dişleri
diran ên paşî azı dişleri
diran ên pêşîn kesici dişler
diran ên qîl (an jî tûj) köpek dişleri
diran ên wî bêha wî xera kiriye dişleri işini bozmuş (dişlerinin kötü olması nedeniyle durumun aleyhine işlemesi)
diran ên xwe cîq kirin sırıtmak
diran ên xwe di hev dan 1) dişlerini gıcırdatmak (biraz) dişini sıkmak
diran ên xwe jê re sûtin diş göstermek
diran ên xwe pê qiriçand (birine) diş bilemek, tehdit etmek
diran ên xwe qîç kirin sırıtmak
diran ên xwe qirçandin dişlerini gıcırdatmak
diran jê re sût (birine) diş bilemek
diran kişandin diş çekmek
diran qîç kirin sırıtmak
diran qirçandin diş gıcırdatmak
diran rakirin diş çekmek
diran seqandin diş bilemek
diran sûtin diş bilemek
diran tê de dan çêkirin (an jî vekirin) dişletmek * diran di birekê de da çêkirin testereyi dişletti
diranajin m kürdan
diranbeş rd dişlek, tavşan dişli
diranbevş rd iri ve geniş dişli
diranbirinc rd inci dişli
dirançîq rd dişlek, tavşan dişli
dirandar rd dişli (dişleri olan)
dirandî rd yırtık
dirandî bûn l/ngh yırtık olmak
dirandîbûn m 1. yırtıklık 2. yırtık olma, yırtık oluş
dirandin m (r kalın okunur) yırtış, yırtma
l/gh (r kalın okunur) 1. yırtmak * tiştekî sirt devdelinga min dirand sert bir şey paçamı yırttı 2. yırtmak (vücudu kanatacak kadar derin çizmek) * pisîkê destê zarok dirand kedi çocuğun ellini yırttı 3. yırtmak (zorlamak) * hingî min gazî kir min qirika xwe dirand bağıra bağıra gırtlağımı yırttım
dirandirêj rd uzun dişli
dirandirêjî m uzun dişlilik
diranê (wî) di gewriya (wî) de ne içinden pazarlıklı (veya içten pazarlıklı)
diranê (yekî) girtin dişi ağrımak
diranê (yekî) kişandin (birinin) dişini sökmek 2)argo gagasından yakalamak
diranê (yekî) rakir (birinin) dişini sökmek
diranê (yekî) tê de diçe dişine göre
diranê (yekî) tê de neçûn (birine) diş geçirememek
diranê aqil nd akıl dişi
diranê axiriyê ant/nd azı dişi, öğütücü diş
diranê bir nd kesici diş
diranê bîstî nd akıl dişi
diranê çav ant/nd göz dişi, köpek dişi
diranê hêranê ant/nd öğütücü diş
diranê kursî ant/nd azı dişi, öğütücü diş
diranê mirinê nd kuzu dişi, peynir dişi (ileri yaşlarda çıkan diş)
diranê paşî ant/nd azı dişi, öğütücü diş
diranê paşiyê ant/nd azı dişi
diranê pêş ant/nd ön diş, kesici diş
diranê qîl ant/nd kesici diş
diranê sedsal nd peynir dişi
diranê şîr nd süt dişi
diranê te bikişînim di eniya te de bikutim senin dişlerini çekerim
diranê tûj ant/nd köpek dişi
diranê zir takma diş
diranêş m diş ağrısı
diranêşî m diş ağrısı
diranfîl fildişi.
n 1. fil dişi 2. rd fil dişi (fil dişinden yapılmış şey) * şeyê diranfîl fil dişi tarak
diranfîq rd 1. dişlek, tavşan dişli 2. ön dişleri aralıklı olan
diranfişek nd kazma diş
dirangir rd iri dişli
diranhûr rd ufak dişli
diranî rz/rd dişsel
diranît n 1. diş (çark, testere, tarak gibi çentikli şeylerdeki çıkıntıların her biri) 2. dişli çark
dirankêm rd gedik, eksik dişli
diranker nd/nt dişçi, diş hekimi (veya tabibi)
dirankerî m dişçilik, diş hekimliği (veya tabibliği)
dirankêş nd/nt dişçi, diş çeken
dirankêşî m 1. dişçilik 2. diş çekme
diranketî rd 1. gedik, eksik dişli 2. dişleri dökülmüş olan kimse
dirankevot rd dişlek
dirankî h dişe değgin
dirankirî rd dişli
dirankolk m kürdan
dirankurmî rd çürük dişli
dirankursîk bot/nd kürdan ağacı
diranmircan rd inci dişli
diranmişk rd fare dişli
diranok n 1. diş, dişçik (küçük diş) 2. diş (bazı dantel ve işlemelerin kenarlarındaki yuvarlak sivri bölük 3. rd dişli (dişleri olan çark, bıçak vb.) * kêra diranok dişli bıçak 4. tırtıl diş
diranokî rd 1. dişli, dişlice (dişleri olan çark vb.) 2. testereli (testere biçiminde dişleri olan) * kêra diranokî testereli bıçak 3. tırtıklı, tırtıllı 4. diş diş (çıkıntıları olan) 5. dişli, pürüzlü
diranpiloxe rd dişleri dökülmeye, gevşemeye yüz tutmuş olan
diranpît rd dişsiz yaşlı
diranpola rd çelik dişli
diranqîç rd 1. dişlek, fırlak dişli 2. kazma diş
diransaz dişçi.
nd/nt dişçi, diş hekimi (veya tabibi)
diransazî m dişçilik, diş hekimliği (veya tabibliği)
diransedef rd inci dişli
diranşikestî rd kırık dişli, dişi kırık
diranşîrî n süt dişi
dirantevşo rd iri dişli, kazma diş
dirantûj rd 1. keskin dişli, sivri dişli 2. kemirgen
dirantûjîtî m keskin dişlilik
diranxencer rd iri ve hançer gibi dişleri olan
diranzêr rd altın dişli
diran hestiyên cûtinê yên di devan de *"cîranê nebaş bihêle, diranê êşiyayî bikêşe"
1. organên hêranê (navdêr, nêr) didan, kêlbe, hestiyên devî yên mirov û heywan xwarinê pê dihêrin, Peritandin, qetandin a tiştan.
Herwiha: dinan, dran, dan.
ji: Têkildarî denten ya avestayî, dendân ya pehlewî, didan ya zazakî, dan û digan yên soranî, دندان (dendan) ya farisî, dens ya latînî, οδούς ya yewnanî, Zahn ya elmanî, tand ya danmarkî, swêdî û holendî, tooth û teeth yên inglîzî, tunþus ya gotîkî, dent ya frensî, दांत (damt) ya hindî, dantis ya lîtwanî, दन्त ya sanskrîtî, diente ya spanî ji h₁dont- û h₁dent- yên hindûewropî..
: bêdiran, bêdiranî, bidiran, bidiranî, dirançêker, dirançêkerî, dirandar, dirandarî, didanêş, didanêşî, dirannas, dirannasî, dirantûj, dirantûjî, diransaz, diransazî, diranvan, diranvanî.
ji wêjeyê: Du caran diranên me derdikevin, pêşiyê 20 diranên şîr derdikevin. Dema meriv dibe 6 salî, diranên şîr dest pê dikin yeko yeko dikevin.
qirqiçandin lê gef xwarin, tehdîd kirin
diran avêtin (lêker)diran derxistin.
ji: diran + avêtin
diran derketin (lêker)(Binihêre:) diran
diran derxistin (lêker) diran avêtin.
ji: diran + derxistin
diran di dêv de neman (biwêj) gelekî kal an jî pîr bûn. na !o! ji kalbûnê jî derbas bûye, dirait di dêv de nemane.
diran di enîşkê de bûn pir qeleş û xedar bûn
diran di gewriyê de bûn (biwêj) ji bo kesên kîndar û xinis tê bikaranîn. a rastî ez qet bi wî bawer nabi/n, çimkî bi dîti-na min ew mirovekî diran di gewriyê de ye.
diran jê re sûtin (biwêj) li hember kesekî hestên neyarî sêwirandin. eyşane diremen xwe ji nalînê re disn, ka lîela em ê bibinin dê çava bibe.
diran li (yekî) qirqiçandin (biwêj) gef xwarin. niyeteke ne baş di dilê xwe de sêwirandin. di demên wiha de, di bin çavan de diran li min diqirgandin, lê belê zêde feyde nedikir... felat dilgeş
diran rakirin (lêker) didan kişandin.
ji: diran + rakirin
diranbeş diranqîç
diranbeş, hundirreş bûn (biwêj) ji bo kesên durû tê gotin. tu nizanî ew çi xinzîrek e, ew mirovekî diranbeş, ımndirreş e.
dirandar (rengdêr) bidiran, bididan.
ji: diran +-dar
dirandin/didirîne/bidirîne 1. çirandin 2. qelaştin
diranê qîl qîl, diranên pêş
diranê tûj kilb, qîl, diranê çav
diranê xwe guvaştin (biwêj) li ber xwe dan. ez bikaribim sê salan jî wekî îro diranên xwe biguveşim, înşelah ez ê derke vim firaqetiyê.
diranê xwe veşêre, se li hestiyan digere (biwêj) xeterî zef zêde bûne, li ser xwe serwaxt be. weleli em ketine serdemeke wisa ku, diranê xwe veşêri/i, se li hestiyan digerin.
diranên kursî diranên paşiyê yên cûtinê
diranên (yekî) di enişke de bûn (biwêj) armanc û mebesta xwe bi zelalî nexuyandin. diranên xusrev dî enîşke de ne. mirov gelek carari tênagihîje ku gelo li pey çi armancê ye.
diranên (yekî) di pelûre de şikestin (biwêj) beşans û bêrozgar bûn. ev şanse ku li para min ketiye, ez pelûre bixvim dê diranên min di pelitre de bişikin.
diranên (yekî) hev xwarin (biwêj) pir bitatêl bûn. berî ku buhê bibîne diraitê wî hev dixwarin.
diranên (yekî) kişandin (biwêj) nenn kirin. bandor qels kirin. berê kesî nikaribû ji kazo xeber bida, lê jinikê diranên wî kişamline û ew ji nû ve kedî kiriye.
diranên (yekî) şeqeşeq kirin (biwêj) serma kirin. di riya van gandan de diranên wîşeqeşeq dikitin.
diranên kursî diranên paşiyê yên cûtinê
diranên tefşik diranên ku bi kêrî gestkirin û qutkirinê tên
diranên xwe çirikandin (biwêj) ji bo xirabî gihandin kesekî, di nav hewldaneke bikîn û buxz de bûn. “wan diranên xwe diçirikandin, lê gef li kê dixwarin, bi xwe jî nizanibûn ... eliyê ebdilrehman
diranên xwe ji (yekî) tûj kirin (biwêj) ji bo heyf û tolê li firsendê gerîn. zilfo gelekî diranên xwe ji wardekê re tûj dike. xwedê axiriyê xêr bike.
diranên xwe nîşan dan (biwêj) dijmintiya xwe nîşan dan. berê rasteqîniya xwe nîşan neda, lê ku lingê xwe baş edi-land, diranê xwe nîşan dan.
diranên xwe şikandin (biwêj) ji bo tiştên piçûk helwestên tund nîşan dan, çikûs û temahkarî kirin. haylo lo! ew jinek wisan e ku ji bo paras tina mêrê xwe diranên xwe dişikîne. cewzo ji bo çar qurişan diranên xwe dişikîne.
diranêş didanêşe, didanêş
diranker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê diran dike.
ji: diran + -ker
dirankerî (navdêr, mê) bijîşkiya diranan.
ji: diran +-kerî
dirankirin (navdêr) çêkirina diranan didanan, leqdanan, gestin
dirankolik (navdêr, mê) thumb200pxKulîlka drankolikê thumb200pxDrankolika nîv hişbûyî, giyayek ku bi darikên wê ên hişk dran dihê paqij kirin..
Herwiha: dirankosk dirankozk dirankol dendefiş.
ji: diran+kol+ikzanist Ammi visnaga L..
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
diranok (navdêr, mê) diranokî.
ji: diran +-ok
diranokî (rengdêr) dirdirkî, niqirkî, kirtkirî, dirinek, kirtkirtkî.
ji: diran +-okî
diranqîç diranbeş
diranbeş
diransaz bijîşkê ku pisporiya wî dev û diran in
bijîşkê ku pisporiya wî dev û diran in
diransazî Diransazî zanista nesaxiyên diranan.
diransêreg û porjujî bûn (biwêj) ji bo kesên pirzana û ecêb tê gotin. zavayê hacêyekî diransêreg û porjujî ye. ka eme bibinin dawî çava dibe?
diranşikestî bûn (biwêj) debara xwe nekirin, xwarin zêde nexwarin. rebena zozanê bûkeke diranşikestî ye, ka wê di dest dê xesûya xve ya cezû de çava debara xve bike. rebenê dilo jixve yekî diranşikestî ye, niha li virjî lap birçî dimîne.
dirantûj (navdêr, mê) kirrîner, kojer, kojek, didantûj
dirantûj bûn (biwêj) jîr, jêhatî û pêkhatî bûn. gidiara leylo jineke dirantûj e, ku neyê hesabê vê, kes nikare bi zorê tiştekî bi vê bide kirin.
diranvanî (navdêr, mê) karê diranvanan.
ji: diranvan + -î
diran (dial. var.) = didan
diran Zahn
dirandin zerreißen
diranêş Zahnschmerz
diranfîl Stoßzahn
diranî fîl Stoßzahn
diransaz Zahnarzt
dirandî rd. dirîyaye, çîrbîyaye, qîsbîyaye, dirate, çîrîyaye
dirandî bûn m. dirîyayebîyaye, çîrbîyaye, qîsbîyaye n.
dirandin lg. çîr kerdene, dirnayene, qîs kerdene, roqetnayene, çîrim kerdene, raqilasnayene
m. çîrkerdis, dirnayis, qîskerdis, roqetnayis, raqitasnayis n.
diranokî rd. dirneyin, dirnokin, dirdirikin
diran didan, diran
dirîn, çirîn, peritîn, kincirîn, hincirîn, diriyan, dirihan
dirandin dirandin, çirandin, peritandin, kincirandin, hincirandin