Encamên lêgerînê
dirêj uzun.
rd 1. uzun 2. uzun (başlangıcı ile bitim noktası arasında fazla zaman aralığı olan)
dirêj bûn uzamak, temdit.
l/ngh 1. uzamak * telê wê dirêj bû boyu uzadı 2. (bir iş) sürümcemede kalmak
dirêj kirin l/gh 1. uzatmak * por dirêj kirin saç uzatmak 2. uzatmak (başı, kolları veya bacakları bir yere yöneltmek) 3. uzatmak, germek (kol, bacak için uzatmak) 4. uzatmak, lâfı uzatmak (konuşmayı sürdürmek) 5. uzun etmek (tartışmayı sürdürmek) 6. uzun etmek (aşırıya gitmek) 7. sözle saldırmak 8. mec şişirmek (söz ve yazıyı gereğinden fazla uzatmak) 9. (bir işi) sürüncemede bırakmak 10. sürmek, devam etmek (zaman geçmek) * pir dirêj nake dê her tişt derkeve rastê çok sürmez her şey ortaya çıkar 11. uzamak, sürüp gitmek 12. sermek (birini yere yıkmak)
dirêj ristin l/gh lâfı uzatmak
dirêjahî bnr dirêjayî
dirêjayî m 1. uzunluk 2. b(bir yüzeyde en sayılan iki kenar arasındaki uzaklık) * dirêjayiya pirtûkê bîst santîm e kitabın boyu yirmi santim 3. boy, uzunluk * dirêjiya mar yılanın boyu
dirêjayî pê dan sürdürmek
dirêjbar rd uzayabilir
dirêjbûn m uzama
dirêjbûyî rd 1. uzanık, yatık 2. uzanmış olan
dirêjbûyîn m uzayış, uzama
dirêje m uzantı * dirêjeya partiya siyasî suyasi parti uzantısı
dirêjê heywanê, orteyê ruh û canê, kinikê şeytanê uzun boylu hayvan, orta boylu tatlı ve şirin, kısa boylu ise şeytandır
dirêje pê dan l/bw sürdürmek
dirêjehêl ast/m meridyen
dirêjepêdan m sürdürme
dirêjepêder rd sürdürücü
dirêjepêderî m sürdürücülük
dirêjî m uzunluk
dirêjî (yekî) kirin 1) uzatmak * keça min şekirdank dirêjî apê xwe bike kızım şekerliği amcana uzat 2) atmak (uzatmak) * ji vapûrê xelat dirêjî me kirin vapurdan bize halat attılar
(birine) saldırmak, üzerine yürümek 2) -e akın etmek, saldırmak * ajal dirêjî avê kirin hayvanlar suya akın etti 3) -e davranmak, -i kapmak * dirêjî kêrê kir bıçağa davrandı (veya bıçağı kaptı) (tiştek)
dirêjî ber (...) kirin 1) önünü dikilmek 2) dayamak (hızla, öfke ile veya korkutmak için yaklaştırmak, uzatmak) * name dirêjî ber destên wî kir mektubu ellerine dayadı
dirêjî çekê (an jî silehê) kirin silâha yeltenmek
dirêjî hev kirin l/bw (birbirine) saldırmak, (birbirinin) üzerine yürümek
dirêjî pê dan l/bw sürdürmek, devam etmek * dirêjî bi gotinê xwe dan sözlerini sürdürdü
dirêjî ser (yekî) kirin üzerine varmak (veya saldırmak)
dirêjik bot/m bir üzüm türü
dirêjîpêdan m sürdürme, devam etme
dirêjîtî m uzunluk
dirêjîya jiyanê yaşam boyu
dirêjk bnr dirêş
dirêjker rd/nd uzatıcı
dirêjkêş rd uzun erimli
dirêjkî uzunlamasına.
rd 1. uzunlamasına, tulânî 2. yatay 3. yatık vaziyette 4. h boyuna, boyunca
dirêjkirî rd 1. uzanık 2. yatık 3. uzatılmış 3. yere yıkılmış olan
dirêjkirin m 1. uzatma 2. uzatma (başı, kolları veya bacakları bir yere yöneltme) 3. uzatma, germe (kol, bacak için uzatma) 4. uzatma, lâfı uzatma (konuşmayı sürdürme) 5. uzun etme (tartışmayı sürdürme) 6. uzun etme (aşırıya gitme) 7. sözle saldırma 8. mec şişirme (söz ve yazıyı gereğinden fazla uzatma) 9. (bir işi) sürüncemede bırakma 10. sürme, devam etme (zaman geçme) 11. uzama, sürüp gitme 12. serme (birini yere yıkma)
dirêjmetraj rd uzun metrajlı
dirêjristin m lâfı uzatma
dirêj 1. zêde 2. bilind, berz 3. vît, çik
(rengdêr) ne kurt, ne kin, ne qut.
Herwiha: drêj.
Dijwate: kurt, kin, qut. Berhevdan: dirêj dirêjtir dirêjtirîn.
Bide ber: pêvekêşk.
Bikaranîn: Lêker: dirêj bûn, dirêj kirin. Navdêr: dirêjbûn, dirêjkirin Rengdêr: dirêjbûyî, dirêjkirî.
ji: Ji Proto-hindûewropî dl̥h₁gʰós (dirêj), Proto-aryayî drHgʰa, hevreha دراز (deraz/diraz: dirêj) ya farisî, derg ya zazakî, dirac ya belûçî, peştûyî dûrî, yexnobî dûr, दीर्घ (dîrghe) ya sanskrîtî, delukî ya hîtîtî, долгий (dolgiy) ya rusî, δολιχός (dolixos: dirêj) ya yûnaniya kevn, longus (dirêj; dûr) ya latînî, long (dirêj) ya fransî û inglîzî, lang ya almanî, lång ya swêdî...Proto-hindûewropî: dl̥h₁gʰós (dirêj) Proto-aryayî: drHgʰa Avar: derige- (dirêj) Farisiya Kevin: dergem- (dirêj) Pehlewî: degr- (dirêj) Farisî: deraz, diraz (dirêj) Kurmancî: dirêj (dirêj) Belarûsî: dirac (dirêj) Osetî: derg (dirêj) ... Zazakî: derg (dirêj) Sanskrîtî: dirgheh- (dirêj) Yewnanî: dolikhos (dirêj) Latînî: longus (dirêj) Înglîzî: long (dirêj) ...Çavkanî: Horn p.121, Ludwig p.176, Watkins p.15, Lubotsky, Etymonline Pokorny: 196 Hevreh: dûr.
: demdirêj, demdirêjî, destdirêj, destdirêjî, dirêjahî, dirêjatî, dirêjayî, dirêjî, zimandirêj, zimandirêjî
dirêj bûn 1. berz bûn, bilind bûn 2. bejn avêtin
(lêker) berz bûn, bilind bûn, bejn avêtin
dirêj dar (rengdêr) fireh, berfireh.
ji: dirêj +-dar
dirêj girtin (lêker) dirêj ajot, demdirêj bûn, dirêj bûn.
ji: dirêj + girtin
dirêj kirin 1. bilind kirin, berz kirin 2. bi ser ve zêde kirin
Tewandî(lêker) bilind kirin, berz kirin, bi ser ve zêde kirin.
Dijwate: kurt kirin, qut kirin.
: dirêjkirin, dirêjkirî
dirêjahî 1. zêdehî 2. bilindahî, berzî *"aqil ne li seriyan e, ne jî li dirêjahiya çongan e"
dirêjahiya salê seranserî salê giştî
dirêjane (rengdêr) bi awayekî dirêj.
ji: dirêj + ane
dirêjbar (rengdêr) dirêjdar, dirêj.
ji: dirêj +-bar
dirêjbarîtî (navdêr, mê) firehbarîtî.
ji: dirêjbar +-îtî
dirêjbûn (navdêr)(Binihêre:) dirêj
dirêjbûyî (rengdêr) (Binihêre:) dirêj
dirêjdar (rengdêr) dirêjbar, dirêj.
ji: dirêj +-dar
dirêjê dar peritand, kinikê xwe xeniqand (biwêj) yên bejndirêj xwe digihînin tiştên bilind, ên kin jî ji wan dexesiyan dikin. dirêjê dar peritand, kinikê xwe xeniqand. çi bikim, ma ew jî sûcê min e?
dirêjî pê dan domandin, berdewam kirin
(navdêr, mê) qiyasa dirêjbûna tiştekî: Dirêjiya vê darê pênc metre ye. (Ev dar 5 metre dirêj e.).
Herwiha: dirêjahî, dirêjatî, dirêjayî, dirêjîtî, dirêjtî, drêjahî, drêjatî, drêjayî, drêjî, drêjîtî, drêjtî.
ji: dirêj + -î
dirêjî ber (navdêr, mê) dan ber, dan ser, kutan nav.
ji: dirêjî +-ber
dirêjîpîv (navdêr, mê) germdirêjbûnpîv.
ji: dirêjî +-pîv
dirêjiya malê deh gav, çi bikim mala bênan û bêav (biwêj) xuyang û teşe zêde ne girîng e, ya girîng naverok e. dirêjiya malê deh gav, çi bikim mala bênan û bêav. mirovên nezan û bindest tim xuyangê girîng digirin, lê ya rast girîngî ya naverakê ye.
dirêjkî (navdêr, mê) bi dirêjayî, bi dirêjkayî, ramediyayî, ramedankî, remtandî, pehnkî.
ji: dirêj +-kî
dirêjkirî (rengdêr) yê/ya ku hatiye dirêjkirin
dirêjkirîkî (navdêr, mê) bi dirêjkirî.
ji: dirêjkirî +-kî
dirêjkirin (navdêr, mê) forma navdêrî ji lêker dirêj kirin
dirêjkirinkî (navdêr, mê) bi dirêjkirinî.
ji: dirêjkirin +-kî
dirêjok (rengdêr) tişta/ê ku şikilê wê ne girrovirr lê hinekî dirêj e: Xiyar û mûz dirêjok in. Hin zebeş girrovirr in lê hin jî dirêjok in..
Herwiha: drêjok.
ji: dirêj + -ok.
: dirêjokî, dirêjokîtî, dirêjoktî
dirêjokî (navdêr, mê) rewşa dirêjokbûnê.
ji: dirêjok + -î
dirêjvekêş (rengdêr) dirêjxayen, domdirêj
dirêjxayen (rengdêr) domdirêj, dirêjvekêş, tişta/ê ku demek dirêj didome.
Herwiha: drêjxayen.
Dijwate: kurtxayen.
ji wêjeyê: Ji ber ku ev piroje yekkirina zimanê kurdî yan bijartina zaravayekî bo hemû kurdan proseseka netewî ya dirêjxayen e û divê bi nifşên tên re bête lêkolîn û çareserkirin, ew jî piştî ku baş di hev bigehin. Eger em bixwazin rewşa çarparçebûna Kurdistanê di warê zimên de nêzîkî hev bikin, gereke bêyî lez ê bez û bi awayekî siruştî zimanekî fermî û perwredeyê di netewê xwe de ava bikin û biçespînîn, ne bi pilaneka lezgîn ji layê grûpeka biçûk ve biryar li ser bête dan.(Nîşan Bamernî: Zaravê wezîr yan jî di perwerdê de zimanê kurdî, Amidakurd.com, 9/2007).
ji: dirêj + xayendin/xayenîn - -din/-în.
: dirêjxayenî, dirêjxayenîtî, dirêjxayentî
dirêjxayenî (navdêr, mê) rewşa dirêjxayenbûnê.
ji: dirêjxayen + -î
dirêj tall, long
long, tall
long, lengthy.
(antonym=kurt, kin) long
dirêj ajotin to last a long time.
dirêj kirin to lengthen.
dirêjî f. length.
dirêjî ... kirin to hand to ...
dirêj lang
dirêj kirin reichen
verlängern
dirêjahî Länge
dirêjbûn liegen
verlängern
dirêjî Länge
dirêjî yekî kirin hinstrecken
jdn anbieten
dirêjîpêdan dauern
fortdauern
dirêjkirin verlängern
dirêj rd. derg, darg
dirêj bûn lng. . derg bîyene, dergîyene
dirêj kirin lg. derg kerdene, dergnayene
dirêjahî m. dergîye, dergênî m.
dirêjayî m. dergîye, dergênî m.
m. mat. dergîye m.
dirêjbûn m. dergbîyayis, dergîyayis n.
dirêjî m. dergîye, dergênî m.
dirêjîtî m. dergîye, dergênî m.
dirêjker rd. dergker, dergnayox
dirêjkî rd. dergkî, rameredkî, dergane, dergulîke, dergîye serro *hatin dirêjkirin llb. derg kerîyene, ameyene dergkerdene *xwe dirêjkirin tz. xo ramerednayene, xo ravilêznayene, xo derg kerdene, xo raqelcinayene
dirêjkirin m. dergkerdis, dergnayis n.
dirêj dirêj, dijw. kurt, kin
dirêje pê dan domandin, dewam kirin