Encamên lêgerînê
delalet 1. rêberî, rênîşanî, delalet, navbeynkarî 2. nîşan, rêç (mec) m
1. rêberî, rênîşanî, delalet, navbeynkarî 2. nîşan, rêç (mec)m
delalet etmek 1) rêberî kirin 2) pêşan dan, nîşandin, vegotin 3) diyar kirin, xuya kirin
1) rêberî kirin 2) pêşan dan, nîşandin, vegotin 3) diyar kirin, xuya kirin
I) Rêberî kirin. II) Pêşan dan. Nîşan dan. Vegotin. III) Diyar kirin. Xuya kirin.
deldirmek 1. dan simitandin, dan qulkirin, dan kunkirin, dan qulqulandin l/lb 2. nêtê kirin, nelê kirin (mec) l/gh
1. dan simitandin, dan qulkirin, dan kunkirin, dan qulqulandin l/lb 2. nêtê kirin, nelê kirin (mec) l/gh
delecek zimba m
zimba m
delegasyon delegasyon, desteya nemayendan m
delegasyon, desteya nemayendan m
delege nunêr.
şandiyar, nemayend, şandî, şande, rêkirî, delege nd/nt
şandiyar, nemayend, şandî, şande, rêkirî, delege nd/nt
delegelik şandiyarî, nemayendî, şandetî, delegetî m
şandiyarî, nemayendî, şandetî, delegetî m
delgeç zimba m
zimba m
delgi simok, badek.
metqep, burxe, xeşeb, simok m
metqep, burxe, xeşeb, simok m
delgiç aletê ku pê şitlê titûnê tê çandin
aletê ku pê şitlê titûnê tê çandin
deli şêt, dîn.
1. dîn, şêt, apter (kesê kêmaqil) 2. dîn, şêt (kesê ku libat û tevgerên wî ji adet der in) *ben delinin biriyim, ateşe girerim ez yekî dîn im, ez dê bikevim nav agir (mec) 3. mirî (kesê ku bi awayekî ji adet der li ser tiştekî dîn dibe) *sinema delisi miriyê sînemayê (mec) 4. dîn, har, dîn û har (bi coşdar) *deli ırmak çemê dîn û har rd
1. dîn, şêt, apter (kesê kêmaqil) 2. dîn, şêt (kesê ku libat û tevgerên wî ji adet der in) * ben delinin biriyim, ateşe girerim ez yekî dîn im, ez dê bikevim nav agir (mec) 3. mirî (kesê ku bi awayekî ji adet der li ser tiştekî dîn dibe) * sinema delisi miriyê sînemayê (mec) 4. dîn, har, dîn û har (bi coşdar) * deli ırmak çemê dîn û harrd
deli alacası rengê qeşmerokî
rengê qeşmerokî
deli bal hingivê ku mêşên hingivji kulîlkên jehrîn berhev kirine
hingivê ku mêşên hingiv ji kulîlkên jehrîn berhev kirine
deli balta bnr deli balta
stemkar, zalim rd
stemkar, zalim rd
bnr deli balta
Fileyê sor. Fileyê kovarî. Stemkar. Zalim. Kesê zordar. Zilmkar.
deli bayrağı açmak hiş ji serê (yekî) çûn (bi henekî aşkerekirina dilikîbûna yekî)
hiş ji serê (yekî) çûn (bi henekî aşkerekirina dilikîbûna yekî)
Dil dan (yekî). Dilê (yekî ketin (yekî). Evîndar bûn.
deli bir değil ki bağlayasın, ölü bir değil ki ağlayasın Nizanim ez ê kemnikê li kîjan serî girê bidim. Derd ne yek e, ne dudu ye.
deli bozuk bnr deli bozuk
dinîk, tirdînk (kesê ku sibe û êvara van, gotineke wan li a din nanêre) rd
dinîk, tirdînk (kesê ku sibe û êvara van, gotineke wan li a din nanêre) rd
bnr deli bozuk
Dînik. Teredîn. (kesê ku sibe û êvara wan û gotinên wan li hev nanihêrin)
deli bozukluk tirdînkî m
tirdînkî m
deli çıkmak 1) bengi bûn, dilikî bûn, dînikî bûn 2) li hev qelibîn (ji bo pir hêrsbûnê)
1) bengî bûn, dilikî bûn, dînikî bûn 2) li hev qelibîn (ji bo pir hêrsbûnê)
deli dana (lar) gibi dönmek wekî diya bûka bêcihêz li hev çûn û hatin
deli danalar gibi dönmek wekî diya bûka bêcihêz li hev çûn û hatin
deli deli dînomîno
dînomîno
deli divane dîn û apter, dîn û har
dîn û apter, dîn û har (bir kimse veya bir şey için)
Dîn û apter. Dîn û har.
deli divane olmak li ser (kesekî an jî tiştekî) dîn û har bûn
li ser (kesekî an jî tiştekî) dîn û har bûn
Li ser (kesekî, tiştekî) dîn û har bûn.
deli dolu dînemêr.
bnr deli dolu
delodîn, rentele, çors, cort, çols rd
bnr deli dolu
Delodîn. Rentele. Çors.
deli etmek (yek) dînomîno kirin, (yek) dîn û har kirin
(yek) dînomîno kirin, (yek) dîn û har kirin
Yek dîno mîno kirin. Yek dîn û har kirin.
deli fişek bnr deli fişek
dînemêr rd
dînemêr rd
bnr deli fişek
Dînemêr.
deli fişeklik dînemêrî m
dînemêrî m
deli gibi wekî dînan
wekî dînan
Wekî dînan.
deli gömleği cilê dînan
cilê dînan
deli ırmak çemê har, çemê gur
çemê har, çemê gur
deli kanlı bnr deli kanlı
bnr deli kanlı
deli kızın çeyizi (gibi) Eyn wek mala dînan e.
deli kızın çeyizi gibi eynî wekî mala dînan e, qeşmerokî (ji bo eşyayên ku li hev nakin)
eynî wekî mala dînan e, qeşmerokî (ji bo eşyayên ku li hev nakin) (bir şey için veya bir şeye)
deli olmak 1) li serê dîn bûn (ji bo pir hezkirinê) 2) ji bere dîn û har bûn (ji bo pir hêrsbûnê)
1) li serê dîn bûn (ji bo pir hezkirinê) 2) ji berê dîn û har bûn (ji bo pir hêrsbûnê)
I) Li serê dîn bûn. (ji bo pir hezkirinê) II) Ji berê dîn û har bûn. (ji bo hêrsbûnê)
deli olmak işten değil dînbûn ne ji hemd e
dînbûn ne ji hemd e
deli orman dehl û dêşa dîn, dehla lihevqelabtî
dehl û dêşa dîn, dehla lihevqelabtî
deli otu gulçît (Alyssum) bot/m
gulçît (Alyssum) bot/m
deli posteki sayar gibi Mîna ku… (Ji bo mijûlbûna bi karekî tevlihev û acizker tê gotin.)
deli raziye Zayda dîn (ji bo jin an jî keça ku libat û tevgêra wê mîna ya dînan e)
Zayda dîn. Xeca dîn. Jina arûşe. (ji bo jina ku lebat û tevgerên wê ne li hev in)
deli raziye zayda dîn (ji bo jin an jî keça ku libat û tevgêra wê mîna ya dînan e)
deli saçması gotina tewşik
gotina tewşik
Gotinên tewşo mewşo. Gotinên tewşik. Gotinên tere tûre.
deli saraylı (gibi) weka dînan (cil an jî xişr) bi xwe de kirin
deli saraylı gibi weka dînan (cil an jî xişr) bi xwe de kirin
Wekî dînan cil (xişr) bi xwe de kirin.
delibaş 1. nexweşîneke xetemak ku dikeve golik û mihan 2. şemûs (ji bo ajelan) nd/nt
1. nexweşîneke xeternak ku dikeve golik û mihan 2. şemûs (ji bo ajelan) nd/nt
delice 1. dînikî, dînokî, dînoke, tewrdînî, tirdînk (kesê ku libat û tevgêrên wî ji adet dûr in, mîna yên dînan in) rd 2. bi dînikî, bi dînokî h 3. dara zeytûnê ya netamandî 4. başoke m
1. dînikî, dînokî, dînoke, tewrdînî, tirdînk (kesê ku libat û tevgêrên wî ji adet dûr in, mîna yên dînan in) rd 2. bi dînikî, bi dînokî h 3. dara zeytûnê ya netamandî 4. başoke m
delice otu dinêv; lolium temulentum
dimor, zîwan miyandaw bot/m
delicesine wekî dînan (bi awayekî ji adet der) *kızı delicesine seviyor wekî dînan ji keçikê hez dike h delice otu dimor, zîwan miyandaw bot/m
wekî dînan (bi awayekî ji adet der) * kızı delicesine seviyor wekî dînan ji keçikê hez dike h
delici 1. simtek, kunker, qulker 2. tûj (bibandor, bandorker) *delici bakış awirê tûj rd deli dolu delodîn, rentele, çors, cort, çols rd
1. simtek, kunker, qulker 2. tûj (bibandor, bandorker) * delici bakış awirê tûj rd
deliğe girmek ketin qulikê (ketin girtîgehê (argo)
Ketin hepsê. Ketin qulikê. Ketin girtîgehê.
deliğe tıkmak kirin qulikê (argo)
(Yek) kirin hepsê. (Yek) kirin girtîgehê.
deligöz dikeni guvguvok; centaurea iberica
delik qul.
1. kun, qul, qulik, kurî, kevîn m *iğne deliği kuriya derziyê *çocuk deliğe sıkışmıştı zarok di qulikê de asê bûbû 2. qul (ji bo tiştê qulbûyî) *delik çorab goreya qul rd 3. qulik (girtîgeh, hefsxane) (argo) m 4. qul, kun, qulik (lan û hêlîna ajelên biçûk) *fare deliği qula mişk m
1. kun, qul, qulik, kurî, kevînm * iğne deliği kuriya derziyê * çocuk deliğe sıkışmıştı zarok di qulikê de asê bûbû 2. qul (ji bo tiştê qulbûyî) * delik çorab goreya qulrd 3. qulik (girtîgeh, hefsxane) (argo)m 4. qul, kun, qulik (lan û hêlîna ajelên biçûk) * fare deliği qula mişkm
delik büyük yama küçük qul mezin e, ji qewetê der e (têrnekirina îmkanên heyî)
qul mezin e, ji qewetê der e (têrnekirina îmkanên heyî)
Qul mezin e, ji qewetê der e.
delik deşik qulqulî, qul û mil
qulqulî, qul û mil
Qul qulî. Qul û mil.
delik deşik aramak di kuna derziyê de lê gerîn, di qul û milan de lê gerîn, tu qulek nehiştin (an jî neman) lê gerîn
di kuna derziyê de lê gerîn, di qul û milan de lê gerîn, tu qulek nehiştin (an jî neman) lê gerîn
Di kuna derziyê de lê gerîn. Di qul û milan de lê gerîn. Tu qulek nehiştin (neman) lê gerîn.
delik deşik etmek 1) canê (yekî) kirin wekî qulên bêjing û seradê, (yek) qulomilo kirin, kirin tara bêjingê 2) qulomilo kirin, qulqulî kirin, xurimandin (ji bo di cihekî de çêkirina gelek qulikan)
1) canê (yekî) kirin wekî qulên bêjing û seradê, (yek) qulomilo kirin, kirin tara bêjingê 2) qulomilo kirin, qulqulî kirin, xurimandin (ji bo di cihekî de çêkirina gelek qulikan)
I) Canê (yekî) lê kirin wekî seradê. Yek qulomilo kirin. Kirin tara bêjingê. Canê (yekî) xirt xirt kirin. II) Qulomilo kirin. Qulqulî kirin.
delik deşik olmak 1) canê (yekî) bûn mîna qulên serad û bêjingan, canê (yekî) tev qulomilo bûn, bûn bêjinga qulqulî 2) qulomilo bûn, qulqulî bûn, bûn bêjinga qulqulî, xurimîn (di tiştekî de qul çêbûn)
1) canê (yekî) bûn mîna qulên serad û bêjingan, canê (yekî) tev qulomilo bûn, bûn bêjinga qulqulî 2) qulomilo bûn, qulqulî bûn, bûn bêjinga qulqulî, xurimîn (di tiştekî de qul çêbûn)
I) Canê (yekî) bûn wekî bêjingê. Canê (yekî) qulomilo bûn. Bûn mîna tara bêjingê. II) Qulomilo bûn. Qulqulî bûn.
delikanlı xort.
1. xort, sengele (lawikê kuji dewra zaroktiyê derketiye) n 2. mêrxas, merd, mêr û camêr (mec) 3. xorto b
1. xort, sengele (lawikê ku ji dewra zaroktiyê derketiye) n 2. mêrxas, merd, mêr û camêr (mec) 3. xorto b
delikanlıca 1. xortanki, lawînî 2. mêrxaskî, mêrankî rd/h
1. xortankî, lawînî 2. mêrxaskî, mêrankî rd/h
delikanlılık 1. xortanî, lawanî, xortî 2. mêrxasî, merdî (mec) 3. xortanî, sengeletî (ji bo dewra xortiyê) m
1. xortanî, lawanî, xortî 2. mêrxasî, merdî (mec) 3. xortanî, sengeletî (ji bo dewra xortiyê) m
delike girmek ketin qulikê (ketin girtîgehê (argo)
delike tıkmak kirin qulikê (argo)
delikli 1. qulêr, qulqulî, quloqulo, kunkunoşkî, qulqulîk, biqulik, çavçavî *delikli kumaş qumaşê çavçavî rd 2. kefgîr m
1. qulêr, qulqulî, quloqulo, kunkunoşkî, qulqulîk, biqulik, çavçavî * delikli kumaş qumaşê çavçavîrd 2. kefgîrm
delikli boncuk (veya taş) yerde kalmaz moriya qul bi etaran re namîne
delikli boncuk yerde kalmaz moriya qul bi etaran re namîne
delikli taş xirêm m
xirêm m
deliklice qulqulkî rd
qulqulkî rd
deliksiz bêqul, bêqulik, bêkun, nequl, nekun rd
bêqul, bêqulik, bêkun, nequl, nekunrd
deliksiz demire sürtünmek Palê pûş kirin. Kesmûk dêrandin. Bi karên beredayî re mijûl bûn.
deliksiz uyku xewa neşikandî
xewa neşikandî
Xewa neşikandî. Xewa rûstemî.
delil birhan, delîl.
1. palpişt m, selmîn m, burhan m, nîşan m, girov m, berjeng m, danîşan m, delîl n, belgeya pê selmîn m (rêça ku lêger, dibe ser rastiya kû lê tê gerîn) 2. palpişt m, berjeng m, delîl hiq/n 3. rêber, rênîşan, qilawiz nd/nt
1. palpişt m, selmîn m, burhan m, nîşan m, girov m, berjeng m, danîşan m, delîl n, belgeya pê selmîn m (rêça ku lêger, dibe ser rastiya kû lê tê gerîn) 2. palpişt m, berjeng m, delîl hiq/n 3. rêber, rênîşan, qilawiz nd/nt
delilenme dînikîkirin m
dînikîkirin m
delilenmek dînikî kirin (wekî dînan tevgerîn) l/gh
dînikî kirin (wekî dînan tevgerîn) l/gh
deliliğe vurmak xwe li dînîtiyê danîn, xwe li dîniktiyê danîn
deliliği tutmak dînîtiya (yekî) pê girtin, dînikiya (yekî) pê girtin, girikê (yekî) hatinê
Dînîtiya (yekî) pê girtin. Girika (yekî) hatinê.
delilik 1. dînîtî, dîniktî, şêtî, apterî 2. tiredînî, tiredînîtî
1. dînîtî, dîniktî, şêtî, apterî 2. tiredînî, tiredînîtîm
delilik yapmak dînîtî kirin
dînîtî kirin
delilike vurmak xwe li dînîtiyê danîn, xwe li dîniktiyê danîn
deliliki tutmak dînîtiya (yekî) pê girtin, dînikiya (yekî) pê girtin, girikê (yekî) hatinê
delimsi dînikî, şêtikî, dînoyî, sewsoyî rd
dînikî, şêtikî, dînoyî, sewsoyî rd
delinin eline değnek vermek dil dan (yek) (ji bo kesê ku meyldarê xerabîkirê be û yek jê re bibe pişt)
dil dan (yek) (ji bo kesê ku meyldarê xerabîkirê be û yek jê re bibe pişt)
Rêç li ber dizan xistin. Pela tîne bîra dizan. (ji bo kesê ku meyildarê xerabîkirinê be û yek jê re bibe pişt)
delinme 1. qulbûn, kunbûn, simitîn m
1. qulbûn, kunbûn, simitîn m
delinmek 1. qulb bûn, kun bûn, qulqulîn, simitîn (tê de qul çêbûn) *midesi delindi mîdeya wê qul bû l/ngh 2. hatin qulkirin, hatin kunkirin, hatin simitîn, hatin xurimandin, hatin simitandin, hatin qulqulandin (bûn mijara qulkirinê) *kızın kulağı delindi guhê keçikê hate qulkirin l/tb 3. hatin binpêkirin *okul yönetiminin koyduğu yasaklar delindi qedexeyên ku rêbeveriya dibistanî danîbûn, hatin binpêkirin (mec) l/tb
1. qulb bûn, kun bûn, qulqulîn, simitîn (tê de qul çêbûn) * midesi delindi mîdeya wê qul bû l/ngh 2. hatin qulkirin, hatin kunkirin, hatin simitîn, hatin xurimandin, hatin simitandin, hatin qulqulandin (bûn mijara qulkirinê) * kızın kulağı delindi guhê keçikê hate qulkirin l/tb 3. hatin binpêkirin * okul yönetiminin koyduğu yasaklar delindi qedexeyên ku rêbeveriya dibistanî danîbûn, hatin binpêkirin (mec) l/tb
delirme dînbûn, şêtbûn, dînûharbûn, aqilavêtin m
dînbûn, şêtbûn, dînûharbûn, aqilavêtin m
delirmek dîn bûn, şêt bûn, dînûhar bûn, aqil avêtin *ikramiye kazananların delirdiklerini işitiyordu dihate guhê wî ku kesen îkramiyeyê jê re lê xistiye, aqil diavêtine l/ngh
dîn bûn, şêt bûn, dînûhar bûn, aqil avêtin * ikramiye kazananların delirdiklerini işitiyordu dihate guhê wî ku kesên îkramiyeyê jê re lê xistiye, aqil diavêtine l/ngh
delirtme dînkirin, şêtkirin, dînûharkirin m
dînkirin, şêtkirin, dînûharkirin m
delirtmek dîn kirin, şêt kirin, dîn û har kirin l/gh
dîn kirin, şêt kirin, dîn û har kirin l/gh
delişmen qopix.
1. tirdînik, tirdînik, tiredîn 2. dînemêr rd
1. tirdînik, tirdînik, tiredîn 2. dînemêr rd
delişmence 1. tirdînkî, tiredînkî, tirdînikî, dînomîno 2. dînemêrkî rd/h
1. tirdînkî, tiredînkî, tirdînikî, dînomîno 2. dînemêrkî rd/h
delişmenlik 1. tirdîniktî, tirdînktî 2. dînemêrî, dînemêrtî m
1. tirdîniktî, tirdînktî 2. dînemêrî, dînemêrtîm
delişmenlik yapmak 1) tirdînkî kirin 2) dînemêrî kirin
1) tirdînkî kirin 2) dînemêrî kirin
deliye dönmek 1) dîn bûn (pir kêf kirin) 2) aqil avêtin (pir bi ber ketin)
1) dîn bûn (pir kêf kirin) 2) aqil avêtin (pir bi ber ketin)
I) Dîn bûn. (pir kêf kirin) II) Aqil avêtin. (pir bi ber ketin)
deliye her gün bayram jê re her roj dawet e, ji (yekî) re her roj dawet e
jê re her roj dawet e, ji (yekî) re her roj dawet e
delk 1. mist, mistdan m 2. maşîn, jêxwarin fiz/m
1. mist, mistdan m 2. maşîn, jêxwarin fiz/m
dellenme dînomînobûn, xwedînomînokirin m
dînomînobûn, xwedînomînokirin m
dellenmek dînomîno bûn l/ngh, xwe dînomîno kirin l/bw
dînomîno bûn l/ngh, xwe dînomîno kirin l/bw
delme 1. kunkirin, qulkirin, simtin, simitandin, simandin, xurimandin, qulqulandin 2. êlek, kutik 3. qulkirî, kunkirî, simitandî (tiştê ku bi qulkirinê hatiye çêkirin) m
1. kunkirin, qulkirin, simtin, simitandin, simandin, xurimandin, qulqulandin 2. êlek, kutik 3. qulkirî, kunkirî, simitandî (tiştê ku bi qulkirinê hatiye çêkirin) m
delmek qul kirin.
1. kun kirin, qul kirin, simtin, simitandin, simandin, xurimandin , qulqulandin *tahtayı deldi texte simitand 2. êşandin, tehl kirin (mec) l/gh
1. kun kirin, qul kirin, simtin, simitandin, simandin, xurimandin , qulqulandin * tahtayı deldi texte simitand 2. êşandin, tehl kirin (mec) l/gh
delta 1. delta (tîpa çarem a alfabeya Yewnan) m 2. miyandev, devê çem, delta erd/m
1. delta (tîpa çarem a alfabeya Yewnan) m 2. miyandev, devê çem, delta erd/m
delak nd/nt berber
delakî m berberlik
delal sevgili, aziz.
rd tellâl, çığırtkan, çağırtmaç
rd 1. güzel (biçimdeki uyum ve ölçülerindeki aheng ile hoşa giderek hayranlık uyandıran) 2. m güzel (güzel kız veya kadın) 3. aziz (sevgide üstün tutulan) 4. nazlı (üstüne titrenilen, değer verilen) 5.m gözde (önemli bir kimsenin beğendiği kadın) 6. cici
delal bûn l/ngh güzelleşmek
delal dan gazîkirin tellâl çağırtmak
delala (an jî ê) min güzelim (samimi konuşmalarda)
delala berdilan nd göz dikeği
delalbûn m güzelleşme
delalê ber dilê (yek) (birinin) azizi
delalê ber dilê (yekî) bûn (birinin) azizi olmak
delalê malê evin sevgilisi
delalê siwaran nd ovalık bölgede söylenen savaş türküleri
delalet m delalet
delalî m 1. güzellik (biçimdeki uyum ve ölçülerindeki aheng ile hoşa giderek hayranlık uyandırma) 2. güzelllik (kız veya kadın için) 3. azizlik (sevgide üstün tutulma) 4.rd nazlı, baylan (üstüne titrenilen, değer verilen) 5. gözdelik 6. cicilik 7.rd el bebek gül bebek, süt kuzusu, beyzade (nazlı, özenle büyütülmüş olan)
delalî (ii) m tellâllık, çağırtmaçlık, çığırtkanlık
delalî kirin l/gh nazlanmak, isteksiz görünmek
delalî yê dê anasının körpe kuzusu
delalî yê dê û bavan ana baba yavrusu
delalî yê malê hanım evlâdı
delalîk rd 1. nazlı 2. gözde 3. azizlik (sevgide üstün tutulan) 4. el bebek gül bebek, süt kuzusu, beyzade (nazlı, özenle büyütülmüş olan)
delalîkê ber dilê dayikê anasının körpe kuzusu (sıkıntıya, güç işlere alışmamış, nazlı büyütülmüş çocuk)
delalîkirin m nazlanma, isteksiz görünme
delaliya malê nd küçük hanım
delaliye m tellâliye, tellâllık
delaliyê m cicim (bayanlar için alaylı yolla seslenme)
delaliyê malê nd 1. küçük bey (evin küçük erkek çocuğu) 2. küçük bey, evin nazlı çocuğu (çıtkırıldım, şımarık genç, el bebek gül bebek büyütülmüş olan
delaliyo n cicim (baylar için alaylı yolla seslenme)
delalok rd 1. nazlı 2. gözde 3. azizlik (sevgide üstün tutulan) 4. el bebek gül bebek, süt kuzusu, beyzade (nazlı, özenle büyütülmüş olan)
delalokê ber dilê dayikê anasının körpe kuzusu
delalokê dê û bavê muhallebi çocuğu
delalokî rd 1. nazlıca 2. oya gibi, güzel * zarokên wê yê delalokî hene oya gibi çocukarı var
delaltî m nazlılık
delam m tortu, çökelti
delamet m görev, vazife
delandî rd kamıştırılmış (göz için)
delandin m kamıştırma (göz için)
l/gh kamıştırmak (göz için)
delaq nd/nt berber
delaqî m berberlik
delaş zo/m kuzu kuşu
delav 1.su kenarı. 2.yalak.
n 1. yalak, suvat 2. su tevzi hatı 3. su geçidi
delav (i) n 1. durum, hal * ketin delavê jinan kadın durumuna düşmek 2. durum, koşul * delavê li hevhatinê anlaşma koşulu
delav (ii) m yemlik
delavê (yekî) qam kir (birini) denemek
delavkî rd/h gelîşi gözel sulamak
delavşok m hamam
delax m dişi katır
delê kirin l/gh başlamak
deledizî m çalıp çırpma
delegasyon m delegasyon
delege nd/nt delege, murahhas
delegetî m delegelik, murahhaslık
delek zo/n kunduz (Castor fiber)
delêkirin m başlama
deleme m 1. bar (cam kaplarda oluşan tortu) 2. bj pas, bar (genellikle midenin bozulmasından ötürü dilin üzerinde oluşan beyaz tabaka)
deleme (ii) m 1. tortu, çökelti 2. rd yarı pişmiş
deleme (iii) m topaç
deleme girtin bar bağlamak
delemezek m kolostrum (gebe kadının veya memeli hayvanların meme salgısı)
delew kova burcu, 21.Ocak-19 Şubat.
delewan m kalak (tezek yığını)
delex bot/nd bir ot türü
delfîn yunus balığı.
zo/n yunus balığı (Delphinus)
delgur bnr dêlegur
delhî Delhi (paytextê Hindê).
deliandin m saçmalama
l/gh saçmalamak
delik m sıva
delikandî (i) rd sıvalı (sıvalanmış olan)
delikandî (ii) rd defedilmiş
delikandin (i) m sıvama (sıva ile kaplama)
l/gh sıvamak (sıva ile kaplamak)
delikandin (ii) m defetme, savma, savuşturma
l/gh defetmek, deflemek, savmak, savuşturmak
delikîn (i) m sıvanma
l/ngh sıvanmak
delikîn (ii) m defolma
l/ngh defolmak
delîkosefal ant/m dolikosefal
delîl yakışıklı
n 1 delil, kanıt 2.hiq delil, kanıt 3. man kanıt, delil
delîlê mirinê ta ne, yê baranê ba ne ölümün belirtileri sekerat yağmurun ki ise rüzgârdır
delîlê vî tiştî ye . ..nin resmidir * delîlê xizaniyê ye yoksulluğun resmidir
delîlet bnr delîl
delîlo m delilo halayı
delîn m 1. kamışma, karıkma 2. çatal görme (bir şeyi net görmeme)
l/ngh 1. kamışmak, karıkmak (göz için) * ez nikarim li rojê binêrim, çavên min deliyan güneşe bakamıyorum, gözlerim kamıştı 2. çatal görmek (bir şeyi net görmemek) 3. takattan düşmek
delînbar rd 1. geçirgen 2. jeo geçirimli
delînbarî m 1. geçirgenlik 2. geçirimlilik
delindêz m 1. tören, merasim 2. dinî ayin 3. Kürt hiristiyanların 14 şubatta ateş yakarak kutladıkları bir bayram
deling m 1. don, tuman, çintiyan, kadın tumanı 2. paça (pantolon, don, şalvar gibi giyeceklerde bacakların çıktığı aşağı bölüm)
delinga jinan kadın tümanı
delingdirêj rd uzun bacaklı
deliqandin m şımartma
l/gh şımartmak
deliqîn (i) m şımarma
l/ngh şımarmak
deliqîn (ii) m eniklenme
l/ngh 1. eniklenmek 2. utanmamak
deliv erd/n geçit (iki dağ arasında dar ve uzun yol)
delîv bnr delîve
delîve m 1. fırsat 2. imkan, olanak 3. mec belirti
delîvegir nd/nt oportünist
delîvegirî m oportünizm
delk (i) m oyun, dolap, hile, düzen desise
delk (ii) fîz/m sürtünme
delk (iii) m itme
delk dan l/gh 1. itmek (bir şeyi güç uygulayarak ileriye götürmek) * mase delk dan masayı itmek 2. itmek (kapı, pencece vb. gibi; güç uygulayarak açmak veya kapatmak) * hêdîka pace delk da pencereyi yavaşça itti 3. itmek (bulunduğu yerden aşağıya düşürmek) * ew delk da birkê onu havuza itti
delkandin m 1. itme, itekleme 2. defetme
l/gh 1. itmek, iteklemek 2. defetmek
delkbaz nd/nt 1. düzenbaz, düzenci, hilebaz, hileci 2. dolandırıcı 3. hokkabaz (yalanla, dolanla iş gören kimse)
delkbazî m 1. düzenbazlık, düzencilik, hilebazlık 2. dolandırıcılık 3. hokabazlık (yalanla, dolanla iş görme)
delkbazî kirin 1) düzenbazlık yapmak 2) dolandırıcılık yapmak 3) hokabazlık yapmak
delkdan m 1. itme (bir şeyi güç uygulayarak ileriye götürme) 2. itme (kapı, pencece vb. gibi; güç uygulayarak açma veya kapatma) 3. itme (bulunduğu yerden aşağıya düşürme)
delme (i) m tortu, çökelti, telve
delme (ii) m don, tuman
delme (iii) m topaç
delo nd beştaş
delodîn rd delidolu, delişmen
delodînî m delidoluluk, delişmenlik
delov m kova (genellikle içinde su taşımaya veya kuyudan su çekmeye yarayan kap)
delq m hırka
delqek nd/nt komediyen
delta erd/m delta
delû m rakkase
delûv bnr
delwe m kova
delxer m rengi yeşile çalan inek
del (Zazaki) (navdêr, mê) dêl
delak (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê li serşûxanan xizmeta xelkî dike, sertiraş
delakxane (rengdêr) sertiraşxane
delal 1. ezîz 2. hezkirî 3. bedew *"jina nedelal, çavê mirovî diêşîne, jina delal dilê mirov diêşîne"
delal bûn (lêker)(Binihêre:) delal
delal kirin (lêker)(Binihêre:) delal
delala/ê li ber dilê (yekî) bûn (biwêj) li bal kesekî gelekî birûmet û girîng bûn. hîn nû têgihîçt ku ev xezalxezala wî bû. hîn nû têdigihîçt ku delala ber dilê wî btt. a. rahman çelik
delalbûn (navdêr, mê) xweşikbûn, ciwanbûn
delalbûyî (rengdêr) (Binihêre:) delal
delalê min ji çîr jî ji şekir jî şirîntir e (biwêj) pir birûmet û hêja ye. bawer irn, baharêji bo evîndarê xwe digot: “delalê min ji .sîr jî ji çekirjî şirîntir e. (qerf)
delalet (navdêr, mê) navbeynkarî, kar di navbera du yan hin kesan de bi cih anîn, karê delalan, delalî, delalîtî, delaltî.
ji: Ji erebî: delal + -et
delalî 1. şûm, nehs 2. berkeftî, hêja *"kes delaliya kesî, bi delalî xwedî nake"
(navdêr, mê) bedewî, spehîtî, xweşikî, rindî, ciwanî, hisn, cemalî, delalbûn, taybetmendiya kesên yan tiştên delal, kesa/ê delal: Delaliya min, ez heyranî te me..
Herwiha: delalîtî, delaltî.
ji: delal + -î.
Bikaranîn: Lêker: delalî kirin. Navdêr: delalîkirin Rengdêr: delalîkirî
delalî kirin (lêker)(Binihêre:) delalî
delalî rabûn (biwêj) bi delalî û bi nazikî mezin bûn. bave şemdîn ew delalî rakiriye, ne ye zor û zehmete ye. delav qam kirin ji rewşe haydar bûn. heta hoso dehiv qam kir, wan jî kare xwe xelas kir.
delalîk (navdêr, mê) xoşewîstî, delalî, berdilî, ezîzî.
ji: delalî +-k
delalîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye delalî kirin
delalîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) delalî
delalkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye delal kirin
delalkirin (navdêr) ciwan, rinkirin
delalokî (rengdêr) eynî şikl, xweşik.
ji: delal +-okî
delamet (navdêr, mê) erk, peywir, vatinî, wezîfe, berpirsiyarî, wacib, karê ku divê kesek bike, karê ku kesek bo hatine destnîşankirin: Wan delameta xwe bi cih neanî. (Tiştê ku diviyabû wan bikira wan nekir.), rola anku dewra tiştekî: Delameta vê peyvê di hevokê de çi ye? (Ev peyv di hevokê de çi rolê dilîze?).
Bide ber: deramet.
ji wêjeyê: Formolîstên Rûsan weha çûne, ku hebûna guhêzê (xeyal) di helbestê de tiştek e, û xebitandina wê tiştekî din e. Ewana weha diçin, ku xebitandin û bi karanîna guhêzê di helbestê de ewqas giring û balkêş e, lê bi carekê çênabe, ku wêneyê helbestî bibe alava şirovekirinê. Wek nimûne, ewana weha diçin, ku îstîaُre di pexşana normal de wateyê şirove dike, lê delameta wê di helbestê de tiştekî dine; ew ji bo bandûra ciwanî di helbestê de tê xebitandin; ango wek çawa rexnevan Dr. Selah Fedil dibêje: Gava îstîaُre tiştê normal dixe awayekî nişkavî, hîngê wî dike tiştekî biyanî û ne normal. Pêre jî em dibînin, ku delameta îstîaُreyê, wek alaveke guhêzê tê guhertin..
: delametdar, delametî
delametdar (rengdêr) bierk, bipeywir, bivatinî, biwezîfe, biberpirsiyarî, biwacib.
ji: delamet + -dar.
: delametdarî delametdarîtî delametdartî
delametdarî (navdêr, mê) rewşa delametdarbûnê.
ji: delametdar + -î
delametî (navdêr, mê) rewşa delametbûnê.
ji: delamet + -î
delandî (rengdêr) avis, bi tişt, bi zik.
ji: deland + -î
delandin (lêker) li bendê hîştin, kamsojkî kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ده‌لاندن
delandin/didelîne/bidelîne 1. li bendê hiştin 2. kamsojkî kirin
delaqe (hewramî) (navdêr) pencere, pace, şibak. Kurdî: (soranî) (navdêr) şeq, qeliş, derz, kelş, kelaştin, kelişandin
delav [I] cihê guhêztina avê *"gol dibin delav, delav dibin gol" [II] 1. kurn 2. hewz
(navdêr, nêr) amûra ku heywan têde êm dixwin, delavê bizinan, delavê hespan, ciyê ku çem tê re nizm diherike ku mirov û heywan dikarin ji avê derbasî aliyê din bibin
delava kesekî qam kirin (biwêj) ji bo meriv rewş, kesayetî, xûy û xisleta kesekî fehm bike tê bikaranîn, pîvandina hal û ehwalê mirovekî ger tu dixwazî bi wî re şirîkatî bikî divê tu delava wî qam bikî
delaw (navdêr) qûnde, qûnek, homo, homoseksûel, gey.
: delawî, delawîtî, delawtî
delawî (navdêr, mê) rewşa delawbûnê.
ji: delaw + -î
delê (soranî) (lêker) dibêje.
Herwiha: dellê, elê, ellê, debêje
delegasyon (navdêr, mê) komek mirovan yên bo bicihanîna armancekê seferekê dikin derekê (bi taybetî komek ji siyasetvanan yan jî karmendan).
Hevwate: şande heyet wevde.
Têkildar: delege.
ji: Ji latînî delegare (şandin dûr/derve) ji legare (şandin).
: delegasyonane delegasyonî
delegasyonane (rengdêr) bi awayekî delegasyon.
ji: delegasyon + -ane
delegasyonî (navdêr, mê) rewşa delegasyonbûnê.
ji: delegasyon + -î
delege (navdêr) nûner, wekîl, temsîlkar, naîb, endamê/a delegasyonekê.
ji wêjeyê: Duyemîn Kongereya Asayî ya DTPê li Park Otelê bi beşdariya delegeyên partiyê û gelek nûnerên sazî û dezgehên demokratîk pêk hat.(Welat.com, 11/(2007).
ji: Ji frensî
delegetî (navdêr, mê) şandiyarî, nemayendî, şandetî.
ji: delege +-tî
deleme (navdêr, mê) kavare, vizik, virrik, gerrgerrok, zîzok, vizvizok, vîzvîzok, vizgerrik, mizhar, seyah, delleme, seyyahe, gizik, gizgizok, mizar, virrvirrok, teqol, qaq, çirçirik, pêlîstokek zarrokan e ku darikek bi nîva wê ve ye û li ser wî darikî tê zivirrandin û demek dirêj li dor xwe dizivirre berî ku bisekine, vizgerik.
Bikaranîn: Lêker: deleme girtin. Navdêr: delemegirtin
deleme girtin (lêker)qirêj girtin, gemar girtin, zengarî bûn, tebeqî bûn.
ji: deleme + girtin
delêt (soranî) (lêker) dibêje.
Herwiha: dellê, dellêt, dellêtin, delê, delêt, delêtin, ellê, ellêt, ellêtin, elê, elêt, elêtin
deleverge (Zazaki) (navdêr) verge marî, kurmancî de dêlegur.
ji: del + verg.
ji wêjeyê: Şûno, Şûno, şûno, şûno, bira şûno, şûno, şûno, heval şûno, Tîj vecîyaya gilê kûno, Bî teq-teqê tifingûno, No dem, demê delvergûn o , Bî piç-piçê cîrûnûno, Adir kot zerrê daykûno, şûno, şûno, bira şûno
delfîn (navdêr) fînmasî, ûnis, cûnek ji malbata nehengan e lê di avên meyav de dijî û bi xwe nêzî mirovan dike û wek ajelek pirr jîr têt hesibandin.
ji: fîn + masî
delhiya nû serenav, paytexta dewleta Hindistanê
delî (rengdêr) qereç, mutirb
delik parçeyek pîneyê tenik û dermankirî yê ku didine ser birînê û pê dipêçin
delikandî (rengdêr) perdaxkirî.
ji: delikand + -î
delikandin (lêker)bi delikê birîn pêçan.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ده‌لکاندن
delikandin/didelikîne/ bidelikîne bi delikê birîn pêçan
delîl 1. îsbat, birhan 2. wêran, dêran *"delîla baranê ba ye, delîla mirinê ta ye"
piştrast, palpişt, piştevan, belge, dokument, şahidî, tişta ku rastiya tiştekî misoger dike.
Bide ber: delalJi erebî
: bêdelîl, bêdelîlî, bêdelîlîtî, bêdelîltî, bidelîl, bidelîlî, bidelîlîtî, bidelîltî, delîldar, delîldarî, delîldarîtî, delîldartî, delîlî
delîl li hal bûn (biwêj) di nav rewşeke dijwar de bûn. beguman di ve nave de, xizmet û peyivîna katibe resep-siyone gelek girîng bû. heke tiştekî ku li xweşa hecî naçe bikira, delîl li halê wî hû. felat dilgeş
delîldar (rengdêr) bipiştrast, bipalpişt, bipiştevan.
ji: delîl + -dar.
: delîldarî delîldarîtî delîldartî
delîldarî (navdêr, mê) rewşa delîldarbûnê.
ji: delîldar + -î
delîlî (navdêr, mê) rewşa delîlbûnê.
ji: delîl + -î
delîn (lêker)çav li rê bûn, kamsojkî bûn. Tewîn: -del-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ده‌لین
delîn kirin (lêker) dilop kirin, çalak bûn, nixaftin, kinc kirin, şil kirin, pirijandin.
ji: delîn + kirin
delîn/didele/bidele 1. çav li rê bûn 2. kamsojkî bûn
deling devê lingê şal û derpiyan ê ku digihêje gûzekan
delinga (yekê) li delinga mêran neketin (biwêj) ji bo keçiken ku nezewicîne tê bikaranîn. bi ve meşe here, tu car an delinga we li delinga mêran nakeve. (nifir)
delînî (navdêr, mê) têçûnî, dilopdar.
ji: delîn +-î
delînkirî (rengdêr) dilopkirî.
ji: delîn +kirî
delînkirin (navdêr, mê) delandin.
ji: delîn +kirin
delîûdûmanî bûn (biwêj) pir xişîm, çalak û tor bûn. lawe misto ye piçûik xorteki delîdûmanîye lê bi rastîpir jî şîrîn e.
delîv (navdêr, mê) dem yan dirav ya şiyan hebûn ku kirina tiştekê/î: Dixwazim bi sefer biçim Kurdistanê lê min ji ber karê xwe delîv nîne. Çi gava ku delîv bikeviyê, kurd dê serxwebûna xwe ragihînin û ji ti kesî jî natirsin..
Herwiha: delîve.
Hevwate: derfet, firset, gengazî, îmkan, mical.
Bikaranîn: Lêker: delîv dan (kesekê/î yan tiştekê/î) (kesekê/î) delîv hebûn delîv ji dest dan delîv peyda kirin delîv winda kirin Navdêr (mê) : delîvdan, delîvhebûn delîvjidestdan delîvpeydakirin delîvwindakirin.
: delîvdar, delîvdarî, delîvî
delîv ji destdan (lêker)(Binihêre:) delîv
delîvdan (navdêr)(Binihêre:) delîv
delîve 1. firsend 2. îmkan, derfet 3. cihê derbasbûnê
delîvhebûn (navdêr)(Binihêre:) delîv
delîvî (navdêr, mê) rewşa delîvbûnê.
ji: delîv + -î
delîvjidestdan (navdêr, mê) (Binihêre:) delîv
delk (navdêr, mê) lêb, hîle, dekûdolab, fêl, fen, fût.
Herwiha: delik
delk dan (lêker) tehm dan, dehf dan, dehfandin, palandin, tehn dan.
ji: delk + dan
delkbaz (navdêr, mê) dekbaz, fenek, xapxapok, hîlebaz, hîlekar, fênbaz, hilebaz, fen­doyî, dexel, xapînok, felbaz, fendoyî, finasker, lêbok, firibaz, dewlok, rîpkar, fetbaz, sexrbaz, çaçûl, şarlatan, sixtekar.
ji: delk +-baz
delkbazî (navdêr, mê) xapxapokî, quldirî, firîwî, sextekarî, dekbazî, fenekî, hîlebazî, hîlekarî, fênbazî, fenbazî, fendoyîtî, dexelî, xapînokî, felbazî, finaskerî, lêbokî, firîbazî, dewlokî, rîpkarî, fetbazî, sexrbazî, çaçûlî, şarlatanî, plangerî, komplokerî.
ji: delk +-bazî
delkbazî kirin (lêker)(Binihêre:) delkbazî
dellê (soranî) (lêker) dibêje.
Herwiha: dellê, dellêt, dellêtin, delê, delêt, delêtin, ellê, ellêt, ellêtin, elê, elêt, elêtin
delleme (navdêr, mê) kavare, vizik, virrik, gerrgerrok, zîzok, vizvizok, vîzvîzok, vizgerrik, mizhar, seyah, deleme, delleme, seyyahe, gizik, gizgizok, mizar, virrvirrok, teqol, qaq, çirçirik, pêlîstokek zarrokan e ku li dor xwe dizivirre, vizgerik
dellêt (soranî) (lêker) dibêje.
Herwiha: dellê, dellêt, dellêtin, delê, delêt, delêtin, ellê, ellêt, ellêtin, elê, elêt, elêtin
dellêtin (Soranî) (lêker) dibêje.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ده‌ڵێتن.
Herwiha: dellê, dellêt, delê, delêt, delêtin, ellê, ellêt, ellêtin, elê, elêt, elêtin
delodîn (rengdêr) aqilsivik, peledîn, tirredîn, hol, cahil, nezan, nefam, bêhiş, bêaqil, xişîm, naşî, dîn, şêt.
Herwiha: dilodîn, deledîn, diledîn.
: delodînî, delodînîtî, delodîntî
delodînî (navdêr, mê) rewşa delodînbûnê, tirredîn, peledînî, bêteşetî, pêkenokî, qerfokî.
ji: delodîn + -î
delay 1. Derengketin 2. Derengmayîn
delectation Iezet, xweşî
delegate qasid
delete jê birin (jê bibe)
delhi delhî, paytextê hindê.
delicacy 1. tişta biçêj, tişta tamxweş 2. Iezzetli şey 2. nazikî, giranî, hestiyarî, hesasî, nazikî û hûrîtî, kibarî, camêrî, canikî.
delicate operation (bij.) emeliyata dijwar û xeterdar.
delicious çijdar, tehmdar, bitehm.
delight kêf
delinquent bitawan, tawandar, tawankar.
deltoid sêgoşe, sêkuje, sêguh, tişta bi şeklê sêgoşe 2. (tib.) masûlkeyê deltoid.
delal dear; honey; beloved
dear, beloved
beatiful, lovely
delaliyên min my dears
delîl evidence
(j.) proof
(n.) guide, direction
delîv opportunity
delîve opportunity, occasion
delûv (f.) pail
delakxane Friseurgeschäft
Perückenmachergeschäft
delal Bote
Herold
lieb
liebenswert
liebenswürdig
nett
schön
zart
delalî Liebe
Zärtlichkeit
Zuneigung
delekxane Friseurgeschäft
Perückenmachergeschäft
deleme beunruhigt
seelischer Kummer
delik Falle
List
delîve Gelegenheit
Möglichkeit
delk Falle
Gewandtheit
Hinterlist
Kriecherei
List
listenreich
listig
schlau
Schlauheit
Schmeicheln
Trick
delê maşhedonk(şîrê mara)-xoşrîng- xwelîşîrik; euphorbia macroclada
delal rd. delal, dilal
delalî m. delalîye, delalênî m. *delal û sîrîn delal û sîrîn
delamet m. wezîfe, erk, mîsyon n.
delas m/n. zoo. kesexur, keçelok n.
delav m. rîrne, kurnike, kurane, kurne, kurna m.
delax m. zoo. arwane, deva m.
delegasyon m. delegasyon n.
delege m/n. delege, qasid, rusîyayox, ersawîyayox n.
delegetî m. delegeyîye, qasidîye, rusîyayoxîye, ersawîyayoxîye, delegeyênî, qasidênî m.
deleme m. tort, durd, qirf, pexax, ley, xirêf n.
delew m. ast. bêdroye, kulenge
delfîn n. zoo. yunismase, delfîn n.
delik m. suyax, sebax, sewax, sîyax, suwax n.
delikandî rd. çirûsknaye, bereqnaye
delikandin lg. grûsknayene, bereqnayene, çirisknayene, bilûsknayene, çirîsnayene, zereqnayene, biriqnayene
m. desuyayis, suyaxkerdis, sebaxkerdis, dusnayis, suyaxnayis n.
lg. desuyene, suyax kerdene, sebax kerdene, dusnayene, suyax pirodayene, suyaxnayene
delîl n. delîl, qanit, bûrhan n.
delîn lng. qemesîyene, qarix bîyene (çim)
m. qemesîyayis, qarixbîyayis n.
delindêz m. merasim n.
delink m. pançik, deling, pançe, panrîk n.
deliqandin lg. fehsnayene, fehs kerdene
m. fehsnayis, fehskerdis n.
deliqîn lng. . fehs bîyene, rî girewtene, kow bîyene?
m. fehsbîyayis, rîgirewtis n.
lng. . teleqîyene, leyr ardene, çêjik ardene, kudik ardene,cewr ardene
deliv m. cog. gaban, zuxur, gever, derbend, gedug, vîyer, vile n.
delîve m. canare m., keyse m., fesale m., sope m., firsend n., meca n., fersend n., firset n., sap m., fasale m.
delk m. hencar, raûrêçe, rêzike, qayde, qural, qeyde n.
m. mistdayis, vilênayis n.
m. tane, nûske, kunês, tehn, tone, tanî, tonî, tehen m.
m. fêl/?., dame m., deke m., fend n., dolab n., hîle n.
delkbaz rd. dekbaz, hîlekar, fendbaz, hîlesaz, xapxapok, kaybaz, xaxeker, xapeker, xapanok
delkbazî m. dekbazîye, fendbazîye, xapxapokîye, hîlekarîye, xaxekerîye, xapanokîye, dekbazênî, hîlesazîye, kaybazîye, xapekerîye m.
dellal n. kizîr, telal, qîrox, delal n.
delme rd. melx, rafadan
m. tûmanî, silvalî, timanî, timon zh.
m. vizik, guvik, soqî, dual m., vizvizok, soqa, virvirok, govik n.
delo m. sesber, nustar, daqoç, sekseko, elo, xalxalo, gol, daqueç, xabcalik n.
delokis m. sesber, nustar, daqoç, sekseko, elo, xalxalo, gol, daqueç, xalxalik n.
delta m. cog. delta, mîyandawe m.
delûv m. kulenge, bêdroye, helbe, dolçe, helke, helbike, dewlçe, helkîe, elbike, elbe, dualçe m.
dele dişi köpek
delê sütleğen; euphorbia macroclada
dele- dişi (hayvan için)
deleverge dişi kurt
deli gêj, -e; xînt, e; bom, -e; xêx, -e; delu, -ye
delice otu dinêv; lolium temulentum
deligöz dikeni çertelu; centaurea iberica
delik qule (m), lane m)
delikli köfte (ince yarmadan yapılan) girda (m), kuftaya qulikere (m), kuftaya zurayine (m), gudika zuraye (m), malole (m), kuftaya yalançî (m)
delilik gêjîye (m), xîntîye (m); bomîye (m), bomênî (m); xêxîye (m), deluyîye (m)
delirmek gêj bîyene, xînt bîyene; bom bîyene, xêx bîyene, delu bîyene, hişê xo vila kerdene, aqil pernayene, aqil firnayene, aqil vîndî kerdene
delirtmek gêj kerdene, xînt kerdene, bom kerdene, xêx kerdene, delu kerdene
del wêrek, dilêr, biste, mêrxas, aza
dêl, dêhl, hin heywanên mê (wek se, beraz, şêr): dêleberaz dêleberaz, beraza mê, dêlegurg dêlegur(g), gur(g)a mê, dêlemeymûn dêlemeymûn, meymûna mê, dêleseg dêlese, seya mê, dêleşêr dêleşêr, şêra mê, dêlewurç dêlehirç, hirça mê
delak berber, porkurker, pirçkurker, sertiraş
delakxane berberxane, porkurkirinxane, pirçkurkirinxane, sertiraşxane
delal navbeynkar, berger, ajan, mezatker
delalane destheqê / destmizê navbeynkar / berger / ajan / mezatker
delandin riştin, rijandin
çipandin, dilopandin, dilop kirin
delaqe şeq, qeliş, derz, kelş, kelaştin, kelişandin
delaqe tê xistin şeq xistinê, kelaştin, derizandin, kelişandin
delb (cil / pêlav) mezin, fire
dele kirdin lerizîn, recifîn
dele, deledel lerz, recf
delê, delêt, delêtin dibêje, dibê, dibêjit, dibêjitin, dibêt, dibêjît
deleçe nazdarker, dilxweşker
deleçeyî nazdarî, dilxweşkirin
delek simor, zerdewa
delese meth, pesn, xwe yan kesek / tiştek mezin kirin yan mezin hesibandin
delîqanî bêşerm
delû aqilsivik, peledîn, hepledîn, dîn, delî, delodîn, tiredîn, hepletiraş, apter
delubîber bîber, îsot, filfil
delûkar aqilsivik
deluqel nefsmezin, qure, pozbilind
delûv setil, satil
zerik
delya bn derya
pir, gelek, mişe, zaf, zor, zêde
delyadil merd, comerd, dilfire
delyalûş xwere, bixwere, pirxwer, kesa/ê pir dixwe