Encamên lêgerînê
dar teng.
(I) 1. teng, barik, tûlik (dijberî fireh) *dar elbise cilê teng rd 2. teng (ji bo kêmberiyê) *dar sokak kuça teng *dar ve uzun oda odeya teng, ziravik û dirêj rd 3. teng (ji bo melekeyên afirîner; di wateya ne bes de) *dar düşünce ramana teng (mec) rd 4. kêm, hindik, sînordar *bu dar gelirle bir şey yapamayız em bi van dahatên kêm nikarin tiştekî bikin rd 5. teng, roja teng (tengasiya ji aliyê madî ve) *dar günde ondan biraz para almışım o kadar di roja teng de min hinek pere jê stendiye, ew qas 6. bi zorekê *akşam arabasına dar yetiştiler bi zorekê gihiyan erebeya êvarê h (II) dar, sêpê, daraxaçî, darê îdamê (dîreka ku pê mehkûmê îdamê tên daleqandin n
1. teng, barik, tûlik (dijberî fireh) * dar elbise cilê tengrd 2. teng (ji bo kêmberiyê) * dar sokak kuça teng * dar ve uzun oda odeya teng, ziravik û dirêjrd 3. teng (ji bo melekeyên afirîner; di wateya ne bes de) * dar düşünce ramana teng (mec)rd 4. kêm, hindik, sînordar * bu dar gelirle bir şey yapamayız em bi van dahatên kêm nikarin tiştekî bikinrd 5. teng, roja teng (tengasiya ji aliyê madî ve) * dar günde ondan biraz para almışım o kadar di roja teng de min hinek pere jê stendiye, ew qas 6. bi zorekê * akşam arabasına dar yetiştiler bi zorekê gihiyan erebeya êvarê h
dar (ii) dar, sêpê, daraxaçî, darê îdamê (dîreka ku pê mehkûmê îdamê tên daleqandin n
dar açı goşeyê teng, goşeyê tesik mat
goşeyê teng mat/nd
goşeyê teng mat/nd
goşeyê teng, goşeyê tesik mat (kendini)
dar açılı goşeteng mat/rd
goşeteng mat/rd
dar açılı üçgen sêgoşeya goşeteng mat
sêgoşeya goşeteng mat
dar ağacı darexaçî, sêpê, darsêpê m
darexaçî, sêpê,darsêpê m
dar atmak xwe bi zorekê avêtin (cihekî) * zavallı adam, kendini dar eve attı mêrikê reben xwe bi zorekê avête malê
dar boğaz bnr dar boğaz
dar darına hema bi zorekê, hema deqedeq
hema bi zorekê, hema deqedeq
dar gelirli desteng.
kêmdahat, kêmkar (kesê ku dahata wî kêm e û têrî debara wî nake)
kêmdahat, kêmkar (kesê ku dahata wî kêm e û têrî debara wî nake)
dar gelmek lê zor hatin, tengijîn
lê zor hatin, tengijîn
dar görüşlü kurtbîn.
kurtbîn, bîrteng, bîrtesik, tengbîn, berteng
kurtbîn, bîrteng, bîrtesik, tengbîn, berteng
dar görüşlülük kurtbînî, bîrtengî, tengbînî, bertengî
kurtbînî, bîrtengî, tengbînî, bertengî
dar gün roja teng
roja teng
dar hat xeta teng a rêhesin
xeta teng a rêhesin
dar kaçmak xwe bi zorekê jê avêtin
xwe bi zorekê jê avêtin
dar kafalı fehmkor, tênegihîştî
fehmkor, tênegihîştî
dar sokak alûle.
dar ünlü dengdêra ku bi vekireneke hindik a çeneya jêr çêdibe (di Tirkî de ev in i, ı, u, ü) rz
dengdêra ku bi vekireneke hindik a çeneya jêr çêdibe (di Tirkî de ev in i, ı, u, ü) rz
dara kêşe.
bnr daradar
1. ebr, dara, tare (tevî ebrê giraniya tiştekî) 2. ebr (giraniya ku di gerewa darayê de dikin tasika terazûyê) 3. ebr (giraniya vala a erebeya ku bar dikişine) m
1. ebr, dara, tare (tevî ebrê giraniya tiştekî) 2. ebr (giraniya ku di gerewa darayê de dikin tasika terazûyê) 3. ebr (giraniya vala a erebeya ku bar dikişîne)m
dara boğmak (yek) kirin pêsîrtengiyê (ji bo di tengiyê de ji yekî sûd wergirtin)
(yek) kirin pêsîrtengiyê (ji bo di tengiyê de ji yekî sûd wergirtin)
dara dar hema hema, bi zorekê h
hema hema, bi zorekê h
bnr daradar
dara düşme pêsîrtengî
pêsîrtengî
dara düşmek ketin tengasiyê.
1) ketin tengiyê, ketin tengasiyê, ketin destengiyê, ketin deriyê teng, bêkeys ketin (ji aliyê madî ve) 2) ketin pêsîrtengiyê, ketin tengavê, lê bûn pêsîrtengî, roj lê reş bûn
1) ketin tengiyê, ketin tengasiyê, ketin destengiyê, ketin deriyê teng, bêkeys ketin (ji aliyê madî ve) 2) ketin pêsîrtengiyê, ketin tengavê, lê bûn pêsîrtengî, roj lê reş bûn
dara düşürmek 1) xistin tengasiyê 2) xistin tengavê, xistin pêsîrtengiyê
1) xistin tengasiyê 2) xistin tengavê, xistin pêsîrtengiyê
dara gelmek 1) ketin eceleyê 2) destengî lê çêbûn (bêgav man)
1) ketin eceleyê 2) destengî lê çêbûn (bêgav man)
dara getirmek (yek) tiştek anîn eceleyê, lê ecele kirin, pêkutî dan serê
(yek) tiştek anîn eceleyê, lê ecele kirin, pêkutî dan serê
daraban pitepit, pitpitîn (pitpitîna dil, hilavêtina dil) m
pitepit, pitpitîn (pitpitîna dil, hilavêtina dil) m
daraç teng, barik *daraç sokak kuçeya teng rd
teng, barik * daraç sokak kuçeya teng rd
daracık tengalek, tengik, tengok, tengalok rd
tengalek, tengik, tengok, tengalok rd
daracıkça tengokî, tengalokî rd
tengokî, tengalokî rd
darağacı sêpê, dara darazê.
daralma tengbûn, tengbûyîn m
tengbûn, tengbûyîn m
daralmak teng bûn.
1. teng bûn, tengalekî bûn *elbise daralmış cil teng bûye 2. zor bûn, dijwar bûn *geçinmek gittikçe daralıyor xwe debarkirin her diçe zor dibe (mec) 3. tengijîn, tengav bûn l/ngh, xulqê (yekî) teng bûn l/bw (mec)
1. teng bûn, tengalekî bûn * elbise daralmış cil teng bûye 2. zor bûn, dijwar bûn * geçinmek gittikçe daralıyor xwe debarkirin her diçe zor dibe (mec) 3. tengijîn, tengav bûn l/ngh, xulqê (yekî) teng bûn l/bw (mec)
daraltıcı tengker rd/nd
tengker rd/nd
daraltma 1. tengkirin 2. tengijandin, tengavkirin m
1. tengkirin 2. tengijandin, tengavkirin m
daraltmak teng kirin, tengandin.
1. teng kirin 2. tengav kirin, tengijandin (mec) l/gh
1. teng kirin 2. tengav kirin, tengijandin (mec) l/gh
darasını almak ebra (tiştekî) kişandin
ebra (tiştekî) kişandin
darasını düşürmek ebra (tiştekî) jê kuştin
ebra (tiştekî) jê kuştin
darasız bêebr, bêdara rd
bêebr, bêdara rd
daraya atmak (veya daraya çıkarmak) heqê ebrê hesab kirin (ji bo malê ku tu qîmet pê nayê dayîn)
daraya atmak (veya çıkarmak) heqê ebrê hesab kirin (ji bo malê ku tu qîmet pê nayê dayîn)
darbe derb, şek.
1. zerp, şelp, sîxurme, şek, derb, nekse, kop, weş (ji bo lêdan û lêxistinê) *başına bir darbe vurdu şekek li serê wê da 2. derbe (bi darê zorê qelibandina hikûmetê) *askeri darbe derbeya leşken 3. derb (bûyera ku ji nişka ve bi ser yekî de tê û wî dixe halekî xerab) *bu son darbe onu büsbütün hayattan soğuttu vê derbê bi tevayî ew ji jiyanê sar kir (mec) m
1. zerp, şelp, sîxurme, şek, derb, nekse, kop, weş (ji bo lêdan û lêxistinê) * başına bir darbe vurdu şekek li serê wê da 2. derbe (bi darê zorê qelibandina hikûmetê) * askeri darbe derbeya leşkerî 3. derb (bûyera ku ji nişka ve bi ser yekî de tê û wî dixe halekî xerab) * bu son darbe onu büsbütün hayattan soğuttu vê derbê bi tevayî ew ji jiyanê sar kir (mec)m
darbe vurmak derb lêdan, şek lêdan.
(veya darbe indirmek) derb lê dan, şek lê xistin, şek lê dan, derbe lê xistin, derb daweşandin (yekî), kop daweşandin, weş danîn (yekî), zerb danîn (yekî)
darbe vurmak (veya indirmek) derb lê dan, şek lê xistin, şek lê dan, derbe lê xistin, derb daweşandin (yekî), kop daweşandin, weş danîn (yekî), zerb danîn (yekî)
darbe yanlısı derbexwaz
derbexwaz
darbe yapmak derbe kirin.
darbe yemek derbe xwarin, zerb xwarin, şek xwarin, şelp xwarin
derbe xwarin, zerb xwarin, şek xwarin, şelp xwarin
darbeci derbeker nd/nt
derbeker nd/nt
darbecilik derbekerî m
derbekerî m
darbelemek 1. derb lê dan, şek lê dan, derbe lê xistin, derbe avêtin (yekî), şek lê dan, zerb lê xistin, derbe daweşandin (...) 2. derbe !ê dan, derbe lê xistin (yek kirin halekî xerab) (mec) 3. pêşk lê xistin, jê re bûn manî (ji kirin an jî bûyîna tiştekî re bûn asteng) (mec) l/bw
1. derb lê dan, şek lê dan, derbe lê xistin, derbe avêtin (yekî), şek lê dan, zerb lê xistin, derbe daweşandin (...) 2. derbe lê dan, derbe lê xistin (yek kirin halekî xerab) (mec) 3. pêşk lê xistin, jê re bûn manî (ji kirin an jî bûyîna tiştekî re bûn asteng) (mec) l/bw
darbelenme şikestexwarin m
şikestexwarin m
darbelenmek derb lê ketin, zerb lê ketin, şek lê ketin l/bw
derb lê ketin, zerb lê ketin, şek lê ketin l/bw
darbesini tekrarlamak (darbesini yenilemek) derbe teze kirin
darbesini tekrarlamak (yenilemek) derbe teze kirin
darbımesel gotinên pêşiyan.
gotinên mezinan, gotinên pêşiyan nd
gotinên mezinan, gotinên pêşiyan nd
darboğaz derbend.
bnr dar boğaz
1. derbend, gêdûk erd/m 2. gît (rewşa bi boran a ku civak di çareseriya wê de dikeve tengasiyê) *toplum olarak bu darboğaz da atlattık wek civak me ev gît jî li dû xwe hişt (mec) n
1. derbend, gêdûk erd/m 2. gît (rewşa bi boran a ku civak di çareseriya wê de dikeve tengasiyê) * toplum olarak bu darboğaz da atlattık wek civak me ev gît jî li dû xwe hişt (mec) n
darbuka derbik, tepl, demirqe, daburqe, dimbilk (amûreke muzîkê ya jenî) m
derbik, tepl, demirqe, daburqe, dimbilk (amûreke muzîkê ya jenî) m
darbukacı derbikjen nd/nt
derbikjen nd/nt
darca tengalokî, tengane rd
tengalokî, tengane rd
darda bulunmak di destengiyê de bûn
di destengiyê de bûn
darda kalmak 1) destê (yekî) teng bûn, destengiyê de man (ji bo rewşa madî) 2) lê qewimîn, pêsîrtengî lê çêbûn, zor gihîştin (yekî)
1) destê (yekî) teng bûn, destengiyê de man (ji bo rewşa madî) 2) lê qewimîn, pêsîrtengî lê çêbûn, zor gihîştin (yekî)
dardağan 1. dartahûk, dartawik, tahûk (Milium effusum) bot/m 2. tahûk, tawik, tawî, tehû, tihok, (mêweya vê darê) m
1. dartahûk, dartawik, tahûk (Milium effusum) bot/m 2. tahûk, tawik, tawî, tehû, tihok, (mêweya vê darê) m
darende arende (Navçeyeke girêdayî Meletiyê)
dargın enirî, xeyîdî.
1. xeydan, xeyidî, sûketî, sû, sih, dilmayî, pisû 2. sar, cemidî (mec) *annem bahçe kapısında beni iki dargın kelime ile karşıladı diya min ez li ber deriyê bexçe bi du gotinên sar pêşwazî kirim rd
1. xeydan, xeyidî, sûketî, sû, sih, dilmayî, pisû 2. sar, cemidî (mec) * annem bahçe kapısında beni iki dargın kelime ile karşıladı diya min ez li ber deriyê bexçe bi du gotinên sar pêşwazî kirim rd
dargınlaşma jihevsûketin, jihevxeyîdîn, ji hevsilketin m
jihevsûketin, jihevxeyîdîn, jihevsilketin m
dargınlaşmak ji hev sû ketin, ji hev xeyîdîn, ji hev sil ketin l/bw
ji hev sû ketin, ji hev xeyîdîn, ji hev sil ketin l/bw
dargınlık xeydanî, sûketinî m
xeydanî, sûketinî m
darı garis, samîr.
1. garis (panicum) 2. gilgil, lazût (li hin herêman) bot/n
1. garis (panicum) 2. gilgil, lazût (li hin herêman) bot/n
darı darına hema bi zorekê, hema hev derxistin, hema hema h
hema bi zorekê, hema hev derxistin, hema hema h
darı unundan baklava, incir ağacından oklava olmaz bi melzemeyên xerab tiştên baş çênabe
bi melzemeyên xerab tiştên baş çênabe
darıdünya darê dinyayê, li dinyayê, gîtî nd
darê dinyayê, li dinyayê, gîtî nd
darıfülfül darfulful (Fructus Piperis longi) bot/m
darfulful (Fructus Piperis longi) bot/m
darılgan xeydok.
xeydok, tîzek, erno rd
xeydok, tîzek, erno rd
darılganca xeydokî, tîzokî m
xeydokî, tîzokî m
darılganlık xeydokî, tîzekî m
xeydokî, tîzekî m
darılma xeyîdin, enirin, tîzikîn, silikîn, sûketin, ingirîn, zîzikîn, vexeyîdîn m
xeyîdin, enirîn, tîzikîn, silikîn, sûketin, ingirîn, zîzikîn, vexeyîdîn m
darılmaca xeyd (di wateya "xeyd tune" ye de) m
xeyd (di wateya “xeyd tune” ye de) m
darılmak xeyidîn, enirîn, sorh ketin.
1. xeyîdin, sûketin, heridîn (ji bo têkilîbirinê) *dediğini yapmadığım için darıldı ji ber ku min bi gotina wê nekir, xeyidî l/ngh 2. xeyîdîn, enirin, tîzikîn, silikîn, sû ketin, ingirîn, zîzikîn, vexeyîdîn (ji bo dilmayînê) *söylediklerim hoşuna gitmedi diye darıldı ji ber ku gotinên min li hesabê wî nehat, tîzikî l/ngh 3. pê re xeyidîn, berê xwe dan (yekî) *komşu kadınları çocuğa darıldılar jinikên cîranan bi zarok re xeiyidîn l/bw
1. xeyîdin, sûketin, heridîn (ji bo têkilîbirînê) * dediğini yapmadığım için darıldı ji ber ku min bi gotina wê nekir, xeyidî l/ngh 2. xeyîdîn, enirîn, tîzikîn, silikîn, sû ketin, ingirîn, zîzikîn, vexeyîdîn (ji bo dilmayînê) * söylediklerim hoşuna gitmedi diye darıldı ji ber ku gotinên min li hesabê wî nehat, tîzikî l/ngh 3. pê re xeyidîn, berê xwe dan (yekî) * komşu kadınları çocuğa darıldılar jinikên cîranan bi zarok re xeyidîn l/bw
darıltma xeyîdandin, heridandin, silikandin, sûxistin, tîzikandin, enirandin m
xeyîdandin, heridandin, silikandin, sûxistin, tîzikandin, enirandin m
darıltmak xeyîdandin, heridandin, silikandin, sû xistin, tîzikandin, enirandin l/gh
xeyîdandin, heridandin, silikandin, sû xistin, tîzikandin, enirandin l/gh
darısı başına aqûbet li serê te be
aqûbet li serê te be
darlaşma tengavbûn, destengbûn m
tengavbûn, destengbûn m
darlaşmak tengav bûn l/ngh, desteng bûn l/ngh, ketin tengiyê l/ngh, destengî lê çêbûn l/bw
tengav bûn l/ngh, desteng bûn l/ngh, ketin tengiyê l/ngh, destengî lê çêbûn l/bw
darlaştırmak teng kirin l/gh
teng kirin l/gh
darlık tengayî.
1. tengîtî, tenganî, tengbûn (ji bo rewşa tengbûnê) 2. tengî, tengasî, tengahî, tengayî, destengî (ji bo rewşa zorbûna debarê) 3. tengavî, azerdedilî (ji bo tengijîna derûnî) (mec) m
1. tengîtî, tenganî, tengbûn (ji bo rewşa tengbûnê) 2. tengî, tengasî, tengahî, tengayî, destengî (ji bo rewşa zorbûna debarê) 3. tengavî, azerdedilî (ji bo tengijîna derûnî) (mec) m
darmadağın tertûbelav.
(darmadağınık) tarûmar, belawela, tertûbela rd
darmadağın etmek tarûmar kirin, tertûbela kirin, tar kirin
darmadağın olmak tarûmar bûn, tertûbela bûn, terq lê ketin
darmadağın, darmadağınık tarûmar, belawela, tertûbelard
darmadağın, darmadağınık etmek tarûmar kirin, tertûbela kirin, tar kirin
darmadağın, darmadağınık olmak tarûmar bûn, tertûbela bûn, terq lê ketin
darmaduman linavhevketî, kafirkeratî (ji bo rewşa tiştekî ku li nava hev ketiye) rd
linavhevketî, kafirkeratî (ji bo rewşa tiştekî ku li nava hev ketiye)rd
darmaduman etmek li nava hev xistin, berî nava hev û din dan, berî nav hev dan, kirin kafirkeratî
li nava hev xistin, berî nava hev û din dan, berî nav hev dan, kirin kafirkeratî
darmaduman olmak li nava hev ketin, bûn kafir keratî
li nava hev ketin, bûn kafir keratî
darp 1. derb, lêdan 2. lêkdan, caran mat 3. lêdan, jenîn, lêxistin mzk/m
1. derb, lêdan 2. lêkdan, caran mat 3. lêdan, jenîn, lêxistin mzk/m
darp etmek 1) lê dan, lê xistin, lêk dan 2) (ji bo pere) demxe lê dan
1) lê dan, lê xistin, lêk dan 2) (ji bo pere) demxe lê dan
darphane derbxane.
derbxane (cihö ku pere lê tê çapkirin) m
derbxane (cihê ku pere lê tê çapkirin) m
darücan derûce, şerpûg bot/m
derûce, şerpûg bot/m
darülaceze xêratxane.
cihê ketiyan, darulaceze, cihê pîr û kalên ku ji kar ketine
darülâceze cihê ketiyan, darulaceze, cihê pîr û kalên ku ji kar ketine
darülfünun zanîngeh, zanko, unîversîte m
zanîngeh, zanko, unîversîte m
darwincilik Darwînîzm (biy/fel) m
Darwînîzm (biy/fel) m
dar 1.sonektir. veren, emreden, hükmeden anlamına gelir, fermandar (buyuran gibî). 2.meyve isimlerine göre ağaçları isimlendirir. 3.idam sehpası. 4.ağaç, odun.
m 1. ağaç * dara li hewşê avludaki ağaç 2. n ağaç (kuru veya kesilmiş ise, erildir) 3.n sopa, ağaç * darê destê xwe bi ser me de dihejand elindeki sopayı bize gösterip sallıyordu 4. asa (ihtiyarların baston niyetine kullandıkları uzun sopa) 5. dar, dar ağacı 6. sap (aletler için) * darê tenbûrê sazın sapı 7. sopa (sopayla yapılan vurma) 8. odun 9. yapı, hat (vücut biçimi) * ketiye darê mêran erkek yapısına sahip olmuş * ji xwe darê te ev e tu qet çênabî zaten senin yapın bu, bir türlü gelişmiyorsun 10. şekil, tip (fiziki olarak) * lawik di darî te de bû çocuk senin tipindeydi
dar bi kurman, însan bi derdan dikeve ağacı kurt, insanı dert yer
dar bi terî ditewe (an jî vetê) ağaç yaş iken eğilir
dar bi terî neyê tewandin bi hişkî dişikê ağaç yaş iken eğilir
dar bi terî vetê ağaç yaş iken eğilir
dar bi verotinê, mirov bi gotinê ağacı kurt, insanı dert yer
dar bişkifîn l/ngh yapraklanmak
dar çandin l/gh ağaçlamak, ağaç dikmek
(an jî danîn) ağaç dikmek
dar dan binê (yekî) zoraki birine bir şeyler yaptırmak
dar danîn l/gh ağaçlamak, ağaçlandırmak
dar dikeve berê wê bi ku ve gün doğmadan neler doğar
dar dikeve kes nizane berê wê bi ku de ye gün doğmadan neler doğar
dar ji cenetê hatiye sopa cennetten çıkma
dar ji kotinê hişk dibe, mirov bi gotinê (ji hev diçe) ağacı kurt, insanı dert yer
dar ji ser qut nekirin kafasından sopayı eksik etmemek
dar ji ser serê jinan hilmeynin karnından sıpayı sırtında sopayı eksik etmeyeceksin
dar kirin l/gh 1. değneklemek, sopalamak 2. sopalamak, dayak atmak
dar lê danîn l/bw ağaçlamak, ağaçlandırmak
dar lê hatin danîn ağaçlandırılmak
dar lê pîvan l/bw kazıklamak (alış verişte aldatmak)
dar li ser koka xwe insan li ser zimanê xwe şîn tê herşey kendi kökü üzerine yeşerir
dar nîn e ku ba lê nede meyve veren ağaç taşlanır
dar şixulandin iyi sopa kullanmak
dar û ber ağaç ve ürünü
dar û derb n hat, çizgi (yüz ve vücut hatlarının her biri) * dar û derbên wê li hev in onun vücut hatları düzgün
vücut hatları (vücut biçimi) * divê ku tu dar û derbên xwe bihêvişînî vücut hatlarını koruman lazım
dar û derb xwarin sopa yemek
dar û derbê jinan lê xistin kadınlaşmak
dar û derbên (yekî) li hev in manken gibi olmak
dar û devî bi guh in yerin kulağı var
dar û diyar ndmemleket, ülke, diyar
dar xwarin l/gh dayak yemek
dara (i) rd zengin, varlıklı
dara (ii) m dara (kabıyla tartılan bir nesnenin kabıyla ağırlığı)
dara (yekî) birûskê lê xist (birinin) işleri ters gitmek, şansı yaver gitmemek
dara badayî buruk ağac
dara belgdar bot/nd melez ağacı
dara bêmêwe ji çira ye meyve vermeyen ağaç neye yarar
dara binemalê aile seceresi, soy kütüğü
dara cejna zayînê nd noel ağacı
dara ciftê nd palamut ağacı
dara deqdayî nd aşılı ağaç
dara erz bot/m sedir ağacı (Cedrus)
dara famîleyê nd secere, soy ağacı, secere
soy ağacı, soy kötüğü
dara girikî ağaççık
dara kafûrê nd kâfur ağacı
dara kimê bot/m mantar ağacı, sezü
dara laleyê bot/nd lâle ağacı (Liriodendron tulipifera)
dara lûlkirî rd aşılı ağaç
dara mêwê (an jî fêkî) meyve ağacı
dara mêwîyan meyve ağacı.
dara noelê nd noel ağacı
dara patromekirî rd aşılı ağaç
dara sapotê bot/nd sapot ağacı (Achras sapota)
dara sawan nd şemsiye biçimli, yağmurda koruyan ağaç
dara selwê nd servi ağacı
dara şengêlê bot/m çitlembik ağacı (Celtis)
dara sihr meyve vermeyen ağaç
dara sor bot/nd kızıl ağaç (Alnus)
dara tamandî rd aşılı ağaç
dara ûdê bot/nd öd ağacı (Aquilaria agallocha)
darabana bnr elbane
daraben nd bıtık ağacı
darabzûn m kapı eşiği
darajtin m 1. dökme 2. kaleme alma, yazıya dökme
l/gh 1. dökmek 2. kaleme almak, yazıya dökmek
daralînk çoban püskülü; ilex aquifolium
bot/m sarmaşık
daran m yakım
darandî rd yanık
darandin (i) m 1. yakma (ateşle yok etme) 2. tutuşturma, yakma
l/gh 1. yakmak (ateşle yok etmek) 2.tutuşturmak, yakmak
darandin (ii) m 1. serpiştirme (gelişigüzel serpme) 2. sürgüleme
l/gh 1. serpiştirmek (gelişigüzel serpmek) 2. sürgülemek
daranê nd bir oyun adı
daranxistî rd ağaç sedyeye yatırılmış (olan)
daraqûçk bnr kokilîk
daraş zo/n kartal
daraştî rd 1. kaleme alınmış, yazıya dökülmüş 2. inşa edilmiş 3. tertiplenmiş olan
daraştin m 1. yazıya dökme, kaleme alma 2. inşa etme 3. tertipleme * daraştina nivîsê yazı yazma, yazı kamleme alma
l/gh 1. yazıya dökmek, kaleme almak 2. inşa etmek 3. tertiplemek
darax m 1. düzey (bir kimsenin veya nesnenin başka kimselere ve nesnelere göre olan değer ve yücelik derecesi) 2. seviye
darayî (i) m 1. maliye 2. rd malî (mal ve para ile ilgili) 3. malî (maliyeye ilişkin, maliye ile ilgili)
darayî (ii) rd sürgülü
darayîvan nd/nt maliyeci
darayîvanî m maliyecilik
daraz m yargı, hüküm * daraza dadgehê mahkemenin hükmü
daraz ajotin hüküm sürmek.
daraz dan l/gh 1. yargılamak 2. hüküm vermek, hükmetmek
hüküm vermek
darazdan m 1. yargılama 2. hüküm verme, hükmetme
darazdanî m yargı, hüküm
darazdar yargıç, karar mercii.
darazdayîn m 1. yargılayış 2. hüküm veriş, hükmediş
darazî hiq/m 1. yargı * organên daraziyê yargı organları 2. muhakeme, yargılama
darazî kirin l/gh yargılamak
darazîkirin m yargılama
darazîya esehî açık ve kesin yargı
darazkirî hükümlü, mahkûm.
darazname ilam.
darazxwarî hükümlü, mahkûm.
darbal rd dikkatli
darbal bûn l/gh dikkat etmek, önemsemek
darbalbûn m dikkat etme, önemseme
darbehîv bot/m badem ağacı (Amygdalus communis)
darbekar bnr darbeker
darbekarî bnr darbekerî
darbeker nd/nt darbeci
darbekerî m darbecilik
darbenav bot/m diş budak ağacı (Fraxinus excelsior)
darbend m iskele (yapıların dışında keresteden kat kat kurulan, çalışmak için üstüne çıkılan çatı)
darbeng bot/m ban ağacı
darbenîşt sakız ağacı; pistacia lentiscus
darbenk bot/m sakız ağacı (Pistacia lentiscus)
darberfok bnr micirfe
darberû mazı ağacı.
bot/m pelit (Quercus)
darbeşan der/m sal
darbest sedye.
m 1. sedye, teskere 2. tabut
darbesthilgir nd/nt sedyeci
darbexwaz rd darbe isteyen kimse, darbe yanlısı
darbexwazî m darbe isteme, darbe yanlılığı
darbî m söğüt ağacı
darbindeq m fındık ağacı
darbir (i) nd/nt 1. oduncu (odun kesmeye giden) 2. m kesimi yapılmış ağaçlık
darbir (ii) zo/n kunduz (Castor fiber)
darbirî m odunculuk
darbişkêf nd bir rüzgâr adı olup tomurcukların açılmasını sağlıyor
darbûqe m darbuka
darbûqejen nd/nt darbukacı
darbûqejenî m darbukacılık
darçêlek m ağaca ip asılarak yapılan basit salıncak
darcêrk m 1. testilik 2. hayvan aracılığıyla testilerle su taşıma askısı
darcêwî bot/m akasya (Acacia)
darçiçik nd çok meyveli ağaç dalı
darçîn tarçın.
bot/m 1. tarçın (cinnamomum) 2. tarçın (bu ağacın kabuğu)
darçînî rd tarçınî
darçiqlî n 1. çatal (iki veya daha çok kola ayrılan değnek) 2. çatal (ağaç gibi şeylerin ayrılma yeri)
darçira m çıralık, çıralık odun
darcixare m ağızlık, sigara ağızlığı
darcot n çift aracı, saban
darçuqlî n 1. çatal (iki veya daha çok kola ayrılan değnek) 2. çatal (ağaç gibi şeylerin ayrılma yeri)
dardakirin asmak.
dardanîn m ağaçlama, ağaçlandırma
dardarog bot/m dere otu
dardarok pandül, sarkaç.
fîz/m pandül, rakkas, sarkaç
dardas m meşe yaprakları kesme zamanı
darde kirin l/gh 1. asmak, ağaca asmak 2. asarak idam etmek
dardebûyî rd asılı, asılmış olan
dardekirî rd 1. asık, asılı 2. asılmış olarak idam edilmiş kimse
dardekirin m 1. asma, ağaca asma 2. asarak idam etme
dardergûş n beşikte üst başı alt başa bağlayan uzun ağaç
dardest n gürz, topuz
dardeyax n sap taşımada kullanılan angıçın bir parçası
dardole n adam azmanı
dardorag bot/m dere otu
dardoxîn m uçkurluk (uçkur geçirmeye yarayan çubuk)
dardû n yakacak
darê avê nd omuzluk (su taşıma aracı)
darê binçengan nd koltuk değneği
darê çapê silme tahtası
darê coxînê nd harman ortasına dikilen direk
darê dergûş êjandin beşik sallamak
darê dinyayê nd darıdünya, yer yüzü
darê edebê ji cinetê derketiye sopa cennetten çıkma
darê hebanan dağarcıkların konulduğu yer
darê îdamê nd idam sehpası
darağacı, idam sehpası
darê jinan ji cinetê hatiye karnından sıpayı sırtında sopayı eksik etmeyeceksin, dayak cennetten çıkmadır
darê jinê ji cenetê hatiye dayak cennetten çıkmadır
darê kaşoyî nd çevgen, polo sopası
darê lehdo nd/argo hazreti sopa
darê mevşenê nd teneşir, ölü salı
darê min gopalê min rehme li dê û bavê min nuh der peygamber demez
darê miriyan nd sedye, ölü taşıma sedyesi
darê pişta (yekî) bûn (birinin) koruyanı kollayanı olmak, hamisi olmak
darê piştê ant/nd 1. bel kemiği, omurga 2. omurga (gemilerde) 3. mec bel kemiği, omurga, esas
darê rizî rd çürük, güvenilmez kimse
darê sakê bnr darsak
darê sêpikê nd idam sehpası
darê ser milan nd omuzluk, çiğindirik
darê şikandî eksikli (kadın)
darê şikestî eksik etek (kadın)
darê stûr nabe gopal ağaç yaş iken eğilir
darê tîrê nd oklava
darê xwar ne ji erdê re ne ji bêrê re dibe kendisine yaranmayan kimseye de yaranmaz
darê zorê nd kaba kuvvet, meta zori * dest avêtin darê zorê kaba kuvvet kullanmak
kaba kuvvet
darê zorê ji bihuştê hatiye dayak cennetten çıkmadır
darebî bot/m süğüt ağacı
darebih bot/m ayva ağacı
dareçe m taraça, yüksek düzlük
daregûz m ceviz ağacı
darêj döküm.
darêj (i) m 1. imla, yazım 2. wj kaleme alma, yazıya dükme, inşa
darêj kirin l/gh imla etmek
darêje (ii) m 1. dükme, külçe 2. rd dökme, döküm (kalıba dökme yoluyla yapılan nesne) 3. m akış
darêjker nd/nt derleyici
darêjkerî m derleyicilik
darêjkirin m imla etme
darêjnivîs m kompozisyon
darêjtî rd dökme * hesinê darêjtî dökme demir
darêjtin m 1. dökme (aşağıya) 2. türetme, yaratma * darijtina peyvan sözcük türetme
l/gh 1. dökmek (aşağıya) 2. türetmek, yaratmak
darêjvan nd/nt yazar, kaleme alan * darêjvanê nivîsê yazının yazarı
darêjxane dökümhane.
m dökümhane, döküm evi
darên m hamur teknesi
darên pelstrî nd iğne yapraklılar
darenan bot/m ekmek ağacı (Artocarpus incisa)
darepembû n pamuk bitkisi
daresêv bot/m elma ağacı
darêştin m akıtma
l/gh akıtmak
darêtî rd dökük, dökülmüş olan
darêtin (i) m dökme (sıvı veya tane durumundaki bir şeyi bir yerden, kaptan başka bir yere boşaltma)
l/gh dökmek (sıvı veya tane durumundaki bir şeyi bir yerden, kaptan başka bir yere boşaltmak)
darêtin (ii) m örme
l/gh örmek
darexaçî n 1. çarmıh, çarmık 2. dar ağacı
darexaçî bûn l/gh 1. çarmıha gerilmek, haçlanmak 2. asılmak, ipe gitmek
darexaçî kirin l/gh 1. çarmıha germek, haçlamak 2. asmak (asarak öldürmek, idam etmek)
darexaçîbûn m 1. çarmıha gerilme, haçlanma 2. asılma, ipe gitme
darexaçîkirin m 1. çarmıha germe, haçlama 2. asma (asarak öldürme, idam etme)
darêzer nd/nt yargılayıcı
darêzerî m yargılayıcılık
darêzger nd/nt 1. yargıç 2. yargılayıcı
darêzgerî m yargı
darêzgerîtî m 1. yargıçlık 2. yargılayıcılık
darfêkî m meyve ağacı
darfiroş nd/nt ağaç satıcısı
darfiroşî m ağaç satıcılığı
darfulful bot/m darıfülfül (Fructus Piperis longi)
dargap m 1. tuzak (kuşları yakalamaya yarar araç veya düzen) 2. mec tuzak, söz tuzağı * di dargapê de ew girtin onu tuzakta yakaladılar
dargeh (i) m ileri gelenlerin yeri
dargeh (ii) m ağaçlık
dargêlaz bot/m kiraz ağacı (Cerasus avium
dargelyaz bot/m kiraz ağacı (Cerasus avium)
dargenek bot/m kene otu
dargerînek bot/m sarmaşık
dargerîng bnr darngerînk
dargerînk bot/m sarmaşık
dargivîj bot/m alıç ağacı (Crataegus)
dargivîşk bnr dargivîj
dargulî n 1. çatal (iki veya daha çok kola ayrılan değnek) 2. çatal (ağaç gibi şeylerin ayrılma yeri) 3. çatallı ağaç
dargur (i) bnr dargurd
dargur (ii) n iri sırık
dargurd m gergi iplerini askıya alan değnek
darguvok bot/m bir bitki
dargûz bot/m çeviz ağacı
dargwîn nd kâfur ağacı
dargwînik nd kâfur ağacı
darheblênek bot/m bir tür sarmaşık bitkisi
darhêjîr bot/m incir ağacı
darhelîlk bulamaç karma değneği
darhinar bot/m nar ağacı
darhirmî bot/m armut ağacı (Pirus Communis)
darî m Darice (Dari dili)
darî kirin l/gh göstermek
darîçav rd 1. açık, alenî, belirgin, bariz 2. gözler önünde
darîçav bûn l/ngh belirginleşmek, belirmek (iyice anlaşılır ve görünün bir durum almak)
darîçav kirin l/gh 1. belirginleştirmek 2. gösterme, gözler önüne sermek
darîçavan rd 1. ap açık, besbelli 2. sabit (gerçekliği tespit edilmiş, kanıtlanmış olan) 3. elle tutulur gözle görülür (veya dille anlatılır) (bi)
darîçavan ketin göze ilişmek, göz göze gelmek
darîçavbûn m belirginleşme, belirme (iyice anlaşılır ve görünün bir durum alma)
darîçavbûyîn m belirginleniş, beliriş
darîçavî m 1. ap açıklık 2. belirginlik
darîçavkirî rd 1. belirginleştirilmiş olan 2. gösterilmiş, gözler önüne serilmiş olan
darîçavkirin m 1. belirginleştirme 2. gösterme, gözler önüne serme
darihoştî rd kazılmış (kesici bir aracı sürterek bir şeyin yüzündeki tabakayı kaldırmış olma)
darihoştin m kazıma, kazıyış (kesici bir aracı sürterek bir şeyin yüzündeki tabakayı kaldırma)
l/gh 1. kazımak (kesici bir aracı sürterek bir şeyin yüzündeki tabakayı kaldırmak) 2. kazımak (kesici bir araç kullanarak silmek, çıkarmak)
darijan m döküm
darijandî rd 1. dökük, dökülmüş olan 2. akıtılmış olan
darijandin m 1. dökme (sıvı veya tane durumundaki bir şeyi bir yerden, kaptan başka bir yere boşaltma) 2. dökme (döküm yapma) 3. akıtma
l/gh 1. dökmek (sıvı veya tane durumundaki bir şeyi bir yerden, kaptan başka bir yere boşaltmak) 2. dökmek (döküm yapmak) 3. akıtmak
darijêner nd/nt dökümcü, dökmeci
darijênerî m dökümcülük, dökmecilik
darijîn m 1. dökülme 2. akma (aşağıya, yere düşme)
l/ngh 1. dökülmek 2. akmak (aşağıya, yere düşmek)
darijîner nd/nt dökümcü
darijînerî m dökümcülük
darijtin bnr darêjtin
darik n ağızlık, çubuk (sigara içmek için kullanılan uzun ağızlık)
n 1. ağaççık 2. değnek, sopa 3. çirpi 4. çomak
darika zavê nd gelin alayını bekleyen damadın yanında süslenen özel olarak hazırlanmış ağaç (veya ardıç ağacı)
darikê (yekî) tê de hebûn (bir şeyde) parmağı olmak
darikê cigareyê sigara ağızlığı
darikê cixareyê nd sigaralık, sigara ağızlığı
darikê çortan nd çökelek kurutunu çözdürme değneği
darikê defê davul tokmağı
darikê diranan nd kürdan
darikê êvarê nd karasabanın bir parçası, ölçü için
darikê hevdelê nd 1. bulamaç sopası 2. mec fesat, kışkırtıcı
darikê nav tirafê 1) körükleyici, körükçü, fitneci 2) savaş çığırtkanı
darikê navê bot/nd orta damar
darikê qelûnê nd pipo çubuğu
darikê sibê nd karasabanın bir parçası, ölçü için
darikê tîrê nd oklava
darikê xwe kirin nava gû û tev dan bok karıştırmak (bir işi bozacak biçimde davranmak)
darîkirin m gösterme
darikok n 1. ağaççık 2. odunsu sapçık (pamuk bitkisi sapı gibi)
darîn l/ngh 1. yanmak (birleşiminde karbon bulunan maddeler, ısı, ışık yayarak kül durumuna geçip yok olmak) 2. tutuşmak (ateş almak, yanmaya başlamak) 3. hüküm sürmek
darîn (i) rd ağaç, ağaçtan (ağaçtan yapılma) * lotkeya darîn ağaç tekne
darîn (ii) m 1. yanma (birleşiminde karbon bulunan maddeler, ısı, ışık yayarak kül durumuna geçip yok olma) 2. tutuşma (ateş alma, yanmaya başlama) 3. hüküm sürme
darincas bot/m kara erik ağacı
darinde m finans, malî
darîner nd ateşleyici
daring hammadde.
m özdek, madde, element
daringî rd 1. maddesel, maddî 2. fiz maddesel, maddî
daringî bûn l/ngh maddeleşmek
daringîbûn m maddeleşme
daringîtî m maddîlik
daringperest nd/rd maddeci
daringperestî m maddecilik
darînî rd 1. ağaçsı 2. ağaçtan (ağaçtan yapılma)
daristan m 1. orman 2. ormanlık
daristana mezin nd vahşî orman
daristanbûn m ormanlaşma
daristanok m koruluk
daristanvan nd/nt ormancı
daristanvanî m ormancılık
darişte m 1. dükme, külçe 2. rd dökme, döküm (kalıba dökme yoluyla yapılan nesne) 3. kîm alaşım 4. rd katkılı, alaşımlı
dariştî (i) rd döküm, dökme
dariştî (ii) rd 1. türemiş 2. rz türev
dariştin (i) m 1. dökme (sıvı veya tane durumundaki bir şeyi bir yerden, kaptan başka bir yere boşaltma) 2. dökme (döküm yapma)
l/gh 1. dökmek (sıvı veya tane durumundaki bir şeyi bir yerden, kaptan başka bir yere boşaltmak) 2. dökmek (döküm yapmak)
dariştin (ii) rz/m 1. türetme 4. düzenleme, yapma
l/gh 1. türetmek * peyvên nû dariştine yeni kelimeleri türetmiş 2. düzenlemek, yapmak
dariştingeh m dökümhane, döküm evi
dariştinî rz/m türev
dariştinzan nd/nt köken bilimci
dariştinzanî m köken bilimi
dariştinzaniyî rd köken bilimsel
darivandin m 1. süzme 2. çökeltme
l/gh 1. süzmek 2. çökeltmek (sıvılar için)
darivîn m 1. süzülme 2. çökelme
l/ngh 1. süzülmek 2. çökelmek (bir sıvı içinde erimiş katı bir madde sıvının dibine çökmek)
darizandin yargılamak, hüküm vermek, hükmetmek.
m yargılama
l/gh yargılamak
darizîn yargılanmak, hakkında hüküm verilmek.
m yargılanma
l/ngh yargılanmak
darkaqîtko m çelik çomak
darkarçik bot/m armut ağacı
darkarçîn m armut ağacı
darkenêr bot/m mahlep (Prunus mahaleb)
darkêrgû bot/m tavşanın kabuklarının soyup yediği bir yabani ağaç
darkêş nd/nt 1. ağaç taşıyıcı 2. odun taşıyıcı
darkêşî m 1. ağaç taşıyıcılığı 2. odun taşıyıcılığı
darketin l/gh 1. çıkmak 2. bitki boy vermek * kereng darket kengerler boy verdi
darkevot bot/m şimşir ağacı
darkilor m oklava, merdane
darkirin m 1. değnekleme, sopalama 2. sopalama, dayak atma
darkiro bnr darkirok
darkirok zo/m ağaçkakan (Picus)
darkofî n kadın başlığı olan hotoz kasnağı
darkok n ağaçcık
darkoke zo/m ağaçkakan (Picus)
darkol (i) zo/m ağaçkakan (Picus)
darkol (ii) m kızak yapımında kullanılan ağac
darkolik n tandır ve ateş karıştırma değneği
darkolk n ateş karıştırma değneği
darkudik nd bir çocuk oyunu
darkudk bnr darkudik
darkulav n bir dokuma aracı
darkuncî bot/m susam sapı
darkuncîk bnr darkuncî
darkut n tokmak, ağaçtan tokmak
darkutik ağaçkakan.
darkutik (i) n çelik (çelik çomak oyununda iki ucu sivri kısa değnek)
darkutik (ii) zo/m ağaçkakan (Picus)
darkutînek zo/m ağaçkakan (Picus)
darkutk m çocuklar tarafında sopayla oynanan bir oyun
darkutok zo/m ağaçkakan (Picus)
darkutokê kesk zo/m yeşil ağaçkakan
darlastîk m sapan, kuş sapanı
darlêdanîn m ağaçlandırma
darlêpîvan m kazıklama (alış verişte aldatma)
darloq n loğlama ağacı
darlox bnr darloq
darmazî bot/m meşe ağacı
darmehlî m tapan ağacı
darmêw bot/m asma ağacı
darmêwe bot/m meyve ağacı
darmişar n karık açma, yapma aracı
darmisas m 1. üvendire 2. bizlengiç
darneqêlk zo/m ağaçkakan (Picus)
darniklok zo/m ağaçkakan (Picus)
darnikrok bnr darniklok
darniqrok zo/m ağaçkakan (Picus)
darnixûn m ağaçtan kapak
darnixûn kirin l/gh (bu kapakla) ağzını kapatmak
darok n 1. ağaççık 2. yas ağacı
darokî rd 1. ağaçsı 2. bot odunsu
darokî bûn l/ngh 1. ağaçlaşmak 2. odunlaşmak
darokîbûn m 1. ağaçlaşma 2. odunlaşma
daroxa vergi memuru.
daroxe nd/nt polis müdürü
darpemûk n pamuk bitkisi sapı
darpişt m atkı için gergi iplerini alt üst eden araç
darqalib n kerpiç kalıbı
darqelûn m çubuk, tütün çubuğu, pipo (sigara içmek için kullanılan uzun ağızlık)
darqesp palmiye.
bot/m hurma ağacı
darqewan n baston yapımında kullanılan bir demir alet
darqeysî bot/m kaysı ağacı
darqirase m üzüm posasını sıkmada kullanılan bir tür ilkel mengene
darqîtik m çelik çomak
darqîtk bnr darqîtik
darqulîk n 1. çatal (iki veya daha çok kola ayrılan değnek) 2. çatal (ağaç gibi şeylerin ayrılma yeri) 3. kuş sapanı
darrim m mızrak sapı
darsak m tapanın ana çatısını oluşturan çatal ağaç
darsamî n boyunduruk aracında, hayvanların başlarına geçirilen iki ağaç
darsap bnr darşixre
darşekok bot/m ahlat ağacı (Pirus piraster)
darşengêl bot/m çitlembik ağacı (Celtis)
darsêpê m dar ağacı
darsêpî m darağacı, idam sehpası
darsêv elma ağacı.
bot/m elma ağacı
darşîlan bot/m kuş burnu (ağacı)
darsim zo/nd ağaç yapraklarını yiyen böcek
darsimaq bot/m sumak ağacı
darsinc bot/m iğde ağacı
darsindir n dibek tokmağı
darşixre m ağaçtan sap taşıma askısı
darsor bot/m kızıl kabak
darspî bot/m akça ağaç (Acer)
dartahûk bot/m dardağan ağacı)
dartaş bnr dartraş
dartawik bot/m dardağan ağacı
darteam bot/m meyve ağacı
darteng erd/n 1. geçit (iki dağ arasında dar ve uzun yol) 2. geçitin en dar kısmı
darterm m sedye, teskere
dartewên ağaç dallarına yetişmek için kullanılan uzun kanca.
dartîr m oklava
dartiraf n köseği (ateş karıştırmaya yarayan odun)
dartirafk n köseği
dartizbî bot/m tesbih ağacı
dartraş nd/nt doğramacı, marangoz
dartraşî m doğramacılık, marangozluk
dartû bot/m dut ağacı (Morus)
dartukok zo/n ağaçkakan
dartûn m makara
darû m derman (ilâç)
darûbest bnr darbest
darûcan bot/m 1. kara çayır (Lolium) 2. pirinç kabuğu
darûk bot/m çam (Pinus)
darulaceze m darülâceze
darvanî nd/nt oduncu (odun kesmeye giden)
darvanîtî m odunculuk
darveroj nd/nt ağaç oymacısı
darverojî nd/nt ağaç oymacılığı
darwînîzm m Darwincilik
darwişne bot/nd vişne ağacı (Cerasus vulgaris)
darxîç m tahtarevali ’pêpence qilince’ tekerlemesiyle oynanır
darxir rd 1. silme, sıvma, labalep, silme dolu, tepeleme (taşacak kadar dolu olan) 2. h sıvama, silme (ağzına kadar dolu)
darxistî rd asılı
darxûn m 1. ağaçtan kapak (özellikle içinde yemek pişirilen ve kazan, gibi büyük kapların üzerini kapamak için kullanılır) 2. yastağaç
darxurme bot/m hurma ağacı
darxwarî rd dayak yemiş olan
darxwarin m dayak yeme
darzeytûn bot/m zeytin ağacı
dar 1. cureyekî hêşînahiya li ser rûyê erdê ye û mêweyan dide 2. darik *"heta ku se hêstî nekojê, dar li sêrî nakeve"
1. riwekên bi qurm û bilind (navdêr, mê) riwekên bi kok anku qurm û çeq û pel û bi gelemperî çendîn metreyan dirêj e, çeqê yan qurmê darê (bi taybetî dema bo şewitandinê yan jî wek beşek avahiyekî tê bikaranîn), her tiştê bi dirûvê xwe dişibe daran: dara binemalê(navdêr, nêr) doqişk, şiv, şivtan, darik, çov, ço, çîv.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: دار kurdî-kirîlî: дар.
Bide ber: êzing, terraşBinere.
Herwiha: çeq, çilû, kok, pel qurm.
Bikaranîn: dar birrîn, dar çandin, dar şên bûn, dar şên kirin.
ji wêjeyê: Dara sêvê. Ev (a) ya ku li ser bêjeya dar zêdebûyî hişt ku bêje şêweya xwe biguhere. Ev destnîşana morfolojî, ji bo zayenda mê ye û di warê mêjerê de, yekhejmar e (tak e). Nimûneya darê min ev guherîna bi (ê) yê dide xuyanîkirin ku nêr e û tak e. Îcar pirs, çawa dikare dar di eynî wextê de, nêr û mê be? Di haletê pêşiyê de mê ye û dar şîn e, di haletê duyê de, dar bi erkê şivê (şivik/ dara hişk) radibe, bi vê yekê em dibînin ku ne tinê guhartin di şêweyê de, çê bû her weha jî, di watayê de..
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: dar, darext, dare, Kurdî (Soranî): dar, dirext, Kurdiya başûr: dar, Lekî: dar, Zazakî: dare (m), Hewramî: dar.
ji: Ji Proto-hindûewropî dóru (dar belkî ji deru- xurt, qayim), Proto-aryayî dāru, têkildarî ????? (dāuru) ya avestayî, ???? (dāruv) ya farisiya kevn, dār ya pehlewî, دار (dar) ya farisî, dar ya zaravayên din yên kurdî: hewramî, soranî, zazakî. Hevreha दारु (dā́ru) ya sanskrîtî, δόρυ (dóry) û δρῦς (drỹs) yên yûnaniya kevn, дерево (derevo) ya rusî û gelek zimanên din yên slavî, dair (berrû) ya îrî, tree ya inglîzî û trä ya swêdî. Proto-hindûewropî: dóru (dar), belkî ji deru- (xurt, qayim) Proto-aryayî Avestayî: dāuru- (dar) Middle Persian: dār (dar) Farisî: dār (dar) Kurmancî: dar (dar) Kurdî (Soranî): dar (dar) Hewramî: dar (dar) ...Zazakî: dar (dar) Sanskrîtî: dru- (dar) Yewnanî: drys (dar) Înglîzî: tree (dar) ... Çavkanî: Horn p.157, Watkins p.102, MacKenzie P.138, Etymonline , Hevreh: durist.
: darananas, darbahîv, darbirr, darbirrî, darçîn, darçînî, darfindeq, darfisteq, spîndar, dargilyaz, dargûz, darhejîr, darhilû, darhinar, darik, daristan daristanî, darî, darîn, darîn, darkoke, darkutik, darlîmon, darmijmij, darmoz, darnektar, darpirteqal, darqesp, darsêv, dartirî, darwîşne, darxox, darxurme, darzeytûn
dar bir verotinê, mirov bi gotinê (biwêj) bi axaftinê ve mirov dikare tiştinan bide fêr kirin. bi xweşikahiye bibêje lawo! dar bir verotinê, mirov bi gotinê.
dar bitû ye, xwedî bi tûle ye (biwêj) yên ku malên wan hebin, hêza wan a xwe parastinê jî heye. maı û milk dibe sedema hêzê jî. çand û zanebûnê jî. dûr bitû ye, xwedî bitûle ye.
dar bûn (lêker) çiq kirin.
ji: dar + bûn
dar çandin (lêker)dar danîn.
ji: dar + çandin
dar danan (lêker) dar danîn.
ji: dar + danan
dar danîn (lêker)(Binihêre:) dar
dar de kirin /bi dar ve kirin 1. îdam kirin 2. hilawestin, daliqandin
dar dikeve, (gelo) berî bi kû ve (biwêj) dawî wê çawa be, li ku bisekine, kes nizane. wisa peşîn xeber nede, ıca hela dar dikeve gelo berî bi ku ve?!
dar kirin (lêker)(Binihêre:) dar
dar li kewê neket, kew li darê ket (biwêj) hm: kevir li kewê neket, kew li kêvir ket.
dar û pil (navdêr)leyistinek zarokan
dar xistin (lêker)darda kirin.
ji: dar + xistin
dar xwarin (lêker)(Binihêre:) dar
dar-us selam (navdêr, mê) (îslam) welatê aştiyê, welatê ku îslam lê serdest e, ne kufristan.
Herwiha: darusselam.
Dijwate: dar-ul herb.
Bide ber: tabî.
ji wêjeyê: Hemdê bêhed bo Xudayê alemînEw Xudayê da ye me dînê mubînEm kirine ummeta xeyr-ul beşerTabiê wî muqtedayê namûwer. Ew Xudayê malikê mulkê ezîm Daye me mîrasa Qurana Kerîm Dînê me kir kamîl û nîmettemam Yenî da me Ehmed û dar-us selam(Melayê Batê: Mewlûd, serhed.org, jêgirtin 8/2010).
ji: Ji erebî: welatê aştiyê
dara hesabdariya heyiyên dûgelê; maliye
dara dan (lêker)(Binihêre:) dara
dara erz sedre, wurz, sedar (Cedrus).
ji: da- +- +erz
dara ketî, yê bivirê xwe lê bidin pir in gotina pêşiyan dara ku li ser piyan be tu kes bi hêsanî nikare wê ji cîhê wê bileqîne, lê piştî ku ket erdê li per piyan e, her kes bihêsanî dikare bivirê xwe lê biceribîne. ji bo civakê jî wiha ye, civaka bê hêz bê xwedî bê reh herkes ji xwe redika mal û pê dilîze. mirovên bindest an ketî û lawaz jî herkes qerfê xwe pê dike an dixaze çoyê xwe li ser serî kilbike. lê mirov û ciwakên bi hêz xwedî pişt kes nikare nêzî wan bibe.
dara kevn jêhatî, kevneşerker, serhatî.
ji: da- +- +kevn
dara ku berê wê naxwim, av nadim (biwêj) tenê li berjewendiyên xwe fîkirîn. ji min re çi, peşeroj, nwşeroj, dara ku berê wê naxwini, av nadim
dara mazî kelema valonyayê, dara berûyê.
ji: da- +- +mazî
dara mirazê, mirazê (yekî) kirin (biwêj) daxwaza yekî bi cih anîn. dara mirazê, mirazê wî kirîye, êdîji wê zêdetir çi dixwaze?
dara nizm teraş, dêhl, verenîn, gemirandin.
ji: da- +- +nizm
dara nû dara teze.
ji: da- +- +nû
dara pûç bûn (biwêj) her çiqas xuyang xweş bê xuyän jî naverok vala bûn. “çav bi bejn û bala kurê xwe ketine, lê nizanin elam pfiç e. yekî bêhiş û feresat e. sîme semend
dara qetlê bûn (biwêj) bûn bela, dev jê bernedan. ez çawa bikim, ev bûye darn qetlê, devji min bernacle.
dara reş narewan.
ji: da- +- +reş
dara şikestî bûn (biwêj) bêhêz, bêderfet, û qels bûn. heta ku jin “darci şikestî’’ be, civak jî ji şikestinê rizgar nabe.
dara xebatkara tim bi ber e gotina pêşiyan xebatkar hertim ji bo karekî an barekî henin, tim bar li ser milê wan in. ku yek bibêje ez dê xebatê jibo tiştekîbikim divê bar hilgire ser milên xwe. dema dawiya xebatê tê jî mîsoger tiştek tê holê. wekî xebatkarê kargehaerebeyan, dawiya xebatên wan erebe çê dibe.
daradan (navdêr, mê) (Binihêre:) dara
daralînk lavlavk, laflafokbadek, dargerîng, dargerinek, pêçek, texzel.
ji: da- +- +lînk
darandî (rengdêr) şewitî, sotî, şewitandî, sotandî, şewatok, şewitok.
ji: darand +-î
darandin (lêker)dadan, (agir) pêxistin, zornaxkirin, zirzekirin, zornax kirin, zirze kirin, vêxistin, pêxistin, ayişandin, agir kirin, arandin, berdan. Tewîn: -darîn-.
ji: dar +-andin
daraş balindeyek e
(navdêr) firrindeyek gir û dirrinde ye, eylo, elih, qertel, xerdel, hiloNêzîk, baz.
: daraşane, daraşgir, daraşgirî, daraşî
daraşane (rengdêr) bi awayekî daraş.
ji: daraş + -ane
daraşgir (navdêr, mê) kesê/a daraşan digire.
ji: daraş + -gir
daraşgirî (navdêr, mê) karê daraşgiriyê.
ji: daraşgir + -î
daraşî (navdêr, mê) rewşa daraşbûnê.
ji: daraş + -î
daraştin (lêker) vesazkirin, veçêkirin, verastkirin, sazkirin, sazandin, tertîpkirin. Tewîn: -darêş-.
ji: daraş +-tin
darav (navdêr, mê) darav, binemal, dûnde, silale, zurryet, ûcax, malbat, ajar, komrig, eylet, dol, şecere, ayle, secere.
Herwiha: sulale.
Bide ber: silal.
ji wêjeyê: Serokê partiya MHP-ê Devlet Bahçeli van rojan pir bi ser AKP-ê de diçe û wê bi piştgiriya serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî û başûrê Kurdistanê tawanbar dike. Dewlet Bahçelî êrişî Mir Dengir Mehmet Firatê arîkarê serokwezîrê tirkan Recep Tayyip Erdoganî kir û got ew li gor “secereya bapîrê xwe hereket dike”. Mir Dengir Mehmet Firat kurd e û behsa serokkomariya wî ji bo Tirkiyeyê têt kirin..
ji: Ji erebî şecere (dar)
darax (navdêr, mê) ast, pile, rade, derece, sewiye, hîza, tax, hindav, teng, rêgar, bilindahî yan nizmahiya tiştekî.
: daraxî
daraxaçî sêpê.
ji: da- +- +xaçî
daraxî (navdêr, mê) rewşa daraxbûnê.
ji: darax + -î
darayî têkildarî heyiyên dûgelê; malî
(navdêr, mê) diravî, aborî, pareyî, pereyî
darayîkirin (navdêr, mê) paredan.
ji: darayî +kirin
darayîvan (navdêr, mê) pisporê darayî.
ji: darayî +-van
daraz qerar, biryar
qezaî, dadpirs û dadgêrr.
ji: ji farisî dadrisî ji dad + risandin (gihandin, birin) anku dadrisanden (> darizandin) birin dad(geh)ê..
Bikaranîn: Lêker: daraz dan. Navdêr: darazdan
daraz dan (lêker)(Binihêre:) daraz
daraz danîn (lêker)(Binihêre:) daraz
darazdan (navdêr, mê) (Binihêre:) daraz
darazdanî (navdêr, mê) daraz, darêzgêrî, hukm.
ji: darazdan +-î
darazî (navdêr, mê) dehke, dadgerîn, muhakeme.
ji: daraz +-î
darazîkirin (navdêr, mê) daraz.
ji: darazî +kirin
darazxwarin (navdêr, mê) (Binihêre:) daraz
darbaz (navdêr, mê) cadûbaz.
ji: dar +-baz
darbecî (navdêr) kesên ku bi darbeyên leşkerî hikûmeta sivîl hildiweşînin û dewletê digirin destê xwe.
Herwiha: darbeçî darbeker derbecî derbeçî derbekar derbeker.
ji wêjeyê: Generalên Tirkiyeyê yên darbecî û ergenekoncî mîada xwe dagirt û herî dawiyê serokerkan û serqumandarên hêzên esasî yên ordiya tirkan alaya teslîmbûnê li hemberî hikûmeta sivîl hilda. Di heman demê de rêberê PKK-ê Abdullah Ocalan bêçaretiya xwe îlan kir û got ew wekî “taşeron” jî hêdî bi kêrî tiştekî nayêt û teslîm bû..
ji: darbe + -cî.
: darbecîtî
darbecîtî (navdêr, mê) rewşa darbecîbûnê.
ji: darbecî + -tî
darbekarane (rengdêr) bi awayekî derbekar.
ji: derbekar + -ane
darbekirin (navdêr) gurz lêdan, jinav birin
darbendkirin (navdêr)girtina banî bi daran, nixavtina banî
darberî (rengdêr) dareke li çiyayên kurdistanê ya mî eye û çembera neteweyîya kurdane, dara berî
darbest 1. tabûta miriyan 2. çardara ku pê nexweş tên neqilkirin
tabût, çardara ku pê nexweş tên neqilkirin
darbir cureyekî sewalên darkoj e
darbirîn (navdêr, mê) dema mirov daran di bire, darperçekirin
darbiro daran bibir, gumana xwe ji xwedê nebir (biwêj) divê hêvî her tim hebe. darbiro daran bibir, gumana xwe ji xwedê nebir. çi dibe hila hibe, divê mirov bôhôvî nebe.
darbirr (navdêr) kesa/ê ku daran dibirre(navdêr, nêr) bivir, amûrê ku dar pê tên birrîn.
Herwiha: darbir zazakî: torzîn (n).
Dijwate: darçîn.
ji: dar + -birr.
: darbirrî, darbirrk
darbirrî (navdêr, mê) rewşa darbirrbûnê.
ji: darbirr + -î
darbirrîn (lêker) tomarkirin.
ji: darbirr +-în
darçandin (navdêr, mê) bidarkirin.
ji: dar +çandin
darcigark (navdêr, nêr) darkek kunkirî(simtî) serekê wî cigarê di êxinê û yê dî di kene di devê xweda dwîkêla cigarê têra hi di kê in, basik, :darcigarkê bapîrî ji darê kinêre
darçîn cureyekî darên ku hem berên wê ên hişkkirî hem jî ew bi xwe tê kelandin û ava wê tê vexwarin
1. riwekek û biharata wê (navdêr, mê) riwekek e ku bi taybetî li germistanên Asyayê peyda dibe û qelpên wê wek biharat tên bikaranîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: دارچین.
Bide ber: karçîn.
ji wêjeyê: Darçîn: Hormonan dide şixulandin û hêza mirovî ya cinsî zêde dike. Mirov dikare bi qandî kevçiyekî qahweyê bavêje qedehekê û mîna çayê vexwe. Mirov dikare bi ser şêraniyê û şorbeşîr û mehlebiyê de werbike.(Nefel.com, 7/2007).
ji: hevreha farisî دار چينى (dar-i çînî: dara çînî), pehlewî dari çênîk (dara çînî), ji dar ji Proto-hindûewropî + Çîn jicini. դարչին (darčʿin) ya ermenî, дарчын/darçın ya azerî û tarçın ya tirkî ji zimanekî îranî hatine wergirtin..
: darçînî. Navê zanistî: Cinnamomum verum Cinnamomum zeylanicum
darçînî (navdêr, mê) rewşa darçînbûnê.
ji: darçîn + -î
dardanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) dar
dardekirî (rengdêr) daleqandî, hilawistin, hilawistî, îdamkirî, aliqandî
dardekirin (navdêr) li sêdarê dan, Kuştina bi awayê ku zindiyekî ji stû ve bête daleqandin û ji ber şidîna benê li stû nekaribe bêhnê bide û bistîne
dardêrînk (navdêr, mê) darikên duçeq yên texeyên çilû li ser tên danîn daku sewal jê bixwin.
ji: dar + dêrî + n + -k.
: dardêrînkî
dardêrînkî (navdêr, mê) rewşa dardêrînkbûnê.
ji: dardêrînk + -î
dardînk (navdêr, mê) darekê dutaye serê wî yê stûr di erdî ra kirîye ûduserên din serevrazin alîka ter îmîna çilî rwîsî giya û htd dixin nav jibo candar bi sanahî bi gehinê û bi xun herwesa da ne keve erdî û pîs ne bi be
darê dinyayê (navdêr, nêr) dinya, ne axret: Li ser darê dinyayê.
ji: ji erebî دار (dar: mal, war) + dinya
darê ji binî nebir gotina pêşiyan ku mirov darê ji binîve bibire careke din şîn nayê.hertişt wiha ye, dema mirov û hinekî din ji hevdû bixeyide divêmirov bifikire ku rojekê mirovê li hev bihesile. ji ber wê yekê jî divê mirov ji binî de têkiliyan qut neke. alavek jimirov re demekê ne pêwist be, divê mirov wî alavî neavêje, mirov bifikire ku dê rojekê pêwist bibe.
darê piştê bûn (biwêj) bi gelemperî ji bo exrebeyên zêde nêzîk tê bikaranîn. têkulyën we qet ne baş in, cjaşo hûn darê pîştci hev in?
darê zorê (navdêr, mê) zilm, zor, zordarî, stem, zordestî, kotekî, zalimtî, tade, mecbûrî, bêdilî, zorî, neheqî, xedre, kotek.
Herwiha: zordarîtî, zordartî.
ji: dar + -ê + zor + -ê
darebî (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) Dara derewîn e.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
darêj (navdêr, mê) vekît, rastnivîsî, rênivîsî, verês, îmla.
Bikaranîn: Lêker: darêj kirin. Navdêr: darêjkirin
darêj (darêje) qalibkirî, rokirî
darêj kirin (lêker)(Binihêre:) darêj
darêjdan (navdêr, mê) qalib, qapîlke, darêjgeh.
ji: darêj +dan
darêje zêr, dariste, gûfik, genîbûn.
ji: da- +
darêjek (navdêr, mê) çerxika kursîkê.
ji: darêj +-ek
darêjgeh (navdêr, mê) qalib, qapîlke, darêjdan.
ji: darêj +-geh
darêjî (navdêr, mê) dariştiniya mîrî.
ji: darêj +-î
darêjk teşe
teşe
darêjker (navdêr, mê) berhevkar.
ji: darêj +-ker
darêjkerî (navdêr, mê) berhevkarî, koleksiyonvanî, berhevokvanî.
ji: darêj +-kerî
darêjkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) darêj
darêjtin (lêker) jê zêde kirin, ji ber girtin, li hev zêde kirin. Tewîn: -darêj-
darêjtin/dadirêje/darêje 1. jê zêde kirin, ji ber girtin 2. li hev zêde kirin
darêjxane karistana ku tê de bûjen di qaliban de tên ro dikin
karistana ku tê de bûjen di qaliban de tên ro dikin
darek (navdêr, mê) yek dar, daristan, darûbar, dehl, rêl, bîşî.
ji: dar + -ek
darek girtin, hezar dar hejandin (biwêj) ji bo doz û pirsgirêka kesekî, gelek kesên din ê ne têkildar jî tevlî kirin. lawo, tu darekê digirî, hezar daran dihejînî, ji wî re hêrs dibî, tu ç.ima zarokên din tevlî şerê xwe dikî?
darekê dixe qûna wî, kulîlkekê dide ber bêhna wî (biwêj) ji bo helwestên berevajî tê bikaranîn. ew çawa helwest e, min tiştek jê fêm nekir. darekê dixe qûna wî, kulîlkekê dide ber bêhna wî.
darevan (navdêr, nêr) (navdêr, mê) darvan
darêzgêrî (navdêr, mê) daraz, darazdanî, hukm.
ji: da- +rêz +-gêrî
darfiroş (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê daran di firo it
darfiroşî (rengdêr) karê firotina daran
darfiroştin (navdêr, mê) firotina daran, darfirotin, :çendîn salan karê wî darfirotin bû
dargap (navdêr, mê) xefik, dav, dek, tepik, bûse, neçarge, telik, davik, feq, heşare, kemîn, xepik, şepilte, tele, tapik, labik, faqe, celik, damik
dargopalê xwe danîn (biwêj) dev ji dozê berdan. têkoşîn nekirin. keçikê mêr kir, dû re dargopalê xwe danî û qala welat nekir.
darî (rengdêr) darîn, textîn, textî, depîn, depî, ji darêHerwih, darîn.
ji: dar + -î.
: darîtî
darî xwar e, hosteyî rast e (biwêj) derfet zêde ne baş bin jî, hosteyî bihuner e. darî xwar e, lê şikir ji xwedê re ku hosteyî rast e.
darij rijandin, talkirin.
ji: da- +
darijîn (lêker) rijîn, weşîn, werihîn, werîn, raweşîn, verijîn, daheristin. Tewîn: -darij-.
ji: da- +rij +-în
darijîner (navdêr, mê) rêjkar.
ji: da- +rij +-îner
darijînerî (navdêr, mê) rêjkarî.
ji: da- +rij +-înerî
darik parçeyeke darê biçûk -darikê miradan mirovê ku ji tu kesî re nabe alîkar -darikê heft argûnan kesê ku li her derê fesadiyê digere
darikê xwe xistin nava gû û tev dan (biwêj) fesadî kirin. ji xwe karê wî tevdan e, hema çawa liêt, darikê xwe xiste nava gû û tev cia.
darikî (navdêr, mê) darî.
ji: da- +ri +-kî
darikok (navdêr, mê) darik.
ji: darik +-ok
darîn bûjena ji darê çêbûyî
(rengdêr) darîn: darî, textîn, textî, depîn, depî, tişta/ê ku ji darî çêbûye yan hatiye çêkirin(navdêr, nêr) Darîn: navek zelaman e.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: دارین.
ji: dar + -în.
: darînî, darînîtî, darîntî
darinde bûn (biwêj) alîkarï kirin. xwedê jê razî be, heke almaşta yargulê darinde nebûya, gelo halê me dê çawa bûya?
darîner (navdêr, mê) agirdêr.
ji: dar +-îner
daring madeyê xav, bûjen
(navdêr) made, hêsin, bûjen, sifîn, nasût, hêman, unsûr, malzeme, kerese, materya, materyal, insûr.
: daringî
daringî (rengdêr) tiştê madeyî, keresteyî.
Bikaranîn: Lêker: daringî bûn, daringî kirin. Navdêr: daringîbûn, daringîkirin Rengdêr: daringîbûyî, daringîkirî
daringî bûn (lêker)(Binihêre:) daringî
daringî kirin (lêker)(Binihêre:) daringî
daringîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) daringî
daringîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) daringî
daringîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye daringî kirin
daringîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) daringî
daringîtî (navdêr, mê) hêsinîtî, madîtî.
ji: daring +-îtî
daringperest (navdêr, mê) meteryalîst fel.
ji: daring +-perest
daringperestî (navdêr, mê) meteryalîzm.
ji: daring +-perestî
darînî (navdêr, mê) rewşa darînbûnê, darokî.
ji: darîn + -î
darînk (navdêr, mê) amanên darî, qazana darî
darînkî (navdêr, mê) bi darini.
ji: darîn +-kî
darînqoz (navdêr, mê) sîqûsirr, qirnaqoz, çîrneçov, helezek, denglekişo, qaqleqûz, zîqûzirr, qirqosan, cînceq, memeqîz, hindirhop, silimsîq, terazûmîzan, hildilhok, hêlanok, hêlhêlanê, tiringûzan
darînqûz (navdêr, mê) darek dirêje li ser khela darek din yan cihek bilind dana ye du kes yan pitir li ser herêk ji serên wî di rûnin hevdu nizim û bilind di kin, qirnaqûz, hophopk
daristan komeka daran
(navdêr, mê) darûbar, dehl, rêl, bîşî, cengel, cihê ku pirr dar lê şên bûne yan lê hatine çandin, devî, dehlûdirr, dehlistan, xerz, bîşe.
Hevwate: darek, dargeh, darûbar.
ji: dar + -istan.
Bikaranîn: Navdêr: daristanbûn.
: daristanî, daristanvan, daristanvanî
daristana himbiz daristana ku darên wê li kêlekên hev û pir in
daristanbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) daristan
daristanî (navdêr, mê) rewşa daristanbûnê.
ji: daristan + -î
daristanok (navdêr, mê) rêl, bîşe, xerz, dehl, dehlûdirr, daristanên yan tirraşistanên biçûk.
ji: daristan + -ok
daristanvan (navdêr, mê) rêlvan.
ji: daristan +-van
daristanvanî (navdêr, mê) karê daristanvanan, rêlvanî, mêşevanî, kelemvanî.
ji: daristanvan + -î
daristanzanî (navdêr, mê) daristan.
ji: daristan +-zanî
dariste zêr, darêje.
ji: da- +
darişte rêje.
ji: da- +
dariştî (rengdêr) ya/yê ku hatiye dariştin
dariştin (lêker)(navdêr, mê) dahênan, danîn, çêkirin, saz kirin, ava kirin, piraştin, ihtira kirin, afirandin, formandin, damezrandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: دارشتن.
Herwiha: darêjtin, darêştin, darijtin. Tewîn: Lêker: da-rêj-.
ji wêjeyê: A duyê ew e ku li nik me têgihîştinek, atutîdek heye ku ji wanştirê her kesê ku dixwîne unîversîteyê xelas dike, divê dewlet kar bidiyê. Ev ne wiha ye. Bazara kar û kapasîteya kardanê, van tiştan tesbît dike û divê li gor dînamîzma bazarê ev vimeşe, ne hema kê dîplome wergirt dewlet otomatîkî kar bidiyê. Diviya me ev atîtud biguhertaya. Me gelek mihawele kir û me hin pêşiniyar kirine plan darêştine ji bo vê..
ji: da- + riştin.
: darêj, darêjî, dariştî
dariştinker (navdêr, mê) lêwergir.
ji: dariştin +-ker
dariştinzan (navdêr, mê) peyivzan.
ji: dariştin +-zan
darîtî (navdêr, mê) rewşa darîbûnê.
ji: darî + -tî
darivîn (navdêr, mê) zelîn, pegirîn, dapisîn.
ji: da- +riv +-în
darizandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye darizandin
darizandin (lêker)(navdêr, mê) doz lê vekirin, dan dadgeh, berdad kirin, ji dadgehê xwestin ku filankesî siza bide anku ceza bike.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: دارزاندن.
Herwiha: darezandin. Tewîn: Lêker: -darizîn-.
ji: ji farisî dad risanden anku gihandin dad(geh)ê. Ji heman rehî: daraz, darazî.
: darizandî, darizîner, darizînerî
darizandin/dadirizîne/darizîne mehkeme kirin
darkarî (rengdêr) karê birîn kirîn û firotina daran
darkezwan (navdêr, mê) şengal
darkirî (rengdêr) têrdarûbar.
ji: dar +kirî
darkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) dar
darkirok (navdêr, nêr) darkoke
darkoke (navdêr) hin cûnên firrindeyan in ku bi nikilên xwe li daran didin û wan kun dikin.
Herwiha: darkotik darkotk darkutik darkutk darkutîng dartikok dardarok darneqlok darniqêrk darniqêrk doglîkutik kutkutik. Bi zazakî: darkoapik.
ji: dar + (?) (-koke)
darkunker (navdêr, mê) amêreke bi destî yan têhna karebê kar di ke jibo kunkirina dar dîwar û htd bi kar dihêt, mikare
darkut (navdêr) darkutik (firrinde), çekûç, keçûç.
ji: dar + kutan
darkutik cureyekî çivîdanxav kên ku bi nikilê xwe daran qul dike
darkutkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) darkut
darkutok (navdêr, mê) çûkek ji malbata Picidae ku daran bi nikulên xwe diniqêre,darniqêrk,darkutik,kutkutik Hev Wate, darniklok
darlastîk (navdêr, mê) çekê kujtina balindeyan, :ji darekê duçeq û du lastîk pêve girêdayîne û serên dî bi kevilkekî ve girêdayîne berikan dikin di nava kevilkî da ra dikê in di balinde û çûçikan wer di kin, qosk
darmazî (rengdêr) dara mazî li çîyayên kurdistanê he în dibe gelek ciwan û bi xemle
darnijad (navdêr), ?, şecere, nexseya binyad an nijada mirovekî an balbatekî
darniqêrk (navdêr, mê) darkutok
darok (navdêr, mê) kaj, merx.
ji: dar +-ok
darokî (rengdêr) darînî.
ji: dar +-okî
darokîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) darokî
daroxa karmendê bacberhevkirinê
karmendê bacberhevkirinê
darpişt 1. sêpiya tevnê 2. piştmêr
sêpiya tevnê, piştmêr
darqesp (navdêr, mê) dara qespê
darqosk (navdêr, mê) darekê duta(çeq) sipî û hulî kirîye her rexekî lastîkekê di êxinê û her du serên dî yên lastîka bi alîyên kunkirî yên kevlekî di bin û girê didin, qoskek jê dirist di bit
darqûn kirin (biwêj) qewirandin, rezîl kirin. hê şeş mell temam nebûibûn, gulîzer darqûn kirin û ew şcmdin mala bavê wê. di navbera sê meltan de bûka xwe darqûn kirin.
dartaşî (rengdêr) karê çêkirin û lêkdana kelûpelên navmalîyên ji darî di hên çêkirin, :wek tex dîwar depebend û htd
darterm (navdêr, mê) darbest
dartevin (navdêr, nêr) yarîyeka dilvekere werîsekî bi darekêve dikin û serê din bi du alîyên darek qayîm û hulî ve girê di din her serek darî mirovek liser radiwestit û werîsî digire û li nîvê du sê mirov di rûnin xwe di dawe înin dako dartevin bi hêt û diçit wek colankê û dartevinvan sitranan dibêjin
dartevinvan (navdêr, nêr) (navdêr, mê) mirovên bi dartevinî di lîzin
dartiraş kesê ku ji daran pace, derî û pêdiviyên malan ên din çêdike; necar, xerat
kesê ku ji daran pace, derî û pêdiviyên malan ên din çêdike; necar, xerat
dartiraşî pîşeyê necariyê; xeratî
(rengdêr) pîşeyê necariyê; xeratî
dartû (navdêr, mê) dara tûyê, tû
darû (navdêr, nêr) derman, îlac.
ji wêjeyê: Ey şefîê darûyê her îlletê Dîde û bînahîya vê ummetê w:Mela Hisênê Bateyî.
Bide ber: darî
darûber (navdêr) bîşî, rêl, dehl, darûbar, daristan, mêşe, dar û ber (kevir).
ji: dar + -û- + ber
darûk (navdêr, mê) qaj, qac, kac, çam.
ji: darû +-k
darvan (navdêr, nêr) (navdêr, mê) 1 mirovê daran li çîya û çolan dara di birit bû sotinê û karên malê, 2 navê mêrane, êzingvan
darvanî (rengdêr) karê birîn kirîn û firotna daran
darvekirin (navdêr, mê) sêdaredan, îdam, şenq.
ji: dar +vekirin
darxîç (navdêr, mê) qamçî
darxistî (rengdêr) (Binihêre:) dar
darxistin (navdêr, mê) li sêdarê dan, hilawîstin, rêxistin
darxurme (navdêr, mê) dara xurme, dara qesp
darxwarin (navdêr, mê) (Binihêre:) dar
dare wêrîn
dark tarî
tarî
darken the door qesta mala yekî kirin, rê pê xistin, serî lê dan, birêganî çûn malekî
darling xoşewîst, xoşdivî, xweşdivî, berdilk.
dar (m.) wood, timber
(f.) tree
tree, stick, gallows
m. wood
dara bindeqê hazel (tree)
daran (dar f.) the plural oblique form of the noun dar: tree, stick (min jê re got wan daran nebire ‘I told him not to cut those trees.’)
daraştin to derive, to reproduce
darayî (n) finance; (adj.) financial; (aborî) economy; (maddeyî) material; materialistic
daraz judgment; verdict
darbe blow.
darbe xwarin v.t. to suffer a blow
v.t. to suffer a blow
darbindeq hazel (tree)
darêzgêrî jurisdiction
darik m. stick
darîn wooden
wooden
daristan Forest
forest
dariştin to arrange, to assort, to put in order
darizandin to judge, to try, to place on trial
darizandina ducarî double jeopardy
darauf hingê
darauf war etwas weißes li serê spiyek heye
daraus schließen têderxistin
darbieten pêşkêş kirin
darlegen şerh kirin
şirove kirin
darlegung beyan
darm rêvî
rihvî
rovî
rûvî
darm entleeren rîn
rîtin
darniederliegen pal dan
darstellen darî kirin
xwe kirin
darüber fêz
darüber nachdenken li serê fikrîn
darüber sprechen gilîkirin
darum bervê
bona vê yekê
ji lewre
lema
loma
darunterlegen bindanîn
dar Ast
Baum
Holz
Holzstück
Nachsilbe ....
dar û ber alle Pflanzen eines Gebietes
Baumgruppen
dara finanziell
Geld-
geldlich
reich
wohlhabend
dara çira harziges Holz
Kienspan
daranîn herausbringen
hervorbringen
darayî Finanz-
finanziell
darbest Sarg
darçîn harziges Holz
Kiefer (Baum)
Kienspan
Zimt
darda kirin aufhängen
hängen
herunterhängen
dardakirin aufhängen
aufknüpfen
darde kirin aufhängen
dardekirin ausführen ...
dare finanziell
Geld-
geldlich
reich
wohlhabend
darê dinyayê Erde
darêjtin erschaffen
darî kirin darstellen
darik Holzstöckchen
Zahnstocher
darikê kirbîtê Streichholz
darîn hölzern
daristan Forst
Wald
darizandin urteilen
darkutik Specht
darve kirin aufhängen
darxistin Gerüst aufbauen
dar paq. -dar
pêq. dar
m. dare, sêpa, dara êxdamî., daraxacîye m.
m. bot. dare m.
n. dar n.
dar дерево
dar birîn lg. . dare birnayene
dar çandin lg. . dare denayene, dare ronayene, dar waraznayene, dare dekerdene
dar çeqandin lg. . dare denayene, dare ronayene, dar waraznayene, dare dekerdene
dar danîn tg. dare denayene, dare ronayene, dar waraznayene, dare dekerdene
dar dapîtin lg. dare denayene, dare ronayene, dar waraznayene, dare dekerdene
dare ropejiknayene, dare gilkerdene
dar kirin lg. çu kerdene, çuwe kerdene, wusir kerdene, dar kerdene
dar û ber dar û ber.
dar xistin lg. dare estene, darde kerdene
lg. . darde kerdene, dare estene, aleqnayene, îdam kerdene
dara m. darîye, darê m.
m. ebre, dara, tara n.
rd. malî
dara ajikê m. bot. talvamêre m.
dara ananas m. bot. ananasêre, dara ananase m.
dara belesanê m. bot. pelesanêre, dara pelesane m.
dara benavê m. bot. benavêre, venêre, darbenave, vinêre, benave m.
dara bîcadê m. bot. darambere, amberêre, dara amberî m.
dara bihê m. bot. beyêre, heywayêre, dara behoke, behokêre, biyokêre, biyêre m.
dara bihokê m. bot. beyêre, heywayêre, dara behoke, behokêre, biyokêre, biyêre m.
dara biyokê m. bot. behokêre, dara behoke, beyer, biyokêre, biyêre m.
dara erz m. bot. sedare, sedire, sedure m.
dara fisneyê m. bot. vîsnêre, albalîyêre, dara fîsna, fîsnêre, wisnyere m.
dara greyfûrt m. bot. greyfurtêre, gandilêre, sîndêre, dara greyfurte m.
dara gulê m. bot. gulêre, dargule m.
dara hilûreskê m. bot. dara sîyamamuxe, mixikêre m.
dara hinarê m. bot. henarêre, darhenare, xenalor, dara henare m.
dara kafûrê m. bot. kafurêre, darkafure m.
dara kenêrê m. bot. kenêre, darkenêre, dara kenêre m.
dara kimê m. bot. piyayêre, pîyêre m.
dara laleyê m. bot. laleyêre, darlaleye, dara laleye m.
dara miswak m. bot. miswakêre, darmiswake m.
dara noelê m. dara noelî, neoldare m.
dara sapotê m. bot. sapotêre, darsapote m.
dara sekok m. bot. sekokêre, saxtêre, qoçikêre, qoxêre, qoçikêre, seqoqe, darsaxtêre, qorçêre, dara sekoke, sekoke, querç, qorçêre, siqoqe m.
dara sekokê m. bot. sekokêre, saxtêre, qoçikêre, qoxêre, qoçikêre, seqoqe, darsaxtêre, qorçêre, dara sekoke, sekoke, querç, qorçêre, siqoqe m.
dara selwê m. bot. selwîyêre, dara selwîye, selwêre m.
dara serwê m. bot. serwêre, darserwîye m.
dara serwîzadê m. bot. sedare, sedire, sedure m.
dara sêvê m. bot. sayêre, dara saye, darsaye m.
dara sor m. bot. dara sure m.
dara tusêmiyê m. bot. dartuya çûçikan, tuya çûçikan m.
dara ûdê m. bot. udêre, darûde, dara ude m.
dara xoxê m. bot. xewxêre, pirçkinêre, seftalîyêre, darseftalîye, xoxêre, dara seftalîye m.
dara zerdelîyê m. bot. zerdalîyêre, dara zerdalîye m.
daralînk ?; ilex aquifolium
m. bot. pêçoke, lîfoke, vilika mastêrin, lesoke, pêçe m.
darandin lg. . wekerdene (adir)
m. wekerdis n.
daras n. zoo. helî, qertal, hêlî, hilî n.
darax m. sewîye, duzeye, tenge m.
darayî m. malîye m.
darayîvan m/n. malîyed, malîyedar n.
darayîvanî m. malîyecîyîye, malîyedarîye, malîyecîyênî,malîyedarênî m.
daraz m. hukim, hukum, hukm n.
daraz dan lg. hukim dayene, ceza re dbirnayene
darazd m/n. hakim, qazî, dadger n.
darazî m. muhakeme n.
darbehîv m. bot. vamêre, darvame., vomêre, dara vame m.
darbenav m. bot. benavêre, venêre, darbenave, vinêre, benave m.
darbend m. îskele, darbend, tarbend n.
darbeng m. bot. darbenge, bengêre m.
darbenîst m. bot. benîstoke, darebend, narwêre, vilincêre, darbenîstoke, vinciyele m.
darbenk m. bot. benîstoke, darebend, narwêre, vilincêre, darbenîstoke, vinciyele m.
darberî m. bot. dara mazêne, mazêre, mazyêre, darbalîye, daro mazyer m.
darberû m. bot. dara mazêne, mazêre, mazyêre, darbalîye, daro mazyer m.
darbesan m. der. keleke, kêleke m.
darbest m. çardare m.
darbindeq m. bot. findiqêre, darfindiqe, dara findiqe m.
darbir n. zoo. darbir, kundiz, kutikaw n.
m/n. kolîbir, darbir, kolîwan, kolîcî n.
darbûqa m. muz. tapike, defike, darbuqa, destdefîke, defika destî m.
darcêwî m. bot. akasyêre, darakasya, akasya m.
darçîn m. bot. darçînêre m.
m. darçîn n.
darçînî rd. darçîngon, darçînên, rengê darçînî, darçînî
dardarok m. pandul, reqqas n.
dardekirî rd. dardekerde, aleqnaye
darê dinyayê h. darêdinya de, dinya de, cîhan de
darê îdamê m. dare, sêpa, dara êxdamî., daraxadye m.
darê sikestî n. hermete, esetege, eksig m.
darê zorê rd. zorane, çuyê zorî, darê zorî
dareben m. bot. viliskêre, qizbanêre, viniskêre, dara qizbane, vinîskêre, qizwane, qizbane m.
darêj m. derij, deris n.
m. îmla n., rastnivi n., rastnûsnayi n., rastnustis n.
darêj kirin lg. . kom kerdene, are dayene, pêresnayene, top kerdene, are kerdene, komnayene, arye dayene
darêjandin lg. rokerdene
m. îmla m.r rastnivis n.r rastnûsnayis /?., rastnustis n.
darêjker m/n. komker, areker, pêresnayox, têverker, komnayox n.
darêjkerî m. komkerîye, arekerîye, pêresnayoxênî, pêresnayoxîye, komnayoxênî m.
darêjtin lng. deverdîyene, derisîyene, rijîyene
darêjxane m. derijxane, derisxane n.
darên pelstrî n. darên pelderzînî, darên pelîstrîyîz n.
darenan m. bot. nanêre, dara nane m.
darêstin lg. . derisnayene
darêtin lg. rokerdene
darewan m/n. kolîbir, darbir, kolîwan, kolîcî n.
darexaçî m. dare, sêpa, dara êxdamî., daraxacîye m.
darexaçî kirin tg. çarmixnayene, re xaç fîstene
darfistiq m. bot. fistiqêre, pistiqêre, dara fistiqe, darfistiqe m.
dargam m. bergam, mosla (misone de) n.
dargelyaz m. bot. gilyazêre, kîrazêre, dara kîraze, gêrezêre, darkîraze m.
dargez m. bot. gezêre, dargeze m.
dargilyas m. bot. gilyazêre, kîrazêre, dara kîraze, gêrezêre, darkîraze m.
dargoz m. bot. gozêre, dara goze, dargoze m.
dargwînî m. bot. kafurêre, darkafure m.
dargwînik m. bot. bivoyêre, cuyêre, dara bivoyî m.
darhêjîr m. bot. hêjîrêre, îndrêre, darhêjîre, îndlewre, dara hêjîre, enrîlewre, endlore m.
darhirmî m. bot. murîyêre, mirwêre, dara murîye, mûrwêre, miryêre, mûryêre m.
darî n. têrîye m., zivon n.
darijandin lg. rokerdene
lg. hereknayene, derisnayene
darijînêr m/n. derijnayox, derijker n.
darijînêrî m. derijnayoxîye, derijkerênî m.
darik m. savoke, darike, leme m.
darikê cigareyê m. taxim, darê rîgareyî, taximê cigareyî n.
darikê defê n. çuyê sazî, girmika sazî, çuyê dawilî n.
darîkok m. savoke, darike, leme m.
darîn rd. darên, ahsap, textên, darin
daring m. hesfîn, made, madde n.
daringî rd. hesfînî, madeyî
daringî bûn lng. . hefsinî bîyene, madeyî bîyene, madeyin bîyene *ji aliyê daringî ve h. bareyê madî ra, derbarê madî ra, madeten, hetê madî ra
daringperest rd. hesfînperest, madeperest, materyalîst, madecî
daringperestî m. hesfînperestîye, madeperestîye, materyalîz m., madecîyênî, hesfînperestênî m.
darînî rd. darên, daryen
darîstan m. bir, daristan n.
darîstan bûn m. birbîyayis, daristanbîyayis n.
darîstanvan m/n. birrî, daristanrî, birwan, daristanwan n.
darîstanvanî m. birrîyîye, daristanrîyîye, birwanîye, daristanwanênî, birrîyênî m.
darîvandin lg. rotepesnayene, rodewesnayene, tortnayene
m. rotepesnayis, rodewesnayis, tortnayis n.
darivîn lng. . durd bîyene, binnistene, tort bîyene, durdîyene, tortîyene
darîzandin lg. mehkeme kerdene, dadgeh kerdene
m. mehkemekerdis, dadgehkerdis n.
darkarçik m. bot. murîyêre, mirwêre, dara murîye, mûrwêre, miryêre, mûryêre m.
darkirin m. çukerdis, çuwekerdis n.
darkutik m. zoo. darnequr, tiktiko, darkotek, darkutek, gozmîrçik, darkutik, darkuetik, guazmîrçik, darquepik, danequr, darneqo n.
m. sîrkut, sîrkutek, sîrkut n.
darluq rd. darlox, qeysî, darê loxe, qeys, qês n.
darmijok rd. darlitox (çîyo ke liyîno) n.
darmisas n. sêxe, misasî, zextî, modol, mesas, masasî, zext m.
darok m. savoke, darike, leme m.
darokî rd. darên, kolîyên, daryen
darokî bûn lng. kolî bîyene, dar bîyene
daroxa n. karbendê bad (esiran de)
darpist n. darpist (hetan de) n.
darpûç rd. qafik, darpuç, dara zerepuçe
darqesp m. bot. xûrmayêre, darxûr m., xûrmîyêre, dara xûr m., xûrmêre m.
darqewam n. dartewan n.
darqîtk m. telûr, çunçuwa, qurz, çel, tule n.
darsengêl m. bot. viliskêre, qizbanêre, viniskêre, dara qizbane, viniskêre, qizwane, qizbane m.
darsêpê m. dare, sêpa, dara êxdamî., daraxadye m.
darsîlan m. bot. sîlanêre, surgulêre, gulêra zuraye, darsîlane, dara sîlane m.
darsilêr m. bot. laleyêre, darlaleye m.
darsimaq m. bot. simaqêre, darsimaqe m.
darsinc m. bot. xibêre, sincêre m.
darsipî m. bot. îsfendanêre, darîsfedane, îsfendêre, qewaxa bejî m.
darsixre m. darteng, darê tengî (seba koliyan) n.
dartahûk m. bot. teyêre, dara teye, darteye m.
dartas m. rinde, sîl m., rende n.
dartawik m. bot. teyêre, dara teye, darteye m.
darteam n. bot. mêwêre, darmeyweye, dara mêweyî m.
darteng m. cog. gaban, zuxur, gever, derbend, gedug, vîyer, vile n.
darterm m. çardare m.
dartizbî m. bot. tezbîyêre, dartezbîye, tizbîyêre m.
dartras n. marangoz, xêrat, dartiras, necar, merengoz n.
dartrasî m. marangozîye, xêratîye, dartirasîye, necarîye, xêratênî, dartirasênî m.
dartû m. bot. tuyêre, dartuye, tuwêre, dara tuye m.
dartûn m. koc, darik, meqere, koj n.
dartûya tirsê m. bot. remtuyêre m.
darû n. darû, derman, îlac, dermun n.
darû kirin m. darûkerdis, îlackerdis, dermankerdis n.
darûcan m. bot. çîm, çere, puz n.
darûxane m. darûxane, dermanxane, eczaxane n.
darvanî m/n. kolîbir, darbir, kolîwan, kolîcî n.
darvanîtî m. kolîbirîye, darbirîye, kolîbirênî, kolîcîyîye, darbirênî m.
darve kirin lg. darde kerdene, dare estene
lgdare ra fîstene, dare ra kerdene
darwisne m. bot. vîsnêre, albalîyêre, dara fîsna, fîsnêre, wisnyere m.
darxîç m. qirnaqoçike, qilonqiz, darxîçike, texterewane m.
darxûrme m. bot. xûrmayêre, darxûr m., xûrmîyêre, dara xûr m., xûrmêre m.
darxûrmeyî beyaban m. bot. darxurmeya çolî, xurmeyêra yabane m.
darxûrmeyî mûmî m. bot. mûmxurmeyêre, darxurmeya mûme m.
darzeytûn m. bot. zeytûnêre, darzeytûne, dara zeytûne m.
dara hênî Genç
darkutik ağaçkakan
darnequr ağaçkakan
dar 1)teng, -e; 2)kêmver, -e
dar açı tenghoke (m)
tenghoke (m)
tenghoke (m)
tenghoke (m)
tenghoke (m)
tenghoke (m)
tenghoke (m)
tenghoke (m)
tenghoke (m)
dar açılı tenghokin, -e
tenghokin, -e
tenghokin, -e
tenghokin, -e
tenghokin, -e
tenghokin, -e
tenghokin, -e
tenghokin, -e
tenghokin, -e
dar açılı üçgen hîrêgoşeyo tenghokin (n)
hîrêgoşeyo tenghokin (n)
dar etek etego teng (n)
dara ebre (n), dara (m)
darbe derbe (m)
dardağan teye (m)
dardağan ağacı teyêre (m)
dargın heridan, -e; heridîyaya (m), heridîyayîye (m), heridîyaye (n), cigirîyaya (m), cigirîyayîye (m), cigirîyaye (n), miradîyaya (m), miradîyayîye (m), miradîyaye (n), cellûdîyaya (m), cellûdîyayîye (m), cellûdîyaye (n), qehirîyaya (m), qehirîyayîye (m), qehirîyaye (n), hêrsbîyaya (m), hêrsbîyayîye (m), hêrsbîyaye (n)
dargınlık 1)herid (n), cigir (n), hêrs (n) 2)miradîyayeyî (m), miradîyayeyîye (m), cellûdîyayeyî (m), cellûdîyayeyîye (m)
darı gilgil (n), korek (n)
darı çeşitleri sûrek (n), koreko sûr (n), koreko sîya (n), koreko sipî
darıdan yapılan bir çeşit çorba veya tatlı simîrî (m), simîdî (m)
darılmak heridîyayene, cigirîyayene, miradîyayene, cellûdîyayene, qehirîyayene, hêrs bîyene
darıltma heridnayîş (n), cigirnayîş (n), miradnayîş (n), cellûdnayîş (n), qehirnayîş (n), hêrskerdiş (n)
darıltmak heridnayene, cigirnayene, miradnayene, cellûdnayene, qehirnayene, hêrs kerdene
darp yarası birîna derbe (m)
dar dar
dep, text, dar
dara zengîn, maldar, dara, dewlemend, halxweş
daran, daranewe ji hal çûn, ji hiş çûn, bêhiş bûn, hiş di serî de neman
darayî darayî, malyetî, maldarî, dewlemendî
diravî, pareyî
darbend milbend, çarçeve, dorber
darbest darbest, tabût
dardest gopal, dardest
dardojen darmeşk
dare dor
dareben darkezwan
darêj kulînçe, kulçe, darêjk
daremeît, dareterm darbest, tabût
daresme darkoke, firindeyek e daran bi nikilên xwe kun dike
darest asteng, dijwarî, kend û kosp
daret rewş, şert, merc, hal
darijan darijîn, rijîn xwarê
qalib girtin, dirûv dan
dariman hilweşîn, têk çûn, ruxîn, wêran bûn, xopan bûn, kembax bûn, kavil bûn
darimandin hilweşandin, têk birin, ruxandin, wêran kirin, xopan kirin, kembax kirin, kavil kirin, ji bingeh ve pûç kirin
darimaw hilweşî, têkçûyî, ruxî, wêran(bûyî), xopan(bûyî), kembax(bûyî), kavil(bûyî)
darîn depîn, darîn, textîn, tiştê ji dar / dep
darinde dirav, malyet
daring kerese, daring, malzeme, materyal, madde, xammadde
darinîn werîn, werihan, dawerîn, pel / belg / çilû ji daran ketin
darinraw rûtbûyî
verûçikî
hûtbûyî
darişt dirûv, şêwe, şikil
deq, berhem, nivîs, tekst
daristan daristan, darûbar, cihê gelek dar lê şên in
dariştin pêkanîn, damezirandin, afirandin, dariştin, çêkirin
dariştin, formule kirin
dirûv dan, şekl dan
darizan pirtikîn, hûr bûn, hûr-hûr bûn, pirt-pirt bûn, hûrikîn, bi şkestinê parçe-parçe bûn
darizandin pirtikandin, hûr-hûr kirin, pirt-pirt kirin, hûrikandin, bi şkandinê parçe-parçe kirin
darizaw pirtikî, hûr-hûrbûyî, pirt-pirtbûyî, hûrikî, bi şkestinê parçe-parçebûyî
darkunkere darkoke, firindeyek e daran bi nikilên xwe kun dike
darpaç das, alavek pêbirîna daran e
darqepîçan qaştîk, tirkok, tirik, kesa/ê pir dirêj û zeîf
darşeq gulte
darşeqîn kaşok
dartaş necar, dartiraş
dartaşî necarî, dartiraşî
darûtan rût bûn, rûtikîn, pel / belg bi daran ve neman
rûçikîn, verûçikîn, pûrt pê ve neman
hût bûn, hûtikîn, mû bi serî ve neman
darûtandin rût kirin, rûtikandin, pel / belg bi daran ve nehiştin
rûçikandin, verûçikandin, pûrt pê ve nehêliştin
hût bûn, hûtikandin, mû bi serî ve nehêlan
darûtaw rût(bûyî), rûtikî
verûçikî, pûrt pê ve nemayî
hût(bûyî), hûtikî
daruxan hilweşîn, têk çûn, daruxîn, kavil bûn, wêran bûn, pûç bûn, ruxîn, ji bingeh ve pûç bûn
daruxandin hilweşandin, têk birin, ruxandin, wêran kirin, xopan kirin, kembax kirin, kavil kirin, ji bingeh ve pûç kirin
daruxaw hilweşî, têkçûyî, ruxî, wêran(bûyî), xopan(bûyî), kembax(bûyî), kavil(bûyî), (ji bingeh ve) pûçbûyî
dar 나무 (na-mu)
dar 나무 (na-mu)
사과 나무: dara sevan
dar дерево
daristan лес
dar ligno
arbo
darînk ksilofono
daristan ĝangalo