Encamên lêgerînê
dal 1.çiqil, şax. 2.ta.
(I) 1. gulî, çiqil, çiqûl, alaş *ağacın iki dalı rüzgârdan dolayı kırılmıştı du guliyê darê, ji ber bayê şikestibûn n 2. beş (mec) m 3. liq, şax (ji bo şubeyê) biy/m (II) 1. pişt, pal m 2. mil, çepil n 3. stû n, kokilîk m, kolan m, kokil m (III) şilf, tajî rd (IV) çîl (gava ku tê serê peyvê wateya wê hîn xurtir dike)
şilf, tajîrd
1. pişt, palm 2. mil, çepiln 3. stû n, kokilîk m, kolan m, kokilm
1. gulî, çiqil, çiqûl, alaş * ağacın iki dalı rüzgârdan dolayı kırılmıştı du guliyê darê, ji ber bayê şikestibûnn 2. beş (mec)m 3. liq, şax (ji bo şubeyê) biy/m
dal (iv) çîl (gava ku tê serê peyvê wateya wê hîn xurtir dike * dal berak çîk sayî rd
dal berak çîk sayî rd
dal budak salmak 1) gulî û şax dan, çiql û gulî dan *akrabalıkları dal budak salmıştı merivatiya wan gulî û şax dabû 2) reh berdan, gulî û şax berdan (ji aliyê ziretê ve zêdebûnê derdibe) *dal budak salmış bir soydan geliyordu ew ji zireteke ku reh berdaye, dihat
1) gulî û şax dan, çiql û gulî dan * akrabalıkları dal budak salmıştı merivatiya wan gulî û şax dabû 2) reh berdan, gulî û şax berdan (ji aliyê ziretê ve zêdebûnê derdibe) * dal budak salmış bir soydan geliyordu ew ji zireteke ku reh berdaye, dihat
dal gibi yekî şaxînî, wekî şaxê, bejnşaxînî, navterhînî
yekî şaxînî, wekî şaxê, bejnşaxînî, navterhînî
dal gibi kalmak bûn wekî hijikekî, mîna hijikekî man, bûn wekî zilikekî
bûn wekî hijikekî, mîna hijikekî man, bûn wekî zilikekî
dal kılıç şûrê şilf, şûrê rûs nd
dal taban 1. pêxas, pêxwas (ji bo piyê tazî) 3. pêxas, serserî (mec) rd
1. pêxas, pêxwas (ji bo piyê tazî) 3. pêxas, serserî (mec) rd
dal uyku xewa temarê, xewa kûr, xewa giran nd
xewa temarê, xewa kûr, xewa giran nd
dal vermek çiqil dan
pal dan, pişt dan
pal dan, pişt dan (birinin)
çiqil dan
dal yarak bêar, bêedeb
bêar, bêedeb
dala çıka bi zorê, bi derd û kul
dalak fatreşk, pişik.
1. fatereşk, xalxalk, fişik, tihêl, pîl, sipil ant/m 2. kewar, kewara hingiv m 3. giloka penêrê qeşar nd
1. fatereşk, xalxalk, fişik, tihêl, pîl, sipil ant/m 2. kewar, kewara hingiv m 3. giloka penêrê qeşar nd
dalâlet averêtî, dalalet m
averêtî, dalaletm
dalâlete düşmek ji rê averê bûn
ji rê averê bûn
dalama pêgirtin, pêvedan m
pêgirtin, pêvedan m
dalamak gez kirin, pêve dan.
1. pê girtin, dirin (ji bo gezkirina se û guran) *köpek mi seni daladı? ma se bi te girt? 2. pê vedan (ji bo pêvedana kêzikên jehrdar) 3. pê girtin (ji bo giyayên ku şîrika wan bi can dibe û dişewitîne) 4. xwarin (qumaşên sert gava ku tê wergirtin bi canê mirov dibe, mirov diêşîne) l/gh
1. pê girtin, dirîn (ji bo gezkirina se û guran) * köpek mi seni daladı? ma se bi te girt? 2. pê vedan (ji bo pêvedana kêzikên jehrdar) 3. pê girtin (ji bo giyayên ku şîrika wan bi can dibe û dişewitîne) 4. xwarin (qumaşên sert gava ku tê wergirtin bi canê mirov dibe, mirov diêşîne) l/gh
dalan 1. dalan as/m 2. kêl si m m, teşe n
1. dalan as/m 2. kêlsim m, teşe n
dalap telew(dişi köpekler için), fal(dişi tek tırnaklı hayvanlar için).
dalap olmak 1. telew bûn l/ngh 2. bi fehl bûn l/bw (ji bo mehînê, ku divê biavêjin ber hêsp) 3. bi ga bûn (ji bo çêlekê, divê ku bibin biavêjin ber ga) l/b w
1. telew bûn l/ngh 2. bi fehl bûn l/bw (ji bo mehînê, ku divê biavêjin ber hêsp) 3. bi ga bûn (ji bo çêlekê, divê ku bibin biavêjin ber ga) l/bw
dalaş (dalaşma) 1. pevgirtin, levxistin, gelte, qewxe 2. bihevgirtin, pevgirtin (ji bo bihevgirtina kûçikan) m
dalaş, dalaşma 1. pevgirtin, levxistin, gelte, qewxe 2. bihevgirtin, pevgirtin (ji bo bihevgirtina kûçikan) m
dalaşma galim, keftûleft.
dalaşmak beziyan hev, bela xwe di hev dan.
1. bi hev girtin (ji bo bihevgirtina kûçikan) *köpekler çok kötü dalaştılar seyan pir xerab bi hev girtin l/bw 2. bi hev girtin l/bw, bi hev ve zeliqîn l/bw, devjenî kirin l/gh, gelte kirin l/gh, bi devjenkê çûn hev (mec) l/b w
1. bi hev girtin (ji bo bihevgirtina kûçikan) * köpekler çok kötü dalaştılar seyan pir xerab bi hev girtin l/bw 2. bi hev girtin l/bw, bi hev ve zeliqîn l/bw, devjenî kirin l/gh, gelte kirin l/gh, bi devjenkê çûn hev (mec) l/bw
dalatmak dirandin l/gh
dirandin l/gh
dalavere delewêre.
1. danûstan, danûstandin bz/m 2. fend û fiût, dek û dolap, şêl, şêl û fêl, ger û fen, qulopilo, qulebazî n
1. danûstan, danûstandin bz/m 2. fend û fût, dek û dolap, şêl, şêl û fêl, ger û fen, qulopilo, qulebazîn
dalavere çevirmek (veya dalavere döndürmek) dolap gerandin, dek û dolab gerandin, ger û fen gerandin
dalavere çevirmek (veya döndürmek) dolap gerandin, dek û dolab gerandin, ger û fen gerandin
dalavereci çelqulî, fenek, hîlekar, fêlbaz, qulebaz, xapo rd
çelqulî, fenek, hîlekar, fêlbaz, qulebaz, xapo rd
dalaverecilik fenekî, hîlekarî, fêlbazî, qulebazîtî m
fenekî, hîlekarî, fêlbazî, qulebazîtî m
dalbastı cureyek gelyazên tamandî yê gir
cureyek gelyazên tamandî yê gir
dalcık çiqilik, kat, gulîçek m
çiqilik, kat, gulîçek m
daldan dala konmak di deqeyê de fikrek hatin (yekî), çûçê nekirin ji vir çûn wir, pêlê (yekî) li hev nenihêrtin (ji bo kesê ku tim kar, mijar û ramanên xwe diguhêre)
di deqeyê de fikrek hatin (yekî), çûçê nekirin ji vir çûn wir, pêlê (yekî) li hev nenihêrtin (ji bo kesê ku tim kar, mijar û ramanên xwe diguhêre)
daldırılmak tê de hatin rakirin, tê de hatin hilkişandin, tê hatin hildan l/tb
tê de hatin rakirin, tê de hatin hilkişandin, tê hatin hildan l/tb
daldırma 1. têdekirin, têhilkişandin, têhildan 2. danîn (ji bo şaxdanînê) m
1. têdekirin, têhilkişandin, têhildan 2. danîn (ji bo şaxdanînê) m
daldırmak 1. tê de kirin, tê hilkişandin, tê hildan l/gh 2. noqandin l/gh 3. ji xwe ve çûn, ji bîr ve çûn (mec) l/bw
1. tê de kirin, tê hilkişandin, tê hildan l/gh 2. noqandin l/gh 3. ji xwe ve çûn, ji bîr ve çûn (mec) l/bw
daldırtmak tê dan kirin, tê dan hilkişandin, tê dan hildan l/lb
tê dan kirin, tê dan hilkişandin, tê dan hildan l/lb
daldız 1. haletekî xeratiyê yê ji bo kolandinê 2. kewara mêşan a darîn 3. dolava dew, meşka darîn 4. çoçika hingiv nd
1. haletekî xeratiyê yê ji bo kolandinê 2. kewara mêşan a darîn 3. dolava dew, meşka darîn 4. çoçika hingiv nd
dalga 1.pêl, şepêl, mewc. 2.tewzîn, tinaz.
1. pêl (liva ku li ser derya û avan ç'êdibe) *deniz dalgası pêla deryayê 2. pêl (ji bo germ, serma û modayê, ku ji bo demekê bandora xwe dihêle û derbas dibe) *sıcak dalgası pêla germê 3. pêl, şepêl, şepol (liva belavbûna hejikîna tiştekî) *ses dalgası pêla deng *kısa dalga pêla kurt *orta dalga pêla navîn *uzun dalga pêla dirêj fiz 4. qermîçeka li ser rûxarekî 5. xingal (ji bo por) *dalgalı bir saçı vardı porekî wê yê xingalokî hebû 6. qulopilo (karê bi dizî) (argo) 7. rewşa sermestî ya ku ji ber madeyên narkotîkê çêdibe 8. damanî, xayîle 9. potar *biriyle dalga geçmek li potara (yekî) ketin 10. yara nejidil (yara ku pê kêf têkirin) m
1. pêl (liva ku li ser derya û avan çêdibe) * deniz dalgası pêla deryayê 2. pêl (ji bo germ, serma û modayê, ku ji bo demekê bandora xwe dihêle û derbas dibe) * sıcak dalgası pêla germê 3. pêl, şepêl, şepol (liva belavbûna hejikîna tiştekî) * ses dalgası pêla deng * kısa dalga pêla kurt * orta dalga pêla navîn * uzun dalga pêla dirêj fiz 4. qermîçeka li ser rûxarekî 5. xingal (ji bo por) * dalgalı bir saçı vardı porekî wê yê xingalokî hebû 6. qulopilo (karê bi dizî) (argo) 7. rewşa sermestî ya ku ji ber madeyên narkotîkê çêdibe 8. damanî, xayîle 9. potar * biriyle dalga geçmek li potara (yekî) ketin 10. yara nejidil (yara ku pê kêf têkirin)m
dalga dalga 1) derderkî *bu boya dalga dalga olmuş ev boyax derderkî çêbûye 2) kurtik û mesîl, çalomito (devera ku ne rast û dûz e, bi çal û mitik e) 3) xingalxingalî, xingalokî (ji bo por)
1) derderkî * bu boya dalga dalga olmuş ev boyax derderkî çêbûye 2) kurtik û mesîl, çalomito (devera ku ne rast û dûz e, bi çal û mitik e) 3) xingalxingalî, xingalokî (ji bo por)
dalga geçmek tewzîn xwe kirin, tinaz xwe kirin.
1) zexelî kirin, xapînoskî kirin, xapiyan kirin (ji bo kesê ku hişê xwe nade karê ku pê mijûl e) 2) tinaz pê kirin, tirane pê kirin, galte pê kirin, henekên xwe pê kirin, hewesên xwe pê kirin, qeşmeriyên xwe pê kirin, qerfên xwe pê kirin 3) kêfa xwe pê kirin, kêfa xwe pê anîn, rojên xwe pê derbas kirin, hewesên xwe pê kirin (rewşa kesê ku bi awayekî nejidil bi xoşewîsta xwe re dide û distîne) (argo)
1) zexelî kirin, xapînoskî kirin, xapiyan kirin (ji bo kesê ku hişê xwe nade karê ku pê mijûl e) 2) tinaz pê kirin, tirane pê kirin, galte pê kirin, henekên xwe pê kirin, hewesên xwe pê kirin, qeşmeriyên xwe pê kirin, qerfên xwe pê kirin 3) kêfa xwe pê kirin, kêfa xwe pê anîn, rojên xwe pê derbas kirin, hewesên xwe pê kirin (rewşa kesê ku bi awayekî nejidil bi xoşewîsta xwe re dide û distîne) (argo)
dalga sırtı (3 şîrove)milê pêlê (bilindahiya pêlê ya di nava her du aliyê wê yê çaltikê de) erd/nd
milê pêlê (bilindahiya pêlê ya di nava her du aliyê wê yê çaltikê de) erd/nd
dalga yüksekliği bilindahiya pêlê (dûriya ji sermilê pêlê heta çaltika berê) erd/nd
bilindahiya pêlê (dûriya ji sermilê pêlê heta çaltika berê) erd/nd
dalgacı zexel, zexelok (kesê ku têr baş girîngî û pûte bi karê xwe nade) rd/nd
zexel, zexelok (kesê ku têr baş girîngî û pûte bi karê xwe nade) rd/nd
dalgacı mahmut kesê zexelok
kesê zexelok
dalgacık pêlik (pêla biçûk) m
pêlik (pêla biçûk) m
dalgacılık zexelî, zexeloktî m
zexelî, zexeloktî m
dalgakiran pêlşikên, pêlbir *limanın dalgakıranı pêlşikêna benderê m
pêlşikên, pêlbir * limanın dalgakıranı pêlşikêna benderê m
dalgakıran pêlşikên.
dalgalandırma pêlpêlandin, milmilandin, pêlrakirin m
pêlpêlandin, milmilandin, pêlrakirin m
dalgalandırmak pêlpêlandin l/gh, pêl rakirin l/gh, milmilandin l/gh, pêla (...) rakirin l/bw *rüzgâr denizi dalgalandırdı bayê pêlên deryayê rakirin
pêlpêlandin l/gh, pêl rakirin l/gh, milmilandin l/gh, pêla (...) rakirin l/bw * rüzgâr denizi dalgalandırdı bayê pêlên deryayê rakirin
dalgalanış pêldayîn m
pêldayîn m
dalgalanma 1. pêldan, pêlpêlîn, şepêldan, milmilîn, mewicîn m 2. bêîstîkrarî ab/m 3. serobinbûn (tevliheviya ku di nav civakekê de ji ber nelihevkirinê diqewime) (mec) m
1. pêldan, pêlpêlîn, şepêldan, milmilîn, mewicîn m 2. bêîstîkrarî ab/m 3. serobinbûn (tevliheviya ku di nav civakekê de ji ber nelihevkirinê diqewime) (mec) m
dalgalanmak pêldan, babûn.
1. pêl dan l/gh, pêlpêlîn l/ngh, şepêl dan l/gh, milmilîn l/ngh, mewicîn l/ngh 2. leqîn, livîn, libitîn (mec) l/ngh
1. pêl dan l/gh, pêlpêlîn l/ngh, şepêl dan l/gh, milmilîn l/ngh, mewicîn l/ngh 2. leqîn, livîn, libitîn (mec) l/ngh
dalgalara kapılmak bi ber pêlan ketin
bi ber pêlan ketin
dalgalı pêldar, bipêl.
1. bipêl, pêldar, pêlpêlî, milmilî *dalgalı deniz deryaya pêldar 2. pêlpêlî, pêlpêlkî, virdîvirdî (tiştê ku pêlpêlî xuya dike) 3. xingalî, xingalokî (ji bo por) 4. derderkî (ji bo rengê ku hin cih vekirî û hin cih jî girtî ye) rd 5. pêlî, bipêl, bişepêl *üç dalgalı radyo radyoya sêpêlî fiz/rd
1. bipêl, pêldar, pêlpêlî, milmilî * dalgalı deniz deryaya pêldar 2. pêlpêlî, pêlpêlkî, virdîvirdî (tiştê ku pêlpêlî xuya dike) 3. xingalî, xingalokî (ji bo por) 4. derderkî (ji bo rengê ku hin cih vekirî û hin cih jî girtî ye)rd 5. pêlî, bipêl, bişepêl * üç dalgalı radyo radyoya sêpêlî fiz/rd
dalgalı akım üreteci alternator fiz/m
alternator fiz/m
dalgasına taş atmak kêfa (yekî)şikandin (an jî xera kirin)
kêfa (yekî)şikandin (an jî xera kirin)
dalgasız 1. bêpêl, bêşepêl 2. nexingalî, nexingalokî (ji bo por) rd
1. bêpêl, bêşepêl 2. nexingalî, nexingalokî (ji bo por) rd
dalgaya düşmek (veya dalgaya gelmek) hema ketin (tiştekî) (argo)
dalgaya düşmek (veya gelmek) hema ketin (tiştekî) (argo)
dalgaya getirmek (yek) xistin dafikê (ji bo xirandinê) (argo)
(yek) xistin dafikê (ji bo xirandinê) (argo)
dalgayı başa almak berê keştiyê (an jî qeyikê) dan ser pêlan
berê keştiyê (an jî qeyikê) dan ser pêlan
dalgı xeflet m
xeflet m
dalgıç noqav.
1. noqar, noqkar, xewas, qewas, binavger 2. destdirêj (kesê ku destê wî ne hevalê wî ye) (argo) nd/nt
1. noqar, noqkar, xewas, qewas, binavger 2. destdirêj (kesê ku destê wî ne hevalê wî ye) (argo) nd/nt
dalgıçlık noqarî, noqkarî, xewasî, qewasî, binavgerî m
noqarî, noqkarî, xewasî, qewasî, binavgerî m
dalgın 1. gut, mitrî, daman, damayî *bu aralar çok dalgınım ez van çendan pir gut im rd 2. xayis, jixweçûyî *hasta dalgın nexweş xayis eh
1. gut, mitrî, daman, damayî * bu aralar çok dalgınım ez van çendan pir gut imrd 2. xayis, jixweçûyî * hasta dalgın nexweş xayis e h
dalgın dalgın mitrî mitrî *çocuklu kadın çevresine dalgın dalgın bakıyordu jina bizarok hema wisa mitrî mitrî li derdorê dinihêrt
mitrî mitrî * çocuklu kadın çevresine dalgın dalgın bakıyordu jina bizarok hema wisa mitrî mitrî li derdorê dinihêrt
dalgınca 1. mitrîkî, bi mitrî, damankî, bi damanî, gutkî, bi gutkî 2. bi xayisî, xayiskî rd/h
1. mitrîkî, bi mitrî, damankî, bi damanî, gutkî, bi gutkî 2. bi xayisî, xayiskî rd/h
dalgınlaşma 1. mitrîbûn, gutbûn, damanîbûn 2. xayisbûn m
1. mitrîbûn, gutbûn, damanîbûn 2. xayisbûn m
dalgınlaşmak 1. mitrî bûn, gut bûn. damanî bûn 2. xayis bûn l/ngh
1. mitrî bûn, gut bûn. damanî bûn 2. xayis bûn l/ngh
dalgınlığına gelmek di xayilê de bûn, ne li hişê xwe bûn
dalgınlığına getirmek (yek) xap kirin, (yek) kirin xayilan
dalgınlık 1. mitrîtî, gutbûnî, damanî 2. xayisî 3. rewşa xewa giran m
1. mitrîtî, gutbûnî, damanî 2. xayisî 3. rewşa xewa giranm
dalgınlıkına gelmek di xayilê de bûn, ne li hişê xwe bûn
dalgınlıkına getirmek (yek) xap kirin, (yek) kirin xayilan
dalgır şemal (şemala ku ji ber milmilîna qumaşekî rengîn çêdibe) m
şemal (şemala ku ji ber milmilîna qumaşekî rengîn çêdibe) m
dalıcı sobeber (kes an jî ajela ku xwe berî binê avê dide) rd
sobeber (kes an jî ajela ku xwe berî binê avê dide) rd
dalına basmak hêrsa (yekî) rakirin, behicandin
hêrsa (yekî) rakirin, behicandin
dalına bindirmek dan kokilîka xwe, dan kolana xwe
dan kokilîka xwe, dan kolana xwe
dalına binmek 1) li kokilîka (yekî) siwar bûn 2) li stûyê (yekî) siwar bûn, museletî ser serê (yekî) bûn
1) li kokilîka (yekî) siwar bûn 2) li stûyê (yekî) siwar bûn, museletî ser serê (yekî) bûn
dalınç mitbûnî, jixweçûn (jixweçûna li pêşberî dîmeneke xweşik, li hemberî ramanekê) m
mitbûnî, jixweçûn (jixweçûna li pêşberî dîmeneke xweşik, li hemberî ramanekê) m
dalıp çıkarmak 1) noqbûn û derketin (xwe beri avê dan û derketin) 2) piçek piçek xwe noqî binê avê kirin 3) serê xwe kirin her qulî (ji bo kesê ku dikeve gelek cihan)
dalıp gitmek ketin xeyalan, xwe dan ser behra aqil
dalış noq m
noq m
dalkavuk lêbok, çaplûş, salos.
1. şalûs, çaplûs, seypesan, şelaf, lêbok, şînek 2. qeşmer, qeşmerok, qirdik (kesê ku di serayê de bi nukteyan kêfa padîşahê Osmanî tîne) nd/nt
1. şalûs, çaplûs, seypesan, şelaf, lêbok, şînek 2. qeşmer, qeşmerok, qirdik (kesê ku di serayê de bi nukteyan kêfa padîşahê Osmanî tîne) nd/nt
dalkavukça 1. şalûskî, çaplûskî, şelafkî, lcbokî, bi şalûsî, bi çaplûsî, bi şelafî, bi lêbokî 2. qeşmerkî, qirdikî rd/h
1. şalûskî, çaplûskî, şelafkî, lêbokî, bi şalûsî, bi çaplûsî, bi şelafî, bi lêbokî 2. qeşmerkî, qirdikî rd/h
dalkavuklaşma 1. şalûsîbûn, çaplûsîbûn, şelafîbûn, seypesanîbûn, lêbokîbûn 2. qeşmerîbûn, qirdikîbûn m
1. şalûsîbûn, çaplûsîbûn, şelafîbûn, seypesanîbûn, lêbokîbûn 2. qeşmerîbûn, qirdikîbûn m
dalkavuklaşmak 1. şalûsî bûn, çaplûsî bûn, şelafî bûn, seypesanî bûn, lêbokî bûn 2. qeşmerî bûn, qeşmerokî bûn, qirdikî bûn l/gh
1. şalûsî bûn, çaplûsî bûn, şelafî bûn, seypesanî bûn, lêbokî bûn 2. qeşmerî bûn, qeşmerokî bûn, qirdikî bûn l/gh
dalkavukluk 1. şalûsî, çaplûsî, lêbokî, seypesanî, şelafî 2. qeşmerî, qirdikî m
1. şalûsî, çaplûsî, lêbokî, seypesanî, şelafî 2. qeşmerî, qirdikîm
dalkavukluk etmek 1) şalûsî kirin, çaplûsî kirin, lêbokî kirin, seypesanî kirin, şelafî kirin 2) qeşmerî kirin dal kılıç şûrê şilf, şûrê rûs nd
1) şalûsî kirin, çaplûsî kirin, lêbokî kirin, seypesanî kirin, şelafî kirin 2) qeşmerî kirin
dalkıran baya gur, baya sirt nd
baya gur, baya sirt nd
dalkurutan cureyek kêzika ku dikeve bin qaçilê daran û wan hişk dike (nemaze dare benavê)
cureyek kêzika ku dikeve bin qaçilê daran û wan hişk dike (nemaze darê benavê)
dallamak kesaxtin, peşkandin, dapitîn, ade kirin l/gh
kesaxtin, peşkandin, dapitîn, ade kirin l/gh
dallandırmak 1. gulî pê dan, çiqil pê dan 2. aloz kirin, girift kirin (ji bo mezinkirin û têkilhevkirina karekî, gelşekê) (mec) l/lb
1. gulî pê dan, çiqil pê dan 2. aloz kirin, girîft kirin (ji bo mezinkirin û têkilhevkirina karekî, gelşekê) (mec) l/lb
dallanıp budaklanmak (veya bir işi dallandırıp budaklandırmak) şax jê çûn (an jî, şax jê ber dan)
dallanma 1. gulîdan, çiqildan, şaxdan, şaxberdan 2. berfırehbûn, lêbelavbûn (mec) 3. girîftbûn (mec) m
1. gulîdan, çiqildan, şaxdan, şaxberdan 2. berfirehbûn, lêbelavbûn (mec) 3. girîftbûn (mec) m
dallanmak çiqil dan.
1. gulî dan, çiqil dan, şax dan, şax berdan l/gh 2. berfireh bûn, lêbelav bûn (mec) l/ngh 3. girift bûn (ji bo karekî, gelşekê) (mec) l/ngh
1. gulî dan, çiqil dan, şax dan, şax berdan l/gh 2. berfireh bûn, lêbelav bûn (mec) l/ngh 3. girîft bûn (ji bo karekî, gelşekê) (mec) l/ngh * (bir iş) dallanıp budaklanmak veya (bir işi) dallandırıp budaklandırmak şax jê çûn (an jî, şax jê ber dan)
dalları basmak gulî di binî de tewîn (ji bo dara ku zehf ber girtiye û gulî di bin de tewiyane)
gulî di binî de tewîn (ji bo dara ku zehf ber girtiye û gulî di bin de tewiyane)
dallı 1. bigulî, gulîdar, biçiqil 2. guldar, gulgulî, şaxşaxkî (ji bo qumaşê ku li serê şeklê çîçek û guliyan heye) rd
1. bigulî, gulîdar, biçiqil 2. guldar, gulgulî, şaxşaxkî (ji bo qumaşê ku li serê şeklê çîçek û guliyan heye)rd
dallı budaklı lihevketî, şaxdayî, şaxberdayî *dallı budaklı bir derdi var derdekî wî yê şaxdayî heye
lihevketî, şaxdayî, şaxberdayî * dallı budaklı bir derdi var derdekî wî yê şaxdayî heye
dallı güllü gulgulî *dallı güllü kılıflar içindeki plâklar qewanên di nav qelfê gulgulî de
gulgulî * dallı güllü kılıflar içindeki plâklar qewanên di nav qelfê gulgulî de
dalma 1. noqbûn, noqîn 2. têketin (cihekî) 3. xêrevebûn, mitrîbûn, daman, gutbûn, jixweveçûn, nuqmîbûn (mec) 4. xayisketin 5. hênijîn 6. noqîkirin (di gulaşê de) m
1. noqbûn, noqîn 2. têketin (cihekî) 3. xêrevebûn, mitrîbûn, daman, gutbûn, jixweveçûn, nuqmîbûn (mec) 4. xayisketin 5. hênijîn 6. noqîkirin (di gulaşê de) m
dalmak noqîn.
1. noq bûn, noqîn (bi temamî xwe berdan nav avê) l/ngh 2. ketin (cihekî) l/ngh, tê ketin (cihekî) l/bw *polisler ellerinde silahlarla içeriye daldılar polîs, di dest wan de çek, ketin hundir 3. xêreve bûn l/ngh, mitrî bûn l/ngh, daman l/ngh, gut bûn l/ngh, ji xwe ve çûn l/bw , nuqmî (...) bûn l/bw *sessizliğe dalmış nuqmî bêdengiyê bûye (ji bo mitrîbûnê, jixweveçûnê) *ihtiyar gazetesini çoktan bitirmiş, sokağı seyre dalmıştı mêrikê kal ji zû de rojnameya xwe qedandibû û xêreve bûbû li kuçeyê temaşe dikir (mec) 4. xayis ketin (ji bo nexweşan ku ji xwe ve diçin) l/ngh 5. hênijîn l/ngh, di xew re çûn l/bw, bi xwe de çûn l/bw, ji xwe ve çûn l/bw *o serinlik içinde dalmıştı di hênkahiyê de ji xwe ve çûbû 6. noqî (pê) kirin, xwe avêtin pê (di gulaşê de) l/bw 7. bi serî bûn l/gh, mişefl bûn l/gh (ji bo planî, rende û gîsn) *rendenin ağzı fazla dalıyor devê rendeyê zêde bi serî ye
1. noq bûn, noqîn (bi temamî xwe berdan nav avê) l/ngh 2. ketin (cihekî) l/ngh, tê ketin (cihekî) l/bw * polisler ellerinde silahlarla içeriye daldılar polîs, di dest wan de çek, ketin hundir 3. xêreve bûn l/ngh, mitrî bûn l/ngh, daman l/ngh, gut bûn l/ngh, ji xwe ve çûn l/bw , nuqmî (...) bûn l/bw * sessizliğe dalmış nuqmî bêdengiyê bûye (ji bo mitrîbûnê, jixweveçûnê) * ihtiyar gazetesini çoktan bitirmiş, sokağı seyre dalmıştı mêrikê kal ji zû de rojnameya xwe qedandibû û xêreve bûbû li kuçeyê temaşe dikir (mec) 4. xayis ketin (ji bo nexweşan ku ji xwe ve diçin) l/ngh 5. hênijîn l/ngh, di xew re çûn l/bw, bi xwe de çûn l/bw, ji xwe ve çûn l/bw * o serinlik içinde dalmıştı di hênkahiyê de ji xwe ve çûbû 6. noqî (pê) kirin, xwe avêtin pê (di gulaşê de) l/bw 7. bi serî bûn l/gh, mişefl bûn l/gh (ji bo planî, rende û gîsn) * rendenin ağzı fazla dalıyor devê rendeyê zêde bi serî ye * dala çıka bi zorê, bi derd û kul * dalıp çıkarmak 1) noqbûn û derketin (xwe berî avê dan û derketin) 2) piçek piçek xwe noqî binê avê kirin 3) serê xwe kirin her qulî (ji bo kesê ku dikeve gelek cihan) * dalıp gitmek ketin xeyalan, xwe dan ser behra aqil
dalsı guliyokî, çiqilokî rde
guliyokî, çiqilokî rde
dalsız bêgulî, bêçiqil, bêşax rd
bêgulî, bêçiqil, bêşax rd
daltonizm daltonîzm, nexweşîna çav a ku rengan ji hev dernaxe m
daltonîzm, nexweşîna çav a ku rengan ji hev dernaxe m
dalya (I) gotina heşyarkirmê; gava tiştek tê jimartin, rastî yekeya hatî destnîşankirin, tê gotin (II) stêregul (Dahlia) bot/m
dalya (i) gotina heşyarkirinê; gava tiştek tê jimartin, rastî yekeya hatî destnîşankirin, tê gotin
dalya (ii) stêregul (Dahlia) bot/m
dalyan 1. cihê girtina masiyan (ku nêzî kersaxa derya, gol û çem bi xazox û toran hatiye çêkirin) 2. şilf, şilfa şûr 3. pert, qirase (mec) rd
1. cihê girtina masiyan (ku nêzî kersaxa derya, gol û çem bi xazox û toran hatiye çêkirin) 2. şilf, şilfa şûr 3. pert, qirase (mec)rd
dalyan çorbası şorbeya masiyên teze ya bipîvaz
şorbeya masiyên teze ya bipîvaz
dalyan gibi bibejn û bal
bibejn û bal
dalyan kılıç şûrê tazî, şûrê rûs
şûrê tazî, şûrê rûs
dalyancı kesê xwedî "dalyan"ê an jî yê ku lê masiyan digire
kesê xwedî “dalyan”ê an jî yê ku lê masiyan digire
dalyasan xerz (serê şaşikên ku dikevin ser milan) m
xerz (serê şaşikên ku dikevin ser milan) m
dal (i) erd/m vadi
dal (ii) rd zayıf
dalak sünnetçi.
m parlaklık
dalalet m dalâlet
dalalûk bot/m kızılcık
dalan as/m 1. dalan, hol, sofa, lobi 2. dehliz, koridor 3. galeri (bir yapının birçok bölümlerini aynı katta birbirine bağlayan içten veya dıştan yapılmış geniş geçit)
dalap rd kösnük (eş isteme zamanı gelmiş hayvan)
dalastin m yalama, yalayış
l/gh 1. yalamak (bir şeyin üzerinden dilini sürüp geçirmek) 2. yalamak (dilini gezdirerek bir şeyin üzerindekini almak)
dalay lama nd Dalay Lâma (Tibetlilerde büyük budha rahibi)
daldol m derin vadi
daldore m dağ anası, dağlar anası, dev anası, hamam anası (çok iri yarı kadın)
dalehî m sitem
daleqan m ası, asım, asma
daleqandî asılı, asılmış.
rd 1. asılı, asık, asılmış 2. sarkıtılmış, asılmış 3. asılmış olarak idam (veya öldürülmüş) kimse 4. asılı, takılı 5. * perikê wê daleqandî bû kanatları sarkıktı 6. düşük
daleqandî ma n asılı kalmak
daleqandîbûn m düşüklük
daleqandin m 1. asma 2. sarkıtma (sallandırma, asma) 3. asma, asarak idam etme, sallama (bir kimseyi boğazından ip geçirip sarkıtarak öldürme, idam etme)
l/gh 1. asmak * kinc bi derî ve daleqandiye elbiseyi kapıya asmış 2. sarkıtmak (sallandırmak, asmak) 3. asmak, asarak idam etmek, sallamak (bir kimseyi boğazından ip geçirip sarkıtarak öldürmek, idam etmek)
daleqayî rd 1. asılı 2. sarkık
daleqayî man asılı kalmak
daleqîn m 1. asılma, asılış 2. sarkma, sarkış
l/ngh 1. asılmak 2. sarkmak * çermikên wî daleqiyabûn û kal bûbû derisi sarkmış, ihtiyarlaşmıştı
dalik bot/m bir tür yabani söğüt
daliq m demet bağlamada kullanılan çatal
dalît kütük.
m kütük (asma fidanı)
daltonîzm m daltonizm, renk körlüğü
dalyan rd dalyan
dal (navdêr, mê) navê tîpa د (D, d) di alfabeya erebî de.
Bide ber: dêl, dil, dîl, dol, dûlBinere.
Herwiha: al, bal, çal, fal, hal, kal, lal, mal, nal, pal, qal, sal, şal, tal, zal.
ji: ji erebî د (D, xwandin: dal) jiarami דלתא (dalta: d û derî, dergeh) jifeniki delêt (d û derî) ku herwiha serekaniya δέλτα (dêlta: 1. herfa Δ d û 2. delta) ye. (Binihêre:) delta.
dal yığını (navdêr)(navdêr, mê).
ji wêjeyê: koçekkoçek.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
dalak kesê ku zarokan sunet dike
dalan kulek, lingor
(navdêr, mê) korîdor, bersifk, eywan, salon
dalay-lama (navdêr) serokê lamayan, bilindtirîn rêberê dînî yê budîzma tîbetî.
Herwiha: dalaî-lama, dalaî lama, dalay lama.
Têkildar: rançen-lama, lama.
ji wêjeyê: Serokweîra Almanyayê Angela Merkel goh neda hikûmeta Çînî û serokê tîbetîyan Dalai-Lama li Berlîn li nivîsgeha xwe qebûl kir.(Netkurd.com, 9/2007)
dalehî rexne an jî gazindên nazik
(navdêr, mê) gilî, gazin, dakokî, rexne, protesto, xwenerazîkirin (bi taybetî yên nerm û dostane).
Herwiha: dalihî.
Bide ber: lome.
ji wêjeyê: Wê roja din, hindek mam û pismamên min wek nûnerên gundê me ez gazî kirim cihekî û dalihî û gazinde kirin.(Dr. Ebdulbaqî Mayî: Mirovên min gazî min kirim, Kovara Nûbûn, jimare 77 û 87, 6-7/2006).
Bikaranîn: Lêker: dalehî kirin. Navdêr: dalehîkirin Rengdêr: dalehîkirî
dalehî kirin bi nazikî gazind an jî rexne kirin
(lêker)bi nazikî gazind an jî rexne kirin
dalehîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye dalehî kirin
dalehîkirin (navdêr) gazindekirin, xwe biste kirin, rexnegirtin
dalepandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye dalepandin
dalepandin (lêker)(navdêr, mê) dawerandin, dawerivandin, dilop-dilop jê werandin, çip-çip jê rijandin. Tewîn: Lêker: da-lepîn-.
Têkildar: dalepandin.
ji: da- + lepandin.
: dalepandî, dalepîner
dalepîn (lêker)(navdêr, mê) dawerîn, dawerivîn, dilop-dilop jê werîn, çip-çip jê rijîn. Tewîn: Lêker: da-lep-.
Têkildar: dalepandin.
ji: da- + lepîn.
: dalepiyayî, dalepî
daleqîn (navdêr, mê) sêdardan, hilawîstin, daliqandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: داله‌قین
dalêstin (navdêr, mê) alêstin.
ji: da- +lês +-tin
dalgir (navdêr, mê) şemal.
ji: dal +-gir
dalîkerxur (navdêr, mê) balindeyê qelereşk
daliqandî (rengdêr) hilawîstî, bidarvekirî, bidîwarvekirî, tişta/ê hatiye hilawîstin, neçarekirî, tişta/ê hê nehatiye çarekirin: Hê gelek pirs hilawîstî mane..
Herwiha: daleqandî.
ji: daliqand + -î.
: daliqandîtî
daliqandî bûn (lêker)(Binihêre:) daliqandî
daliqandî kirin (lêker)(Binihêre:) daliqandî
daliqandîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) daliqandî
daliqandîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) daliqandî
daliqandîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye daliqandî kirin
daliqandîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) daliqandî
daliqandin (lêker)(navdêr, mê) hilawîstin, daawîstin, bi dar ve kiriné, bi dîwar ve kirin, bi ristê ve kirin, xeniqandin, li sêdarê dan, şenq kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: دالقاندن.
Herwiha: daleqandin. Tewîn: Lêker: -daliqîn-.
Têkildar: daliqîn.
ji: da- + liq + -andin.
: daliqandî daliqîner
daliqandin/dadiliqîn/daliqîne hilawestin
daliqandîtî (navdêr, mê) rewşa daliqandîbûnê.
ji: daliqandî + -tî
daliqnayene (Zazaki) (lêker) daliqandin
daliqnîyayene (Zazaki) (lêker) hatin daliqîn
dalistin (navdêr, mê) alîstin, mêtin
dalît qurmê darê yî qutkirî
qurmê darê yî qutkirî
daltonîzm (navdêr, mê) rengkorî, rengekorî.
ji: dalton +-îzm
dal (kurte) decaliter.
dal segno (mûz.) Îşareta ku wateya wê "
dalai lama Serok û rahîbê sereke ê budîstên Tîbetê. Dalay Lama.
dale Geliyê fireh. Dola fireh.
dalliance 1. pevleyîstin, pevşabûn 2. geletekkirin, pevşabûn m
dally Wext xerc kirin, dema xwe bihurandin. Xwe mijûl kirin. Tiralî kirin.
dally away Wext xerc kirin. Xwe mijûl kirin.
dally with Bi hev lîstin. Pevleyîstin.
daltonism Nexweşiya Dalton, korbûna ji bo rengan.
daliqandin v.t. to string up, hang
v.t. to string up, hang
daliqiyan v.i. to hang, dangle
daleqandin aufhängen
daliqandin aufhängen
daliqandin herabhängen lassen
daliqîn aufhängen
hängen
herunterhängen
dalqin hängen
dal m. cog. cêvî, dole, gelîye, çeta, dale, newale, dalike m.
dalan m. berteng, lobî n.
dalas m/n. zoo. kesexur, keçelok n.
dalastin lg. . lêstene, lîstene, listene, lêsayene, lîêsayene
m. lêstis, lîstis, lêsayis n. *xwe dalastin iz. xo lêstene *xwedalastin m. xolêstis n.
daleqandî rd. dardekerde, aleqnaye
daleqandin lg. . aleqnayene, darde kerdene, pira aleqnayene, pede aleqnayene, pira dardekerdene, daliqnayene, eleqnayene
m. aleqnayis, dardekerdis, piraaleqnayis, daliqnayis, pedealeqnayis, piradardekerdis, eleqnayis n.
m. roseqetnayis, sendelnayis, roverdayis, aleqnayis, deverdayis, defîndis n.
lg. darde kerdene, dare estene, aleqnayene, îdam kerdene
daleqîn lng. aleqîyene, darde bîyene
m. aleqîyayis, dardebîyayis n.
lng. roseqetîyene, roverdîyene, sendelîyene, aleqîyene, daliqîyene, pede aleqîyene
m. roseqetîyayis, roverdîyayis, sendelîyayis, aleqîyayis, daliqîyayis n.
daleqiyayî rd. aleqîyaye, dardekerde
dalîqandî rd. aleqîyaye, dardekerde
rd. roseqite, roverde, daleqîyaye
daliqandin m. aleqnayis, dardekerdis, piraaleqnayis, daliqnayis, pedealeqnayis, piradardekerdis, eleqnayis n.
daliqîn lng. aleqîyene, darde bîyene
daliqiyayî rd. aleqîyaye, dardekerde
dalistin lg. lêstene, lîstene, listene, lêsayene, lîêsayene
dalît m. mêw n.
daltonîzm m. rengkorîye, daltonîz m., rengkorênî m.
dalye m. sitil, sadir, fide, setil, sadir n.
dal şax (n), gil (n), lejg (n)
dalak silperz (n), serpez (n), helpez (n)
dalga pêl (n)
dalga boyu dergîya pêlî (m)
dalga yüksekliği berzîya pêlî (m)
dal navê tîpa d
baz, şahîn
dalan bersifk, eywan, korîdor
dalandûrep qaştîk, tirkok, tirik, kesa/ê pir dirêj û zeîf
dalde pena, stare, taraw, penageh, stargeh, spartgeh, tarawgeh, cihê xwe parastinê
dalde dan sitirandin, parastin, pena dan (yekî), stare dan (yekî)
dalde hênane ber xwe spartin (yekî / cihekî / tiştekî), pena birin (yekî / cihekî / tiştekî)
dalistin qewartin, bi kêrê yan alavek wek wê kolîn yan kun kirin
dalle bn dalde
dalye şitil, derx, şax, fîdan