Encamên lêgerînê
co Co. kurtebêja kobaltê kim
Co, kurtebêja kobaltê kîm
coğrafi erdnîgarî. coğrafî rd
coğrafî erdnîgarî, cografî rd
coğrafya 1. coğrafya (zanista cografyayê) 2. erdnîgar, coğrafya (rasteqîneya fizîkî, aborî, beşerî, siyasî ya cihekî, herêmekê, welatekî) m
cografya 1. cografya (zanista cografyayê) 2. erdnîgar, cografya (rasteqîneya fizîkî, aborî, beşerî, siyasî ya cihekî, herêmekê, welatekî) m
coğrafyacı 1. erdnîgarzan, cografinas, pisporê cografyayê 2. mamosteyê cografyayê nd/nt
1. erdnîgarzan, cografînas, pisporê cografyayê 2. mamosteyê cografyayê nd/nt
coğrafyacılık erdnîgarzanî, cografînasî m
erdnîgarzanî, cografînasî m
coğrafyadan sıfır almak Laşê wî çelexwarî bûn. Laşê yekî ne li hev bûn.
cokey cokey nd/ni
cokey nd/nt
cokeylik cokeytî m
cokeytî m
conta conta m
conta m
cop 1. çov, ço, hingiz, pelendar, doqik 2. cop, cob (copê polîsan) n
1. çov, ço, hingiz, cel, pelendar, doqik 2. cop, cob (copê polîsan) n
coplamak bi copan lê dan, bi copan lê xistin l/bw
bi copan lê dan, bi copan lê xistin l/bw
coplanmak hatin copkirin l/tb
hatin copkirin l/tb
coplatmak dan copkirin, dan ber copan l/lb
dan copkirin, dan ber copan l/lb
corum hewm, hewma masiyan m
hewm, hewma masiyan m
coşku 1. coş 2. coş û peroş 3. peroş, heye­can fel/m
1. coş 2. coş û peroş 3. peroş, heyecan fel/m
coşkulanma coşîn, coşûperoşbûn m
coşîn, coşûperoşbûn m
coşkulanmak coşîn l/ngh, bi coş û peroş bûn l/bw
coşîn l/ngh, bi coş û peroş bûn l/bw
coşkulu coşdar, bicoşûperoş rd
coşdar, bicoşûperoş rd
coşkun dilcoş, coşdar, coşbûyî rd
dilcoş, coşdar, coşbûyî rd
coşkunca bi coşbûnî, bi coş û peroşî h
bi coşbûnî, bi coş û peroşî h
coşkunlaşmak coşbûnî bûn l/ngh
coşbûnî bûn l/ngh
coşkunluk coşdarî, dilcoşî m
coşdarî, dilcoşî m
coşma coşan, xuroş m
coşan, xuroş m
coşmak coşîn, coş bûn l/ngh
coşîn, coş bûn l/ngh
coşturma coşandin, coşkirin m
coşandin, coşkirin m
coşturmak coşandin, coş kirin l/gh
coşandin, coş kirin l/gh
coşturucu coşker, çoşîner rd
coşker, çoşîner rd
coşturuculuk coşkerî, çoşînerî m
coşkerî, çoşînerî m
coşturulmak hatin coşandin l/tb
hatin coşandin l/tb
co 1.ark. 2.kanal, mecra.
kîm Co, kobalt’ın kısaltması
co, cok m ark, su arkı
coav m ark, su arkı
cob bnr cop
cobal bnr col û cobal
bnr col û cobal
coban n halat
cobar (i) m dere
cobar (ii) bnr cot û cobar
cobîk zo/n küçük su solucanı
cobir dana burnu.
zo/n dana burnu (Gryllotalpa vulgaris)
coge m ark
cogerê m 3 ile 10 kişi arasında oynanan bir oyun
cografî rd coğrafî
cografya m 1. coğrafya (coğrafya bilimi) 2. coğrafya (bir yeryüzü parçasını, bir bölgeyi, bir ülkeyi belirleyen, niteleyen fiziki, ekonomik, beşerî, siyasî gerçekliklerinin tümü)
cografyanas nd/nt 1. coğrafyacı 2. coğrafyacı (coğrafya öğretmeni)
cografyanasî m coğrafyacılık
cohnî bnr canî
cok m 1. kanal, ark, su yolu 2. ant kanal (içinde damar, sinir, sıvı geçen yer)
cok vekirin kanal açmak
cokey nd/nt cokey
cokeytî m cokeylik
cokik m küçük ark
col sürü.
m zincir
m toplanma, üşüşme
m 1. sürü 2. sür(bir insanın bakımı altındaki hayvanların tümü) * cola mêşinan koyun sürüsü 3.rd bozuk 4.rd karışık 5.rd katışık * zimanê col katışık dil
col bûn l/ngh toplanmak * se lû col bûn köpekler üstüne toplandılar
toplanmak, üşüşmek
col kirin l/gh zincirlemek
zincirlemek
col û cobal devar sürüsü
colan m salıncak
colandik m salıncak
colandin sallanmak.
m sallama
l/gh sallamak
colane salıncak.
m salıncak
colanevan nd/nt salıncakçı
colayî (i) m mal ve davarları az olan kimselerin, her yirmi koyun için bir kuzu karşılığında başkaların sürüsüne davarlarını katma durumu
colayî (ii) m dokuma
colbûn m toplanma
cole m 1. devinim, hareket (bir cismin durumunun ve yerinin değişmesi) 2. hareket (vücut oynatma, kıpırdatma veya kımıldanma)
colê rd pejmürde kadın
pejmürde kadın
coleba bnr cot û coleba
coleg m dokuma
colegdar nd/nt dokumacı
colegdarî m dokumacılık
colek m 1. sürü 2. sürü (bir insanın bakımı altındaki hayvanların tümü)
coleke nd/rd Yahudi
coleq yarıcı.
nd/nt yarıcı (ürünü mal sahibi ile yarı yarıya bölüşerek çalışan işçi)
coleqî m yarıcılık
coleqî kirin yarıcılık yapmak
colgenî bot/m adî fig
colgenik bot/m adî fig
colî m hissedarlık (küçükbaş hayvancılıkta)
colî ser serê (yekî) bûn başına toplanma (veya üşüşmek)
colik (i) m küçük dere
colik (ii) bot/m fiğ, fig (Vicia sativa)
colikê maran bot/nd çok tohumlu fig
colîner rd devitken
colkirin m zincirleme
colmark bot/m yenilmeyen bir burçak türü
colxatûn bot/m adî fig
com bnr gom
comal m su arkını temizleme
comava kirin l/gh kazanılmış olanı birdenbire harcamak
comavakirin m kazanılmış olanı birdenbire harcama
comerd rd cömert, eli açık
comerd bûn l/ngh cömertleşmek
comerdane h cömertçe
comerdbûn m cömertleşme
comerdî m cömertlik
comerdkî h cömertçe
con m toplanma
con bûn l/ngh toplanmak
conega n 1. tosun 2.argo ergin erkek
conegayê ferxes tek taşaklı erkek dana
conegayê kel 1) damızlık tosun, boğalık, ergin tosun 2) mec tosun (sağlıklı, tıknaz delikanlı)
conegayê tirxes tosun (burulmuş erkek dana)
conegayê xesandî burulmuş erkek dana
cong n diz
conga bnr conega
conî m dibek, soku
conîvanî nd dibekçi, dibekte tahıl döven kimse
conta m conta
cop n cop
coq ur.
coq (i) m şiş (şiş olan yer)
coq (ii) m vardiya (nöbetleşe çalışma)
coqcok zot/nt hindi (Meleagris gallopavo)
coqîn m tokuşma, çarpışma
cor (i) bnr cil û cor
cor (ii) n çeşit, tür
cor (iii) n deve yuları
corcor m pekmez
corik n deve yuları
cort rd patavatsız
cortkêş nd tantana eden
coş coşku, galeyan.
m coşku, çoşma
coş bûn l/ngh coşmak
coşmak
coş kirin l/gh coşturmak
coşturmak
coş û peroş çoşku, sevinç gösterisinde beliren güçlü heyecan
coş û peroş bûn coşkulanmak
coş û xiroş coşku, heyecan
coş û xiroş dan (yekî) coşku vermek
coş û xiroş derbas kirin heyheyler geçirmek
coşan m coşma
coşandî m coşturulmuş olan
coşandin m coşturma
l/gh coşturmak
coşbûn m coşma
coşbûnî m coşma, coşkunluk
coşbûyî rd coşkun, coşmuş
coşbûyîn m coşma
coşdar rd 1. coşkulu, çoşkun 2. ateşli, hararetli (coşkulu, coşkun)
coşdarî m coşkunluk
coşewer rd coşkun
coşewerî m coşkunluk
coşgirtî rd coşkun
coşgirtî bûn coşmak
coşî coşku.
m coşku, coşkunluk
coşîn m 1. coşma, coşkulanma 2. mec çağlama
l/ngh 1. coşmak, coşkulanmak 2. mec çağlamak
coşîn û xiroş pê girtin coşmak, heyecana gelmek
coşîner rd coşturucu
coşkerî m coşturuculuk
coşkirin m coşturma
cot çift.
rd 1. çift, koşa (nesneler için; birbirini tamamlayan iki tekten oluşan) * cotek gore bir çift çorap 2. çi(bir erkek ve bir dişiden oluşan iki eş) 3.ndçift (toprağı sürmek için birlikte koşulan iki hayvan) 4. çifte (ikisi bir arada bulunan veya ikili) * cotşanik çifte ben 5. çift, toprağı sürme 6. karasaban
cot bi cot çifter çifter
cot bi gayê pîr nabe işi ehline vermek lazım
cot bûn l/ngh 1. çiftleşm (bir şey tek iken bir tanesinin katılımıyla çift hale gelmek) 2. eşleşmek 3. toprak sürülmek, çift sürülmüş olmak 4. çiftleşmek (cinsel ilişkide bulunmak)
cot bûn dîtin çift görmek
cot bûn girê dan çift bağlamak (karasaban için)
cot bûn lenger avêtin der çiftelemek, apıştırmak (çift demir atmak)
cot kêl nd çift dikiş
cot kirin l/gh 1. çiftleştirmek, çiftlemek 2. çift sürmek 3. eşlemek (benzer iki şeyi bir araya getirmek)
cot û cobar çift çubuk
cotan m ekim ayı
cotar nd/nt 1. çiftçi 2. çift sürücü
cotarî m 1. çiftçilik 2. çift sürücülük 3. çift sürme
cotbêrikî rd çifte kürekli
cotbûn çiftleşme.
m 1. çiftleşme (bir şey tek iken bir tanesinin katılımıyla çift hale gelme) 2. eşleşme 3. toprak sürülme, çift sürülmüş olma 4. biy birleşim, birleşme, çiftleşme (cinsel ilişkide bulunma) 5. rz ikileşme
cotbûyî rd 1. çiftleşmiş (bir şey tek iken bir tanesinin katılımıyla çift hale gelmiş olan) 2. eşleşmiş 3. toprak sürülmüş, çift sürülmüş 4. çiftleşmiş (cinsel ilişkide bulunmuş)
cotbûyîn m 1. çiftleşme (bir şey tek iken bir tanesinin katılımıyla çift hale gelme) 2. eşleşme 3. toprak sürülme, çift sürülmüş olma 4. çiftleşme (cinsel ilişkide bulunma)
cotebêje rz/m eşleme, eşleşme
cotecot h çifter çifter
cotemenî m tarım, ziraat
cotgeh m çiflik
cotgihanek rz/m çift bağlaç
cotik rd 1. çifte (ikisi bir arada bulunan veya ikili) 2. çifte (at, katır ve eşeğin arka ayaklarıya vuruşu, tekme) 3.argo ayak, tekme 4. bot çatak, çifte, koşa, ikiz (aynı çiçekte oluşmuş birbirine yapışık iki meyve yada sebze) * behîva cotik koşa badem
cotik avêtin çifte atmak, tekmelemek
cotik li hewa bûn nalları dikmek
cotikbûna deng rz/nd ses ikizlenmesi
cotikê kewgiriyan ast/nt doğudan doğan yıldız grubu
cotikên xwe di ser serê xwe de qelaptin (an jî avêtin) çifte atmak
cotikî m koşalık
cotkanî m çifte, tekme (at, katır ve eşeğin arka ayaklarıya vuruşu)
cotkanî avêtin çiftelemek, tekmelemek
cotkanî avêtin (…) çiftelenmek, çifte atmak (veya vurmak), tekme atmak (veya vurmak) (bi)
cotkanî lê dan tepmek (hayvan ayağıyla vurmak)
cotkanî lê hatin xistin tekmelenmek
cotkanîyan lê dan (an jî xistin) çifte atmak (veya vurmak), tekme atmak (veya vurmak)
cotkar (i) nd/nt 1. çiftçi 2. çift sürücü 3. rençper
cotkar (ii) zo/n solucan (yağmurdan sonra topraktan çıkan solucan)
cotkarî çiftçilik.
m 1. çiftçilik 2. tarım 3. rençberlik
cotke m tekme
cotkêşan m kura çekme
cotkew n erkek dişi kekliğe verilen ad
cotkirî rd 1. çiftleştirilmiş, çift hale getirilmiş 2. sürülü, çift sürülmüş olan 3. eşleşmiş
cotkirin m 1. çiftleştirme, çiftleme 2. çift sürme 3. eşleme (benzer iki şeyi bir araya getirme)
cotmeh m ekin (31 gün çeken yılın onuncu ayı)
cotnekirî rd çift sürülmemiş olan
cotocoto h çifter çifter
cotşanik rd çifte benli
cotvan bnr cotkar (I)
cotvanî bnr cotkarî
cotwate man/m ikiz anlam
cotwateyî man/rd ikiz anlamlı, ikizli
cotwateyîtî man/m ikizlilik
cotxal rz/m iki nokta
cotyar nd/nt 1. çiftçi, çift sahibi 2. ziraatçı 3. ekinci
cotyarî m 1. çiftçilik 2. tarım, ziraat 3. ekincilik 4. ziraatçılık, tarımcılık
cotyarok bot/m sonbahar gülü, hasret gülü
cotzele mzk/m çift kamıştan üflemeli bir çalgı
covan rd pişman
covan bûn l/ngh pişman olmak
covanbûn m pişman olma
covanî m pişmanlık
coxîn m harman
coxînan m haziran ayı
coxîngeh m harman yeri
coya kezebê ant ciğer kanalı
coya zirav ant öd kanalı (cystic duct)
coz bnr gûz
cozan bnr gûzan
cozdan m ustra
coze m bir tür telli çalgı
cozerdan m mayis ayı
co (navdêr, mê) erx,ava kêm ya diherrike (bi taybetî ya ku ji baranê çêbûye û piştî demek ne dirêj dîsan diçike yan jî ava berdidin ser zeviyan).
Herwiha: cihok, cihuk, cok, cuhik, cuhk, cuhok, cuhuk.
Têkildar: mişar.
Bide ber: çem, robarBinere.
Herwiha: bo, ço, do, ho, jo, ko, lo, no, po, ro.
ji: hevreha farisî جو (cû), جوی (cûy), pehlewî coy yan yoy, farisiya kevn yewviye-, sanskrîtî यव्या (yewya) ji Proto-aryayî ji Proto-hindûewropî ǵʰeu- (av berdan, av lê kirin)..
: cobar cok
co/cok cew
cobar [I] 1. çem 2. newal, xendeq [II] şiva ku pê hoyî gayê cot dikin
(navdêr, mê) robar, co, herrika avê, celal, çemên biçûk.
ji wêjeyê: Ev mêwe li kî cihî gehane?Ev gul di çi gulsenê numane?Serwêd çi cobarekî ne?Teyrêd çi merxezarekî ne?.
ji: co + -bar.
: cobarî
cobarî (navdêr, mê) rewşa cobarbûnê.
ji: cobar + -î
cobirr (navdêr) bêvilpan, meqesok, lar, devqusk, quzgezk, borîç, pozgolik, serik, kûçikê avî, kûçikê keraşan.
Herwiha: cobir, cobirrk, cobirk, cubirr, cubirrk, cûbirr, cûbirk, cûbirrk.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جۆبڕBi zaravayên din, soranî: ?, kelhûrî: ?, zazakî: lop (Dêra Hênê, Diyarbekir), hewramî: ?. Navê zanistî: Gryllotalpa
cocê zz, leşşûştin, serşûştin, şûştina leşî, şûştina serî: cocê kirin (leş şûştin, ser şûştin.
Herwiha: coc coce
codelîk (navdêr, mê) nalîk, lalîk, gildik, tatî, merş, berrik, doşekên biçûk û/yan tenik (bi taybetî bo rûniştinê li ser), xawlî, xalîçe, kilîm, mafûr, rayex, mêzer, galt, hêsîl.
Herwiha: codelîg, codelîng, codelînk.
Bide ber: colank
cografî (rengdêr) têkildarî cografyayê: ji ber sedemên cografî.
Herwiha: cografîk cografîkî cografyayî coxrafî coxrafîk coxrafîkî coxrafyayî cuxrafî cuxrafîk cuxrafîkî cuxrafyayî.
Hevwate: erdnasî zemînnasî.
ji: ji yewnanî geos (dinya) + graphein (nivîsîn)
cografînasî (navdêr, mê) erdnîgarzanî.
ji: cografî +-nasî
cografya (navdêr, mê) zanista lêkolînan li ser taybetmendiyên fizîkî yên dinyayê dike, taybetmendiyên fizîkî yên derekê, dersa xwendina taybetmendiyên fizîkî yên dinyayê dide fêrkirin.
Herwiha: coxrafya cuxrafya.
Hevwate: erdnasî erdzanî zemînnasî . Cûnên coxrafyayê coxrafyaya aborî coxrafyaya çandeyî coxrafyaya fizîkî coxrafyaya siyasî.
ji: hevreha farisî جغرافيا (coẍrafiya) û tirkî coğrafya, hemû ji erebî جغرافيا (cuẍrafya) ji yunanî γεωγραφία (geōgraphía) ji γῆ (gê: erd, ax) + γράφω (gráphō: nivîsîn). Heman peyvê bi rêya latînî geographia di piraniya zimanên ewropî de jî cih girtiye: frensî géographie, inglîzî geography, îtalî û portugalî geografia, spanî geografio, rûsî география (gêografiya)... Ji eynî rehî: jeopolîtîk, grafîk..
: cografî cografîk cografîkî cografyayî
cografyavan (navdêr) pispora/ê erdnasiyê, şarezaya/ê erdnasiyê, zanistvana/ê erdnasiyê.
Herwiha: cograf cografînas cografîvan cografîzan cografyanas cografyazan coxraf coxrafînas coxrafîvan coxrafîzan coxrafyanas coxrafyavan coxrafyazan cuxraf cuxrafînas cuxrafîvan cuxrafîzan cuxrafyanas cuxrafyavan cuxrafyazan.
Hevwate: erdnas erdzan erdnîgarnas zemînnas.
ji: erd + nas.
: erdnasî
cok (navdêr, mê) (Binihêre:) co
col [I] 1. keriyê pez, dewar û hwd 2. koma keriyên ku kesek tenê diçe ber 3. tevlihev û rengrengî -col û cobal naxira dewêr [II] zincîr -col kirin zincîr kirin [III] kombûn, lêbanîn -colî serê yekî bûn komî hinda yekî bûn, li yekî banîn
1. ne sade, ne saf (rengdêr) (navdêr) melezî, diliqî, kestel, dureh, zir, soryaz, têkil, riweka ku ji du riwekên cûnê wan cuda hatiye perisandin, mirovê ku dayika wî û bavê wî ne ji heman nijadê ne, mirovên ku binyata wan ji du yan zêdetir nijadan e, rengîn, pirr-rengî, ne tenê ji rengekî.
ji: ji?.
Bikaranîn: Lêker: col kirin. Navdêr: colkirin Rengdêr: colkirî.
: colandin colandî colî colîn
col kirin (lêker)(Binihêre:) col
colandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye colandin
colandik (navdêr, mê) ciheke werîsekî ducar dixin du tayên daran li hember hev ko herdu tayên werîsî li rasta yek bin perçeka tatî yan peroyen hindî cihî razana zaroyekî bi herdu alîyên tayên werîsî ve girê di din mirov nemaze zarok têda di razin û di hejînin, dolîdank
colandin (lêker)(navdêr, mê) hejandin, li hewa livandin anku lebitandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جۆلاندن. Tewîn: Lêker: -colîn-.
Têkildar: colank, colîn.
ji: col + -andin.
: colandî, colandîtî, colînende, colîndetî, colînendeyî, colîner, colînerî
colandin/dicolîne/bicolîne (xwe di colaneyê de) hejandin
colane rûnişteka ku bi bendan bi jorê ve girêdidin û xwe tê de dihejînin
rûnişteka ku bi bendan bi jorê ve girêdidin û xwe tê de dihejînin
colanevan (navdêr, mê) hêlekanvan, hêlkanvan.
ji: colane +-van
colank (navdêr, mê) çinçîr, hêlûç, gangol, kêşik, gengola, hamak, tişta/ê her serek wê/wî bi tiştekî ve hatiye girêdan lê ew bi xwe sist li hewa maye bo ku mirov rûne yan xwe pal de ser û xwe tê de bihejîne anku bicolîne, çincîr.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جۆلانک.
Bide ber: hêsk, landik.
ji wêjeyê: Li cem me (Zaxo) ev colank e. Lêkera colan (hejîn) û colandin (hejandin) di soranî de heye lê min di kurmancî de (li cem me jî) nebihîstiye..
ji: colan + -k.
: colankane, colankî
colankane (rengdêr) bi awayekî colank.
ji: colank + -ane
colankî (navdêr, mê) rewşa colankbûnê.
ji: colank + -î
cole livîn, bizav, xebat, çalakî
colek (navdêr, mê) bir, celeb, ker, revde, kom, grûp, birr, ref, kerî
coleke cihû
colî (navdêr, mê) melezî, diliqîtî, kestelî, durehî, zirî, soryazî, têkilî, pirrcûnî, ducûnî, pirr-rengî, rewşa colbûnê.
ji: col + -î
colik (navdêr, mê) colbe, polke.
ji: col +-ik
colkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye col kirin
colkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) col
collide (lêker) hevxistin, lihevketin
com (navdêr, mê) meydan, gorrepan, qad, arena, sahe, rastgeh, war, wargeh, aqar.
Bikaranîn: Lêker: com bûn, com kirin. Navdêr: combûn, comkirin Rengdêr: combûyî, comkirî.
Herwiha: come, gom, gome, zom, zome.
: comî.
Bide ber: com bûn
com bûn (navdêr, mê) winda bûn, li ber çavan wenda bûn, nixumîn, nexuyîn bûn. Mînak: Bi hatina pez du û se beqan bazda nav avê û ji nişkave ji ber çavan com bûn. Ji http://www.xelkedondurma.com/ditin/uske/heyfen_beqan.htm.
Herwiha: gom bûn
com kirin (lêker)(Binihêre:) com
combûn (navdêr, mê) (Binihêre:) com
combûyî (rengdêr) (Binihêre:) com
comerd 1. destbelaş 2. dayende 3. destfireh *“deriyê cinetê, comerd vedikin”
destbelaş , dayende , destfireh “deriyê cinetê, comerd vedikin”.
Bikaranîn: Lêker: comerd bûn, comerd kirin. Navdêr: comerdbûn, comerdkirin Rengdêr: comerdbûyî, comerdkirî
comerd bûn (lêker)(Binihêre:) comerd
comerd kirin (lêker)(Binihêre:) comerd
comerdane (rengdêr) bi comerdî.
ji: comerd +-ane
comerdbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) comerd
comerdbûyî (rengdêr) (Binihêre:) comerd
comerdî 1. destbelaşî 2. dayendetî 3. destfirehî *"comerdî bi dayînê dibe"
(navdêr, mê) destbelaşî , dayendetî , destfirehî comerdî bi dayînê dibe
comerdkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye comerd kirin
comerdkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) comerd
comgehî (navdêr, mê) pêgirêdayî.
ji: com +-gehî
comgehîkî (navdêr, mê) bi comgehî.
ji: comgehî +-kî
comî (navdêr, mê) rewşa combûnê.
ji: com + -î
comker (navdêr, mê) cewker, cûlhe, korsker, tevnker.
ji: com +-ker
comkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye com kirin
comkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) com
complement Ingilîzî, temamker, pirkerÎnglîzî (navdêr) temam kirin, tekûz kirin, tekûzî, temamî
conega ciwanega
conî (navdêr, nêr) cirn, kevirek e ku pê bi destan dan (genim yan ceh) tê qutan daku biherrişe, cihê ku dan (genim) lê tê qutan.
Herwiha: cirin, cirn, cirnî, cohnî, cuhnî, curin, curn, curnî, kûrn, kurn, qurn, qornî, qurne, cirne, kurne, curne, cirnik. Têkilî: destar.
ji: ji ~ Yewnanî kruniá κρουνιά çoğ. lawabo,Destşok,delav,afir << EYun krouneíon κρουνείον biçûk. a.a. < Yewnaniya kevin krounós κρουνός kanî, sulav +ion?
conxayî (navdêr, mê) zimanê fermî yê Bûtanê (ku wek zaravayek zimanê tîbetî tê hesibandin).
Herwiha: conkayî, conkî, conxî, donkayî, donkî, donxayî, donxî.
: conxayîtî
conxayîtî (navdêr, mê) rewşa conxayîbûnê.
ji: conxayî + -tî
coordinator (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) sergêr, hevpêjin, kordînator, Kesê/a ko lênêrînê, nirxandinê, rêkxistina xebata taybet jibo meremek an karekê diyarkirî dike.
coq [I] 1. nîr, nîrik 2. xeleqên bi ser hev ve; zincîr [II] kînor/kunêr
(navdêr, mê) kom, ref, deste.
Bide ber: çox
coqcoq elok
coqe birek mivên yek ast, wek hev
coqîn (lêker)lihevketin.
ji: coq +-în
corî (navdêr, mê) corekî, çewanî.
ji: cor +-î
corkî (navdêr, mê) corî, çewanî, çawanî.
ji: cor +-kî
cort (Soranî) (navdêr)abakus
coş 1. heyecan 2. peroşî 3. kelecan
(navdêr, mê) şadî, kêf, zewq, xweşî, lezet, keyf, şahî, kêfxweşî, dawet.
Herwiha: şoş.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جۆش.
Bide ber: hoş noş.
ji: hevreha farisî جوش (cûş) û جوشيدن (cûşîden: coşîn, kelijîn, kelîn, kewa bûn), avestayî yeoşti-, sanskrîtî यसति (yáseti-), yûnaniya kevn ζέω (zeō: fûrîn, kel bûn, germ bûn) û ζύμη (zûmê: havên), almanî jesen/gesen/jäsen (meyandin), swêdî jäsa/esa (meyandin), hemû ji Proto-hindûewropî yes- (fûrîn, kelîn, kel bûn). Bo guherîna Y ya îraniya kevn bi C di îraniya nû de bide ber cejn, ciwan, cuda, cihû..
Bikaranîn: Lêker: coş bûn, coş kirin. Navdêr: coşbûn, coşkirin Rengdêr: coşbûyî, coşkirî.
: bêcoş bêcoşî bicoş bicoşî coşdar coşdarî coşder coşderî coşdêr coşdêrî coşgîn coşgînî coşî
coş bûn (lêker)(Binihêre:) coş
coş kirin (lêker)(Binihêre:) coş
coşandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye coşandin
coşandin (lêker)(navdêr, mê) coş kirin, kêfxweş kirin, şad kirin, xewq danê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جۆشاندن. Tewîn: -coşîn-.
ji wêjeyê: Di esnayeke ko Şivan Perwerî beşdarên konserê bi performansa xwe dicoşandin, hin kurdan alaya Kurdistanê hilda. Li ser vê yekê zêrevanên girêdayî DEM TVyê midaxele kir..
Têkildar: coşîn.
ji: coş + -andin.
: coşandî, coşîner, coşinde, coşînerî
coşandin/dicoşîne/bicoşîne 1. demên bi heyecan jiyandin 2. anîn kelecanê
coşbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) coş
coşbûyî (rengdêr) (Binihêre:) coş
coşdar (rengdêr) bicoş, bikêf, bizewq, neşe, şad, dilxweş, kêfxweş.
Dijwate: bêcoş.
ji: coş - -dar.
: coşdarî, coşdarîtî, coşdartî
coşdarî (navdêr, mê) kêfxweşî, şadî, germatî û agir (mecaz)
coşî 1. heyecan 2. peroşî 3. kelecanî
(navdêr, mê) xweşî, zewq, keyf, şahî, kêf.
ji: coş + -î.
Bikaranîn: Lêker: coşî bûn, coşî kirin. Navdêr: coşîbûn, coşîkirin Rengdêr: coşîbûyî, coşîkirî
coşî bûn (lêker)(Binihêre:) coşî
coşî kirin (lêker)(Binihêre:) coşî
coşîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) coşî
coşîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) coşî
coşîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye coşî kirin
coşîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) coşî
coşîn (lêker)demên bi heyecan jiyîn. Tewîn: -coş-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جۆشین
coşîn/dicoşe/bicoşe demên bi heyecan jiyîn
coşker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê coş dike, hişyarker, raker, peroşdar.
ji: coş + -ker
coşkerî (navdêr, mê) çoşînerî.
ji: coş +-kerî
coşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye coş kirin
coşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) coş
costî (navdêr, mê) çalakî, besayetî, dirwest, şayan.
ji: cost + -î
cot [I] 1. zo 2. du lib *"coteke birayan, meçine nêçîra guran" [II] 1. amûra ku erdê ji çandiniyê re eywez dike 2. karê çandiniyê *"cot, bi gayê pîr nabe"
1. du tiştên bi hev re (rengdêr) û(navdêr, nêr) du tiştên bi hev re, du tiştên hev temam dikin, zo: cotek pêlavan (du pêlav, yek bo piyê çepê û yek jî bo yê rastê), du kesên li gel hev, jinûmêr yan kurrheval û keçhevalên hev: Min tenê pirsî ji ber ku hûn cotekî baş in. (bernameya Tropico di televizyona Kurd1 de, 9/2009), cotbûna heywanan: guhnêl, gonxwarin, gulên, gilwên, gunêl, gunhêl.
Herwiha: cut.
Bikaranîn: Lêker: cot bûn, cot kirin. Navdêr: cotbûn, cotkirin, cotanîn Rengdêr: cotbûyî, cotkirî.
ji: Ji Proto-hindûewropî yug-ta- û yeug- (bi hev re meşîn/bezîn), Proto-aryayî yuxte- ku herwiha serekaniya yuxte- ya avestayî, cuxte- ya farisiya kevn, جفت (cuft) ya farisî û cot ya kurdî ye. Çift ya tirkî ji farisî ye. Nimûneyeke din jî ku di farisî de -ufthevbera -otya kurdî ye: gotin bi farisî گفتن (guften) e. Heman rehê Proto-hindûewropî serekaniya zewac ya ji erebî ye jî..
: cotik, cotsayid
cot bi gayê pîr nabe gotina pêşiyan jibo karekî divê hertim mirov tiştên nûjen bi kar bîne. tiştên kevn her tim sûdeyeke baş jibo karekî bi rê û peknade. ciwanî hertim nûjeniyê bi xwe re tîne û ciwan her tim bi hêz in.
cot bûn 1. zo bi zo bûn 2. (erd) ji çandiniyê re amade bûn 3. zewicîn
(lêker)(Binihêre:) cot
cot dîtin (lêker)serxweş bûn.
ji: cot + dîtin
cot kirin 1. zozoyî kirin 2. erd tev rakirin, çandin 3. zewicandin
(lêker)(Binihêre:) cot
cotanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) cot
cotar li ber bi mal e, kebanî nû ber bi kar e (biwêj) ji bo teralî û bêbinbariya jinan tê gotin. erê erê, maşelah gelekî xurt e (!), cotar li bervî mal e, kebanî nû bervî kar e.
cotbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) cot
cotbûyî (rengdêr) (Binihêre:) cot
cotê (yekî) çar ga bûn (biwêj) dewlemend û zengîn bûn. hingî cotê selîm çar ga bûye, pozê wî jî bilind bûye.
cotê xwe dayîn kevir (biwêj) di gotina xwe de israr kirin. dewriş cotê xwe daye kevir, dibêje: “îleli ew xelat wê bê.
cotek diran di dev de tune bûn (biwêj) kal û pîr bûn. cotek dirait tune di dev de, hatiye dewa qîza çardeh salî dike.
cotestandardî (navdêr, mê) durûtî, nepejirandina heman mafan yan erkan bo hemû kesan.
ji wêjeyê: Li Tirkiyeyê, ev her du prosesên ku ji layê hest û ramanê ve di berevajiya hev de pêk tên, yanî, neteweperweriya kurdî û neteweperweriya tirkî, herwekî ku heman tişt bin, wisa têne têgihîştin. Ev tişt bi me nîşan dide ku bê hela îdeolojiya fermî ramana tirkî çawa kiriye haletê cotestandardîyê. Di roja 25ê sibata 2008an de li Diyarbekirê serhildaneka mezin hebû. Jin, ciwan, zarok, esnaf, kal û pîr…, qelebalixeka gelek mezin, girseyeka biheyecan, operasyona artêşê ya bo derveyî sînoran protesto dikir. Çapemeniya tirk zimanê xwe wisa dirêjî vê serhildana mezin dikir: “… zarokan jî bikar tînin, zarokan dixapînin, di numayîşê de zarokan derdixin pêş.” Ger di întîfadayekê de zarokên filîstînî keviran biavêjin tankên Îsraîlê, ew dibin “generalên filîstînî, generalên Filîstînê, generalên Arafatî”. Ger zarokên kurdan kevir biavêjin tankên tirkan, wekî “bo îdeolojîyên menfûr zarokan jî bikar tînin” têne dîtin. Dema ku zarokên Filîstînê kevir biavêjin tankên Îsraîlê, hingê şîroveyên wisa têne kirin ku “ger di zarokan de jî wisa hestên neteweyî çêbûne divê Îsraîl tavilî rêyeka çareseriyê bibîne”. Lê dema ku zarokên kurdan kevir biavêjin tankên tirkan, dibêjin “jehrê xistine nav mejiyê teze yê zarokan jî, zarok jî xapandine…”. Polîs bona ku zarokan ji numayîşan dûr bixînin şeker didin wan, ku ev yek wekî tiştekî pozîtîf tê nîşandan. Reftarî û ramana cotestandardbûnê tiştekî wisa ye… Bêguman tiştekî gelek kirêt û adî ye. Ev hemî ji ber wê ramana înkarker û îmhaker rû didin.(İsmail Beşikçi: Tiştê ku Kosovaya Serbixwe Tîne Bîra Meriv, wegerrandin: Roşan Lezgîn, Peyamaazadi.com, 3/2008).
ji: Ji cotestandard + -î ji cot + -e- + standard + -î
cotgeh (navdêr, mê) zevî.
ji: cot + -geh
cotî (navdêr, mê) cot.
ji: c +-otî
cotik (navdêr) tiştên cot, du tiştên pêkve ango pevre ango li gel hev, (him ji bo mirovan û him ji bo ajalan) her dû cêwî.
Bide ber: kitik, cotik , sêtik , çarik , pêncik , şeşik , heftik , heştik , nehik , dehik.
ji: cot + -ik.
: cotikane, cotikî
cotikane (rengdêr) bi awayekî cotik.
ji: cotik + -ane
cotikî (navdêr, mê) rewşa cotikbûnê, cêwîtî.
ji: cotik + -î
cotikî avêtin (lêker) refes kirin, firqas kirin, zîtkavîtin.
ji: cotikî + avêtin
cotin (lêker) cîtin, kotin, loçikandin.
ji: co +-tin
cotîn (lêker)çandin, bejandin, kar kirin, kiştûkal kirin.
ji: cot +-în
cotk (navdêr, mê) karêz, kêzîn, kezîn, nukend, bûn cokê.
ji: cot +-k
cotkanî (navdêr, mê) zît, zîtik, refes, pîncik, tirçik, çîtme, fincik.
ji: cotk +-anî
cotkanî avêtin (navdêr, mê) zîtik avêtin, refes avêtin, dan zîtikan, dan refesan, dan cotkaniyan, zîtik dan, refes dan, çifte avêtin, çift avêtin.
ji: cotk +-anî + avêtin
cotkanîavêtin (navdêr, mê) refesavêtin, zîtikavêtin, çiftavêtin, zîtikdan, refsdan.
ji: cotk +-anî +avêtin
cotkar çandiyar *"gotin: cîran 'cotkaro tu çi diçîni?'; got: 'heke hêşîn be tu dê bibîni' "
(navdêr) kesa/ê cotî dike anku zeviyan dikêle û diçîne, zîraetkar, cotyar, çîner, kiştûqalvan, cotemen, werzêr, werzevan, felah.
Herwiha: cotker, cotyar.
ji: cot + -kar.
: cotkarî, cotkarîtî, cotkartî
cotkarî (navdêr, mê) zîraet, cotyarî, çandin, kiştûqal, cotemenî, werzêrî, felahî, karûbarên çandinê û dirûnê, karê cotkaran, cotkirin.
Herwiha: cotkarîtî, cotkartî, cotyarî, cotyarîtî, cotyartî.
ji: cotkar + -î
cotkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye cot kirin
cotkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) cot
cotmeh (navdêr, mê) kewçer, çiriya pêşîn, çiriya yekem, çiriya ewilî, meha 10ê ji salnameya romî, duyem meha payizê.
Herwiha: cotma, cotmah.
ji: cot + meh.
: cotmehî
cotmehî (navdêr, mê) rewşa cotmehbûnê.
ji: cotmeh + -î
cotsayid (rengdêr) (bi taybetî ji bo rêya) du şirît, tiştê ji du şirîta pêkhatiye.
ji wêjeyê: Deverdarê Berdereş bo war xûyakir, rêveberiya rêk û pirên Duhokê bi alîkariya rêveberiya giştiya rêk û pira li Duhokê eve çend sale mijûlî hindêye rêka Duhok He‌wlêr he‌mû bibîte cotsayid û bihête berfirehkirin, bi çend qonaxên cuda kar li ser hatiyekirin û sal bo salê pitir cade dihêne xweşkirin bi merema asankarîya hat û çûyê..
Herwiha: cotsayd.
Bide ber: cotşirît, duşirît
cotyar cotkar *"berf li zozana tê rim rim, li deştê şîn tê genim, cotyar dibe hakim”
coxîn bêder
(lêker)bêder
coxînan (rengdêr) meha heftê, meha duwê ji havînê, tîrmeh
coxîngeh (navdêr, mê) bênder, bender bêder.
ji: coxîn +-geh
coal rijî
coalesce tevî hev bûn. coalescence yekbûn. coalescent li ser yekbûyinê bûn.
coast kevî
coat sako
cock dîk
cocky (zimanê axaftinê) yê/ya ku ji xwe razî, pozbilind, fîza, foqfoqe.
coco nargîl, gûza hind (mêweya biqaçil a vê riwekê an jî ew dar bixwe) 2. tişta ku ji lîfên vê fêkiyê hatiye çêkirin
code kod
coeliac celiac (anat.) bi valahiya zik re eleqedar
coequal Wekhev. Mîna hev. Ta.(Tayê hev) Deng (Dengê hev)
coeval hemsal, hevsal, hevçax, hevdem, nûjen,
coffee qehwe
coffee of a kind tiştek şibî qehweyê.
coffer sindoq, xizane, qutî.
coffin darbest
cogwheel çerxa didankirî, çerxa dirankirî
coil Xelek, Xelekî
colander mefsik
cold bahor
sar
zekem
sar
cold cream krema rû, krema çerm.
coleslaw seleteya keleman
colitis ragirtin/îltihaba li rûviya stûr, kolit.
collar berstûk
gerdenî
pastîn
pîst
colleague hempîşe.
collect komkirin
berhev kirin
kom kirin, berhev kirin
collective komîn
colleeted lihev 2. hişliser.
colombo Kolombo.
color boyax
gûn
reng
reng
colorfast Rengnavêj an jî tiştê rengparêz e ku reng têde naye pelisîn
colorimeter kolorîmetre, rengpîv.
colour reng
coltsfoot Giyaya pêcanik, çavreşok. Tussilago farfara.
column stûn
stûn
columniation 1. di avahiyekî de bikaranîna stûnan 2. stûnên bikar anîn.
columnist nivîskarê rojnameyan
combative şerok
come gehîştin
gihaştin
hatin
ragihiştin
hatin, were / bê
come across lê rast hatin
come down to earth Dev ji xeyalan berdan. Bûna rastîbîn, rastîxwaz.
come near ... nêzîkî ... bûn
come on De were , wisa meke.
come to close quarters bi sing ketin hev, bi qirika hev ketin, serî bi serî şer kirin.
come unstuck jêbûn, jêvebûn,jicihbûn 2. (argo) belesebeb tab dan xwe, bêhûde xwe westandin.
comedian komedyen, lêpoke, çûle, şatir.
comic degel
ecêb
comic opera opera komîk.
command ferman
ferman
ferman
commend pesindan
commentary şîrove
commerce bazirganî
commission komîsyon
lijne
peywir
vatinî
commissioner 1- Karmendê ku ji bi karek girîng hatiye peywirdarkirin. 2- Midurê şaxê 3- Endamê komîsyonê 4- Wekîl
commit an offense qebehet kirin.
commix tevlihev kirin.
common digel
gelemper
gelemperî
gerdûnî
giştî
hevbeş
hevpar
ligel
giştî
common jury, petty jury, trial jury on desteya jûriyê ya ku ji du kesan pêk tê û dozê birêve dibe.
communicate ragihandin
communication ragihan, komînîkasyon 2. gihanî 3. gihandin 4. agahî, name. minister of communications wezîrê ragihandinê.
communism komunîzm
komunîzm
community civat
commute pevguhertin, li hev guherandin
di navbera mal û cihê kar de rêwitiyê rikin (bi taybetî ji bo kesên ku ji keraxên bajêr dijîn)
bi yeka jê kêmtir re guhertin. [mînak: the governor commuted the sentence to fifteen years' imprisonment=Walî cezayê kêm kir û kir 15 sal]
commuter kesê ku her roj heman riya di navbera karê xwe û mala xwe de tê û diçe. (bi taybetî ew kesên ku li taxên li keraxên bajêr dijîn û ji wir tê û diçin karên xwe)
commutte commut-te (elektrîk) guhertina berê elektrîkê (ceylanê).
comose rîşrîşkî.
compact disc dîska veguncandî
companion heval
company malpar
şirket
şirket
comparative 1. berawerdî, raberkirî 2. birêje, nispî 3. rêjeya raseriyê. comparative anatomy anatomiya berawerdî. comparative linguistics zimannasiya berawerdî. in comparative comfort halxweşbûn, hal û wextê yekî xweş bûn.
compare berbihev kirin, danîn ber hev
compassion Piyarî, dilrehmî, dilovanî, mihrîvanî, rehm, merhemet m
compendious kin
kurt
compensation jibartina ziyanê, ewêzî 2. bersiv, mize, mehanî, buha 3. alegor.
competent hemser
hevser
hinkuf
competition pozberî
competitor berber
compilation berhevok
compile berhevkirin
complete Qedandin, xelas kirin, temam, bê kêmasî
tev
completely bi tevahî
compliable sernerm, hêmîn, rûnerm
compliance gurkirin.
complicity şîrikiya sûcê, şîrikiya tawanê, şîrikiya di sûcekê de
component hêman
compress givaştin (bigivîşîne)
compromise - li hev kirin, bi dana tawîzan gihiştina lihevkirinekê.
- kombîne kirina tiştên ji hev cûda.
- kêmkirin an jî bêhêzkirina prensîp an jî standartên kesekê.
- nexweş xistin/nexweş kirin(di tibê de).
computer komputer
komputer
kompûter
conceal veşartin
conceited pozbilind
conceivable li gorî mantiqê. bi mantiq. tişta ku dikare were qebûlkirin. aqilane.
conceivably heye ku. muhtemel.
concentrate biteql. civandin 2. sift kirin 3. şîlga tiştekî derxistin 4. tîr kirin 5. lê hûr bûn 6. kom bûn.
xwe dan ..., konsantre bûn
conception têgih
têgîn
concern bal
pêwendî
xem
concerned pêwend
pêwende, gizdar.
concert sazdêran
concise kurt
conclude bidawîkirin
dawîlêhatin
kutabûn
conclusion bidawîbûn
dawî
encam
concussion 1. hejîn 2. derb lêdan 3. lihevketin, tûşîhevbûn 4. hejîna dijwar a ji ber lihevketinê derketî 5. (tip) lihevketin, coqîn.
condemnation lome, lomekirin 2. sûcdar derxistin 4. cezaxwarîtî.
condition barîdox
conditions şert
conduct tevgerîn
tevgerr 2. rêbertî
conductivity - veguhêzbarî
- derbasbarî, bihurbarî
conference konferans
confiding yê/ya bawer, pêbawer, yê/ya gumanan nake.
configuration mîhengkirin
confirm erê kirin, piştrast kirin
conflagration şewatê mezin.
conflict pêvçûn
nakokî
confront berhev rabûn
confusion tevlîhevî
congregate kom bûn. civîn. hatina cem hev. berhev bûn. 2. yek bûn. 3. di derbarê civînê de. civîyayî.
congress kongre
conjoint yekbûyî, hevpar.
conjunctive Girêdêr, girêker. Ya ku dicivîne. Ya ku bi heve dike. Ya ku dike ye. Yekbûyî.
connecting rod (oto.) çembilê pîstonê.
connivance deng nekirin, avêtin pişt guhê xwe 2. hemtawanî.
conscious hişyar, zana, li ser hişê xwe
conscription leşkeriya neçarî.
leşkeriya mecbûrî.
baca leşkeriyê.
consecution qor
ref
consent Razîbûn, qebûl kirin, pejirandin
conservatory germok.
consider fikirîn
hizrîn
considerable girîng, xweyqedr 2. mezin, gelek, zêde. DYA, (zimanê devkî) mêjerê zêde. considerably xêlek, êpê.
consociate Hevkarî , hevparî
consolidation yekîtî, tevîhevbûn, tevîhevkirin, zeximandin, xurtandin 2. tevîhevkirina deynan.
consonant dengdar
conspicuous diyar
constant domdar, naguhêr, sabît
constituent hêman
constitution makezagon
destûra bingehîn
construct avakirin
ava kirin
construction avahî
construe şîrove kirin, manekirin, tefsîr kirin.
contact têkilî
tekilî
têkilî, têkilî danîn
contagious (tip.) şewb, dirm, perok 2. bimîkrop, jehredar.
contemporary hevdem
hevçerx
content naverok
contention qirên
contest doz
contiguous di binzikê de, rex hev, hemtixûb.
continent parzemîn
continually Bi berdewamî, domdar, bi domdarî, bê west û rawest.
continue berdewam, domandin
domîn
berdewam kirin
continuous mayînde
contra dij
contractive keş.
contradiction nelêtî, tewişîn 2. derewandin.
contraposition berhin­garî, li dij sekinînî 2. dijîtî, dijrabertî, zidî
contrary to the best usage ya ku li îhtîmala baştirîn nakeve, ya ku berovajiyê îhtîmala baştirîn e.
contrast kontrast
contribute tevkarî kirin
contribution gotar
hevpar
hevparî
control kontrol
kontrol
kontrol
kontrol kirin
contumacious Serhildêr, eksoyî
contuse qusandin, pelaxtin. contusion pelçiqî, qusîn, girmixî.
convenient guncaw
convention civîn
conversable 1. kesê/a ku di derheqê wî/wê de dikare bê peyivîn 2. şêwrxweş
conversation axaftin
cir
dembûhêrk
conversational axivok.
conversion veguhestin
convert veguhortin (veguhore)
convey guhêztin
veguhêztin
convince qaneh kirin, pê dan bawerkirin. convinced pêewle, bawerkirî convincing bawerdêr.
convocation civîn
cooking pehtin, hunera pehtina xwarinan 2. ê xwarinê, tiştê ku ji bo xwarinê tê bikaranîn.
cool hênik
hênikkirin
hênikayî 2. (argo) sukûniya.
cooperative hevkar
copartner hevpar
copenhagen Kopenhag
copier makîneya kopyakirinê. makîmneya jibergirtinê.
copious kertek
copper sifir
coppice gulp, şafir.
copy jibergirtin, kopîkirin
kopya
nimûne
wekok
ji ber girtin, kopî kirin, kopî
copyedit =copy-edit (rojname) berî çapkirina nivîsekê, kontrolkirina wê
coralline (bot.) koralina.
cord bend
core tov, dendik, gêzer
corn dexl
cornfield Zeviya garis
cornice kornîş.
coroner jury lijneya jûriyê ya ku karê vepirsÎn û lêkolîna mirinên sedemên wan nediyar girtine ser milê xwe.
coroniform Di têşeya tacê de.
corporal punishment seza laşî
corpse cendek
corpulence qelewî, şîşmanî. corpulent bizend û bend.
correct sererastkirin
correct usage rast bikar anîn, bikaranîna di cihê xwe de.
corrector 1. rastker, teshîhker 2. (îng) kesên ku tiştekî sererast/teshîh dikin
correspond lêguncîn
correspondent 1. nûçegihan 2. beramberî tiştekî 3. beramber
corridor korîdor, navbir, dalan.
corrosion zingarr girtin, jengal girtin, pas girtin, daxurandin, xurîn 2. xurînî, rizînî, zingarî
corrupt pûç
corset Berpişt , piştbend 2. korse , suxme
corymb Weşî, qevd
cosh (îng), (argo) 1. cop 2. bi copê lêxistin
cosmology zanista ku lêkolînan li ser gerdûnê dike.
cosmopolitan global,cîhanî,zemînî
cosmopolite kozmopolît. kesê ku taybetmendiya xwe ya neteweyî winda kiriye.
cosmos gerdûn
cost biha
buha
costly bihagiran, biqîmet 2. binbar, mirês.
cotton koton, tiştê ku ji pembû hatiye çêkirin.
pembû
cottonmouth (1 şîrove)Li (Y. D. A) , Marekî bijehr e.
cough kuxik
coulisse Di şanoyê kulîs 2. xewle
council konsey
meclîs, parlemento, civatmîlet 2. koma kesên ku ji bo helkirina meseleyekê li hev civiyane. councilman mebûs, bi taybetî endama encûmena şarederiyê. council of ministers (hiqûq) civata wezîran, kabîne. council of state (hiqûq) şuraya dewletê. council of war civata cengê. privy council (îng) şuraya dewletê ya welatê Kenedayê.
meclîs
count hejmar, jimartin
hejmartin
count on hemet
countenance rû, rûdên, rûdeyn, sikûm, sûret, xuyang 2. rûyê xwe badan, guncan, handan, piştgirî dan 3. rû dan. out of countenance fedîkar.
countries welat
country welat
welat
countryside Herêma çolterî, Herêma gundewarî.
Herêmên li der û dora bajaran, cihên mîna gûnd, bajarok û hwd.
couple cot
zo
courageous dilawêr
egît
leheng
mêrxas
çeleng
course alî
rex
qurs (qursên dersan), rota, riya ku tê şopandin, rêç, herikîn/meşîn
court dadgeh
dadgeh
court of record dadgeha ku sicîlên wê bi fermî meqbûl û muteber in.
court of review dadgeha bilind, dadgeha temyîzê.
courtly Nazik, kubar
couturiere dirûnkera jin.
cover bahane
behane
betenî
bihane
dadan
devik
hêcet
hêncet
nixamtin
niximandin
nixumandin
penageh
qeram
stargeh
veşartgeh
1.Rû kirin 2. nixumandin 2. lê dadan
covering of the joists alaşkirin
cow mange
çêlek
çêlek
coward bizdonek
bêzirav
tirsonek
cowbell zingila ku di stuyê çêlekan de
cozen xapandin.
cografî geographical
col m. pack (of wolves, &c.)
comerd (adj.) generous
comerdane (adv.) generously
comerdî (f.) generosity
coş enthusiasm, excited
cot (1) (du) couple (2) farm
(f.) plough, pair
1. m. pair 2. m. plow.
cot kirin to plough
cotek pêlav a pair of shoes (cot: pair; cot+ek: a pair)
cotkar (m.) cultivator, ploughman
farmer
cotkar, cotyar farmer, peasant
cotkarî (f.) ploughing
cotkârî f. agriculture
cotyarî (adj.) agricultural,
co Kanal
cog Knie
cografî Geographie
cok Kanal
Knie
cok dan niederknien
coka aus welchem Grund
weswegen
col heterogen
Kette
colane Schaukel
Schaukelwiege
Schwingen
Wiege
colank Schaukel
Schaukelwiege
comerd edelmütig
freigebig
großzügig
comerdî Edelmut
Freigebigkeit
Großmut
Großzügigkeit
comertî Großzügigkeit
computer Computer
coq Zusammenstoß
coş Aufregung
Begeisterung
Eifer
Enthusiasmus
Erregung
Feuer
große Hitze
Lebhaftigkeit
coşî Belebung
Rührung
coşîn begeistert sein
sich begeistern
cot Gespann
Paar
cotbûn paaren
cotkar Landwirt
Bauer
cotkarî Landwirtschaft
cotkarî [mê] Ackerbau
cotkirin pflügen
cotmeh Oktober
co m. vaye, cuwa, vaya, vay m.
cobar m/. ritkar, cityar, ritêr, resber, rityer, rencber n.
m. dere, derxur, neqeb n.
cobir m. zoo. cumure, loper?.
cografya m. cografya m.
cok m. vaye, cuwa, vaya, vay m.
cokey m/. cokey, jokey n.
cokeyî m. cokeyîye, cokeyênî m.
col m. bêle, kêrîye, bire, cole, bole, surîye, buele m.
m. kuye m.
m. zenrire, zinrire, rêzile, zinrile, rîezile m.
col kirin lg. zinrir kerdene, rêzil kerdene
colandin lg. sanitene, hejnayene, kil kerdene (bêsige)
colane m. çinçolike, tertîsike, hemçola, çunçêle, çamçolike m.
colanevan m/n. çinçolikcî, tertîsikwan, çinçolikwan, hemçolawan n.
colek m. naxire, baqur, garane, garone m.
coleke rd. yahûdî, dhûd
coleq m/n. moreba, coleg, mareba, mirêba n.
coleqî m. morebayîye, colegîye, morebayênî, colegênî m.
colik m. ano. culvîk, colvong n.
m. bot. fiqe, fîte, fîge m.
colkirin m. zinrirkerdis, rêzilkerdis n.
comerd rd. destrakerde, comerd, camêrd
comerdane rd. comerdkî, comerdane
comerdî m. comerdîye, comerdênî m.
conega n. zoo. conega, vîstira, kele, dwanega, canega, cuyanega, vistera, cunga, vistire, conga n.
conî n. hewane, dinge, drne, soqî, soqî m.
conta m. conta m.
cop n. cop, çu, gop, gopik n.
cop kirin m. copkerdis, çukerdis n. *bi copan lêdan cop kerdene, çu kerdene, bi copan pirodayene, copan ver estene, çuyan ver estene kr. bi copan lêxistin cop kerdene, çu kerdene, bi copan pirodayene, copan ver estene, çuyan ver estene kr. *hatin copkirin ltb. cop kerîyene, ameyene copkerdene, ameyene çukerdene
coq rd. mas, qîlik, pindof, teptepik, nepix, pîpik, doq, perç, pif, pepik, pîp, mos
m. têverdis, pêverdis n.
coq bûn lng. pêro ginayene, pêverdîyene, têqelebîyene, têverdîyene
coq kirin lg. . têverdene, pêverdene
coqcoq m. zoo. qulîye, culixe, kerga misrî, eloke, pîpîye, kerga samî., elele, alale m.
cor m. çêsît, mewj, cure, tore, tewr, babet, bêj, çêsîd, tewir n.
n. torbeyê cewî n.
cos m. gîr, kele, xiros, galyan, cos n.
cos bûn lng. cos bîyene, wegirgirîyene, gîrîyene, wergirgirîyene
cos kirin lg. cosnayene, ços kerdene, wegirgirnayene
cosandin lg. . cosnayene, ços kerdene, wegirgirnayene
m. cosnayis, çoskerdis, wegirgirnayis n.
cosdar rd. cosdar, cosin, cosîyaye
cosdarî m. cosdarîye, cosdarênî m.
cosîn lng. . cos bîyene, wegirgirîyene, gîrîyene, wergirgirîyene
coskirin m. cosnayis, çoskerdis, wegirgirnayis n.
cot rd. mat. çift, zewnc, dt, çut, çuft, gt
rd. çift, cot, cêwî, çut
n. cite, hengazî, alete, engazî, helet, engaz m.
rd. gft, zewnc, dt, çuft, çut, zewenc, zewc
cot bi cot h. çifteçîft, çîft bi çift
cot bûn lng. . çift bîyene, zewnc bîyene
cot kirin lg. . çift kerdene
cotbûn lng. cite bîyene
m. çiftbîyayis, zewncbîyayis n.
cotecot h. çifteçift, çift bi çift
cotek çiftê, zewncê
cotemenî m. cityêrîye, zîretciyîye, renvberîye, zîretwanîye, cityêrênî m.
cotgeh m. çewlige, çiftlige, dtgehe m.
cotgeh kirin lg. cite kerdene
cotgehhevrok n. xapadte m.
cotgehkar m/n. citkar, cityar, citêr, resber, cityer, rencber n.
cotgehkarî m. citkarîye, rencberîye, cityarîye, resberîye, citkarênî, rencberênî, cityarênî m.
cotgehkarî kirin lg. . citkarîye kerdene, rencberîye kerdene, cityarîye kerdene, citkarênî kerdene, rencberênî kerdene
cotgehû cobar m. cit û cobar n.
cotgehyar n. citkar, cityar, citêr, resber, cityer, rencber n.
cotgehyarî m. zîret n., citkarîye m., rencberîye m., cityarîye m.
cotik rd. çift, cot, cêwî, çut
m. helquste, helqusme n.
cotkanî m. pasqule, loqtîzik, çifte, çut m., paskile, loq, çut m., paskîl, çitma (heywan) m.
cotkar n. zoo. marê silîye, kile, malik, çêle, kila bînê erdî, molik, soxulcan n.
cotkirin m. çiftkerdis n.
cotmeh m. çire n., payîza wertêne m., payîze m., dtasme m.
cotwate rd. çiftvate, çiftmane, divate
cotwateyî rd. çiftvateyî, çiftmaneyî, divateyî
covan rd. awri
cowar m. trafîk, sîyayisûameyis, seryûsefer, muwasala, cobar n.
coxîn m. cuwen, cun, cuwe, dwîn n.
coya zirav n. vaya tawine, koledok, çirinçeyê tawine, kanalê tawine, tawinvaye vayeka tawine m.
cozdan m. usture, îstrî, ustura, estire n.
cografya coğrayfa
conega tosun
cor yukarı
cor de yukarıdan
cor ra yukarıdan
corên yukarı taraftaki
yukarıdaki
corin yukarı taraftaki
yukarıdaki
coga, cogele co, cok, coya avê, kenal
colane colank
landik, dergûşan
hêsk, hejandok
com şeq, qelş, derz, derk, cihê qeliştî / qelişandî
comerd camêr, ciwamêr, qenc
merd, comerd, destvekirî
xweşmêr, çeleng, fêris, egîd, gernas, wêrek
conî conî, cuhnî, kevirek bo hûrkirina dan bi qutanê
coq nîr, nîrik, zincîr
core bir, celeb, core, çeşn, teşîd, çeşît
cork tûr, tûrik, torbe, telîs, têr
coş coş, germî
cotyar cotkar, cotyar