Encamên lêgerînê
ca Ca, kurtebêja kalsiyûmê kîm
Ca, kurtebêja kalsiyûmê kîm
caba 1. mift, bedewa, belaş nd 2. bi ser de, bi zêdehî *o kadar benzin yaktı, yağda caba!=ew çend benzîn şewitand, rûn jî bi ser de h
1. mift, bedewa, belaş nd 2. bi ser de, bi zêdehî * o kadar benzin yaktı, yağda caba! ew çend benzîn şewitand, rûn jî bi ser de h
cabadan bi belaşî, bi bedewa, bi zêdeyî h
bi belaşî, bi bedewa, bi zêdeyî h
cacık caciq m
caciq m
cacık otu cûng, cûnî cadaloz keftor, keftore (pîrejina ku pir dipeyive û cirnexweş e) rd/m
cûng, cûnî
cadaloz keftor, keftore (pîrejina ku pir dipeyive û cirnexweş e) rd/m
cadalozca keftoreyî h
keftoreyî h
cadalozlaşma keftoreyîbûn m
keftoreyîbûn m
cadalozlaşmak keftoreyî bûn l/ngh
keftoreyî bûn l/ngh
cadalozluk keftoretî m
keftoretî m
cadde papûr, kolan, şeqam, cade, cehde m
papûr, kolan, şeqam, cade, cehdem
cadde boyunca papûr papûr, cade cade
papûr papûr, cade cade
cadde ortasında li nav papûrê (an jî kolanê)
cadde orta­sında li nav papûrê (an jî kolanê)
caddeler almamak mirov di (cihekî) de hilnehatin (ji bo pir qelebalixbûnê)
caddeyi tutmak 1) rê girtin, pêşî li rê girtin 2) serê xwe hilanîn û çûn (ji bo di rewşeke tirsnak de) (mec)
caddeyi tut­mak 1) rê girtin, pêşî li rê girtin 2) serê xwe hilanîn û çûn (ji bo di rewşeke tirsnak de) (mec)
cadı 1. cazû, cadû, cehzû, pîresêr, sêrebend, pîrebok, pîrelk 2. cazû, cadû, pîresêr, sêrik, sêrebend, pîrebok, cazûger, ecûze, ecûzpîr (ji bo pîrejina kirêt û cirnexweş) (mec) 3. çavê pir xweşik nd/m
1. cazû, cadû, cehzû, pîresêr, sêrebend, pîrebok, pîrelk 2. cazû, cadû, pîresêr, sêrik, sêrebend, pîrebok, cazûger, ecûze, ecûzpîr (ji bo pîrejina kirêt û cirnexweş) (mec) 3. çavê pir xweşik nd/m
cadı gibi 1) eynî pîresêr e (ji bo kesa pêkhatî, jêhatî) 2) eynî pîrevok e, eynî keftor e (ji bo kesa ku gepora porê wê lihevketiye, gemarî û pir çepel û kirêt e)
1) eynî pîresêr e (ji bo kesa pêkhatî, jêhatî) 2) eynî pîrevok e, eynî keftor e (ji bo kesa ku gepora porê wê lihevketiye, gemarî û pir çepel û kirêt e)
cadı kazanı kûra viran (ji bo dera ku lê berhevdanî û paşgotinê pir e)
kûra viran (ji bo dera ku lê berhevdanî û paşgotinê pir e)
cadıca pîresêrkî, cazûkî h
pîresêrkî, cazûkî h
cadılaşma pîresêrbûn, pîresêrîbûn, sêrebendîbûn, cadûyokîbûn, cazûyokîbûn m
pîresêrbûn, pîresêrîbûn, sêrebendîbûn, cadûyokîbûn, cazûyokîbûn m
cadılaşmak bûn pîresêr, pîresêrî bûn, sêrebendî bûn, cadûyokî bûn, cazûyokî bûn l/ngh
bûn pîresêr, pîresêrî bûn, sêrebendî bûn, cadûyokî bûn, cazûyokî bûn l/ngh
cadılık 1. cazûtî, cadûtî, pîresêrî, sêrebendî, cadûgerî 2. pîrebokî, pîrelkî, ecûzetî m
1. cazûtî, cadûtî, pîresêrî, sêrebendî, cadûgerî 2. pîrebokî, pîrelkî, ecûzetîm
cadılık etmek cazûtî kirin, pîresêrî kirin, pîrevoktî kirin, sêrebendî kirin
cazûtî kirin, pîresêrî kirin, pîrevoktî kirin, sêrebendî kirin
cafcaf 1. wurşe, mirês, şetefet m 2. caris, hetek rd
1. wurşe, mirês, şetefet m 2. caris, hetek rd
cafcaflı wurşedar, mirêsdar rd
wurşedar, mirêsdar rd
caferi Caferî (milekî ?iîtiyê û kesê ji vî mi­lî) nd/nt
caferî Caferî (milekî Şiîtiyê û kesê ji vî milî) nd/nt
caferilik Caferîtî m
caferîlik Caferîtî m
cağ (I) cax *merdivenin cağlarına tutun!= bi caxê nêrdewanê bigire! n (II) hebana mezin, torbeyê mezin nd (III) serşok, destşok m
cağ (i) cax * merdivenin cağlarına tutun! bi caxê nêrdewanê bigire! n
cağ (ii) hebana mezin, torbeyê mezin nd
cağ (iii) serşok, destşok m
cahdetmek cehdandin l/gh
cehdandin l/gh
cahil 1. nexwende, pîtnenas (ji bo kesê ku ne xwendiye, perwerde nedîtiye) 2. nezan (kesê ku der barê tiştekî de ne xwedî agahiyeke têr e) 3. nezan, naşî, cahil (keç û xortên xeşîm, tor û bor, bêtecrûbe) rd
1. nexwende, pîtnenas (ji bo kesê ku ne xwendiye, perwerde nedîtiye) 2. nezan (kesê ku der barê tiştekî de ne xwedî agahiyeke têr e) 3. nezan, naşî, cahil (keç û xortên xeşîm, tor û bor, bêtecrûbe)rd
cahil kalmak nexwende man, nezan man, cahil man
nexwende man, nezan man, cahil man
cahilâne nezankî, naşiyane, bi nezanî, cahilane rd/h
cahilce nezankî, bi nezanî, naşiyane, cahila­ne rd/h
nezankî, bi nezanî, naşiyane, cahilane rd/h
cahiline nezankî, naşiyane, bi nezanî, cahi­lane rd/h
cahiliye cahîliye (di nav Ereban de serdema beriya îslamiyetê) m
cahîliye (di nav Ereban de serdema beriya Îslamiyetê) m
cahillik I. nexwendetî, pîtnenasî 2. nezanî, cahılî, cahiltî 3. naşîtî, nezanî, xeşîmî, cahîlî, cahiltî m
1. nexwendetî, pîtnenasî 2. nezanî, cahîlî, cahiltî 3. naşîtî, nezanî, xeşîmî, cahîlî, cahiltîm
cahillik etmek 1) nezanî kirin, ca­hili kirin 2) naşîtî kirin (qusûrkirina ji ber xeşîmtî û naşîtiyê)
1) nezanî kirin, cahilî kirin 2) naşîtî kirin (qusûrkirina ji ber xeşîmtî û naşîtiyê)
caiz caiz rd
caiz rd
cak,cek dê, ê, wê (qertafa dema bê) nd
caka qapan, fız, qubedetî, fiyaqe (argo) m
qapan, fîz, qubedetî, fiyaqe (argo)m
caka satmak qapanî kirin, qubedetî kirin, fiya­qe kirin
qapanî kirin, qubedetî kirin, fiyaqe kirin
cakacı qubede, qapanhez, fiyaqehez (argo) rd
qubede, qapanhez, fiyaqehez (argo) rd
cakacılık qubedetî, qapanhezî, fiyaqehezî (argo) m
qubedetî, qapanhezî, fiyaqehezî (argo) m
cakalı qubede, biqapan, fîza, xirmal, fiyaqedar (argo) rd
qubede, biqapan, fîza, xirmal, fiyaqedar (argo) rd
cakurtaran gemisi keştiya canxelas, keştiya hawarê
cakurtaran simidi (veya cakurtaran yeleği) êlekê canxelas, simîda canxelas
cali sexte, nejidil rd
calî sexte, nejidil rd
calip kişînok, dilkêş, celpker rd
kişînok, dilkêş, celpker rd
calvinci Kalvînî, Kalvînîst nd/nt
Kalvînî, Kalvînîst nd/nt
calvincilik Kalvînîtî, Kalvînîzm m
Kalvînîtî, Kalvînîzm m
cam 1. cam, pîpok m 2. cam (ji bo tiştê ji camê hatiye çêkirin) rd 3. cam (ji bo pencereyê) *camın önündeki masaların he­men yanında oturmuş=li ba maseyên li ber camê rûniştiye m 4. şûşe, qedeh m
1. cam, pîpokm 2. cam (ji bo tiştê ji camê hatiye çêkirin)rd 3. cam (ji bo pencereyê) * camın önündeki masaların hemen yanında oturmuş li ba maseyên li ber camê rûniştiyem 4. şûşe, qedehm
cam evi dukana caman nd
(veya cam yuvası) cihê camê, camxane (ji bo cihê ku cam dikevê) m
dukana caman nd
cam evi (veya cam yuvası) cihê camê, camxane (ji bo cihê ku cam dikevê)m
cam gibi 1) wekî cam (ji bo tiştên ku şefaf in) 2) xav (ji bo çavê wisa bêruhî)
1) wekî cam (ji bo tiştên ku şefaf in) 2) xav (ji bo çavê wisa bêruhî)
cam göbeği 1. rengê şînê ber bi kesk ve nd 2. tiştê ji vî rengî rd
1. rengê şînê ber bi kesk ve nd 2. tiştê ji vî rengî rd
bnr cam göbeği
cam göz bnr camgöz
bnr camgöz
cam kanatlılar famîleya mînmînikan
famîleya mînmînikan
cam mozaik mozaîka ji caman
mozaîka ji caman
cam resim resma ji caman
resm ji caman
camadan cemedan m
cemedan m
cambaz 1. cambaz, canbaz, akrobat nd/nt 2. canbaz (kesê ku hesp xwedî dike an jî dikire û difıroşe) nd/nt 3. osta, canbaz *söz cambazı=ostayê gotinan nd/nt 4. canbaz (kesê kone, xasûk û hîlekar) (mec) rd
1. cambaz, canbaz, akrobat nd/nt 2. canbaz (kesê ku hesp xwedî dike an jî dikire û difiroşe) nd/nt 3. osta, canbaz * söz cambazı ostayê gotinan nd/nt 4. canbaz (kesê kone, xasûk û hîlekar) (mec) rd
cambazhane canbazxane (cihê ku pêşaniyên akrobatîk lê tên pêkanîn) m
canbazxane (cihê ku pêşaniyên akrobatîk lê tên pêkanîn) m
cambazlık 1. canbazî, canbaztî, akrobasî 2. canbazî, canbaztî (ji bo karê firotin û kirin an jî xwedîkirina hespan) 3. canbaztî (ji bo xasûktî û hîlekariyê) (mec) m
1. canbazî, canbaztî, akrobasî 2. canbazî, canbaztî (ji bo karê firotin û kirin an jî xwedîkirina hespan) 3. canbaztî (ji bo xasûktî û hîlekariyê) (mec) m
cambul cumbul avşoqî (xwarina ku tê de pir av heye) h
cumbul avşoqî (xwarina ku tê de pir av heye) h
camcı 1. camkar 2. camfîroş 3. kesê ku di paceyê re li hundirê malê dinêre (argo) nd/nt
1. camkar 2. camfiroş 3. kesê ku di paceyê re li hundirê malê dinêre (argo) nd/nt
camcı macunu mecûna caman
mecûna caman
camcılık 1. camkarî 2. camfiroşî m
1. camkarî 2. camfiroşî m
camekan 1. camxane, camekan, vitrin 2. camekan (di wateya navbirê de) *araya bir camekan yaptırdım=min camekanek ji bo navberê da çêkirin 3. li hemaman cihê bicam ku lê kincên xwe vêdixin 4. berçavk (argo) m
camekân 1. camxane, camekan, vitrîn 2. camekan (di wateya navbirê de) * araya bir camekan yaptırdım min camekanek ji bo navberê da çêkirin 3. li hemaman cihê bicam ku lê kincên xwe vêdixin 4. berçavk (argo) m
camekânlı bicamekan *camekânlı dük­kan=dukana bicamekan rd
bicamekan * camekânlı dükkan dukana bicamekan rd
camgöz 1. kesê ku çavê wî ji cam e, di şûna çav de cam kirine kuna çav 2. tima, çavbirçî (mec) 3. cureyek semasî yê ku li peravên deryayê dijî, telê wî digihîje metre û nîvekê, û goştê wî xweş e (Galeius canis)
1. kesê ku çavê wî ji cam e, di şûna çav de cam kirine kuna çav 2. tima, çavbirçî (mec) 3. cureyek semasî yê ku li peravên deryayê dijî, telê wî digihîje metre û nîvekê, û goştê wî xweş e (Galeius canis)
cami (I) mizgeft, camî m
mizgeft, camîm
cami (ii) civyar, cemker (kesê dicivîne, cemî ba hev dike) 2. tiştê ku dihewîne hundirê xwe, dikare bike hundirê xwe rd
cami yıkılmış ama mihrabı yerinde emr heye lê wekî qîzekê ye (pîreka ku pîr bûye lê hîna jî bedew e) (II) civyar, cemker (kesê dicivîne, cemî ba hev dike) 2. tiştê ku dihewîne hundirê xwe, dikare bike hundirê xwe rd
emr heye lê wekî qîzekê ye (pîreka ku pîr bûye lê hîna jî bedew e)
camia civat, cemaet m
civat, cemaet m
camit 1. bêgan, bêcan, bêruh 2. cemidî, qerisî, qerimî (tiştê ku bûye mîna cemedê) rd
1. bêgan, bêcan, bêruh 2. cemidî, qerisî, qerimî (tiştê ku bûye mîna cemedê) rd
camız gamêş zo/n
gamêş zo/n
camlamak cam lê xistin, cam li berê xistin l/bw
cam lê xistin, cam li berê xistin l/bw
camlanmak cam li berê ketin l/bw, cam lê hatin xistin l/tb, cam li berê hatin xistin l/tb
cam li berê ketin l/bw, cam lê hatin xistin l/tb, cam li berê hatin xistin l/tb
camlaşma cambûn m
cambûn m
camlaşmak bûn cam l/ngh
bûn cam l/ngh
camlatmak cam lê dan xistin, cam li berêdan xistin l/lb
cam lê dan xistin, cam li berê dan xistin l/lb
camlı 1. bicam, camdar 2. camkirî, camlêxistî rd
1. bicam, camdar 2. camkirî, camlêxistî rd
camlık 1. camekan (cihê ku bi camekanan hatiye veqetandin) 2. camekan (sera) m
1. camekan (cihê ku bi camekanan hatiye veqetandin) 2. camekan (sera) m
camsı 1. camikokî 2. birbisokî rd
1. camikokî 2. birbisokî rd
can 1. can n, gan n, giyan 2. can, ruh (ji bo jînê) *o canını sana feda eder=ew canê xwe fedayî te dike n 3. can, ruh (ji bo hêz,liv) *sende hiç can yokmuş be=di te de qet can tune lo n 4. can (kes, şexs) *ben­le beraber dört canız=tevî min em çar can in 5. can (hebûna mirov bi xwe) n 6. can (di wateya dil de) *canım gezmek is­tiyor=canê min gerê dixwaze n 7. can (di Bektaşîtî û Mewlewîtiyê de birakê terîqetê) 8. can (ji bo hesta nêziktiyê, samîmîtiyê) *hadi canlar, biraz çabuk olun=ha­de canino, piçek sivik bin n 9. can, ruh (kesê jidi), şîrîn) *sen ne can çocuksun=tu çi zarokekî mîna can î rd
1. can n, gan n, giyan 2. can, ruh (ji bo jînê) * o canını sana feda eder ew canê xwe fedayî te diken 3. can, ruh (ji bo hêz, liv) * sende hiç can yokmuş be di te de qet can tune lon 4. can (kes, şexs) * benle beraber dört canız tevî min em çar can in 5. can (hebûna mirov bi xwe)n 6. can (di wateya dil de) * canım gezmek istiyor canê min gerê dixwazen 7. can (di Bektaşîtî û Mewlewîtiyê de birakê terîqetê)n 8. can (ji bo hesta nêziktiyê, samîmîtiyê) * hadi canlar, biraz çabuk olun hade canino, piçek sivik binn 9. can, ruh (kesê jidil, şîrîn) * sen ne can çocuksun tu çi zarokekî mîna can îrd
can acısı êşa can
êşa can
can alacak nokta (veya can alıcı yer) nuxteya herî girîng
can alacak nokta (veya yer) nuxteya herî girîng
can alıcı girîngtir, herî girîng
girîngtir, herî girîng
can alıp can vermek di ber hiqûma ruh de bûn
di ber hiqûma ruh de bûn
can atarak gelmek serserkî hatin
can ata­rak gelmek serserkî hatin
can atma lavayî, xudexud
lavayî, xudexud
can atmak li serê ruh dan, ruhê (yekî) li serê çûn, lavayî kirin, niqeniq ji nava (yekî) çûn
li serê ruh dan, ruhê (yekî) li serê çûn, lavayî kirin, niqeniq ji nava (yekî) çûn
can baş üstüne li ser seran û çavan
li ser seran û çavan
can beslemek li xwe nihêrtin, li rihetiya xwe nihêrtin
li xwe nihêrtin, li rihetiya xwe nihêrtin
can boğazdan gelir li devê xwe nihêrtin, li xwarina xwe miqate bûn
li devê xwe nihêrtin, li xwarina xwe miqate bûn
can borcunu ödemek ruhê xwe dan, canê xwe dan (mirin)
can borcu­nu ödemek ruhê xwe dan, canê xwe dan (mirin)
can cana baş başa 1) her kes ketin etra canê (ruhê) xwe 2) bi serê xwe, bi tena sere xwe (ji bo du kesê ku ji hev hez dikin *bi tena serê xwe li cihekî bimînin)
1) her kes ketin etra canê (ruhê) xwe 2) bi serê xwe, bi tena serê xwe (ji bo du kesê ku ji hev hez dikin û bi tena serê xwe li cihekî bimînin)
can çekişme cankêşî
cankêşî, sekerat m
cankêşî, sekerat m
cankêşî
can çekişmek di ber cankêşiyê de bûn, ruh kişandin, di ber ruh de bûn, di ber hiqûma ruh de bûn, di ber qirqala ruh de bûn, ketin ber ruh, can kişandin
can çe­kişmek di ber cankêşiyê de bûn, ruh kişandin, di ber ruh de bûn, di ber hiqûma ruh de bûn, di ber qirqala ruh de bûn, ke­tin ber ruh, can kişandin
can ciger bnr can ciğer
bnr can ciger
can ciğer can cîger (ji bo kesê ku ji hev re canêcanê ne) rd
can ciğer kuzu sarması canêcanê
can ciger kuzu sarması canêcanê
can ciğer kuzu sarması olmak ji hev re bûn can cîger
can ciger olmak ji hev re bûn can cîger
can cigercan cîger (ji bo kesê ku ji hev re canêcanê ne)rd
can cümleden aziz can şîrîn e
can şîrîn e
can damarı nuxte­ya girîngtir, nuxteya herî muhîm
nuxteya girîngtir, nuxteya herî muhîm (bir kimsenin)
can damarına basmak li nava nîşanê xistin (rawestina li ser nuxteyeke herî girîng a tiştekî)
li nava nîşanê xistin (rawestina li ser nuxteyeke herî girîng a tiştekî) (bir şeye)
can dayanmamak canê (yekî) jê re tehemûl nekirin, xîreta (yekî) jê re bar nedan
can dayan­mamak canê (yekî) jê re tehemûl nekirin, xîreta (yekî) jê re bar nedan
can derdine düşmek ketin xiloqa canê xwe
ketin xiloqa canê xwe
can dostu dostê ji dil û can
dostê ji dil û can
can düşmanı 1) neyarê ji dil û can, dijminê ji dil û can 2) qisasê se­re (yekî)
1) neyarê ji dil û can, dijminê ji dil û can 2) qisasê serê (yekî)
can eriği mamik, mamix, alûçe (cureyek alûceyên ku bi xangî tê xwarin) bot/m
mamik, mamix, alûçe (cureyek alûceyên ku bi xangî tê xwarin) bot/m
bnr can eriği
can evi 1) kevçika dil, serdil, serdilk 2) dil (mec)
1) kevçika dil, serdil, serdilk 2) dil (mec)
can evinden vurmak li ser kevçika dilê (yekî) xistin
can evin­den vurmak li ser kevçika dilê (yekî) xis­tin
can feda (veya can kurban) mal jê re bi qurban be, can jê re feda be, can jê re bi qurban be
can feda (veya can kurban) mal jê re bi qurban be, can jê re feda be, can jê re bi qurban be
can gelmek ruh hatin (yekî), ruh bi ber (yekî) ketin, ruh ketin (yekî)
ruh hatin (yekî), ruh bi ber (yekî) ketin, ruh ketin (yekî)
can havli ile ji ber tirsa canê xwe, ji tirsa ruh, ji hêba ruh, ji hêwa ruh
can hav­li ile ji ber tirsa canê xwe, ji tirsa ruh, ji hêba ruh, ji hêwa ruh
can kalmamak can tê de neman, ruh tê de neman
can tê de neman, ruh tê de neman
can kaybı ziyana giyanî, ziyana can
ziyana giyanî, ziyana can
can kaygısına düşmek ketin etra canê xwe, ketin hêba canê xwe
ketin etra canê xwe, ketin hêba canê xwe
can kulağı ile dinlemek ji dil û can guhê xwe dan (yekî)
ji dil û can guhê xwe dan (yekî)
can kurban bnr can feda
bnr can feda
can kurtaran bnr cankurtaran
bnr cankurtaran
can kurtaran yok mu! kesê ku li hawarê bê tune!
kesê ku li hawarê bê tune!
can kurtarma kayığı qeyika hawarê
can kur­tarma kayığı qeyika hawarê
can pahasına di ruhê xwe bihurîn *can pahasına ben bugünlere geldim=ez di ruhê xwe bihurîm û wisa hatim van rojan
di ruhê xwe bihurîn * can pahasına ben bugünlere geldim ez di ruhê xwe bihurîm û wisa hatim van rojan
can sağlığı rihetiya can, jê pê ve rehma Xwedê *oda ter te­miz ve sıcakcık, daha iyisi can sağlığı=ode têr paqij û germ e, jê pê ve rihetiya can (an jî jê pê ve rehma Xwedê)
rihetiya can, jê pê ve rehma Xwedê * oda ter temiz ve sıcakcık, daha iyisi can sağlığı ode têr paqij û germ e, jê pê ve rihetiya can (an jî jê pê ve rehma Xwedê)
can sevecek bir şey li xweşa (yekî) hatin, kêfa (mirov) jê re hatin
li xweşa (yekî) hatin, kêfa (mirov) jê re hatin
can sıkıcı ruhê mirov jê çûn *can sıkıcı bir şey =tiştekî wisan e ku ruhê mi­rov jê diçe
ruhê mirov jê çûn * can sıkıcı bir şey tiştekî wisan e ku ruhê mirov jê diçe
can sıkıntısı acisiya can, buhran, acisî
acisiya can, buhran, acisî
can sıkmak canê (yekî) acis kirin
canê (yekî) acis kirin
can simidi canxelas der
can si­midi canxelas der
can tahtası depa sing
depa sing ant/m
depa sing ant/m
depa sing
can vermek 1) can dan, ruh dan, ruhê (yekî) jê çûn (mirin) 2) tesîr dan canê (yekî) *bu sözlerin bana can verdi=van gotinên te tesîr dan canê min 3) geş kirin *yağmur toprağa can verdi=baranê ruyê erdê geş kir 4) serê ruh dan, ruhê (yekî) jê çûn
1) can dan, ruh dan, ruhê (yekî) jê çûn (mirin) 2) tesîr dan canê (yekî) * bu sözlerin bana can verdi van gotinên te tesîr dan canê min 3) geş kirin * yağmur toprağa can verdi baranê ruyê erdê geş kir 4) li serê ruh dan, ruhê (yekî) jê çûn
can yakmak 1) can êşandin, tehde lê kirin, dil êşandin (zilm lê kirin) 2) ziyan dan (yekî), zerar dan (yekî), canê (yekî) şewitandin 3) dil êşandin (xemgîn kirin) *ayrılıklar can yakar=veqetan tim dilan diêşînin
1) can êşandin, tehde lê kirin, dil êşandin (zilm lê kirin) 2) ziyan dan (yekî), zerar dan (yekî), canê (yekî) şewitandin 3) dil êşandin (xemgîn kirin) * ayrılıklar can yakar veqetan tim dilan diêşînin
can yoldaşı hevalê ji dil û can
hevalê ji dil û can
cana can katmak jê re bûn qewet, qewet dan can
jê re bûn qewet, qewet dan can
cana kıymak dest çûn (yekî) (kuştin)
dest çûn (yekî) (kuştin)
cana yakın şîrîn, agirxweş, givar
şîrîn, agirxweş, givar
canan 1. canan, dildayî (yar, jina ku jê pir tê hezkirin) m 2. Xwedê (di tesewifê de) n
1. canan, dildayî (yar, jina ku jê pir tê hezkirin) m 2. Xwedê (di tesewifê de) n
canavar 1. cinawir, cenawir, canewar (ajelê dirende yê kûvî yê di xeberoşkan de) nd/nt 2. peranî (ajelên kûvî yên dirende, yên mîna gur û berazan) nd/nt 3. cinawir (ji bo zarokên nehs û netebt) (mec) 4. cinawir, peranî (ji bo kesê bêrehm, stemkar) (mec) rd
1. cinawir, cenawir, canewar (ajelê dirende yê kûvî yê di xeberoşkan de) nd/nt 2. peranî (ajelên kûvî yên dirende, yên mîna gur û berazan) nd/nt 3. cinawir (ji bo zarokên nehs û netebt) (mec) nd/nt 4. cinawir, peranî (ji bo kesê bêrehm, stemkar) (mec)rd
canavar düdüğü cureyek fîk e ku pê sînyala xetereyê tê dayîn
cureyek fîk e ku pê sînyala xetereyê tê dayîn
canavar gibi 1) yekî wekî cinawerekî (ji bo kesê gir), eynî cinawir e, eynî peranî ye (êrîşkar) 2) canavar ke­silmek=bûn cinawir, bûn wekî peraniyan
1) yekî wekî cinawerekî (ji bo kesê gir), eynî cinawir e, eynî peranî ye (êrîşkar) 2)
canavar kesilmek bûn cinawir, bûn wekî peraniyan
canavar otu gulik, giyagurg, gurge (Orobanche ramosa) bot/m
gurik; orobanche
gulik, giyagurg, gurge (Orobanche ramosa) bot/m
canavarlaşmak 1. bûn cinawir, bûn peranî 2. lê bûn mîna peraniyan l/bw
1. bûn cinawir, bûn peranî 2. lê bûn mîna peraniyan l/bw
canavarlık cinawirî, peranîtî m
cinawirî, peranîtî m
cancağız canik *cancağızım isterse eğer=canikê min bixwaze n
canik * cancağızım isterse eger canikê min bixwaze n
candan 1. jidil, dilsax, samîmî rd 2. ji dil û can h
1. jidil, dilsax, samîmî rd 2. ji dil û can h
candan geçmek ji ruh bûn, ji ruh çûn (mirin)
ji ruh bûn, ji ruh çûn (mirin)
candan yürekten ji dil û can
ji dil û can
candarma cendirme, jendirme n
cendirme, jendirme n
canfes 1. canfes (çeşîdek qumaşc hevrişim ê ku li serê nexş û nimûş nîn e û birqokî ye) m 2.canfes (tiştê ku ji vî qumaşî hatiye çe­kilin) rd
1. canfes (çeşîdek qumaşê hevrîşim ê ku li serê nexş û nimûş nîn e û birqokî ye) m 2.canfes (tiştê ku ji vî qumaşî hatiye çêkirin) rd
cangıl bnr cengel
bnr cengel
cangıl cungul 1. şingeşing, çingeçing *inekler cangıl cungul geliyordu=çêlek bi şingeşing dihatin h 2. şingeşing, çinge­çing (ji bo şemateyê) m
1. şingeşing, çingeçing * inekler cangıl cungul geliyordu çêlek bi şingeşing dihatin h 2. şingeşing, çingeçing (ji bo şemateyê) m
canhıraş canxiraş m
canxiraş m
cani nebekar, qetilxûn, mêrkuj, mirovkuj, kujer nd/nt
nebekar, qetilxûn, mêrkuj, mirovkuj, kujer nd/nt
canı ağzına gelmek ziravê (yekî) hatin ber devê (yekî), ziravê (yekî) hatin devê (yekî)
ziravê (yekî) hatin ber devê (yekî), ziravê (yekî) hatin devê (yekî)
canı burnuna gelmek ruhê (yekî) ha­tin serê pozê (yekî)
ruhê (yekî) hatin serê pozê (yekî)
canı burnunda olmak ji halê Xwedê de ketin (pir westîn, reht bûn)
ji halê Xwedê de ketin (pir westîn, reht bûn)
canı cana ölçmek li xwe fikirîn, li xwe qiyas kirin, li xwe girtin *canı cana ölç, böyle bir şeyi birisi bize yaparsa Allah razı ol­sun der miyiz?=ca li xwe bifîkire, ku yek tiştekî wiha bi me bike em dê bibêjin Xwedê ji te razî be?
li xwe fikirîn, li xwe qiyas kirin, li xwe girtin * canı cana ölç, böyle bir şeyi birisi bize yaparsa Allah razı olsun der miyiz? ca li xwe bifikire, ku yek tiştekî wiha bi me bike em dê bibêjin Xwedê ji te razî be?
canı cehenneme cehenem lêkirî, cehenema wî (çelme lêkirî)
cehenem lêkirî, cehenema wî (celme lêkirî)
canı çekilmek ruh jê kişîn
ruh jê kişîn
canı çekmek canê (yekî) bijîn (tiştekî), dilê (yekî) çûn (tişte­kî) *canım köy bulgurunu çekti=dilê min çiqas diçe savarê gund
canê (yekî) bijîn (tiştekî), dilê (yekî) çûn (tiştekî) * canım köy bulgurunu çekti dilê min çiqas diçe savarê gund
canı çıkmak 1) ruhê (yekî) derketin, canê (yekî) çûn, ruhê (yekî) qetîn (reht bûn) 2) canê (yekî) çûn, ruhê (yekî) çûn (mirin) 3) ruh jê çûn *her gün giyilmekten elbisemin canı çıktı=ji ber ku her roj cil li xwe kirin ruh jê çû
1) ruhê (yekî) derketin, canê (yekî) çûn, ruhê (yekî) qetîn (reht bûn) 2) canê (yekî) çûn, ruhê (yekî) çûn (mirin) 3) ruh jê çûn * her gün giyilmekten elbisemin canı çıktı ji ber ku her roj cil li xwe kirin ruh jê çû
canı çıksın! bila canê (yekî) derkeve!, bila ruhê (yekî) derkeve!
bila canê (yekî) derkeve!, bila ruhê (yekî) derkeve!
canı gelip gitmek ruhê (yekî) çûn û hatin, can jê kişîn û car din hatin (yekî)
ruhê (yekî) çûn û hatin, can jê kişîn û car din hatin (yekî)
canı gelmek bnr canı yerine gel­mek
bnr canı yerine gelmek
canı gibi sevmek wekî canê xwe jê hez kirin, mîna ruhê xwe jê hez ki­rin
canı gitmek canê (yekî) çûn, ruhê (ye­kî) çûn *kalemine bir şey olur diye ca­nı gidiyor=canê wê diçe ku wê tiştekî bi pênûsa wê bibe
canê (yekî) çûn, ruhê (yekî) çûn * kalemine bir şey olur diye canı gidiyor canê wê diçe ku wê tiştekî bi pênûsa wê bibe
canı gönülden (veya canı yü­rekten) ji dil û can
canı gönülden (veya canı yürekten) ji dil û can
canı ile oynamak bi ruhê xwe leyîstin
bi ruhê xwe leyîstin
canı istemek dilê (yekî) xwestin, canê (yekî) xwestin, kêfa (yekî) xwestin
dilê (yekî) xwestin, canê (yekî) xwestin, kêfa (yekî) xwestin
canı isterse ew zane, hema bila qet *bizimle gelmeyi kabul etmiyor dedi­ğimde "canı isterse", diye cevap verdi=gava min jê re gote ku ew qebûl nake bi me re bê "ew zane", got
ew zane, hema bila qet * bizimle gelmeyi kabul etmiyor dediğimde “canı isterseî, diye cevap verdi gava min jê re gote ku ew qebûl nake bi me re bê “ew zaneî, got
canı pek canezab
canezab
canı sağ olsun! bila canê (wî) sax be!
bila canê (wî) sax be! (birini veya bir şeyI)
canı sıkılmak 1) canê (yekî) acis bûn (ji ber betaliyê) 2) kêfa (yekî) jê şikestin 3) acis bûn 4) xulqtengî bûn
canı tatlı cannazik
canı tez bêsebr
canı yanmak 1) canê (yekî) êşîn 2) sûravka xwe jê xwarin, şorika xwe xwarin (zerardîtina ji tiştekî)
canı yerine gelmek ruh ke­tin (yekî), ruh hatin (yekî)
canı yok mu? qey canê (wî) jî ne can e *onun canı yok mu, sabahtan berî çalışıyor, sen ise işten kaçıyorsun=ji serê sibehê de dixebite, qey canê wî jî ne can e, tu jî ji kar xwe didî alî
canı yürekten bnr canı gö­nülden
canice mêrkujane, caniyane rd/h
mêrkujane, caniyane rd/h
canilik mêrkujî, mirovkujî, kujerî, canîtî m
mêrkujî, mirovkujî, kujerî, canîtî m
canım 1) canê min, ruhê min, giyanâ min 2) cano, canê 3) wekî ruh (ji bo tiştên ku di dilê mirov de şîrîn in) *canım elbi­sesini kirletmiş=kincê xwe yê wekî ruh qirêjî kiriye
canım ciğerim can û cîgera min
canım dese canım çıksın diyor sanmak bila bibêje ruhê te here ne ku bibêje tu canê min î
canımı sokakta bulmadım qey min canê xwe li erdê nedîtiye
canımın içi ruhê canê min
canımsın Tu cana min î. Tu delala min î. Tu rihê min î.
canına acımamak heyfa (wî) li canê (wî) nehatin, heyfa xwe li canê (ye­kî) neanîn
canına değmek 1) oxweş, dilê (yekî) rihet bûn 2) Xwedê bigihîne ruhê (yekî) *babanın canına değsin=Xwedê bigihîne ruhê bavê te
canına düşkün miriyê canê xwe ye
canına düşkün olmak miriyê canê xwe bûn
canına ezan okumak eniya bavê (yekî) bi bihostan pîvan (argo)
canına geçmek lê tesîr kirin
canına işlemek lê tesîr kirin
canına kâr et­mek lê tesîr kirin
canına kast etmek sonda (yekî) xwarin
canına kıymak 1) qesta canê (yekî) kirin, (yek) kuştin 2) xwe kuştin 3) xwe kuştin (ji bo kesê ku zêdeyî qeweta xwe kar dike, xwe zêde diwestîne)
canına minnet helal be jê re
canına okumak 1) edem kirin, perişan kirin *dolu, ekinlerin canına okudu=zîpikê debr edem kir 2) mehf kirin *senin canına okurum=ez dê te mehf bikim
bnr canına okumak
canına susamak di canê xwe bihurîn, di ruhê xwe bihurîn, ji serê xwe derbas bûn, belaya xwe ji Xwedê xwestin
canına tak demek (veya canına tak etmek) canê (yekî) hew tehemûl kirin
canına tükürdü­ğümün min tûkiro ruhê te (argo)
canına yandığım (veya canına yandığımın) min çewayî (tiştekî) kiro
canına yetmek êdî bes bûn, canê (yekî) tehemûl nekirin
canından bezmek ji canê xwe acis bûn, ji ruhê xwe acis bûn
canından bıkmak ji canê xwe acis bûn, ji ruhê xwe acis bûn
canından usanmak ji canê xwe acis bûn, ji ruhê xwe acis bûn
canını acıtmak canê (yekî) tehl kirin, canê (yekî) êşandin
canını almak 1) (Xwedê) canê (yekî) stendin (an jî girtin) Xwedê) ruhê (yekî) stendin (an jî girtin) 2) canê (ye­kî) jê xwestin, ruhê xwe dan (yekî) 3) yek ji can (an jî ruh) kirin
canını bağışlamak canê (yekî) bexşandin, (yek) efû kirin
canını cehenneme göndermek (yek) ber bi cehenem kirin, (yek) geber kirin (argo)
canını çıkarmak 1) canê (yekî) jê derxistin, ruhê (yekî) jê derxistin, canê (yekî) jê stendin, canê (tiştekî) jê kirin, ruhê (tişte­kî) jê kirin (ji bo kine û mincan) 2) ruhê xwe stendin, ruhê (yekî) stendin (yek pir dan xebitandin, an jî yek zehf xebitîn)
canını dişi­ne takmak ziravê xwe kirin devê xwe
canını istemek ruhê (yekî) jê xwestin
canını sıkmak 1) dilê xwe êşandin 2) canê (yekî) aciz kirin
canını sokakta bulmak canê xwe li erdê dîtin
canını vermek 1) canê xwe dan, ruhê xwe dan (xwe feda kirin) 2) jê re texsîr nekirin 3) canê xwe di ber de dan, canê xwe di ber (yekî) de dan *o kitap için canını verir=ew ji bo kîtêbê canê xwe jî di ber de dide
canını yakmak 1) tehde li (yekî) kirin, canê (yekî) tehl kirin, canê (yekî) êşandin 2) zerar dan (yekî)
canını zor atmak bi zorê canê (an jî ruhê) xwe filitandin, xwe bi zorekê avêtin cihekî û ruhê xwe xelas kirin
canının derdine düşmek ketin hêba canê xwe, ketin etra canê xwe
canının içine sokacağı gelmek hema hatin ku (yek) xwarin
canip rex n, tenişt m, hêl m, alî n
rex n, tenişt m, hêl m, alî n
caniyane mêrkujane, caniyane rd/h
mêrkujane, caniyane rd/h
cankurtaran canxelas, canfelat, ambulans nd/nt
canxelas, canfelat, ambûlans nd/nt
cankurtaran çanı (veya düdüğü) zengil (an jî fîka) canxelas
cankurtaran çanı (veya düdüğü) zengil (an jî fîka) canxelas
cankurtaran gemisi keştiya canxelas, keştiya hawarê
canla başla bi kêf, bi dil û can
canlandırıcı 1. jînda, candêr (tiştê ku mirov bi can dike, tîne ser hiş) rd 2. candêr (hunermendê ku ji bo fîlman resmê teko teko çêdike) nd/nt 3. niwînende sn/nd
1. jînda, candêr (tiştê ku mirov bi can dike, tîne ser hiş) rd 2. candêr (hunermendê ku ji bo fîlman resmê teko teko çêdike) nd/nt 3. niwînende sn/nd
canlandırıcılık 1. candêrî 2. niwînendetî m
1. candêrî 2. niwînendetî m
canlandırılmak 1. hatin sêwirandin 2. hatin niwandin l/tb
1. hatin sêwirandin 2. hatin niwandin l/tb
canlandırma 1. sêwirandin m 2. niwandin, niwênandin, bercestekirin sn/m 3. kesîdeyîkirin wj/m
1. sêwirandin m 2. niwandin, niwênandin, bercestekirin sn/m 3. kesîdeyîkirin wj/m
canlandırmak 1. sêwirandin, (anîn ber çavê xwe) *önce onu kafasından canlandır­dı=pêşî ew di serê xwe de sêwirand 2. ni­wandin, niwênandin, berceste kirin (ketin dilqê yekî) *karakteri güzel canlandır­mış=karakter xweş niwandiye (an jî ber­ceste kiriye) 3. zindî kirin 4. zindî kirin (mec) *ilişkilerimizi canlandıralım=em têkiliyê xwe zindî bikin l/gh
1. sêwirandin, (anîn ber çavê xwe) * önce onu kafasından canlandırdı pêşî ew di serê xwe de sêwirand 2. niwandin, niwênandin, berceste kirin (ketin dilqê yekî) * karakteri güzel canlandırmış karakter xweş niwandiye (an jî berceste kiriye) 3. zindî kirin 4. zindî kirin (mec) * ilişkilerimizi canlandıralım em têkiliyê xwe zindî bikin l/gh
canlanmak 1. can hatin (yekî an jî tiştekî), ruh hatin (yekî an jî tiştekî), bi xwe ve ha­tin, ruh (ber) pê de hatin, ruh bi (yekî) ve hatin *biraz dinlendikten sonra canlan­dı=piştî ku qasek bêhna xwe da, bi xwe ve hat l/bw 2. geş bûn *sizin için kalbimde­ki emellerim canlandı=daxwaziyên min ên ji bo we geş bûn l/ngh 3. hatin ber çav *o günler gözümün önün de tekrar canlandı=ew rojên berê dîsa hatin ber çavê min l/bw
1. can hatin (yekî an jî tiştekî), ruh hatin (yekî an jî tiştekî), bi xwe ve hatin, ruh (ber) pê de hatin, ruh bi (yekî) ve hatin * biraz dinlendikten sonra canlandı piştî ku qasek bêhna xwe da, bi xwe ve hat l/bw 2. geş bûn * sizin için kalbimdeki emellerim canlandı daxwaziyên min ên ji bo we geş bûn l/ngh 3. hatin ber çav * o günler gözümün önün de tekrar canlandı ew rojên berê dîsa hatin ber çavê min l/bw
canlanmak üzere olmak li lebatê bûn
li lebatê bûn
canlı 1. candar, giyandar, canber, canewer, canliber, ruhber, ruhdar, ruhliber, giyanber, zinewer, zîndewer, zîndeber, giyanlibcr, bican, biruh, giyandar, sax, zindî 2. liserxwe, geş, şen, şeng, çist *çok canlı bir insandı=mirovekî şen bû *o canlı toplan­tıları unutmam=ez wan civînên geş ji bîr nakim 3. giyanewer, ruhber, benderuh, bendecan, candar, zîruh (ajelên ku ji cihekî dikarin herîn cihekî din)
1. candar, giyandar, canber, canewer, canliber, ruhber, ruhdar, ruhliber, giyanber, zînewer, zîndewer, zîndeber, giyanliber, bican, biruh, giyandar, sax, zindî 2. liserxwe, geş, şên, şeng, çist * çok canlı bir insandı mirovekî şên bû * o canlı toplantıları unutmam ez wan civînên geş ji bîr nakim 3. giyanewer, ruhber, benderuh, bendecan, candar, zîruh (ajelên ku ji cihekî dikarin herin cihekî din)
canlı canlı bi saxî *her kes leğen içindeki canlı canlı satılan balıklara bakıyordu=her kes li masiyên ku di leganê de bi saxî dihatin firotin, dinihêrt
bi saxî * her kes leğen içindeki canlı canlı satılan balıklara bakıyordu her kes li masiyên ku di leganê de bi saxî dihatin firotin, dinihêrt
canlı cenaze komek hestî (ji bo kesê ku pir jar û qels bûye)
komek hestî (ji bo kesê ku pir jar û qels bûye)
canlı model modelê can­dar
modelê candar
canlı özdekçilik hîlozoîzm fel.
hîlozoîzm fel
canlı varlık zî­ruh, tenawir
zîruh, tenawir
canlı yayın weşana rastewxo, weşana yekser, weşana zindî
weşana rastewxo, weşana yekser, weşana zindî
canlıcılık anîmîzm fel/m
anîmîzm fel/m
canlılığını korumak ji rengê xwe de neketin
canlılığinı ko­rumak ji rengê xwe de neketin
canlılık 1. candar? 2. şênbûnî, geşedarî m
1. candarî 2. şênbûnî, geşedarî m
canlısı miriye (tiştekî) *para canlısı=miriyê pereyan
miriyê (tiştekî) * para canlısı miriyê pereyan
canrüba canrevîn, dilber m
canrevîn, dîlber m
cansiparane cansiperane, fedakarane, bi fedekarî h
cansîperane, fedakarane, bi fedekarî h
cansız 1. bêcan, bêgan, bêruh, bêgiyan (mi­rî) *cansız bir kuş=çûkeke bêcan 2. bêcan, bêruh (kêsê ne xurt, bêmecal) 3. bêcan, bêruh (tiştê ku balê nakêşe ser xwe, zenûn) *cansız bir anlatışı var=vebêjiyeke wî ya bêcan heye 4. neşên, sekan *bu yıl tütün piyasası biraz cansız=îsal piyaseya titûnê hinek neşên e 5. bêcan, bêgan, bêruh (heyberên bêcan, nezindî) rd
1. bêcan, bêgan, bêruh, bêgiyan (mirî) * cansız bir kuş çûkeke bêcan 2. bêcan, bêruh (kêsê ne xurt, bêmecal) 3. bêcan, bêruh (tiştê ku balê nakêşe ser xwe, zenûn) * cansız bir anlatışı var vebêjiyeke wî ya bêcan heye 4. neşên, sekan * bu yıl tütün piyasası biraz cansız îsal piyaseya titûnê hinek neşên e 5. bêcan, bêgan, bêruh (heyberên bêcan, nezindî)rd
cansız düşmek ji canê xwe de ketin, ji ruhê xwe de ketin
cansız düş­mek ji canê xwe de ketin, ji ruhê xwe de ketin
cansızlaşma bêcanbûn, bêganbûn, bêruhb .ûn m
bêcanbûn, bêganbûn, bêruhbûn m
cansızlaşmak bêcan bûn, bêgan bûn, bêruh bûn l/ngh
bêcan bûn, bêgan bûn, bêruh bûn l/ngh
cansızlaştırma bêcankirin, bêgankirin, bêruhkirin m
bêcankirin, bêgankirin, bêruhkirin m
cansızlaştırmak bêcan kirin, began kirin, bêruh kirin l/gh
bêcan kirin, bêgan kirin, bêruh kirin l/gh
cansızlık 1. bêcanî, bêganî, bêgiyanî, bêruhî 2. neşênî, sekanî m
1. bêcanî, bêganî, bêgiyanî, bêruhî 2. neşênî, sekanî m
capcanlı cipcanî, xip û xweş, ter candar rd/h
cipcanî, xip û xweş, têr candar rd/h
car (I) 1. bangêrî, îlan (bi delal dan gazîkirin) 2. hawar, gazî (ji bo rewşa xetereyê) m (II) hîzar m
1. bangêrî, îlan (bi delal dan gazîkirin) 2. hawar, gazî (ji bo rewşa xetereyê)m
car (ii) hîzar m
car car car car, carecar, qajeqaj h
car car, carecar, qajeqaj h
car car etmek kirin carecar, car car kirin, kirin qajeqaj
kirin carecar, car car kirin, kirin qajeqaj
car etmek dan halanan, hawar daxistin, îlan kirin
dan halanan, hawar daxistin, îlan kirin
carcar carcarok, qajqaj, qajqajok rd
carcarok, qajqaj, qajqajok rd
carcur (I) carcûr, şarjor m (II) cirecir, carecar, bereber (ji bo axaftina bêserûber) h (III) carcûr, ferman, fermuar m
carcur (i) carcûr, şarjor m
carcur (ii) cirecir, carecar, bereber (ji bo axaftina bêserûber) h
carcur (iii) carcûr, ferman, fermuar m
cari 1. herîkbar, herkoyî 2. carî adet *ara­mızda carî usule göre....di nava me de li gorî carî adet... rd
carî 1. herikbar, herkoyî 2. carî adet * aramızda carî usule göre....di nava me de li gorî carî adet...rd
cari hesab carî hesab bz
carî hesab carî hesab bz
cariye cariye, cêrî m
cariye, cêrîm
cariyelik cariyetî, cêrîtî m
cariyetî, cêrîtî m
cariyeniz (veya cariyeleri) 1) qerwaşa we (an jî te) (ji bo jinan gava ku li ber yekî ku xuyanî û mezin diaxivin dibêjin) *ben cariyeniz Ahmed'in eşiyim=ez qerwaşa we kulfetê Ahmed im 2) qerwaşa (we) (gava ji keçên xama jî tê behskirin ev li pêşiyê tê gotin) *kerimem ca­riyeniz=qerwaşa we be keça min e
carlama 1. carîn, carînîkirin, carecarkirin 2. îlankirin, qêrînkirin m
1. carîn, carînîkirin, carecarkirin 2. îlankirin, qêrînkirin m
carlamak 1. carîn l/ngh, carînî kirin l/gh, ki­rin carînî l/gh, kirin carecar l/gh, carecar kirin l/gh 2. îlan kirin, kirin qêrîn l/gh
1. carîn l/ngh, carînî kirin l/gh, kirin carînî l/gh, kirin carecar l/gh, carecar kirin l/gh 2. îlan kirin, kirin qêrîn l/gh
cart çirt, çîr (ji bo dengê çirandina tiştekî sirt) m —
çirt, çîr (ji bo dengê çirandina tiştekî sirt)m
cart cart ötmek birebir jê çûn
cart curt etmek birebir kirin, kirin berînî, kirin borînî
cart curt et­mek birebir kirin, kirin berînî, kirin borînî
cart kaba kâğıt hay ji xwe hebe tu neqelişî (argo)
hay ji xwe hebe tu neqelişî (argo)
cart ötmek birebir jê çûn
carta tir, tirkirin (argo) m
tir, tirkirin (argo)m
cartadak (cartadan) bi teqereq, bi teqrek h
cartadak, cartadan bi teqereq, bi teqrek h
cartayı çekmek geber bûn (argo)
geber bûn (argo)
cascavlak 1. zelût, rût, tût û rût (serê ku qet por lê nîn e) 2. tût û rût (ji bo devera rût) *cascavlak bir alan=devereke tût û rût rd
1. zelût, rût, tût û rût (serê ku qet por lê nîn e) 2. tût û rût (ji bo devera rût) * cascavlak bir alan devereke tût û rûtrd
cascavlak kalmak tût û rût man
tût û rût man
casus sîxur, diznêr, xefnêr, şofar, cesûs nd/nt
sîxur, diznêr, xefnêr, şofar, cesûs nd/nt
casusluk sîxurî, diznêrî, xefnêrî, şofarî, cesûsî m
sîxurî, diznêrî, xefnêrî, şofarî, cesûsî m
cav bnr cağ (II)
bnr cağ (II)
cavalacoz bêqîmet, nêhêja, serobero (argo) rd
bêqîmet, nêhêja, serobero (argo) rd
cavlak zelût, rût *elimle cavlak kafasına bir tane geçirdim=min bi destê xwe hebek danî serê wî yê rût rd
zelût, rût * elimle cavlak kafasına bir tane geçirdim min bi destê xwe hebek danî serê wî yê rût rd
cavlaklık rûtî, rûtbûnî m
rûtî, rûtbûnî m
cavlamak (I) rût bûn (ji bo pûrt weşandinê) l/ngh (II) cehimîn (argo) l/ngh
(I)
cavlamak (ii) cehimîn (argo) l/ngh
caydırıcı pêximker, texilker rd
pêximker, texilker rd
caydırıcılık pêximkerî, texilkerî m
pêximkerî, texilkerî m
caydırılmak hatin pêximandin, hatin texilandin, jê hatin vegerandin l/tb
hatin pêximandin, hatin texilandin, jê hatin vegerandin l/tb
caydırma pêxilandin, texilandin, jêvegerandin m
pêxilandin, texilandin, jêvegerandin m
caydırmak pêxilandin, texilandin, jê vege­randin l/gh
pêxilandin, texilandin, jê vegerandin l/gh
caygın jêvegerî, pêxilî, pêximî, poşmanbûyî rd
jêvegerî, pêxilî, pêximî, poşmanbûyî rd
cayır cayır
cayır cayır 1. qîjeqîj, qîreqîr, qirçeqirç, fîrefîr (ji bo dengê agir) 2. çîreçîr (ji bo dengê çirandina tiştên sirt) h
cayırdama 1. hilqirçîn, qirçîn, qirçînîkirin, qîjeqîjkirin, qîreqîrkirin, qirçeqirçkirin (ji bo dengê agir) 2. çirînîkirin, çîreçîrkirin (ji bo dengê çirandina tiştên sirt) m
1. hilqirçîn, qirçîn, qirçînîkirin, qîjeqîjkirin, qîreqîrkirin, qirçeqirçkirin (ji bo dengê agir) 2. çirînîkirin, çîreçîrkirin (ji bo dengê çirandina tiştên sirt) m
cayırdamak 1. hilqirçîn l/ngh, qirçîn l/ngh, qirçînî kirin l/gh, qîjeqîj kirin l/gh, qîreqîr kirin l/gh, qirçeqirç kirin l/gh (ji bo dengê agir) 2. çirînî kirin, çîreçîr kirin (ji bo dengê çirandina tiştên sirt) l/gh
1. hilqirçîn l/ngh, qirçîn l/ngh, qirçînî kirin l/gh, qîjeqîj kirin l/gh, qîreqîr kirin l/gh, qirçeqirç kirin l/gh (ji bo dengê agir) 2. çirînî kirin, çîreçîr kirin (ji bo dengê çirandina tiştên sirt) l/gh
cayırdatmak 1. dan hilqirçandin, dan qirçandin, dan qîjandin, dan fîrandin 2. dan çîrandin l/lb
1. dan hilqirçandin, dan qirçandin, dan qîjandin, dan fîrandin 2. dan çîrandin l/lb
cayırtı 1. qirçînî, qîjînî, qîrînî, firînî (ji bo dengê agir) 2. çîrînî (ji bo dengê çirandina tiştên sirt) m
1. qirçînî, qîjînî, qîrînî, fîrînî (ji bo dengê agir) 2. çîrînî (ji bo dengê çirandina tiştên sirt)m
cayırtı vermek bi ser de qîjîn, bi ser de kirin qîjînî
bi ser de qîjîn, bi ser de kirin qîjînî
cayırtıyı basmak (veya cayırtıyı ko­parmak) kirin qîjewîj, qîjewîjînî kirin
cayırtıyı basmak (veya cayırtı koparmak) kirin qîjewîj, qîjewîjînî kirin
cayma têbihurîn, jêvegerîn, texilîn, pêximîn, lêqelibîn, lêpoşmanbûn m
têbihurîn, jêvegerîn, texilîn, pêximîn, lêqelibîn, lêpoşmanbûn m
caymak tê bihurîn l/ngh, jê vegerîn l/ngh, texilîn l/ngh, pêximîn l/ngh, lê qelibîn l/ngh, lê poşman bûn l/bw *sözümden as­la caymam=tu car ji gotina xwe venagerim *bak, kararından caymamalısın=binere, divê tu ji biryara xwe nebihurî
tê bihurîn l/ngh, jê vegerîn l/ngh, texilîn l/ngh, pêximîn l/ngh, lê qelibîn l/ngh, lê poşman bûn l/bw * sözünden asla caymam tu car ji gotina xwe venagerim * bak, kararından caymamalısın binêre, divê tu ji biryara xwe nebihurî
caz 1. caz 2. caz (orkestraya ku muzîka cazê lê dixe) m
1. caz 2. caz (orkestraya ku muzîka cazê lê dixe) m
cazbant cazbant (orkestraya ku muzîka cazê Ic dide) m
cazbant (orkestraya ku muzîka cazê lê dide) m
cazcı cazvan (kesê ku li muzîka cazê dixe an jî wê beste dike) nd/nt
cazvan (kesê ku li muzîka cazê dixe an jî wê beste dike) nd/nt
cazdırma çîrînîkirin, çîreçîrkirin, çîzînîkirin, çîzeçîzkirin m
çîrînîkirin, çîreçîrkirin, çîzînîkirin, çîzeçîzkirin m
cazdırmak kirin çîrînî, çîreçîr kirin, kirin çîzînî, kirin çîzeçîz l/gh
kirin çîrînî, çîreçîr kirin, kirin çîzînî, kirin çîzeçîz l/gh
cazgır 1. cazgır 2. gelac, fitnekar nd/nt
1. cazgir 2. gelac, fitnekar nd/nt
cazgırlık 1. cazgirî 2. gelacî, fitnekarî m
1. cazgirî 2. gelacî, fitnekarî m
cazibe dilniwazî, dilkêşî, kîşînokî, rakêşarî, cazîbe m
dilniwazî, dilkêşî, kişînokî, rakêşarî, cazîbe m
cazibeli dilniwaz, dilkêş, rakêşar, cazîbedar, cazîb m
dilniwaz, dilkêş, rakêşar, cazîbedar, cazîb m
cazibesiz nedilniwaz, nedilkêş, necazîb rd
nedilniwaz, nedilkêş, necazîb rd
cazip dilniwaz, dilkêş, kişînok, cazîb rd
dilniwaz, dilkêş, kişînok, cazîb rd
caziplik dilniwazî, dilkêşî, kişînokî, cazîbî m
dilniwazî, dilkêşî, kişînokî, cazîbî m
cazır cazır, cazur cazur
cazır cazır (cazur cazur) 1. qîjeqîj, qîrcqîr, qirçeqirç, fîrefîr (ji bo dengê agir) 2. pilçepilç, pilepil (ji bo dengê kela tiştan) h
cazırtı çîrînî, çîzînî *kapının cazırtısı bizi uyutmadı=dengê çîrîniya dergê nehişte ku em razên m
çîrînî, çîzînî * kapının cazırtısı bizi uyutmadı dengê çîrîniya derge nehişte ku em razên m
ca kîm Ca (kalsiyum’un kısaltması)
1. hele * ca bila ew roj bê hele o gün gelsin (özellikle, hiç olmassa, her şeyden önce anlamında) 2. hele (uyarma, korkutma veya vaat anlatır) 3. bir (sıfat veya zarf durumunda başına geldiği kelimelere kuvvet, istek, veya kesin olmayan anlamlar katar) * ca em herin lê binêrim bir gidip bakalım 4.b dikkat çekme ünlemi
ca bala xwe bide min! bakar mısınız!
ca bila hele, hele bir (uyarma, korkutma veya vaat anlatır) * ca bila nexebite! hele çalışmasın! * ca bila neke! hele bir yapmasın!
ca bila hewa xweş be eyyam ola
ca binêre! (an jî
ca binêrin! baksana! (veya baksanıza!) seslenme için kullanılır
ca bise (an jî bisekine) dur (veya durun)
ca bisekine (an jî bise) dur (veya durun)
ca em bên ziyaretiya te yüzünü gören cennetlik
ca em dê lê binêrin oluruna bakmak
ca ez bikenim! gülerim! (veya güleyim bari!)
ca ez lê binêrim bakalım (veya bakayım) * paşê ca ez lê binêrin ka erebe diçe navçeyê? sonra bakalım, ilçeye araba var mı?
ca guhê xwe bidê te çi got ağzından çıkanı (veya çıkan sözü) kulağı duymamak (işitmemek)
ca hesinekî biavêjin ber piyê/lingê (yekî) ayağına sıcak su mu, soğuk su mu dökelim?
ca ji xwe re lê binêre hele bak ya
ca ka hele * ca ka bide min hele bana ver
ca li min binêre! bakar mısınız!
ca raweste (an jî rawestin) dur (veya durun)
ca tu ji xwe re lê binêre! hele bak ya!
ca tu lê 1) hele bak, hele bak ya 2) bak bak! 3) işe bak!
cabarandin kaynaştırmak.
cabarîn kırık bir şeyin (cam, kemik) kaynaşması.
cabdar rd/nd sorumlu
cabdarî m sorumluluk
cabil m harç (yapılarda kullanılan harç) * ji bo lêkirina dîwar cabil lazim e duvar örmek için harç lazım
cabilkirî rd harçlı * dîwarê cabilkirî harçlı duvar
cabir n bir tür balık
cacarûn yumurta, yağ vb. den yapılan bir yemek türü * li ser qûnê kete cacarûnê çok şanslı olmak
cacik m sakız
caciketehl m acı sakız
cacikexweş m tatlı sakız
cacim m cicim (ensiz olarak dokunmuş parçaların yan yana eklenmesiyle oluşan bir tür ince kilim)
caciq m cacık
cacir ceviz içinin dövüldükten sonra balda kaynatılmasıyla elde edilen yiyecek.
m ceviz içinin düvüldükten sonra balda kaynatılmasıyla yapılan bir tür cevizli tatlı
cacix m cacık
cade m cadde
cade û cade cadde boyunca
cadelor m cadı
cadî rd 1. cadı 2. (mec) huysuz, geçimsiz
cadîtî m 1. cadılık 2. (mec) huysuzluk
cadîtî kirin cadılık etmek
cadû m sihir, büyü
cadû kirin l/gh büyü yapmak
büyü yapmak (veya yaptırmak)
cadûbaz nd/nt büyücü
cadûbazî m büyücülük
cadûger m nd/nt büyücü
cadûgerî m büyücülük
cadûgerîya reş kara büyü
cadûkar nd/nt büyücü
cadûkarî m büyücülük
cadûker bnr cadûkar
cadûkerî bnr cadûkarî
cadûkirin m büyü yapma
cadûtî m 1. cadılık 2. (mec) huysuzluk
cadûtî kirin cadılık etmek
cadûyî rd büyüsel
cadûyok m büyücü
cadûyokî rd/h cadıca, cadılara yaraşır bir biçimde
cadûyokî bûn l/ngh cadılaşmak
cadûyokîbûn m cadılaşma
caferî nd/nt 1. Caferî (Hz. Cafer’in mezhebinden olan kimse 2. Şiîliğin bir kolu ve bu koldan olan kimse
caferîtî m Caferîlik
cafrî m sebzegillere ait bir yiyecek
cah (i) m 1. bnr cih (II) 2. havza, çukur yer
cah (ii) m kiymet
cahal bnr cahil
cahap bnr cewap
cahil 1. cahil, bilgisiz 2. genç, toy delikanlı (zihin bakımında yeterince gelişmemiş)
cahil man cahil kalmak
cahilane rd/h cahilâne, cahilce
cahilî m cahillik, cehalet
cahiliye m cahiliye (Araplarda Müslümanlıktan önceki çağ)
cahilok rd cahil, genç, toy
cahiltî m cahillik
cahiltî kirin cahillik etmek
cahnî, cahnîk m tay
cahnika kalo zo/nd bir tür çekirge
cahûd nd Yahudi
caiz rd caiz
calcalok zo/m 2. örümcek (Aranea) 2. örümcek ağı
calcaloke bnr calcalok
calfîn m piliç
cam m 1. cam, sırça 2. rd cam, sırça (camdan yapılmış şeyler için) 3. cam (pencere) * li ba maseyên li ber camê rûniştiye camın önündeki masaların hemen yanında oturmuş 4. kadeh, içki kadehi * cama meyê şarap kadehi
cam gibi (şefaf şeyler için)
cam bûn l/ngh camlaşmak
cam lê dan xistin camlatmak
cam lê hatin xistin mlanmak, cam takılmak
cam lê xistin camlamak, cam takmak
cam li berê dan xistin camlatmak
cam li berê hatin xistin camlanmak, cam takılmak
cam li berê ketin camlanmak, cam takılmak
cam li berê xistin camlamak, cam takmak * wekî
cama cîhanuma nd küre (dünya)
cama nesaya nd buzlu cam
cama plastîk nd plastik cam
cama zelal rd 1. şeffaf cam 2. işki bardağı
camax m tartar
camax girtin l/gh tartarlanmak
camaxgirtî rd tartarlı
camaxgirtin m tartarlanma
cambaz bnr canbaz
cambazî bnr canbazî
cambir rd cam kesici
cambûn m camlaşma
camcamk m kastaniyet (parmaklara takılarak çalınan bir zil)
camdar rd camlı
came m elbise
camedank m gardrop
camedar vestiyerci.
camekan m 1. camekân, vitrin 2. camekân (camdan ara bölme) * min camekanek ji bo navberê da çêkirin araya bir camekân yaptırdım
camêr rd 1. cömert, eli açık 2. mert 3. centilmen, kibar (davranış, düşünce, duygu bakımında nazik olan kimse) 4. bay, beyefendi (erkek özel adları yerine kullanılır) * camêrek li we digere bir bay sizi arıyor 5. beyefendi (herhangi bir kimseden bahsedilirken, küçümseme, aşağılama anlamında kullanılır) 6. adam, amamcağız
camêr tê de rûnişt (birileri çözüm için) meseleye el atmak
camêrane h 1. cömertçe 2. mertçe 3. centilmence
camêrê me ndbizimki (alay yoluyla yakın olan bir kimseden söz ederken kullanılır)
camêrî mertlik.
m 1. cömertlik 2. mertlik 3. centilmenlik
camêrî ji kîsî hevalan kirin düğün pilâvıyla dost ağırlamak
camêrkî rd/h 1. cömertçe 2. mertçe 3. centilmence
camêro n külhani * camêro, tu lê bê çi tiştan dizane külhani, bak neler de biliyor
camêrtî m 1. cömertlik 2. mertlik 3. centilmenlik
camfiroş nd/nt camcı, cam satıcısı
camfiroşî m cam satıcılığı
camî m cami
camîa m camia, topluluk, zümre
camid m 1. nesne (belli bir ağırliği ve hacmi, rengi, maddesi olan her türlü cansız varlık) 2. fel nesne, obje
camidî nesnel, objektif.
rd nesnel, objektif
camidîtî m 1. objektiflik 2. objektivizm
camikokî rd camsı
camîn rd camdan
camînî rd camdan
camîya mezin büyük cami
camkar nd/nt camcı
camkarî m camcılık
camker bnr camkar
camkerî bnr camkarî
camkirî rd camlı, cam takılı
camlêxistî rd camlı, cam takılı
camûş zo/n manda
camxane 1. camekân, vitrin 2. camlık, cam evi, cam yuvası
can can.
n 1. can, ruh 2. can, ruh (canlılık, dirlik, duygu) * di vî mirovî de can nîn e bu adamda can yok * di te de qet can tune lo sende hiç can yokmuş 3. fel ruh (bedeni etkin kılan canlılık ilkesi, bedenin hayal gücü) 4. ten, et, vücut * îşlikê wî qetiyaye, canê wî xuya dike gömleği yırtılmış eti görünüyor * destê min bi canê wê bû elim tenine değdi * canê min donekî ye vücudum yağlı 5. can (insanın kendi varlığı, özü) * ew canê xwe fedayî te dike o canını sana feda eder 6. can (kişi) * tevî min em çar can in benle beraber dört canız 7. can (gönül) * canê min gerê dixwaze canım gezmek istiyor 8. can (Bektaşilik ve Mevlevilikte tarikat kardeşi) 9. can, cici (yakınlık duygusu belirten bir seslenme sözü) * hadê canino, piçek sivik bin hade canlar, biraz çabuk olun 10.rd can (çok içten, sevimli) * tu çi zarokekî mîna canî sen ne can çocuksun
can bi qurban bûn canı kurban olmak
can cîger can ciger, senli benli
can cîger bûn can ciger olmak, senli benli olmak
can dan l/gh can vermek, ölmek
ruhunu teslim etmek
can êşandin can yakmak (zulmetmek)
can filitandin (rizgar kirin an jî xelas kirin) can kurtarmak
can hatin (yekî) canlanmak
can jê çûn can vermek, ölmek
can jê kişîn canı çekilmek, ruhunu teslim etmek
can jê kişîn û car din hatin (yekî) canı gelip gitmek
can jê re bi qurban be can feda (veya can kurban)
can jê re feda be can feda (veya can kurban)
can kişîn can vermek
can lê birin tepesini attırmak, sinirlenmek
can lê çûn tepesi atmak, sinirlenmek
can şîrîn e can cümleden aziz
can spartin xwedê ruhunu teslim etmek
can tê de neman can kalmamak
can û cîgera min canım cigerim
cana min bir tanem
canan m canan
canane m canan, sevgili
canbaz 1.hayvan alım ve satımı ile uğraşan kişi, 2.alım ve satımda hile ve sahtekarlık yapan kimse, 3.akrobat, cambaz.
nd/nt 1. canbaz, akrobat 2. cambaz (at alıp satan veya yetiştiren kimse) 3. sürekçi, yozcu (davar alış verişiyle uğraşan) 4. cambaz (söz ustası) 5. dolandırıcı 6.rd cambaz, kurnaz, hileci
canbazê gotinan lâf cambazı
canbazê hespan 1) at cambazı (at alıp satan) 2) at cambazı (sirklerde at üstünde gösteri yapan cambaz)
canbazê ser ben ip cambazı
canbazî m 1. cambazlık, akrobasi 2. cambazlık (at alıp satma veya yetiştirme işi) 3. sürekçilik, yozculuk 4. cambazlık, dolandırıcılık 5. cambazlık (söz ustalığı) 6. cambazlık, kurnazlik
canbazî kirin 1) cambazlık yapmak 2) dolandırıcılık yapmak
canbazîya gotinan lâf cambazlığı
canbazîya peyvan (bêje an jî kelimeyan) kelime cambazlığı
canbaziyî rd akrobatik
canbaztî bnr canbazî
canbazxane m cambazhane
canber rd canlı
canberî zo/m karides (Palaemon)
canbexş nd 1. bağışlayan, Allah 2. rd fedakar 3. nd fedayi 4. rd bağışlayıcı
canbexşî m 1. bağışlayıcılık 2. fedakarlık 3. fedayilik
canbexşo nd Allah
canbêzar nd/nt 1. fedaî, serdengeçti 2. bir halı ismi
canbêzarane h fedaîce
canbêzarî m fedaîlik, serdengeçtilik
cancankî rd ufacık tefecik
cancîger rd canciger
cancîger bûn l/ngh canciger olmak
cancîger kirin l/gh canciger etmek
cancîgerbûn m canciger olma
cancîgerî m cancigerlik
cancîgerkirin m canciger etme
candan m can verme, ölme
candar rd 1. canlı 2. m canlı (yaşayıp yer değiştirebilen yaratık, hayvan)
candarî m 1. canlılık 2. rd diril, diriksel
candarîtî m canlıcılık, animizm
candayî rd can vermiş, ölmüş
candayîn m can veriş, ölme
candêr rd 1. canlandırıcı (canlılık veren, canlılık kazandıran) 2. nd/nt canlandırıcı, animatör (bir canlı resim veya şema filmi için haraketliliği sağlayan tek tek resimleri yapan sanatçı)
candêrî m canlandırıcılık
canê b 1. canım (bayan için sesleniş) 2. cicim (baylar için sevgi sözü)
canê (tiştekî) jê kirin canını çıkarmak (hırpalamak, çok yormak, yıpratmak)
canê (yekî) aciz bûn canı sıkılmak
canê (yekî) aciz kirin can sıkmak, canını sıkmak
canê (yekî) bexşandin canını bağışlamak
canê (yekî) bijû dan tüyleri diken diken olmak (soğuk ve korkudan dolayı)
canê (yekî) bûn mîna qulên serad û bêjingan delik deşik olmak (bir canlının vücudunda bir araçla birçok yaralar, kesikler oluşmak)
canê (yekî) çelitandin hacamat etmek (veya yapmak)
canê (yekî) çûn 1) canı çıkmak (yorulmak veya çok zorluk çekmek) 2) canı çıkmak (ölmek) 3) canı gitmek * canê wê diçe ku wê tiştekî bi pênûsa wê bibe kalemine bir şey olur diye canı gidiyor
canê (yekî) derxist (birinin) pestilini çıkarmak
canê (yekî) dixurê sırtı kaşınıyor
canê (yekî) êşand (birinin) canını acıtmak, canını yakmak
canê (yekî) êşîn canı yanmak
canê (yekî) giran bûn ağır basmak, ağırlık çökmek (gevşeklik ve uyku gelmek)
canê (yekî) hew tehemûl kirin canına tak demek (veya tak etmek)
canê (yekî) jê derxistin canını çıkarmak (hırpalamak, çok yormak, yıpratmak)
canê (yekî) jê kir (birinin) pestilini çıkarmak
canê (yekî) jê re tehemûl nekir (bir şeye) can dayanmamak
canê (yekî) jê stendin canını çıkarmak (hırpalamak, çok yormak, yıpratmak)
canê (yekî) jê xwestin canını almak (canını verdirecek kadar memnun etmek)
canê (yekî) kelîn gibi yanmak
canê (yekî) kirin gulpînî zonk zonk zonklamak
canê (yekî) kirin wekî qulên bêjing û seradê delik deşik etmek (bir canlının vücudunda bir araçla birçok yaralar, kesikler açmak)
canê (yekî) pirçûk dan tüyleri ürpermek
canê (yekî) şewitandin can yakm(bir kimseyi büyük zarara sokmak)
canê (yekî) şîn û reş bûn canı morarmak
canê (yekî) sincirîn gibi yanmak
canê (yekî) tehemûl nekirin canına yetmek
canê (yekî) tehl kir (birinin) canını acıtmak, canını yakmak
canê (yekî) tev qulomilo bûn delik deşik olm(bir canlının vücudunda bir araçla birçok yaralar, kesikler oluşmak)
canê (yekî) xera kirin post elden gitmek (öldürülmek)
canê (yekî) xwestin canı istemek (ji)
canê canê içli dişli, yağlı ballı
canê delal çok güzel, mükemmel * Xanî canê delal e Xani mükemel biri
canê min naxwaze canım çekmiyor
canê min! canım, şekerim!
canê şîrîn tatlı canını
canê şîrîn teslîm kirin ruhunu teslim etmek, ölmek
canê xwe dan 1) can borcunu ödemek, ölmek 2) canını vermek 3) post vermek (argo)
canê xwe dan ber çavê xwe kanı pahasına
canê xwe di avê de dîtin canını sokakta bulmak
canê xwe di ber (…) de dan 1) biri için ölüme gitmek 2) canını verm(birşeye çok düşkün olmak) * ew ji bo kitêbê canê xwe jî di ber de dide o kitap için canını verir
canê xwe feda kirin canını vermek
canê xwe filitandin (an jî xelas kirin) başını kurtarmak (canını korumak), postu kurtarmak
canê xwe li erdê dîtin canını sokakta bulmak
canê xwe li ser dan canıyla ödemek
canê xwe spartin rehma xwedê ruhunu teslim etmek
canê xwe tazî kirin soyunmak
canê xwe teslîm kirin ruhunu teslim etmek
canê xwe winda kirin yaşamını yitirmek
canê xwe zivêr bûn kanı kurumak (çok usanmak)
canecan rd içli dişli, samimî (candan açık yüreklikle davranan)
canecan bûn içli dışlı olmak
canêcanê senli benli, sıkı fıkı, içten, samimî
canêcanê bûn l/ngh samimîleşmek, sıkı fıkı olmak
senli benli olmak, sıkı fıkı olmak, ballı börekli olmak,
canêcanê ne al gülüm ver gülüm
canêcanêbûn m samimîleşme, sıkı fıkı olma
canêcanêtî m samimîlik, içtenlik, sıkı fıkılık
canecantî m içli dışlılık
canefsar rd gazi
canefsarî m gazilik
canega tosun.
bnr conega
canemêrg bot/m bir çiçek adı, 10 eylülden başlayarak topraktan çıkmaya başlar ve sonbaharın habercisidır
canemerg (i) bot/m kardelen (Galanthus nivalis)
canemerg (ii) rd şehid
caner m hoş kokulu bir gül
canêş m 1. vücut ağrısı 2. ızdırap, ağrı
canêşî m 1. sıkıntı, beden ağrısı 2. işkence
canewar n canavar, yaratık
canewer rd 1. canlı 2. n yaratık
canezab rd canı pek, pek canlı, azap çeken (çektiği acıyı dışarıya vurmayan)
canezabî m pek canlı olma
canfeda nd/nt fedaî
canfedakar nd/nt fedakâr
canfedakarî m fedakârlık
canfelat nd/nt cankurtaran
canfes m canfes (bir tür ipek dokuma)
canfeşan rd canını feda eden kimse
canfeşanî m canını feda etme durumu
canfeşanî kirin l/gh canını feda etmek
canfeşanîkirin m canını feda etme
canfeza rd 1. hayat, sevinç bağşeden 2. atik, çevik
canfîda fedaî, serdengeçtî.
nd/nt 1. fedaî 2. fedaî ( bir kimseyi veya bir yeri koruyan kimse)
canfîdatî m fedaîlik
canfîdayane h fedaîce
canfîdayî m fedaîlik
cang m 1. kefen 2. amerikan bezi
cange bnr conega
cangeza rd öldürücü, ısırıcı, tehlikeli olan
cangî bnr cih û cangî
cangiran rd 1. hantal, ağır (işi, davranışları ağır ve yavaş) * yekî pir cangiran e, kar ji destê wî dernakeve çok hantal biri, elinden iş çıkmıyor 2. halsiz, bitkin
cangiran bûn l/ngh hantallaşmak
cangiranbûn m hantallaşma
cangiranî m 1. hantallık 2. rahatsızlık (sağlık açısından)
cangiranî kirin l/gh erinmek
cangiranîkirin m erinme
cangizok rd feci
cangoçk n 1. çan, kilise çanı * cangoçkê dêrê kilise çanı 2. çancı (çan çalmakla görevli kimse)
cangoçkfiroş nd/nt çancı (satan kimse)
cangor rd fedaî, canını kurban eden, feda eden kimsi
cangorî rd 1. kurb(bir ülkü uğruna feda edilmiş veya kendini feda eden kimse) 2. kurb(bir kaza veya felakette ölen kimse) 3.m kendini feda etme, canını kurban etme 2. nd/nt fedaî
cangorî dan kurban vermek
cangorîtî m fedaîlik
cangoriyane h feda edici bir şekilde
canhêştir zürafa.
zo/m zürafa (Giraêa camelopardalis)
canî nd/nt cani, kıyıcı
canîhesp n erkek tay
canik m 1. hanım (kadınlığın bütün iyi niteliklerini taşıyan) 2. hanımcık 3. rd kibar (davranış düşünce, duygu bakımında nazik olan kadın) 4. cancağız * eger canikê min bixwaze cancağızım isterse
canîk nd/nt tay
canikî h kibarca
canîkyê mê dişi tay
canîkyê nêr erkek tay
canîkyê qer siyah aygır
canîmehîn m dişi tay
canımın içiê bieslan kişi oğlu (soylu kimse)
canımın içiê camêran adam evlâdı
canımın içiê felekê ye anasının gözü
canımın içiê însanan insan evlâdı
canımın içiê jinbavê üvey evlât (ana tarafından)
canımın içiê jinbavê bûn üvey evlât müamelisi görmek
canımın içiê kûçikê köpoğlu
canımın içiê malê beyefendi (alay yolu ile)
canımın içiê mirovan (an jî merivan) adam evlâdı, kişi oğlu
canımın içiê nêzmirî, got ma hebû bavê min nexwar açlıkta ölenin oğlu sordu, vardı da babam yemedi
canımın içiê qurqur begê paşazade (rahatına düşkün)
canımın içiê wî bavî ye babasının oğlu
canımın içiê xanim hanım evlâdı
canımın içiê xelkê el oğlu
canîng m canan
canîtî m canilik
caniyane rd/h canice, caniyane
cankelîn m vücut ısısı (veya ateşi)
cankêşan m can çekme
cankêşî m can çekme
cankole rd köle ruhlu
cankoletî m köle ruhlu olma durumu
cankûçik rd it canlı (zora sıkıntıya dayanan, dayanıklı)
cankuj nd/nt katil, öldürücü
cankujî rd öldürücülük
cankûş n çancı (çan çalmakla görevli kimse)
cankûşî m çancılık
canliber rd canlı
canlidar rd canlı
cannazik rd canı tatlı
cannerm zo/nd omurgasızlar
cano b 1. canım (erkek için seslenme sözü) 2. cicim (bayanlar için sevgi sözü)
canpola rd çelik bedenli
canrevîn m canrüba, gönülkapan, dilber
canrizgar m can kurtarma simidi
cansaxî m can sağlığı
canşewitîn m canı yanma
cansîperane h cansiparane
cansîperî m cansiperlik
cansivik rd 1. atik, çevik, hızlı 2. içi tez, tez canlı
cansivik bûn tezcanlılık etmek, ivedilenmek
cansivikbûn m tezcanlılık etme, ivedilenme
cansivikî m tez canlılık, atiklik
canspî rd beyaz tenli
canstîn n Azrail
canû bnr canî
canvejîn can dirilten
canxelas nd/nt 1. cankurtaran 2. m can simidi
canxelasî m cankurtaranlık
canxiraş m canhıraş
canxwaz nd/nt canantalep
canxweşik rd güzel vücutlu
canzar rd bıktıran, usandıran, verem eden
canzerî m 1. bir tür sarılık hastalığına tutulmuş olan 2. rd çok acı ve kahır çeken 3. rd bıkmış, usanmış olan
canzerî bûn l/ngh 1. bir tür sarılık hastalığına tutulmak 2. çok acı ve kahır çekmek 3. bıkmak, bıkıp usanmak
canzerî kirin inlemek, yalvarmak
l/gh 1. birine çok acı ve kahır çektirmek 2. bıktırmak, bıktırıp usandırmak 3. mec birini verem etmek
canzerîbûn m 1. bir tür sarılık hastalığına tutulma 2. çok acı ve kahır çekme 3. bıkma, bıkıp usanma
canzerik m hayvanlarda görülen bir tür sarılık hastalığı
canzerîkirî rd bıktırıp usandırılmış olan
canzerîkirin m 1. birine çok acı ve kahır çektirme 2. bıktırma, bıktırıp usandırma 3. mec (birini) verem etme
canzerkî bnr canzerî
canzerkî bûn bnr canzerî bûn
canzerkî kirin bnr canzerî kirin
cap bnr cewab
capûn m patiska türü
caqûltan m sandalet
car kez, misli.
mat/n 1. çarpma, vurma * çar caran dudo dike heşt dördü ikiye vurursak sekiz eder 2. çarpı (matematikte x işaretinin adı)
m 1. kez, kere, defa, sefer, ağız * min ew du car xwend onu iki kere okudum * ev cara çendan e? bu kaçıncı sefer? * di carekê de nîvê pere da ilk ağızda paranın yarısı verdi * ev cara pêşîn e ku tê vir ilk defa buraya geliyor 2. kat, misil (nicelikçe kez, defa) * ev du car jê buhatir e bu ondan iki kat daha pahalı * deh car hîn jê mezintir on misli daha büyük 3. el, parti (iskambil oyununda) * em careke din jî bilîzin? bir el daha oynayalım mı? 4. bazen * car heye ku mirov ... bazen olur ki insan…
car car (an jî car caran) bazen, bazı, ara sıra (veya arada sırada)
car caran h ara sıra, vakit vakit, zaman zaman
bazen, bazı, ara sıra (veya arada sırada)
car cîran nd konu komşu
car di pey caran de heye her şey bir seferliğine mahsus değil
car din yine, gene, bir daha, tekrar
1) gene, yine 2) tekrar
car din li daweyê nihêrtin hiq (davayı) nakzen görmek
car ekê xwedê ji ba xwe de şans nedayê vermemiş mabut neylesin Mahmut
car heye bazen
car jê birin el almak (iskambil oyunlarında)
car ji caran günlerden bir gün, bir zamanlar
car kirin mat l/gh çarpmak
mat çarpmak
car li dû caran heye herşey bir seferliğine mahsus değil
car û cîran nd konu komşu
car zane bazen
cara çendan kaçıncı (cümle soru cümlesi olmadığında; çok kez, birçok kez) * ev cara çendan e ku ez têm bu kaçıncı gelişim
cara paşî son defa
cara pêşîn ilkin
cara pir çoğu zaman
cara yekem ilk defa.
caran arada bir, bazen.
caran (i) m seferlik * têra du caran qûm heye iki seferlik
caran (ii) mat/m 1. çarpma 2. çarpı (matematikte x işaretinin adı) 3. eder (çarpmada) * pênc caran pênc bîst û pênc dike beşi beşle çarparsa yermi beş eder
carandî mükerrer, tekrarlanmış
rd tekrarlanmış, tekrar edilmiş olan, mükerrer, yinelemeli
carandin yinelemek.
m tekrarlama, tekrar etme, yineleme 2. mat çarpma
l/gh 1. tekrarlamak, tekrar etmek, yinelemek 2. mat çarpmak
carane (i) mat/m çarpma
carane (ii) nd türlü türlü
carcar 1. car car 2. rd yaygaracı
carcar kirin car car etmek
carcaro rd çığırtkan, yaygaracı
carcarok rd çığırtkan, yaygaracı
carcarokane rd/h çığırtkanca
carcarokî m 1. çığırtkanlık, yaygaracılık 2. rd çığırtkan gibi
carcaroyî m yaygaracılık
carçê nd/nt çağrıcı
carcim m cicim, bir tür yaygı
carcûr m şarjör
m fermuar
cardon n iri fare
care m kere, kez, defa
carê caran eskisi gibi
carê tamijîye 1) bir kere tadına varmış bir 2)argo kere tadına varmış (koçun cinselliği tatması)
carecar h 1. car car 2. m yaygara, carcur
carecar kirin l/gh car car etmek, carlamak
carecarkirin m car car etme, carlama
caregize n manda boğası (dört yaşında olanı)
carek 1) bir defa, bir kere (olup bitti anlatan cümlelere katılır) * carek ev tişt qewimiye, em çi bikin bir kere bu iş olmuş ne yapalım 2) bir defa, bir kere (ilk önce, hele) * carek tu mepeyîve bir kere sen, konuşma * carek ew virek e bir kere o yalancı 3) bir defa, bir kere (asıl önemli olan) * carek xanî biçûk e, ji bilî vê, cihê wê jî dûr e ev bir defa küçük, bundan başka, yeri uzak 4)bir, bir kez (tekrarlandığında) * carek li wê, carek li min mêzand ... bir ona, bir bana baktı...
carek (i) h bir kez
carek (ii) m çarpı, çarpı işareti
carek din bir daha, bir dahaki sefere.
carek du birkaç kez, bir iki
carek ji caran 1) günlerden bir gün 2) bir varmış bir yokmuş
carek terzî deh car derzî eskisi olmayanın acarı olmaz
carek xwedê teala jê re gotiyeê (Allah) yürü ya kulum demiş
careke (bi) tenê bir kerecik, bir defalık (bir kereye özgü olan, bir kereye özgü olarak) * ez careke tenê êzingan didime te bir defalık için sana odun veriyorum
careke din h bir daha, yeniden
1) bir daha * careke din mexwaze bir daha isteme 2) bir daha (hiçbir zaman) * careke din, li min tobe bir daha mı, tövbeler tövbesi 3) tekrar, tekrardan, yeniden
carekê navê wî derketiye, li serê nayê hilanîn adı çıkmış dokuza inmez sekize
carên m hitab, ilan
carî tekrar.
m kira * min ev erd carî kiriye bu arazıyı kiralamışım
carî (ii) m 1. cariye 2. nedime
carî (iii) rd misli
carî (iv) m 1. durulama 2. sterilizasyon 3. şartlama (dini kurallar gereğince, kirlenmiş sayılan bir şeyi en az üç kez sudan geçirip kirli sayılmaktan kurtarma)
carî (v) m seferlik
carî adet nd carî * di nava me de li gorî carî adet... aramızda carî usule göre....
carî hesab baz/nd carî hesap
carî kirin tekrar etmek.
l/gh 1. durulamak, sudan geçirmek (çamaşırı durulamak) 2. sterilize etmek 3. şartlama (dini kurallar gereğince, kirlenmiş sayılan bir şeyi en az üç kez sudan geçirip kirli sayılmaktan kurtarmak)
kiralamak
carik m ayırak, kitap ayaracı
carîkirî rd 1. durulanmış olan 2. sterilize 3. şartlanmış olan
carîkirin l/gh 1. durulama, sudan geçirme (çamaşırı durulama) 2. sterilize etme 3. şartlama (dini kurallar gereğince, kirlenmiş sayılan bir şeyi en az üç kez sudan geçirip kirli sayılmaktan kurtarma)
carîn m carlama
l/ngh carlamak
carinan h 1. bazen, ara sıra (veya arada sırada), arada bir, seyrek 2. vakit vakit, zaman zaman, kim zaman
carîng bnr cariye
carînî m carlama
carînî kirin l/gh carlamak
carînîkirin m carlama
caris nd/nt 1. şirret, şerir, arsız kadın 2. kaba saba, kaba dilli 3. arsız, dirençli (insanlar için)
carisandin m rezil etme
l/gh rezil etmek
carisî m 1. şirretlik, şerirlik 2. arsızlık, kabalık
cariye m cariye, halayık
cariyetî m cariyelik, halayıklık
carkêş rd tahamüllü
carkirin mat/m çarpma
carna arada bir, bazen.
carname m bildirge
carok m süpürge
carse mbir tür kumaş
carû sıva.
m sıva
carûd m gelberi, soba küreği, ateş küreği
carûk bnr carûd
carwar m 1. bağırış 2. çağırtı bağırtı
cas m kireç
caş n 1. sıpa 2. mec hain, işbirlikçi
cas kirin l/gh kireçlemek
caş û cêş sıpa mıpa
caşê kerê eşek sıpası
caşik n sıpa, sıpacık
caşikok m sıpacık
caskirî rd kireçli, kireç ile kaplanmış olan
caskirin m kireçleme
casûs nd/nt casus, çaşıt
casûse m gez (silâh)
casûsî m casusluk, çaşıtlık
casûsî kirin l/gh casusluk yapmak, çaşıtlamak
casûsîkirin m casusluk yapma, çaşıtlama
casûstî m casusluk
catir kekik otu, mercanköşk.
bnr catirî
catirî kekik otu, mercankök.
bot/m kekik (Thymus vulgaris)
catrî kekik; thymus vulgaris
caw n 1. bez (pamuk veya keten ipliğinden yapılan dokuma) 2. bez (pamuktan düz dokuma) 3. bez (herhangi bir cins kumaş)
caw cawê we ye biçirînin at babam at
caw cawê we ye, cawbir cawbirê we ye beni alâkadar etmez, sorun sizin sorunuz
cawamêr bnr camêr
cawaz bnr cihêwaz
cawazî bnr cihêwazî
cawbir m makas
cawê amerkan Amerikan bezi
cawê kitanik gaz bezi
cawê kutayî tefeli (sık dokunmuş bez)
cawfiroş nd/nt bez satıcısı, manifaturacı
cawfiroşî m manifaturacılık
cawî m elti
cawîd rd sonsuz, ebedî
cawîdan ebedi, sonsuz.
rd 1. bengi, ebedî, sonsuz 2. mec ölümsüz
cawîdan bûn l/ngh 1. ebedîleşmek 2. mec ölümsüzleşmek
cawîdan kirin l/gh 1. ebedîleştirmek 2. mec ölümsüzleştirmek
cawîdanbûn m 1. ebedîleşme 2. mec ölümsüzleşme
cawîdanbûyî rd 1. ebedîleşmiş 2. mec ölümsüzleşmiş olan
cawîdanbûyîn m 1. ebedîleşme 2. mec ölümsüzleşme
cawîdanî m 1. ebedîlik, ebediyet, m sonsuzluk2. mec ölümsüzlük
cawîdankirî rd 1. ebedîleşmiş 2. mec ölümsüzleştirilmiş olan
cawîdankirin m 1. ebedîleştirme 2. mec ölümsüzleştirme
cawîtî m eltilik
cawker nd/nt dokumacı, bez dokuyucusu
cawkerî m dokumacılık
cawpêç n kefen
cax n 1. eski evlerde küvet veya lavabo görevini gören yer 2. eklem bağlantısı 3. kısım, bölüm 4. duvarı takviye için içli ve dişli çepeçevre konan kiriş
cax (i) n örgü şişi
cax (iii) m 1. korkuluk, parmaklık * bi caxê nêrdewanê bigire! merdivenin korkuluklarına tutun! 2. demir çubuk 3. kepenk 4. çiten (saman taşımak için büyük sepet veya çit)
cax (iv) bot/m 1. çağşır 2. yumurta, yağ ve çığşurdan yapılan bir tür yemek
cax û cax bölüm bölüm
caxcax rd çubuklu, hatlı (kumaş)
caxên nêrdewanê nd tırabzan
caxî bnr civat û caxî
caxik (i) m ızgara (üzerinde et pişirmek için)
caxik (ii) bot/m çağşır
caxkirî rd parmaklıklı, korkuluklu
cayî m elti
caz m 1. caz 2. caz (caz müziğini çalan orkestra)
cazband 1. cazcı 2. m cazbant (caz müziğini çalan orkestra)
cazgir nd/nt cazgır
cazgirî m cazgırlık
cazîb rd cazip, cazibeli, albenili
cazîbe m cazibe, albeni, çekicilik
cazîbedar rd cazibeli, alımlı
cazîbedarî m alımlılık
cazîbeya cinsî cinsel cazibe
cazû m 1. cadı 2. mec arsız, huysuz (kadın) 3. rd acuze
cazûkar bnr cadûbaz
cazûtî m 1. cadılık 2. mec huysuzluk
cazûtî kirin cadılık etmek
cazûyokî h cadıca, cadılara yaraşır bir biçimde
cazûyokî bûn l/ngh cadılaşmak
cazûyokîbûn m cadılaşma
ca bihelin ez jî anaxazeke, biherim (biwêj) ka dorê bide min, ez jî çend gotinan bibejim. qurbari hema bi tene hûn dipeyîvin, ca bihelin ez jî anaxazeke biherim. ca: ka, anaxaz: ji bo genime hindik tê bikaranîn. genime di derbeke de te heran. dema ku di eş de genim diherin e ku genime wî hindik be dibeje: genime min anaxaz ke; hema we ew gav xelas hibe. heke him destur bidin, ez ji navbere derkevim.
ca tu jî şekirekî bişkene (biwêj) ka tu jî hinekî biaxive. xemgîn, te îşev qet tiştek negot, ca tu jî şekirekî bişkene.
cabil xercê ku pê dîwaran lê dikin
xercê ku pê dîwaran lê dikin.
Bikaranîn: Rengdêr: cabilkirî
cabilkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye cabil kirin
cacik benîşt
(navdêr, mê) jajî, xiyarmast, mastê ku xiyarên hûrkirî hatine têkilkirin, (navdêr, nêr) qaçik, benîşt, cûyek, ilk, bênîşt, cûyok.
Herwiha: cack.
ji wêjeyê: Îcar piştî ku Pamela Anderson dev ji mêrê xwe ê 364an berda, nerî go cacîq bê xiyar nayê xwarin, îcar rabû bi qerpika stuyê Rîck Solomon girt û hefsar xist serê wî.
cacim (navdêr, mê) çarçev, perde, pate.
Herwiha: cacîm
cacim/carcim 1. xalîçeya neqişandî 2. çarşeva nivînan
cacimfiroş (navdêr, mê) kilîmfiroş, merşfiroş.
ji: cacim +-firoş
cacimfiroşî (navdêr, mê) kilîmfiroşî, merşfiroşî.
ji: cacim +-firoşî
cacimker (navdêr, mê) kilîmker, merşker.
ji: cacim +-ker
cacimkerî (navdêr, mê) kilimken, merşkerî.
ji: cacim +-kerî
cacir xwarina ku bi hingiv û gûzê tê çêkirin
xwarina ku bi hingiv û gûzê tê çêkirin
cacix (navdêr) xwarineke avî ye ku bi dew û dindikên xiyaran tê çêkirin.
cade di nava bajaran de riya erebeyan a fireh
(navdêr, mê) rêyek bi çîmentoyê yan maddeyek din hatî avakirin (bi taybetî bo tirimpêl pê ve bimeşin).
Herwiha: cadde, cede.
Hevwate: kuçe, şari, şeqamNêzîk, kolan.
ji: ji erebî جادة (caddet) jiari, hevreha avestayî yatim-, (rê), pehlewî cate (ku divê hebûbe lê di nivîsan de maye. Y ya îraniya kevn di îraniya navîn û nû de dibe c, binere ciwan, cejn, cihû, cil....
: cadeyî
cadeyî (navdêr, mê) rewşa cadebûnê.
ji: cade + -yî
cadibaz (navdêr, nêr) (navdêr, mê) cadûger
cadibazî (rengdêr) cadûgerî
cadû karekî destsivikiyê yî ku tiştinan di lisfê tiştên din de xuya dike; sîhir
(navdêr, mê) pîrebok, pîrhevok, pîrevok, pîretewt, ecûz, pîrhebok, pîrelik, pîrejinên sihirbaz, pîrejinên kirêt yan cirnexweş, pitpito.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جادوو.
ji: Ji Proto-aryayî yatu-, hevreha avestayî yatu-, sanskrîtî यातु (yatû), pehlewî catû, belûçî جاتو (catû) û جادو (cadû), farisî جادو (cadû), soranî جادوو (cadû). Bo hin nimûneyên din jî, ku tê de y ya îraniya kevn di îraniya nû de dibe c binere: ciwan, cejn, cihû. Cadı ya tirkî ji zimanekî îranî hatiye wergirtin..
: cadûtî cadûyane cadûyî cadûyîtî
cadû kirin sîhir kirin
(lêker)sîhir kirin
cadûbaz kesê ku bi destsivikiyeke taybet tiştinan di dilqê tiştekî din de xuya dike; sîhirbaz
kesê ku bi destsivikiyeke taybet tiştinan di dilqê tiştekî din de xuya dike; sîhirbaz
cadûbazî sîhirbazî
(rengdêr) sîhirbazî
cadûgarî (navdêr, mê) sêhrbazî, avsûnkarî.
ji: cadû +-garî
cadûger mirovê cadû nivi4tîyan çêdike, nivi4tvan
cadûgerî (rengdêr) karê cadû nivi4tî kirinê, caf, cazûtî, cadûtî, oldarî, cadûbazî
cadûkar (navdêr, mê) cadûbaz, cadûger, xirsker.
ji: cadû +-kar
cadûkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye cadû kirin
cadûkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) cadû
cadûtî (navdêr, mê) rewşa cadûbûnê, cazûtî, cadûgerî.
ji: cadû + -tî
cadûyane (rengdêr) bi awayekî cadû.
ji: cadû + -ane
caf serenav, eşîrek kurd ya pirr mezin e û endamên wê hem li Başûr û hem jî li Rojhilata Kurdistanê hene, kesa/ê ji wê eşîrê.
ji wêjeyê: Eşîrên Kurdistanê li kurdayetiya xwe vedigerin. Mezintirîn eşîra başûrê Kurdistanê eşîra cafan, yan jî konfedarasyona eşîra cafan, ko ji 54 eşîran pêk têt duhî bi karnevaleka eşîrî li serê bêrzaneyên çiyayê Qeredaxê zêdetirî 15 000 kesan kom kiriye û di bin çadirên cida de dîlana azadiyê dike..
: cafî cafîtî
café Frensî (navdêr) Xwendin: qehwexane, çayxane, kafê: Café Nûdem.
Herwiha: kafê
cahde 1. rê, kolan. Binêre;, cade 2. xebat, kar. Binêre;, cehd
cahet (navdêr, mê) hêl, alî, la, teref, rex
cahil 1. nezan, nebeled 2. nûgihiştî
(rengdêr) nexwendewar, bêsewad, kesa/ê ku xwendin û nivîsînê nizane, xişîm, naşî, nezan, tor, ecemî, nefama, negihiştî, netêgihiştî, nezan, saf, xav, dilsaf, dilpak, dilpaqij.
Herwiha: cahêl.
Têkildar: cehêl.
ji: ji erebî جاهل.
Bikaranîn: Lêker: cahil bûn, cahil kirin. Navdêr: cahilbûn, cahilkirin Rengdêr: cahilbûyî, cahilkirî.
: cahilî cahilîtî cahiltî
cahil bûn (lêker)(Binihêre:) cahil
cahil kirin (lêker)(Binihêre:) cahil
cahil man (lêker)nexwende man, nezan man.
ji: cahil + man
cahilane (rengdêr) bi awayekî cahil, nezankî, naşiyane, kûvî, hovane, tolazane, felîtane.
ji: cahil + ane
cahilbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) cahil
cahilbûyî (rengdêr) (Binihêre:) cahil
cahilî (navdêr, mê) naşîtî, xişîmî, torîtî, ecemîtî, naîvîtî, cehalet, nezanî, cehl, negihiştîtî, naîvbûn.
Herwiha: cahêlî cahêlîtî cahêltî cahilîtî cahiltî.
ji: cahil + -î
cahiliye rewşa nezaniyê ya beriya misilmanbûnê
cahilkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye cahil kirin
cahilkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) cahil
cahiltî 1. nezantî, nebeledî 2. nûgihiştîtî
cahnî kuriya mehînê; canî
(rengdêr) kuriya mehînê; canî
cahş 1. têjika kerê 2. xayîn
caîz (rengdêr) durist, rast, maqûl, meqbûl, baş, qenc, çê, çak, pêkan, gengaz.
ji wêjeyê: Gotin/axaftin mîna malî ye. Îsrafa wê ne caîz e.(Bedîûzzeman Mele Seîdê Kurdî, wergerandin: Abdulkadir Bîngol, Nefel.com, 7/2009).
ji: Ji erebî.
: caîzane caîzî caîzîtî caîztî
caîzane (rengdêr) bi awayekî caîz.
ji: caîz + -ane
caîzî (navdêr, mê) rewşa caîzbûnê.
ji: caîz + -î
calabrisch kalabrî
calcaloke (navdêr, mê) tevinpîrk, dapîrok, pîrik, pindepîr, pîrepind, pîrepindik, bindir
cam şûşe -cama nesaya şûşeya girtikgirtikî û stûr a ku mirov çi di pişt de hebe nabîne -cama zelal şûşeya tenik
(navdêr, mê) glas, belûr, şûşe, abagne, krîstal: cama pencerê, tiştê ku ji wê materyalê hatiye çêkirin: Ev aman hemû cam in..
Bide ber: am çam dam lam mam nam sam şam xam zam.
ji: jiari, hevreha farisî جام (cam), pehlewî cam, avestayî yame-. Y ya îraniya kevn di zimanên îraniya navîn û îraniya nû de dibe c, binere: cejn, ciwan, cade, cil....
Bikaranîn: Lêker: cam bûn, cam kirin. Navdêr: cambûn, camkirin Rengdêr: cambûyî, camkirî.
: bêcam bêcamî bicam camçêker camdar camdarî camî camkar camkarî camsaz camsazî camvan camvanî
cam bûn (lêker)(Binihêre:) cam
cam kirin (lêker)(Binihêre:) cam
camax zerekiya ku dikeve diranan -camax girtin diran zer bûn
zerekiya ku dikeve diranan -camax girtin diran zer bûn.
Bikaranîn: Lêker: camax girtin. Navdêr: camaxgirtin
camax girtin (lêker)(Binihêre:) camax
camaxgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) camax
cambaz (navdêr) akrobat, bendbaz, fêlbaz, fenaker, kesên ku bi taybetî di sîrkan de bi benan ve dimeşin yan fenan bi dest û piyên xwe dikin, fêlbaz, fêlbaz, şeytan, qurnaz, xapîner, lêbker, hîleker, mizewir, kone, kesa/ê ku hîleyan dike, kesê/a ku xelkê dixapîne.
Herwiha: canbaz, cembaz, cenbaz.
ji: can (ruh) + -baz anku kesa/ê ku bi canê xwe dilîze, kesa/ê ku canê xwe dixe xeteriyê, jiari. N li pêş B dibe M. A li berî du herfên bêdeng kurt dibe û dibe E: şah > şehbanî..
: cambazî, cambazîtî, cambaztî
cambazî (navdêr, mê) fêlbazî, hîlebazî, konetî, gelacî, şeytanî, qurnazî, xapandin, lêbkirin, hîlekirin, mizewirî, karê cambazan.
Herwiha: cambazîtî, cambaztî, canbazî, canbazîtî, canbaztî, cembazî, cembazîtî, cembaztî, cenbazî, cenbazîtî, cenbaztî.
ji: cambaz + -î
cambazîkirin (navdêr)bi karê canbazîyê ra dibin
cambazxane (rengdêr) cihê fêrbûna canbazî û yarîyên cambazîyê
cambûn (navdêr, mê) (Binihêre:) cam
cambûyî (rengdêr) (Binihêre:) cam
camçêker (navdêr) keseke kû caman çêdike
camdar (rengdêr) biglas, bibelûr, bişûşe, biabagne.
ji: cam + -dar.
: camdarî camdarîtî camdartî
camdarî (navdêr, mê) rewşa camdarbûnê.
ji: camdar + -î
came kinc, cil
(navdêr, mê) mizgeft, mizget, camî, pîrozgeha misilmanan, nivêjgeha misilmanan.
Herwiha: came, camie.
Bide ber: camîe.
ji: Ji erebî
camedan (navdêr, mê) cildank.
ji: came +dan
camekanî (navdêr, mê) rewşa camekanbûnê.
ji: camekan + -î
camer (navdêr, nêr) Adem ango Camer: li gor Quranê û Pîroznameyê yekem mirovê dinyayê û bavkalê hemû mirovên din: Adem û Hawa, zelam, mêr: Ademê sext (pîs, xirab) sevî kulînçekê xwe diavêje têndûr. (pendek kurdên Xurasanê), mirov, meriv, insan, ademîzad, benîadem.
ji: Bi rêya erebî ji îbranî.
: Camer ademî ademîza ademîzad Camerza mirovza
camêr 1. mirovê kaw 2. destbelaş
(rengdêr) (zelamê) qenc, çê, çak, baş, rind, xweşmirov, xweşmêr, wêrek, gernas, egîd, qehreman.
Herwiha: canmêr, ciwamêr, ciwanmêr, cuwamêr, cuwanmêr, camêr.
ji: ciwan + mêr, hevreh soranî ciwamêrd, farisî comerd, cewmerd, jiari. cömert ya tirkî ji farisî ye. Bide ber xweşmêr.
: camêrane, camêranî, camêrî, camêrîtî, camêrtî
camêr bûn (lêker)(Binihêre:) camêr
camêr kirin (lêker)(Binihêre:) camêr
camêrane (hoker) bi camêrî, mîna camêran.
Herwiha: ciwamêrane.
ji: camêr + -ane
camêrbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) camêr
camêrbûyî (rengdêr) (Binihêre:) camêr
camêrî (navdêr, mê) qencî, çêyî, çakî, başî, rindî, xweşmirovî, xweşmêrî, wêrekî, gernasî, egîdî, qehremanî, merdî.
Herwiha: canmêrî, ciwamêrî, ciwanmêrî, cuwamêrî, cuwanmêrî, camêrîtî, canmêrîtî, ciwamêrîtî, ciwanmêrîtî, cuwamêrîtî, cuwanmêrîtî, camêrtî, canmêrtî, ciwamêrtî, ciwanmêrtî, cuwamêrtî, cuwanmêrtî.
ji: ciwan + mêr
camêrî bûn (lêker)(Binihêre:) camêrî
camerî jê hatin (biwêj) mirovatî û merdî kirin. rast e, hinekî bihers e, lê ya rastî, camerî jî jê te.
camêrî kirin (lêker)(Binihêre:) camêrî
camêrîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) camêrî
camêrîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) camêrî
camêrîkî (navdêr, mê) bi merdî, bi camêrî, bi dilverayî.
ji: camêrî +-kî
camêrîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye camêrî kirin
camêrîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) camêrî
camêrkî 1. wekî kawan 2. wekî destbelaşan
(rengdêr) wekî kawan, wekî destbelaşan, haweyekî rûniştinê.Bi granî di ser xwarinê de
camêrkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye camêr kirin
camêrkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) camêr
camêrtî 1. kawtî 2. destbelaşî
(rengdêr) kawtî , destbelaşî
camfiroş (navdêr, mê) camçeker.
ji: cam +-firoş
camî perestgeha misilmanan
camid (rengdêr) (navdêr) bêruh, bêcan, bêgiyan, mirî, qerrisî, cemidî, cemed, qerrise.
ji wêjeyê: Ey ew mirovê ko xwe “mirov” dihesibîne! Xwe bixwîne! An jî îhtîmal heye ko tu bibî heywan yan jî camid.(Bedîûzzeman Mele Seîdê Kurdî, wergerandin: Abdulkadir Bîngol, Nefel.com, 7/2009).
ji: Ji erebî, têkildarî cemed, cemidandin, cemidî, cemidîn.
: camidî
camidî (navdêr, mê) rewşa camidbûnê, tişteyî, objektîf, heyberî, wanekî.
ji: camid + -î
camidîtî (navdêr, mê) tişteyîtî, objektifi, objektivîzm.
ji: camid +-îtî
camîe (navdêr, mê) zanîngeh, zanko, unîversîte, fêrgehên bilind, civat, cemaet, cemiyet, komele.
Herwiha: camîa.
Bide ber: camî.
ji wêjeyê: Mehmet Gönülaçar: “Ji ber ku min di TRT 6 de bername çêkir ji camiaya futbolê min hê zêdetir îtibar dît. Mirov pir baş nêzikî min dibin. Kurdiya min jî gelek pêş ket.(Aknews, 8/2009).
ji: Ji erebî.
: camîeyî
camie 1. mizgeft, peristgeh, pîrozgeh. Binêre;, camî 2. zanîngeh, zanko, unîversîte. Binêre;, camîe 3. civat, komele. Binêre;, cemaet
camîeyî (navdêr, mê) rewşa camîebûnê.
ji: camîe + -yî
camik (navdêr, mê) eynik.
ji: cam +-ik
camîtî (navdêr, mê) rewşa camîbûnê.
ji: camî + -tî
camiyê, ji te ye, ne ji min e (biwêj) ne sûce min e, min binbariya xwe bi cih aniye, edî sûce te ye. wekî ku dibêjin: camiye ji te bû, ne ji min bû. min dora xwe kir, sûc ji stuye min derket.ji ve deme bi şûn de binbarî ya te ye. mirovekî ku di jiyana xwe de qet nimej nekiriye û neçûye camiye; ji ber gelek rexne û gazinen mezinan, rojeke serê xwe hildide û diçe camiye ku nimej bike yan jî ew çi dikin ew jî we bike, lê ji ber ku ew dem ne dema nimeje bûye, dibîne ku dere camiye kilîtkirî ye. li vî alî wî alî meze dike, dibîne ku tu kes tune ye. ew bi xwe nizane ku roje penc caran û ji bo her care jî saetek an jî demeke nimeje heye. ji bo we jî bi we watre ku wî bi xwe binbariya xwe bi cih aniye, lê camiye ew derfet nedaye ku nimej bike û binbariya xwe bîne cih. bi kilîtbûna mizgefte dilşad dibe, çawa hebe ew hat i ye û sûc ji stûye xwe derxistiye. heke binbarî û tawanek hebe ew jî ya camiye ye. bi dilekî germ û bi xwe bawer dibêje: camiye ji te ye, ne ji min e! ev biwêj bi awaye camiye ji te bû, ne ji min bû. jî tê gotin.
camkarî (navdêr, mê) rewşa camkarbûnê.
ji: camkar + -î
camker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) yê karê wî camkirina pencer derî û htd
camkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye cam kirin
camkirin (navdêr)cam xistine pencer û degehan
camûs gamêş
(navdêr, mê) gamêş, ajelek gir yê kedî û ji binemala çevriyan (bo goştê wan, cotpêkirinê û lêsiwarbûnê tên bikaranîn) , kesê pirr zexm yan bihêz.
Herwiha: camîs, camwîs.
Têkildar: berkele, caregize, kelîçe.
ji: ga + -mêş
camvanî (navdêr, mê) karê camvanan.
ji: camvan + -î
camxane (navdêr, mê) riwekxane, giyaxane, gulxane, şûşexane, şûşebend, sera, avahiyê ku dîwar û banê wî cam anku şûşe ne û gul û giya tê ve tên çandin, camekan.
ji: cam + -xane.
: camxaneyî
camxaneyî (navdêr, mê) rewşa camxanebûnê.
ji: camxane + -yî
can [I] 1. ruh, giyan 2. jiyan *"mal vedigere, lê can venagere" -can avêtin 1. bi dil û can xwe avêtin karekî an jî tiştekî 2. pir hez kirin [II] ciwan
1. ruh (navdêr, nêr) giyan, ruh, saxî, rih, jiyan, jîn, gan.
Bide ber: an, ban, dan, gan, han, jan, kan, man, nan, pan, ran, şan, tan, van, wan, xan, yan, zan. Biwêj: can dan: 1. mirin 2) xwe bo xatirê tiştekê/î dan kuştin, can ji dest dan: mirin, wefat kirin, can winda kirin: mirin, wefat kirin.
ji: hevreha giyan û jiyan û zindî, ji Proto-hindûewropî gʷeiH₃w- (jîn).
: bêcan, bêcanî, bêcanîtî, bêcantî, bican, bicanî, bicanîtî, bicantî, candar, candarî, cander, canderî, candêr, candêrî, caneber, canewer, canfîda, cangorî, canî
can (yekî) derketin (biwêj) pir eşîn, zor û zerp ditin. heta min ew bar bh: canê min derket.
can canê çivîke bûn (biwêj) pir lawaz, jar û piçûk bûn. ma tu nabînî can canê çivîke ye, lawo tu çi ji we dixwazî?
can dan 1. mirin 2. pir dil bijandin
(biwêj) mirin yan hatin kuştin, giyan dan, xwe fîda kirin, xwe gorî kirin, xwe qurban kirin: Wan bo azadiya Kurdistanê can da.. Navdêr: candan.
ji: can + dan.
: candayî, cander, canderî
can girtin (lêker)(Binihêre:) can
can hatin (lêker) ruh hatin, ruh, ruh bi.
ji: can + hatin
can kirin (lêker)(Binihêre:) can
can kişandin (lêker)ruh kişandin.
ji: can + kişandin
cana 1. hin caran. Binêre;, carine 2. ji can. Binêre;, canPortûgalî (navdêr) çîx, rûl, qamîş
canafirîn (navdêr) xwedê, yezdan, yê ku can anku giyan afirandine.
Herwiha: canaferîn.
ji: can + afirandin.
ji wêjeyê: Şêx Adî di sala 1162-ê zayînî de canê xwe spartiye canaferîn.(Qahir Bateyî: Şêx Adî (1075–1162), Nefel.com, 2/2007)
canan xweştivî, yarik
canavêtin (navdêr, mê) bi dil û can xwe avêtin karekî tiştekî, pir hezkirin
canazar teral
teral
canazarî teralî
(navdêr, mê) tiralî
canbaz 1. lîstikvanê karên bixeter 2. bazirganê ajalan
canbazî 1. lîstikvaniya karên bixeter 2. bazirganiya ajalan
(navdêr, mê) lîstikvaniya karên bixeter, bazirganiya ajalan
canbazî kirin (biwêj) di kar û barê xwe de dirust nebûn. li serê mirovan dek û dolab vekirin. heyran min ji te re got, êdî van canbaziyan neke.
canber (navdêr, mê) candar, giyandar, canewer, canliber, ruhber, ruhdar, ruhliber, giyanber, zinewer, zîndewer, zîndeber, giyanlibcr, bican, biruh, giyandar, sax, zindî.
ji: can +-ber
canberî ajaleke zeryayî ye
(rengdêr) ajaleke zeryayî ye
canbexş 1. Xwedayê efûkar 2. cangorî
Xwedayê efûkar, cangorî
canbêzar 1. bêhnteng 2. kesê ku dinya li ber çavan reş bûye
bêhnteng , kesê ku dinya li ber çavan reş bûye
canbêzar bûn 1. bêhnteng bûn 2. dinya li ber çavan reş bûn
(lêker)bêhnteng bûn , dinya li ber çavan reş bûn
canbêzarane (rengdêr) canfidayane, partîzane, partîzankî, bi partîzanî.
ji: canbêzar +-ane
canbêzarî (navdêr, mê) angorîtî, canfidatî, canfeşanî.
ji: canbêzar +-î
canbêzarî kirin (lêker)(Binihêre:) canbêzarî
cançûyî bûn (biwêj) ji bo her tiştî gelek ked dan an ji girîng girtin. almast, jineke gelekî cançûyî ye, hema ji bo qerpalekê jî li ber xwe dikeve.
candar ruhber
(navdêr) heyberên jîndar yên dikarin bimeşin û bi tiştan dihesin, hemî candarên din lê ne mirov (nezanistî).
Bikaranîn: Lêker: candar kirin. Navdêr: candarkirin Rengdêr: candarkirî.
Hevwate: ajel, heywan, lawir.
: candarî, candarnas, candarnasî.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: جاندار.
Bi zaravayên kurdî: hewramî: kurmancî: candar soranî: canewer zazakî: candar, gandar
candar kirin (lêker)(Binihêre:) candar
candarî jîndarî, ruhberî
(navdêr, mê) jîndarî, ruhberî
candarîtî (navdêr, mê) ruhberîtî, giyanwerîtî, anîmîzm.
ji: candar +-îtî
candarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye candar kirin
candarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) candar
candêr (navdêr, mê) vejîner, jînda, ruhdêr, saxker, afirîner.
ji: can +-dêr
canê (navdêr, mê) navê jinane, ji canîyê hatîye, gazîkirin û naznavê keçka can, :;hest û deronê birîndar bêzar, kovandar
canê (yekî) derxistin (biwêj) zilm û zext li yekî kirin. wî bêbavî di navîna du salan de canê bûka xwe derxist.
canê canê bûn (biwêj) pir ji hev û din hez kirin. heya êvarê canê canêya wan e, hela ka çiqasî berdewam dike.
canê xwe bi ser de danîn (biwêj) di doza derbarekê de ji canê xwe jî bûn. me got bi wî karê xeter re mijûl nebe, guh neda me, heta ku canê xwe jî di ser de danî.
canê xwe danîn ber çavê xwe (biwêj) ji bo kesekî yan jî ji bo tiştekî ji fedekariyeke mezin re amade bûn. cûma ji bo serokê xwe canê xwe danîbû ber çavê xwe, lê pişti fermana wî vegeriya.
canê xwe ji segan deyn kirin (biwêj) li hemberî her rêgezên jiyanê qewîn bûn. tu dibêji caite xwe ji segan deyn kiriye, piştî ew qas eş û işkenceye, dîsajî wekî gameşan zingirî ye.
canê xwe li erdê ditin (biwêj) tenduristiya xwe girîng negir tin. malşewitî tu dibejî canê xwe li erdê dîtiye, rojê çar paketin cixareyê dikişine.
canê xwe teslîmî rehma xwedê kirin (biwêj) mirin. hi gelekî ciwan bil, lê di wê qezayê de canê xwe teslîmî rehma xwedê kir.
canê xwe zer kirin (biwêj) ji bo xebatê yan jî kirina fişteki aciz bûn. ne yekî din bavê wî jî ji fêris îskanek av bixwaze, canê xwe zer dike.
canecan 1. jidil, samîmî 2. kelecan
jidil, samîmî, kelecan.
Bikaranîn: Lêker: canecan bûn, canecan kirin. Navdêr: canecanbûn, canecankirin Rengdêr: canecanbûyî, canecankirî
canecan bûn (lêker)(Binihêre:) canecan
canecan kirin (lêker)(Binihêre:) canecan
canecanbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) canecan
canecanbûyî (rengdêr) (Binihêre:) canecan
canecankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye canecan kirin
canecankirin (navdêr, mê) (Binihêre:) canecan
canega ciwanega
(navdêr, nêr) gayê ciwan, gayê negihiştî, gayê êdî ne golik e lê hê negihiştiye jiyê gayan jî.
Herwiha: canege cange ciwanega conega cuwanega. Mê: nagon.
Bide ber: baqole golik.
ji: ciwan + -e- + ga Bi zimanê lazî ji bo nagon/canega em dibêjin ngeni/geni/gini , bi gurci xbo
canemerg kesê ku di xortaniya xwe de miriye
(navdêr, mê) giyakulox, berfîn, befrîn, hin cûn gulên berbiharê ne û ji malbata nêrgizan in.
ji wêjeyê: Canemerg di nav nebatan de ya pêşîn e ku xweristê bi kulîlkên xwe yên rengîn dixemilîne. Herweha Canemerg (Berfîn) hem dermane û hem jî wek pincarek qaqilok (çerezê ter) tê xwarin û nîşandara payîz û sermayê û destpêka çandina payîzê ye..
ji: can + -e- + merg.
: canemergî. Navê zanistî: Galanthus
canemergî (navdêr, mê) rewşa canemergbûnê.
ji: canemerg + -î
canewer (navdêr) ajel, lawir,rawir, heywan, candar.
Herwiha: giyanewer.
Têkildar: candar.
Bide ber: cengawer.
ji: can + -ewer.
: canewerî canewerîtî canewertî
canewer kirin (lêker)(Binihêre:) canewer
canewerî (navdêr, mê) rewşa canewerbûnê, giyanewerî.
ji: canewer + -î
canewernas (navdêr) ajelnas, heywannasî, giyanewernas, zoolog, zoolojîst, lawirnas, pispora/ê anku şarezaya/ê zanista ku lêkolînan li ser ajelan anku heywanan dike, heywannas.
Herwiha: canwerzan giyanewernas giyanewerzan.
Têkildar: heywannasî. Jornav: ekolojîst siriştnas. Jêrnav: buxiknas firrindenas guhandarnas masînas.
Têkildar: giyanas nebatnas riweknas.
ji: canewer + -nas.
: canewerane canewernasî canewernasîtî canewernastî
canewernasî (navdêr, mê) ajelnasî, zoolojî, lawirnasî, heywannasî, zanista ku lêkolînan li ser ajelan anku heywanan dike, giyanewernasî.
Herwiha: canewerzanî giyanewernasî giyanewerzanî.
Têkildar: canewernas. Jornav: siriştnasî. Jêrnav: buxiknasî firrindenasî guhandarnasî.
Têkildar: giyanasî riweknasî.
ji: canewer + -nasî yan canewernas + -î
canfeda cangorî
cangorî
canfedakirin (navdêr)canê xwe kirin feda
canfedayî (navdêr) xwe gorîkirin, qurbanî
canfes qumaşê ku ji hewirmişê xwerû hatiye çêkirin
canfeşanî (navdêr, mê) fîda, gorî, qurban, feşanî, heyran, cangorî.
Bikaranîn: Lêker: canfeşanî kirin. Navdêr: canfeşanîkirin
canfeşanî kirin (lêker)(Binihêre:) canfeşanî
canfeşanîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) canfeşanî
canfida (rengdêr) kesê/a ku canê xwe ji bo armanceke pîroz, dide, cangorî, şehîd, pakrewan.
ji wêjeyê: •aşiqê sêv û biha me •jbo cemala mubtela me •ger bibînim canfida me •kes bi halê min nezan.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جانفدا.
Dijwate:
canfidayane (rengdêr) canbêzarane, partîzane, partîzankî, bi partîzanî.
ji: canfida +y+-ane
cang (navdêr, nêr) qumaş, caw, çît, fason, kemxe, kisûr, pirtî, pate, paçe, xak, kereseyê cilan, tiştê cilik jê tên çêkirin, tekstîl.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جانگ.
Bide ber: ceng, çeng, jengBinere.
Herwiha: bang, dang, mang.
ji: jiari, hevreha din ya kurmancî caw, herwiha hevreha جامه (camê: gumlek, kiras) ya farisî, come ya lûrî, şewî ya kelhûrî. جامه (camê) ya farisî di eslê xwe de maneyeke berfirehtir heye, wek di peyva /پاجامه/ پايجامه (paycamê/paycamê: pîjame, derpê, cilê lingan/piyan) ku ji farisî bi rêya hindî ketiye inglîzî (pyjamas) û li dinyayê belav bûye. Di rastiyê de divê cag bûya lê n jî lê zêde bûye. Jixwe ew zêdebûna n jî li peyvan diyardeyeke berbelav e: tac > tanc, çok > çong, firset > fersend, tifek > tifeng...Veguherîna dengê m/v/w/b/g di navbera kurdî û farisî de diyardeyeke naskirî û berbelav e. Lê herwiha ç/ş/c jî carinan vediguherin, wek kurmancî çûn, zazakî şiyene, farisî şûden. Rast e ku maneya çûn û şûden ji hev cuda ye lê rehê wan eynî ye.Heta cil jî dikare hevreha caw, camê, come, şewî be. Eger wisa be, bingehê peyvê divê demekê yaml bûbe. Di peyva caw, camê, come, şewî de mhatibe parastin û l ketibe û di cil de jî m winda bûbe û l hatibe parastin.Belkî ji Proto-hindûewropî ḱam- (cil, caw, cang) ku ihtimal e herwiha serekaniya peyva qemîs e (bi rêya erebî ji latînî) û peyva inglîzî hame e..
: cangî
cangî (navdêr, mê) rewşa cangbûnê.
ji: cang + -î
cangîr (navdêr, nêr) navekê mêran e.
Herwiha: Cihangîr Cîhangîr.
ji: ji farisî, sivikkirina جهانگير (cihangîr: cîhangir, imparator)
cangiran canazar, teral
(rengdêr) bêxîret, leşgiran, axgiran, gangox, betî, himbil, barûte, laxerî, tembel, arode, kislan, dexes, goc, kasilî, tiral, destgiran.
Herwiha: cangran.
ji: can + giran.
: cangiranî cangiranîtî cangirantî
cangiran (bûn) (biwêj) ji bo deyndarê ku deynê xwe giran dike tê gotin. erê, ez dizanim ku egît mirovekî can-giran e, li disa jî ew eşyayin ku piwîst in min dan1.
cangiranî (navdêr, mê) rewşa cangiranbûnê.
ji: cangiran + -î.
Bikaranîn: Lêker: cangiranî kirin. Navdêr: cangiranîkirin
cangiranî kirin (lêker)(Binihêre:) cangiranî
cangiranîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) cangiranî
cangirankî (navdêr, mê) bi cangiranî, bi pesti.
ji: cangiran +-kî
cangkarî (navdêr, mê) tekstîl, cawkarî, çîtkarî, dirûn, karûbarên dirûna cilan, cang, caw, çît, qumaş, fason, kemxe, kisûr, pirtî, pate, paçe, kereseyê cilan, tiştê cilik jê tên çêkirin.
ji: cangkar + -î
cangoçk kesê ku zengilê dêrê dixe û filehan gazî dêrê dike
kesê ku zengilê dêrê dixe û filehan gazî dêrê dike
cangoçkfiroş (navdêr, mê) gangoçfıroş.
ji: cangoçk +-firoş
cangorî 1. şehîd, pakrewan 2. kesê gu jiyana xwe ji bo riyeke pîroz dike gorî; fedayî
(rengdêr) şehîd, pakrewan, canfida, xwebexş, kesê gu jiyana xwe ji bo riyeke pîroz dike gorî; fedayî
cangorî dan (lêker) cango­rî dan.
ji: cangorî + dan
cangorîbûn (navdêr, mê) şehidbûn.
ji: cangorî +bûn
cangorîkirin (navdêr)canê xwe dike qurban, :şehîdan canê xwe kirin gorî welatî jibona gel azad bi be
cangran (navdêr) kesê/a ku pirr gran dilebite, kîso ajalekî pirr cangran e
canhêştir sewaleke çolê ya stûdirêj e; stûdirêj
canewerek an sewaleke çolê ya stûdirêj e; stûdirêj
canî 1. têjika mehînê; cahnî 2. tor û negihiştî
1. ji can (rengdêr) giyanî, ruhî, rewanî, derûnî, psîkolojîk, psîkî.
ji: can + -î 2. ne kirêtî. Binêre;, ciwanî 2. dewarên genc. Binêre;, canîk
canîk (navdêr) caş, sîpe, xotîk, daş, cehşik, dehşik, dewarên (bi taybetî hespên) ciwan, dewarên ku hê temam mezin nebûne, canî, îlik.
Herwiha: canî ciwanîk ciwanî.
ji: ciwan (genc) + -î + -k
canik yar *"kî li hêviya canikê maye, bê jin maye"
yar kî li hêviya canikê maye, bê jin maye
canîtî (navdêr, mê) mêrkujî, mirovkujî, kujerî.
ji: can +-îtî
cankêşî (navdêr, mê) mirin.
ji: can +-kêşî
cankuj (rengdêr) kujek
cannas (navdêr, mê) psîkolog, derûnnas, rewannas, giyannas, ruhnas
cannasî (navdêr, mê) psîkolojî, rewannasî, giyannasî, derûnnasî, ruhnasî, lêkolînên zanistî li ser giyanê mirovan, bi taybetî nesaxiyên giyanî, lêkolînên zanistî li ser tevgerr û reftarên mirovan yan ajelan.
Herwiha: canasî.
ji: cannas + -î
cano min tu danî, kesî tu hilneanî (biwêj) her kes ancax bi xwe canê xwe xwedi derdikeve. kes nakeve gora kesî, loma jî gotine: “cano min tu danî, kesî tu hilneanî.
canpola kesê ku mîna polayê qayîm e
kesê ku mîna polayê qayîm e
cansaz (navdêr, mê) psîkyatr, derûnsaz, rewansaz, giyansaz, nefssaz
cansivik bûn (biwêj) dest sivik, çapik û çeleng bûn. gulçîn qîzeke cansivik e paqijiya wî mala giran, di rojeki de diqedîne.
canxwe (rengdêr) merivê leşsax û peyt, saxlem, gi4t
canxweşbûn (navdêr, mê) peytbûn, saxbûn, :canê te xweşbekote ji mere lawik gotin
canxweşî (rengdêr) leşsaxî, nojdarî, peytî
canzer (rengdêr) ji egera nexweşî tirs yan lewazîyê canê merivî zer xuya dike, pêt
canzerbûn (navdêr, mê) canê mirovî jiber tirs nexweşîyan lewazî zer dibe
canzerî kesê ku ji ber nexweşî, tirs an jî lawaziyê rengê wî zer xuya dike
(navdêr, mê) kesê ku ji ber nexweşî, tirs an jî lawaziyê rengê wî zer xuya dike.
Bikaranîn: Lêker: canzerî bûn, canzerî kirin. Navdêr: canzerîbûn, canzerîkirin Rengdêr: canzerîbûyî, canzerîkirî
canzerî bûn (lêker)(Binihêre:) canzerî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جانزه‌ری بوون
canzerî kirin (lêker) (mecazî) bi awayekî pirr zede acizkirina kesekî.
Bikaranîn: Lêker: canzerî bûn, canzerî kirin. Navdêr: canzerîbûn, canzerîkirin Rengdêr: canzerîbûyî, canzerîkirî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جانزه‌ری کرن
canzerîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) canzerî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جانزه‌ریبوون
canzerîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) canzerî
canzerîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye canzerî kirin
canzerîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) canzerî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جانزه‌ریکرن
car sefer, qol, teql
(navdêr, mê) her gava bûyerek diqewime: Carekê Vê carê Cara pêşîn herdem dijwar e. Baş tê bîra min dema min yekem car tu dîtî. Bila bo carek din bimîne. Carek din were. De bila vê carê bo dilê te! Cara dawîn/dawiyê/dûmahiyê/dûmahîkê Min sê car li derî da lê kesî venekir. Bi carekê Du-sê car(an), dubare, çendbare: 5 car 3 dibe 15..
Herwiha: ca.
Hevwate: defa, kerre, neql , ra, taw, dor, hon.
ji: jiari, hevreha soranî جار (car), farisî بار (bar) ku di peyva dubare de ketiye kurdî jî. Sebebê guherîna B/C nayê zanîn û ne diyardeyeka normal e..
Bikaranîn: Lêker: car kirin. Navdêr: carkirin Rengdêr: carkirî.
: ca, cardin, carina, carinan, carine, carna, carnan, carne, ducan, ducanî, ducarî, îca, îcar, yekcar, yekcarî, ticar
car caran (carinan) ne her timî, ne her wisa -cara xwe caranî kirin dora xwe bi ser tu kesî ve bernedan -car hate ser carê bi qaydekî din gotin heke heman tişt biqewime bertekeke tundtir nîşan dan
hinde caran, carinan, hin caran, kêm caran, car car, hinde car, hin gav, car, tek tûk, gav gavinan
car de hoker carekê re, tavilê, yekser, hemen, şirp, demildest, di cî de, zû, bênavbirr, bêyî derengî, bêyî gîrobûnê yan gîrokirinê: Gava ku me xeberek jê bihîst, em dê tavilê we agadar bikin..
Herwiha: carekê re carekî re
car din dîsa, erhede
car kirin (lêker)(Binihêre:) car.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جار کرن
car-car (hoker) carine, hin car, geh-geh, hinek car, hindek caran, carina, carinan, carna, carnan, cana, cane, ne hercar lê ne tenê carekê jî, ne kêm caran lê ne jî gelek caran.
Herwiha: carcar, carcara, carcaran, car-cara, car-caran.
Bide ber: cardin, cardî, cigdîBinere.
Herwiha: dîsan, dubare, ducarî.
ji: car + car
cara paşîn sefera dawiye, qola axiriyê
cara yekem cara ewilîn, cara pêşîn
caran (rengdêr) hin caran, di demekîda, ji mêje, berê
carandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye carandin
carandin (lêker)(navdêr, mê) hejmarek hin caran li heman hejmarê zêdekirin: 3+3+3+3 bi carandinê wiha ye: 3x412.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جاراندن. Tewîn: Lêker: -carîn-.
ji: car + -andin.
: carandî, carîner, carînerk
card (navdêr) Xwendin: kard, kartÎnglîzî (navdêr)(lêker) veçir
cardar (rengdêr) darterm.
ji: car +-dar
cardin sefereke din, qoleke din *"emrê çûyî, cardin nayê"
(hoker) dîsan, ji nû ve, carek din, carek dî, hin car din, dîsa, dîse : Min nebîst, ka cardin bêje. Cardin were. tevî ku, herçend e ku, dîsan jî: Ez ta wir jî çûm lê cardin jî min nedît..
Herwiha: cardî.
Hevwate: dîsa dubare dupat tekrar.
ji: car + din.
Bikaranîn: Lêker: cardin bûn. Navdêr: cardinbûn
cardin bûn (lêker)(Binihêre:) cardin
cardin çêkirin (lêker)(Binihêre:) cardin
cardin derketin (lêker)(Binihêre:) cardin
cardin nîşandan (lêker) cardin şixulandin.
ji: cardin + nîşandan
cardin rijandin (Binihêre:) cardin
cardinbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) cardin
carê xwe berdan (biwêj) derew û lafekî kirin. wa ye di dîsa carê xwe benlide, yin ku wî nas nakin jîjê bawer dikin.
carecar kirin (lêker) carîn, carînîkirin, carecarkirin, carînî kirin, kirin carînî, kirin carecar, kirin qajeqaj.
ji: carecar + kirin
carecarkirin (navdêr, mê) carîn, carînîkirin, carînî kirin, kirin carînî, kirin carecar, carecar kirin.
ji: carecar +kirin
carek (navdêr, mê) demek vebrî, ek car, pend, :carekê di bêjin befra sare
carekê (rengdêr) demekê, serdemekê, rojekê, carekê ji caran
carekê bi kuwarekê (biwêj) bila carek be, lê bila xweşik be. ez jîzehf zêde naxwazim. hema carekê, bi kuwarekê. kuwar: şaneya (peteg) hingiv, ya meşan
carîn (lêker) carînîkirin, carecarkirin, carînî kirin, kirin carînî, kirin carecar, carecar kirin, kirin qajeqaj. Tewîn: -car-.
ji: car +-în
carinan dibe kûra kirêcê, carina dibe dîwarê bûzê (biwêj) di nav helwestên berevajî de bûn. min ji yekta tu tişt fem nekir. carinan dibe kûra kirêcê, carina dibe dîwarê buzê.
carinan mirov ji mecburî goştê kewan jî dixwe (biwêj) : carinan bi rasthatinan tiştên xweş jî tên serê mirov. hema her dem tiştên xirab nabin, cari na n mirov ji mecburî goştê kewan jî dixwe.
carine (hoker) hin car, car-car, hinek car, hindek caran, ne hercar lê ne tenê carekê jî, ne kêm caran lê ne jî gelek caran.
Herwiha: carina, carinan, carna, carnan, cana, cane.
Bide ber: cardin, cardî, cigdîBinere.
Herwiha: dubare, ducarî.
ji: car + -ine
carinî (hoker) a/ê carinan diqewim e, ne berdewam, carine
carînî kirin (navdêr, mê) carîn, carînîkirin, carecarkirin, kirin carînî, kirin carecar, carecar kirin, kirin qajeqaj.
ji: carîn +-î + kirin
carînîkirin (navdêr, mê) carîn, carecarkirin, carînî kirin, kirin carînî, kirin carecar, carecar kirin.
ji: carîn +-î +kirin
caris çêr, sixêf
çêr, sixêf.
Bikaranîn: Lêker: caris kirin. Navdêr: cariskirin Rengdêr: cariskirî
caris kirin (lêker)(Binihêre:) caris
carisbûn (navdêr, mê) cariskirin.
ji: caris +bûn
carisî heqaret Bi xeber û carisî meşiyan raberî hev.
carisitî (navdêr, mê) giriftarîtî.
ji: caris +-itî
cariskî (navdêr, mê) bi carisî.
ji: caris +-kî
cariskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye caris kirin
cariskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) caris
cariye 1. xizmetkara jin 2. jina ku di cengê de dîl ketiye û wekî bendeyekê hatiye firotin
cariyetî (navdêr, mê) cêrîtî.
ji: car +-iyetî
carkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye car kirin
carkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) car.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جارکرن
carname gahname,tiştek ku hindek cara tê belav kirin yan tê Nivîsandin
carok gêzî, siqayîl
gêzî, siqayîl
carrayene (Zazaki) (lêker) carrîn
carû bûjena ku pê dîwar tên seyandin; seya
bûjena ku pê dîwar tên seyandin; seya
carûd bêrik
(navdêr, mê) amûrek xwedî doxek kin û beşek pahn û vêl ku ji bo bar kirin yan jî veguhastina gelaş, toz û arîyê ji ciyekî bo ciyekî din tê bikaranîn.
Bide ber: bêr.
ji wêjeyê: Di wir re carûda ku li ber tifika sobeyê bû dît. Rahişt carûdê û li ber tifikê li ser qerevîzkan rûnişt. Pizotan di sobeya devvekirî re mîna kevirên hêtûnê xuyanî dikirin. Wî carûda xwe di nav wan re rakir û bi lez carûd valakir menqelê. Piştî ku bi wî haweyî menqel ji pizotan dagirt, bi maşikê pizot ji hev vepexirandin.(Serok Altaxûs, Laleş Qaso, Çapa 2. 2009, weşanxana Komal )
carwar (navdêr, mê) qîjewîj, qîrewîr, berewer.
ji: car +-war
caş (navdêr, nêr) kerên ciwan, kerên hê baş mezin nebûne, (mecazî) xayin, kesa/ê li dijî gelê xwe alîkariya dijminên wî dike.
Herwiha: cahiş, cahişik, cahş, cahşik, caĥiş, caĥişik, caĥş, caĥşik, cehiş, cehişik, cehş, cehşik, ceĥiş, ceĥişik, ceĥş, ceĥşik, daş, daşik, dahiş, dahişik, dahş, dahşik, daĥiş, daĥişik, daĥş, daĥşik, dehiş, dehişik, dehş, dehşik, deĥiş, deĥişik, deĥş, deĥşik.
Hevwate: Li gel wate 2: çete, qoricî, xaîn.
Bide ber: hesp, hêstir, hêştir, ker, mahîn, maker.
: caşatî
cas (navdêr, mê) gêç, kils, kepîr, qisil, ramûx, ziqil.
Bikaranîn: Lêker: cas kirin. Navdêr: caskirin Rengdêr: caskirî
caş anîn (lêker)(Binihêre:) caş
cas kirin (lêker)(Binihêre:) cas
caşanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) caş
caşatî (rengdêr) yê di be caş caşatîyê dike, :kesê caşatîyê dijî gelê xwe bike liber çavên xelkî hertim rûre4e
caşik (navdêr, nêr) ceh4ik, kerê biçûk
casim (navdêr, nêr) navek zelaman e.
Herwiha: Casîm.
Bide ber: Hazim Qasim.
ji wêjeyê: Ferîdê hecî Casim heta ku xwendegeha navîn dixwend bi giyanî xwe li tirkî girêdida, salên wî yên li Diyarbekirê jî wisa derbas bûn. Demek di pey çûyîna zanîngehê (li metropolê) me bihîst ku Ferîd abê 180 dece vegeriyaye, bi temamî xwe li kurdî girêdaye û bi ser de devkî, nivîskî, govendkî di vê têkoşînê de bêwestan havilkar e. Lê çi heye gava di westana havînan de tê seredana mala bavê xwe, wek ku li aliyek zirnazîqê (tirki;tahteravallı, îngîlîzî;seesaw) siwarbûbe geh radibe jorê geh dadikeve jêrê. Bêguman jor rêngdêriya “türk aydını” û jêr jî damarê kurdewarî, an jî bi gotinek dinê hê bi temamî “nekarîna tirk bûyînê” ye. Di vê ya dawiyê de jî bersîva wî tim di berîkê de amade ye: “Kürdüm amma ilkel kürt değilim” (kurd im, lê ne yê hovî me).(Rojen Barnas: Meqletîz, Netkurd.com, 6/2007).
ji: Ji erebî
caşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye caş kirin
caskirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye cas kirin
caşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) caş
caskirin (navdêr, mê) (Binihêre:) cas
casûs (navdêr) sîxur, spiyon, ajan, diznêr, xefnêr, şofar, kesa/ê ku bi dizîkî agahiyan li ser xelkê peyda dike daku ziyanê bigihîne wan yan bi lêb lê mifa wergire: casûs MÎTê, casûsek CIAyê, casûsa Parastinê.
Herwiha: cahsûs cehsûs cesûs.
ji: ji erebî جاسوس (casûs), hevreha aramî ܓܫܘܫܐ (gaşoşa), îbrî גשוש (gaşoş).
: casûsî casûsîtî casûstî
casûsî (navdêr, mê) sîxurî, spiyonî, ajanî, diznêrî, xefnêrî, şofarî, istixbarat, mixabirat, razkarî.
Herwiha: cahsûsî cehsûsî cesûsî cesûsî casûsîtî casûstî.
ji: casûs + -î.
Bikaranîn: Lêker: casûsî kirin. Navdêr: casûsîkirin Rengdêr: casûsîkirî
casûsî kirin (lêker)(Binihêre:) casûsî
casûsîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye casûsî kirin
casûsîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) casûsî
catir çêreyek bêhndar a ku di xwarin û vexwarinan de tê bikaranîn
(navdêr, mê) riwekek peldar e û pelên wê wek biharat tên bikaranîn û dişibe oreganoyê, zembûr, awîşen.
Herwiha: cahtir, cahtirî, cantirî, catirî, catirk, cehtir, cehtirî, cetir, cetirî. Bi soranî: catre. Navê zanistî: Origanum majorana
caw 1. pîne 2. qumaş, pirtî *"caw dibe kitan, dew dibe derman" -caw cawê we ye û cawbir cawbirê we ye kar û eleqeya me bi we tune ye û her tişt li ba we diqede
(navdêr, nêr) cang, qumaş, çît, fason, kemxe, kisûr, pirtî, pirtû, pate, paçe, xak, kereseyê cilan, tiştê cilik jê tên çêkirin, tekstîl.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جاو.
Bide ber: cew, cêwBinere.
Herwiha: baw, daw, law.
ji: jiari, hevreha din ya kurmancî cang, herwiha hevreha جامه (camê: gumlek, kiras) ya farisî, come ya lûrî, şewî ya kelhûrî جامه (camê) ya farisî di eslê xwe de maneyeke berfirehtir heye, wek di peyva /پاجامه/ پايجامه (paycamê/paycamê: pîjame, derpê, cilê lingan/piyan) ku ji farisî bi rêya hindî ketiye inglîzî (pyjamas) û li dinyayê belav bûye.Veguherîna dengê m/v/w/b di navbera kurdî û farisî de diyardeyeke naskirî û berbelav e. Lê herwiha ç/ş/c jî carinan vediguherin, wek kurmancî çûn, zazakî şiyene, farisî şûden. Rast e ku maneya çûn û şûden ji hev cuda ye lê rehê wan eynî ye.Heta cil jî dikare hevreha caw, camê, come, şewî be. Eger wisa be, bingehê peyvê divê demekê yaml bûbe. Di peyva caw, camê, come, şewî de mhatibe parastin û l ketibe û di cil de jî m winda bûbe û l hatibe parastin.Belkî ji Proto-hindûewropî ḱam- (cil, caw, cang) ku ihtimal e herwiha serekaniya peyva qemîs e (bi rêya erebî ji latînî) û peyva inglîzî hame e.Ji durxaneya Cellikanî: Kekê min şîroveya te gelekî di cih de ye ,guncan û rast e. Weke cenabê hingo got; peyva cil jî ji caw piraştiye, ew kifş diyar e,petî û pendî ye.pît a`l` hertim ji qertafa kurdî a biçûk kirinê ji `êle`,`ele` têye. divê cil jî wisa be Caw + êle ango `cawêle` be. Pişt re kin bûye xwe bilkewşandiye `cil`ê.Herwisa peyva `çiwal` jî têkelî peyva `caw`ê pate û giram.
Bikaranîn: Lêker: caw kirin. Navdêr: cawkirin Rengdêr: cawkirî.
: cawbirr, cawî
caw cawê we ye, cawbir cawbirê wê ye (biwêj) her du hêl jî yê we ne, hûn çawa dixwazin wer bikin. mafe kesekî tune ye ku tiştekî bibê-je. caw cawê we ye, cawbir cawbire we ye.
caw kirin (lêker)(Binihêre:) caw
cawbir meqes
meqes
(navdêr, mê) Meqes, amûrek pêbirrînê ya du-dev e û dema devên wê digihin hev tiştî dibirrin: Ka meqesê bîne, divê vî benî bibirrim. Nînokan bi meqesê nebirre, me mûçink jî heye..
Herwiha: miqes.
ji: ji erebî, têkilî me- + qusandin.
Bikaranîn: Lêker: meqes kirin. Navdêr: meqeskirin Rengdêr: meqeskirî.
: meqesk, meqesok
cawbirkirin (navdêr)kurkirin û birîna pora seran yan hirî û mûyên kewan bi cawê
cawbirr (navdêr, mê) kes/ê ku cawan dibirre, cawfiroş yan terzî, xeyat, meqes.
Herwiha: cawbir.
ji wêjeyê: Dadê ! dadê Hawar î Roma, nan ji ber xwarî Gelekî ez kêfxweş bûm Ji ber te pirseyarîVê gavê halê min qenc eEv erd ji min re genc eEv hal wisa bimînepaşê tu car ne rinc eFirhinga min pir dibeHero zêdetir dibeCemed li vir kak dibeMiqas jî cawbir dibeApê (Hirço) dibêje: (Ji mîr Cilo re bêjeHawarê pesin ne hiştinKiçik(!) kir kesê hêjeEw Mîrê gelê GûyanKo siwaran berî peyanDixwin bi eqlemendîGerek ev bibin biyanDigel vê tune bûnêÛ digel vê qas bûnê Spasan pêşkêş dikimBi ewî eşîr bûnê.Kekê Boz li ser dike:"Ji me re serwer mekeEm, giş Kurd in! xwîna TurkJi bo me rehwan bike. Ez bême ser fikra xwe,Gotin û armanca xwe Bihna min pir fireh bû:Bi gotinên diya xwe..
ji: caw + birrîn - -în
cawên şil firotin (biwêj) çewtiyek an jî sucek kirin. ez baş dizanim ku wî cawên şilfirotîne, ew îşev nayê mal1. ceger kirin cesaret kirin. “erê di destê min de gelekpirtûkên bi kurdî hebûn, lê min ceger nekir ku ez li tirkiye wan biweşînim. jîr dilovan
cawfiroş (navdêr, mê) bezaz, çîtfiroş, qumaşfiroş
cawî diş
(rengdêr) diş.
Bikaranîn: Lêker: cawî dan. Navdêr: cawîdan
cawî dan (lêker)abadîn, demande, sermedî, bêna, dehim, ebedî.
ji: cawî + dan
cawîdan ebedî, bêpayan
(rengdêr) herherî, hetahetayî, ebedî, nemir, dilêr, mêrxas, camêr, merd, destvekirî.
ji wêjeyê: Gula Cawîdan Parzinandin di parzûna şîranî Xweşikiyê bi ahengek cawîdan Afirandin gula herdem a nazik Kirin dojeh berî pêsîra min danJi hesretê perdeyek pihêt anîn Bi wê pêçan çav û guh û dilê min Li bin bîra ji bîr rabûnê danîn Ji bîr bû dil, bê hêvî û bê xwedanParzinandin di parzûna şîranî Xweşikiya cawîdanî, lêbelê Ji bîr kirin piçek hêvî lê wer kin Ji ber wê jî jiyan li dil bû zîndan.(Rojen Barnas: Gula cawîdan, Netkurd.com, 6/2007).
: cawîdanî cawîdanîtî cawîdantî
cawîdanî (navdêr, mê) rewşa cawîdanbûnê, ebedî.
ji: cawîdan + -î.
Bikaranîn: Lêker: cawîdanî kirin. Navdêr: cawîdanîkirin
cawîdanî kirin (lêker)(Binihêre:) cawîdanî
cawîdanîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) cawîdanî
cawîn (navdêr, mê) caw
cawitene (Zazaki) cûtin
cawîtî (navdêr, mê) jintîtî, hewcanî.
ji: caw +-îtî
cawkarî (navdêr, mê) tekstîl, cangkarî, çîtkarî, dirûn, karûbarên dirûna cilan, cang, caw, çît, qumaş, fason, kemxe, kisûr, pirtî, pate, paçe, kereseyê cilan, tiştê cilik jê tên çêkirin.
ji: cawkar + -î
cawker raçandiyê qumêş
raçandiyê qumêş
cawkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye caw kirin
cawkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) caw
cax [I] şîşikên hûnanê [II] 1. hewza di hundir de 2. cerxa ku wekî refan di dîwêr de tê hiştin [III] şîşên li dora pêlekan û paceyan [IV] xwarineke ku ji çexşûr û hêkan tê çêkirin
(navdêr, mê) parapet, kupeşte, şifşe, dîwarê yan şîşên ku li balkonan yan banan yan piran hene daku mirov jê nekeve, gihayeke ku der bihara tê çinîn û xwarina wê tê çê kirin.
Bikaranîn: Lêker: cax danîn. Navdêr: caxdanîn Rengdêr: caxkirî.
Bide ber: çax. Binêre
Herwiha: ax bax dax max nax sax şax tax wax zax mircax
cax danîn (lêker)(Binihêre:) cax
caxdanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) cax
caxî (navdêr, mê) civat, cemaet, koma mirovan.
Bide ber: caxik.
ji wêjeyê: Van şagirtan çendî îcazet wergirtibin jî, di dîwanan de, di civat û caxiyan de, di şevbihêrkan de, wan tu carî bêyî destûra hostayên xwe qîr nekirine, stran û kilam negotine. Ev dîwan û civat jî bi piranî yên mîr, beg, axa û giregiran bûne û her wiha em dizanin ku gelek mîr û begên kurdan xwedî dengbêjên navdar bûne û di rojên bi nav û nîşan de dengbêj bi bendan avêtine ber hev, heta ku yekî ji yekî re mil daniye, vê yekê berdewam kiriye.(Zana Farqînî: Dengbêjî: Xweseriyeke muzîka kurdî, Amidakurd.com, 6/2007)
caxik (navdêr) di xanîda cihê vekirî. havînan lihû bikartînin, balqonNêzik, cax (jibo kes di caxikêde nekeve xarê,derdora caxikê bi dar yanjî tiştekê din digirin.jêre cax tê gotin).
Têkildar: hewş, destav, serşok, pêjgeh, eywan.
: bêcaxik
caxkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye cax kirin
caxûn (navdêr)(navdêr, nêr) sermakûr,serma pirr û sozdar.
ji wêjeyê: kurdî xorasanê
cayî (navdêr, mê) jintî, jina tiyê kesekê, jina birayê mêrê jinekê, jinên ku mêrên wan birayên hev in (herdu mêr bira ne): Xecê û Eyşê cayî ne. (Mêrê Xecê birayê mêrê Eyşê ye.).
Herwiha: cawî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: جایی.
Têkildar: baltûz bûra diş hemzift, hevzift hevling jinbira tî.
ji: Ji Proto-hindûewropî iénəter- (cayî, jintî), yata- > yater-, sanskrîtî yatri- (yater-), farisî جارى (carî), يارى (yarî), ييرى (yêrî), zazakiya Siwêregê cêrî, peştûyî yor, yûnaniya kevn enatēr, latînî janitrices, sirbo-xirwatî jetrva.Çavkanî: Chyet.
: cayiyane cayîtî
cayîtî (navdêr, mê) rewşa cayîbûnê.
ji: cayî + -tî
cayiyane (rengdêr) bi awayekî cayî.
ji: cayî + -ane
cayiz (rengdêr) lirê, dirist, maqûl.
Herwiha: cayîz.
ji wêjeyê: Dema ku li her derê dinyayê navê kûçikan hebe û li bakurê Kurdistanê kurd hîn li ser navên xwe mehkeme bibin, cayiz e ku mirov berê xwe bide dereke din?(Laleş Qaso: Ka pêşî Diyarbekirê bi şîr bikin û dû re berê xwe bidin Kerkûkê!, Rizgari.com, 2/2007)
caz (navdêr, mê) cûnek muzîkê ye ku ji têkilkirina muzîka efrîqî û rojavayî pêk hatiye û saksofonê û çelo tê de du amûrên bingehîn in.
Herwiha: jaz.
ji wêjeyê: 14emîn Festîvala Cazê ya Navneteweyî ya Stenbolê bi merasima xelatdayînê li Esma Sultan Yalisi dest pê kir. Di şevê de Xelata Serketina di Hemû Jiyanê de dan Ayten Alpman û Ruçhan Çamay.(Diyarname.com, 7/2007).
ji: Ji inglîzî jazz.
: cazer cazî cazîst cazvan
cazî (navdêr, mê) rewşa cazbûnê, cadû, pîrhebok.
ji: caz + -î
cazib (rengdêr) balkêş, dilniwaz, dilkêş, kêşok, kêşwer, entresan.
Herwiha: cazîb.
ji wêjeyê: Kîjan welatê ku millet lê hêsîr e, li wî welatî tiştên heram cazib tên dîtin.(Lotikxane.com: Fahîşeyên Ahmedînejad, 6/2006).
ji: Ji erebî, têkildarî cezb.
: cazibe cazibî cazibîtî cazibtî
cazibedar (rengdêr) bi cazîbe, balkêş
cazibedarî (navdêr, mê) baldizî, balkêşî
cazibî (navdêr, mê) rewşa cazibbûnê.
ji: cazib + -î
cazû jina dekbaz a kone
jina dekbaz a kone
cazûger (navdêr, mê) sêrik, ecûze.
ji: cazû +-ger
cazûkî (navdêr, mê) pîresêrkî.
ji: cazû +-kî
cazûtî (navdêr, mê) cadûtî, pîresêrî, sêrebendî, cadûgerî.
ji: caz +-ûtî
cazûtî kirin (lêker) pîresêrî kirin, pîrevoktî kirin, sêrebendî kirin.
ji: cazûtî + kirin
caaba (bnr.) Kaaba.
(bnr) Kaaba.
cab Taksî. Trembêla(erebeya) bi yek hesp. Cihê girtî a ku ajokerê lokomotîf an jî kamyonan lê rûdine.
1. taksî, texsî 2. erbeya bi yek hespî 3. Beşa sergirtî ya lokomotîf û kamyonan ku ajoker tê de rûdine.
cabal Komplo, dafik. Komeke biçûk û xef ku komployan çêdikin. Komeke bi vî rengê ava kirin. Komplo amade kirin.
komplo, fîtne, komplo, dek û dolap 2. komeke biçûk a komloyê ku bi dizîka dixebite. 3. Komekî wisa ava kirin. 4. komplo amade kirin.
cabala Bi taybetî ji aliyê Museviyan tefsîra batinî ya pirtûka pîroz. Agahiya batinî.
Bi taybetî tefsîra batinî ya Pirtûka Muqades ya ji aliyê Mûsewiyan. 2. agahiya batinî, sir.
cabalism Bi taybetî ji aliyê Museviyan tefsîra batinî ya pirtûka pîroz.
tefsîra batinî ya Pirtûka Muqades ya ji aliyê Mûsewiyan cabalist
cabalist Kesê ku tevsîra batinî a pirtûka pîroz dike.
caballero Efendiyê îspanyol. Li DYAyê siwarî. Kavalye.
Efendiyê îspanyol 2. DYA siwarî
cabana kabîne
kabîne.
cabaret kabare, kulûba şevê. Bernameya şovê.
kabare, klûba şevê 2. bernameya şovê.
cabbage Kelem (bot.) Brassica oleracea. Tişta hatî dizîn, bi taybetî parçeya ku terzî ji qumaşê didize. Dizîn.
dizîn
çilfisandin
kelem (îng) tişta hatî dizîn, bi taybetî parçeya ku terzî ji qûmaşê didizin. 2. dizîn, çirpandin.
cabbage rose gula Wanê.
cabby Ajoker.
ajoker, ajovan, şofêr
caber Di lîstikeke îskoçî de darika ku ji bo avêtinê tê bikaranîn.
Di lîstikekî îskoçyayê de darikeke ku kêrî avêtinê tê.
cabin Qulûbe. kamara, kabîn. Di kabîn an jî kamarayê de jiyîn. Li ciheke biçûk asê kirin, tehdît kirin.
kepir, holik. 2. kamara, kabîn 3. Di kabîn an jî kamarayê de jiyîn. 4. Di cihekî teng de girtin, tehdît kirin, gef xwarin
cabin boy kamarot
kamarot.
cabin class Pola duyemîn. (ne bi qalîteya herî baş)
sinifa duyemnî, kalîteya duyemîn.
cabinet Dolaba bi ref û cam. Kabîne, lijneya wezîran. Mezela biçûk û taybet. Derbarê dolabê de. Xef, veşartî.
Dolaba bi cam û fer. 2. kabîne, lijneya wezîran, civata wezîran. 3. mezela biçûk û taybet 4. derbarê dolabê de 5. .veşartî, veşarî, nependî, nepenî, xef
cabinetmaker Merengozê(xirat) karê hûr dike.
merengozê ku karê narîn dike
cabinetwork Merengoziya(xirat) hûr.
merengoziya narîn.
cable Kablo. Bi kabloyê girêdan. Kablo raxistin. Bi kabloyê binavê telgraf kişandin.
1, Qablo, 2. bi qabloyê girêdan 3. qablo raxistin, bi qabloya binavî telgraf kişandin
cable car Teleferîk. Erebeya, trembêla ku bi kabloyê tê kişandin.
teleferîk, erebeya ku bi qabloyê tê kişandin.
cablegram Telgrafa bi kabloya binavê hatî kişandin. Kablo. Telgraf.
telgrafa ku bi qabloya binavî tê kişandin
cablet Gomene'ya sivik, gomene'ya zirav, palamar.
gomeneya sivik, gomeneya zirav, palamar, qet, qetik.
cabman Ajoker, taksîvan.
ajoker
cabob Kebab
şîşkebab, kebab
caboodle Kom, tîm
kom, tîm
caboose Di trênên DYAyê de vagona dayîn ya ku karmend bi kar tînin, mitfeqa keştiyan, pêjgeha keştiyan.
cabriolet erebeya sivik ya bi yek hespî, kabrîole 2. otomobîla bi du derî û jora wê dikare vebe.
cacanny (îng) bi zanebûn xebitîna bi tempoya giran.
cacao dara kakoyê (bot.) Theobroma cacao.
cacao bean liba kakaoyê
cacao butter rûnê kakaoyê, donê kakaoyê
cachalot cureyekî balîneyan
cache hilanîn
(Fr.) erzaq, cihê xezîne û hwd. lê tê veşartin. 2. li cihekî wisa xef kirin, veşartin.
cachet (Fr.) mohr, mor, , demxe 2. marka 3. kapsûl, qaşe.
cachexia cachexy (tib.) qelsbûna laşê mirov, kaşeksî.
cachinnate 1. bi dengê bilind kenîn 2. kena îsterîk kirin.
cachinnation kena îsterîk.
cachou pastîla ku bîhnekî xweş dide devê mirov.
cachucha 1. (îsp) dansa zindî û bikeyf 2. mûzîka vê dansê.
cacique Li meksîka û giravên Hînt a Rojava navê ku ji bo reîsên kabîleyan tê dayîn
cackle 1. Qudqudîn, kirin qidqidînî 2. kurt kurt kenîn 3. bi awayekî teqereq axaftin, lewçetî kirin 4. Qudqudîn 5. lewçetî, çileqetî, çelexaretî, qurbetî,heylorikî, berzeqî, çenebazîti, şeqlebendî, gevezetî, pirbêjî
cackler kesê lewce, çileqe, çelexare.
cacodemon (cacodaemon) Giyana nebaş, şeytan, ruhê xêrnexwaz, îblîs.
cacodyl têkela kîmyewî ya ku bijehr û bi bîhnekî pîs. Kakodîl.
cacoethes hînbûniya nebaş, xûyê xerab, kurmê xerab, tebîeta xerab.
cacography Nivîsa destî ya xerab 2. rastnivîsa xerab.
cacophonous bêahneg, bêbezm, dengê ku mirov jê hez neke
cacophony dengê bêaheng, dengê ku mirov jê hez neke 2. (mûz.) tim û tim xerabûna akordê.
cactus kaktûs (bot.)
cactus pear hêjîra misirê.
cad zilamê rezîl, kesê ku ne ne efendikî tev digere, zilamê semewq.
cadaster kadastro.
cadastral aîdê kadastroyê
cadastral map nexşeya kadastroyê
cadastral survey pîvana axê ya ji aliyê kadastroyê, kadastro.
cadaver term, cendek, laş, kelox, cesed, kadavra.
cadaverous Mîna kadavrayê sar û qurmiçî.
caddis şeyax (cureyek qûmaşê qalind e ku ji hiriyê hatiye raçandin).
caddis fly dort kêzikek ku difire, (zool.), Trichoptera.
caddy Qutiyeke biçûk ku bêtir ji bo dagirtina çayê ye. teneke an jî berkêşk, çavik
cade ferxikê ajalan ya ji aliyê diya xwe ve hatiye hiştin.
cadence aheng, teql, rîtm, 2. hêdîbûna dengê 3. (mûz.) rberê berê kêmbûna perdeyê.dawiya newayê. kadans 4. Biaheng, rîtmîk
cadenced ya ku berê berê dikeve.
cadenza (mûz.) piştî beşekî soloyê bi awayekî wurşedar bilindbûna dendê. kadenz.
cadet 1. xwendekarê mekteba şer 2. birayê biçûk an jî kurê biçûk 3. zarokê kurik yê herî biçûk
cadet corps tabura mekteba şer.
cadge pars kirin, destê xwe ber vekirin, pars û pûrs kirin.
cadi qazî.
cadmean victory şerê ku bi qasê aliyê têkçûyî, aliyê serdest jî xesar dîtiye.
cadmium (kîm) kadmiyum.
cadmium yellow zera lîmonê (reng).
cadre (leşkerî) kadro, desteya efserên ku wê efserê nû perwerde bikin 2. çarçove, plan.
caducity 1. xurifîtî, pîrîtî 2. bêhalî, bêtaqetî, qelsî, lewazî 3. nemayîndetî, fanîtî, demîtî, demgirêdayîtî
caecum (bnr) cecum.
caesar Sezar.
caesarea Qayserî.
caesarean (caesarian, caesarean, caesarian) (bnr) Cesarean.
caesarism 1. Rêveberiya tek, rêvebiriya mutleq 2. emperyalîzm.
caesium (bnr) cesium.
caesura (pirhejmar) caesuras, caesurae) 1. Di xwendina rêzikekî de cihê ku divê hinekî were sekinîn
cafe aşxane, xwarinxwane, çêstxane, loqente, pastaxane, bar 2. qehwe.
cafe curtain perdeya ku niva jêr ya paceyê digire.
cafe society koma sosyeteyê ya ku bar û klûban digere.
cafeteria kafeterya.
caffeine kafeîn, madeya hişyarker ya di çay û qehweyê de peyda dibe.
caftan xiftan.
cage 1. qefes 2. heps, girtîgeh 3. asansor, hilanok 4. îskele (di înşeatan de) 5. di qefesê de girtin, heps kirin.
cageling çûka di qefesê de tê girtin.
cagey fênek, kone, xasûk.
cake kulîçe
calamity bela, bobelat, karesat. calamitous bişapat.
calculate hesibandin
hesab kirin
calendar year Sala malî a ku di yekê rêbendanê de destpê dike.
calipee Goştê ji qalikê jêrîn ya kusîyan derdikeve.
caliph calif kalîf kalîf , xelîfe
call bang
dengdan
dengkirin
denglêkirin
gazî
gazîkirin
gazî kirin
call in question teslîm û qebûl nekirin, di ber de dan, lê îtîraz kirin, bervêdan.
call it what you want Tu çi dixwazî bibêje.
call the game off lîstikê betal betal kirin.
calls bang dike
calm aram
asûde
caloric tîn
calves foot jelly jelatîna pepikan.
camaraderie hevaltî, hogirî, rêhevalî.
cambodia Kamboç.
came hat
camelopard (kevin.) zûrafa.
camorro rêxistinek ku bi dizehî û şantajê re mijûl bû û li napolîyê di sala 1820an de hatibû avakirin.
camp baregeh
wargeh
campfire camp-fire agirê kampê, agirê serbazgehî.
campion çeşîdeke mêxikê.
can dikare
karîn, bikare
canadian kanadî, tiştê ku bi wlatê kanada ve têkildar e.
canal co
cok
cancan kankan, reqseke fransî
cancel betalkirin
dest jê berdan (dest jê berde)
candidate berendam
namzed
candle find
candlewick fitîla mûmê.
cane gopal
canopy sîdar, sîber (tişta ku sî/sih çêdike), ezman, asîman. kokpîta ku astronotan an jî pîlotan dipêçe. paraşût.
cantabile (mûz.) nağmeli. Newadar 2. bi melodî
cantankerous cirnexweş, neberbihêr.
canvass vekolandin, lê kolandin, tetqîq kirin 2. lê pirsîn 3. gotûbêj kirin, gengeşî kirin.
canzone (it), (mûz.) (pirhejmar) cureyeke helbesta lîrik ku ji tarza îtalyanan hatiye bestekirin 2. stran, balad.
cap kum
capacitor (elektrîk, kareba) kondansator
capacity kapasîte
capital paytext
serbajar
paytext
capitular 1. endamê lijneya şêwirmendiyê ya katedralek an jî dêrekê. 2. zagona lijneyekî wisa
caprice nige, lêzokî.
capsicum (bot.) Bîbera sor. Îsota sor.
caption sernûçe
captive girtî, dîl, kesê di şer de hatiye dîlgirtin, rehîne
captured girtî
car tirimbêl
ereba
caravansary caravanserai kervanxanî , kervangeh
carborundum zimpere, korîndon.
carburettor Karburator
card kart
care bergirî
xem
xem jê xwarin, dîqat kirin, jê re bûn xem
carefree bêxem
careful baldar
Hişyar, hişyarî
caressing each other bihevşabûn
careworn Bêzar, bêhal
caries (tib.) pidûkulî, didankulî 2. rîş, terexûn 3. (bot.) nexweşiyeke riwekan
carmine kejî 2. sorê tarî, qurmizî.
carnage 1. komkujî, tevkujî, qirkirin, qetlîam 2. (kevin) dêza cendekan (kelaşan)
carnation kulîlka qernefîlê, (zanîna nebatan) Dianthus plumarius 2. penbe, sorê vekirî
carpathian mountains Çiyayê Karpatê, Karpatan
carpet tej
carpetbag xurc.
carpologist fêkînas.
carrot gêzer
carry birin
guhêztin
veguhêztin
carry out pêk anîn, anîn cih
cartoon 1. karîkatur 2. karîkatûrên ku weke rêzek, hatiye weşandin. 3. fîlma karton ku heywan tê de dilîzin. 4. pêşnumaya wêneya mezin.
cartoonist kesê ku li ser hev (weke rêzek) karîkaturan çêdike/xêz dike.
carving knife şelfika goştjêkirinê ya li ser sifrê.
case doz
cash dividend kar û qezenca ku pêşîn tê dayîn.
castle Keleh, birc
casualty Yê ku qeza kirî 2. (leșkerî) șehîd, mirî, birîndar 3. Winda, windabûyî 4. Qeza, li bin guhê hev ketin.
casus belli (Lat.) Bûyera ku di encamê de şer divê.
cat pisîk
pisîk
cataclysm bêtar
catafalque katafalq
catastrophe bêtar
catch girtin
zeftkirin
catchpenny tişta erzan a ji bo zêde firotinê hatî çêkirin, malê kêmeyar, malê îşportayê.
category çîn
Beş, qisim, qist, kom
cathode katot, elektrota negatîf. cathode ray: tîrêja katotê.
catsup ketçap.
caucasian kesên ji kafkasya yê.
caulescent (bot.) bidox.
causality sedemîtî.
cause sedem
sedem, bûn sedem
caution bergirî
haydan
cave şikeft
cavern şikefta mezin..
caviar caviare xavyar, kavyar, xerz, hêkê cureyeke masiyan.
ca (used with imperatives): ca were=come on!; ca bifikire ku=just think what it would be like if ...
cam f. glass
camêr courageous, gallant, gentlemanly
can (m.) body, life, soul
can (ruh) life; spirit; (giyan) soul
candar living; (afirandî, mexloq) creature
canê xwe dan to give one's life
cangorî self-sacrificing
cansivik diligent, assiduous, earnest
car time
(f.) time, occasion
f. time. (Also see: car caran, cardin, carkê, carna, carinan)
car car sometimes
car caran often, many times.
cara pêşî the first time
cardin again, once again.
carekê once
carina once in a while
carinan sometimes
somtimes
sometimes
sometimes
from time to time.
carkê = carekê once.
carna sometimes
casûs Binêre: sîxur
m. spy
cawbirr scissors
cax protective fencing
cazîbedar interesting
café çayxane
qahwehane
ca doch!
los!
cab Antwort
Information
Nachricht
cade Straße
cadik Gasse
cadû Magie
Zauberer
zauberisch
cadûbûn Gemeinsamkeit
was ihnen gemeinsam war
cahil des Lesens und Schreibens unkundig
ungebildet
unwissend
cahîl Ignorant
Jugendlicher
Nichtwissender
Unschuldiger
Unwissender
cahnî Fohlen
cakêt Jacke
cam Glas
camêr Ehrenmann
feiner Mann
freigebig
großzügig
guter Mensch
Kavalier
mutig
mutiger Mann
tapfer
camî Mosche
Moschee
camus Büffel
camûs Seele
camxane Schaufenster
can Körper
Leib
can dan sterben
can kirin erfrischen
canbaz Akrobat
canbazî Handel
canberî Krabbe
canecan klar
canfîda aufopferungsvoll
opferbereit
opfernd, sich selbst ~
opferwillig
selbstaufopfernd
cangawer Kämpfer
cange Stier
cangorî Vormund
canî Fohlen
Füllen
cankûş Priester
cansax gesund
canû Fohlen
car Mal
car din erneut
cara berê letztes Mal
cara dawiyê letztes Mal
cara din nächstes Mal
carcaran manchmal
carcîm gewebter Teppich
Kelim
cardin abermals
noch einmal
wieder
carêda plötzlich
carek din noch einmal
carî Dienerin
Dienstmädchen
Hausangestellte
Nebenfrau
carinan manchmal
cariye Konkubine
Magd
carîye Dienerin
Hausangestellte
Nebenfrau
carna manchmal
caş Verräter/in
caşandin begeistern
casus Spion
Spion
casûs Agent
Spitzel
cavvekirî aufmerksam
rege
wach
caw Absage
Baumwollgewand
Baumwollgewebe
Lappen
Stoff
Tuch
caw kirin ablehnen
absagen
cawbir Schere
cazî Hexe
Zauberer
cazû Hexe
Zauberer
cad meryemxort(cehd); teucrium polium
ca g. derey, hele, ka, de, çê, derê, ala, dîrê, hala, wela
cabil m. xerc n.
cacik m. cacix, mastexîyar, caciq n.
cacim m. cajim, cadm, cazim n.
cade m. papore, cade n.
cadî m. cazuye, cadîye, pîrcazuye, ecuze, cazu m.
cadîbazî m. cazuyîye, pîrcazuyîye, ecuzeyîye, cadîyîye, cazuyênî m.
cadîtî m. cazuyîye, pîrcazuyîye, ecuzeyîye, cadîyîye, cazuyênî m.
cadq m. cadx, mastexîyar, caciq n.
cadû m. cazuye, cadîye, pîrcazuye, ecuze, cazu m.
cadûtî m. cazuyîye, pîrcazuyîye, ecuzeyîye, cadîyîye, cazuyênî m.
cahil rd. xesîm, pese, xam, nasî, cahîi, ece m., nêzan, cahal, nehsî, xom
cahsik n. zoo. cans, cehs, kurî, sîpe, kure, cansik, cehsik, kurik, sîpik, kire n.
calcaloke m. pîrike, mijike, pepike, hetanê pîre m.
m. zoo. pîrike, pîreboke, pîre, pîrek m.
cam m. cam, com n.
cama nesaya n. camo nêsaye, camo cemedintt.
camane n. camene, cameneyî n.
camax m. qirêj, kîrêj, qirêjê didanan n.
cambaz m/n. canbaz, cambaz, cunbaz n.
camedan m. camedan, camadan n.
camekan m. camekan n.
camêr rd. camêrd, begefendî n.
rd. camêrd, camurd, cuwamêrd, comord, canmêrd, comyerd, cumyerd
camêrane rd. camêrdkî, camêrdane
camêrî m. çêrîye, sêrgeleyîye, xurtîye, qehremanîye, egîtîye, camêrdîye, mêrdeyîye, çêrênî, xirtîye, qeremanênî, camêrdênî, mêrdeyênî, jîhatîye m.
camî m. camîye, mesdde m.
camid n. ewk. emin, çî, neha, nim, çena n.
m. çî n., obje m., nesne m.
camidî rd. gyî, objektrîf, nesnel, çîyên —îtî m. gyinîye, objektîfîz m., objektîfîye, nesnelîye, çîyîyênî m.
camker m/n. camcî n.
camûs n. zoo. gamês, comis, gomês, gomyes, camûs n.
camxane m, camxane n.
can n. can, gan, gîyan, cun, gun n.
can avêtin lg. . can estene
can çûyîn lng. can sîyene
can dan lg. . can dayene
can dger rd. can dger, canecan
can êsandin lg. . can dejnayene
can êsîn lng. . can dejayene, gan dejayene
can gîrtin lg. . can girewtene
can kisandin lg. . can antene
can kisîn lng. can andyene
canan m. yare, canane m.
canbaz m/. canbaz, cambaz, cunbaz n.
canbazî m. canbazîye, canbazênî m.
canbazxane m. canbazxane n.
canberî m. zoo. zirkeke, karîdese, keka deryayî m.
canbêzar rd. canbêzar
candar rd. cande, candar, gîyande, gande, cunde
candayî rd. candaye, merde
canecan rd. can dger, canecan
m. xosûbês, canecan n.
canecantî m. xosûbêsîye, canecanîye, xosûbêsênî, canecanênî m.
canemerg m. bot. belgezere, vîlika verê vare, kulîlka verê vare, qçega verê vare, vîlika vare, kulîlka vare, belgezare, belzere m.
canês m. jan, dej, hês, canhês, zan, jandî, zandî, zon dîn.
canewer m/. ganewer, canewer, cinawir n.
canfeda rd. cangorî, fedayî, canfeda
canfes m. canfes n.
rd. canfes
canfesanî m. gorî, feda n.
m. cangorîyîye, fedayîyîye, cangorîyênî, canfedayîye m.
canfîda rd. cangorî, fedayî, canfeda
canfîdatî m. cangorîyiye, fedayîyîye, cangorîyênî, canfedayîye m.
cange n. zoo. conega, vîstira, kele, dwanega, canega, cuyanega, vistera, cunga, vistire, conga n.
cangir n. cangîr, ezraîl, gangêr, ezrayîl, gangîr, gungêr, gongêr/r.
cangiran rd. xengar, cangiran, paygiran, ximbil, lasgiran, hengar, gangiran
cangiranî m. cangiranîye, ximbilîye, lasgiranîye, xengarîye, paygiranîye, ximbilênî, cangiranênî, lasgiranênî m.
cangorî rd. cangorî, fedayî, canfeda
cangorîtî m. cangorîyîye, fedayîyênî, cangorîyênî, canfedayîye m.
canhêstir m. zoo. zurefa, zurafa m.
canî m. zoo. canî, kure, cuyanî, cane, kurî, cone, cuyane, cahane, cune n.
m/n. qetil, kistox, canî, merdimkistox, qeb’lkar, qitil n.
canîyane rd. qetilane, kistoxane, canîyane, merdimkistoxane, qetilkarane, qetilkî
cankês rd. cankês *di ber cankêsîyê de bûn lng. cankês de bîyene, cankêsîye ver de bîyene, giraneyî ver de bîyene, sekarete ver de bîyene, ganî ver de bîyene
cankole rd. cankole, nefskole
cankuj m/n. cankistox n.
canpola rd. canpolat, canpola
cansîperane rd. cansîperane, fedakarane, cansîperkî, fedakarkî
cansîvik rd. cansivik
cansivik bûn lng. cansivik bîyene, çapik bîyene, çîp bîyene, cansivikîyene
cant n. cant,jant n.
car m. reye, doli m., sope, geyi m., gilange, how, fine, gerange, dori m., doni m., gêyî m., gerunge, dueni m., duerim, gerong m.
n. mat. rey, reyek, reykî n.
car car h. reyane, dolimane, sopane, gegane, geyimane, sop-sop, fin-fin, gilangane, rawrawun
car caran h. reyane, dolimane, sopane, gegane, geyimane, sop-sop, fin-fin, gilangane, rawrawun
car din rd. and, reyena, sopêna, dolimêna, gilangêna, hewêna, geyimêna, defêna, reyêde bîne, sopêde bîne, hêna, andna, gilangîna, andya, gilane, hund, hand, ond, wund, und, hunc
car kirin lg. . mat. rey kerdene, dolimnayene, reynayene
cara çendan dolima çendan, çend doli m., reya çendan, çend reyî, sopa çendan, çend sopî
cara din rd. reya bîne, dolima bîne, sopa bîne
caran n. mat. rey, reyek, reykî n.
carandî rd. dibarekerde, tekrarkerde, ancinaye, direynaye, disirskerde, reynaye
carandin lg. . dibare kerdene, tekrar kerdene, dîbarenayene, disirs kerdene, ancînayene, direynayene, reynayene
m. dibarekerdis, tekrarkerdis, ancînayis, direynayis, disirskerdis, dibarenayis, reynayis n.
carcim m. cajim, cadm, cazim n.
carçiq rd. çamurin, hereyin
carcur m. rizbe, drdr, fermuar n.
carcûr m. carcor, carcur, jaijor, cacur n.
cardin kirin lg. dibare kerdene, tekrar kerdene, dibarenayene, disirs kerdene, ancînayene, direynayene, reynayene
cardinkirin m. dibarekerdis, tekrarkerdis, ancînayis, direynayis, disirskerdis, dibarenayis, reynayis n.
carecar h. qîj-wîjîye, karî-warîye, qîjeqîj, gazegaz, qareqar, qêreqêr, qajeqaj
caregize n. zoo. boxeçor n.
carek h. reyê, doli m., sopê, gilangê, geyimê
carekê h. reyê, doli m., sopê, gilangê, geyimê *carek xwedê teala jê re gotiye ê=reyê homayî ci ra vato ya, reyê heqî ci ra vato ya
careke din rd. and, reyena, sopêna, dolimêna, gilangêna, hewêna, geyimêna, defêna, reyêde bîne, sopêde bîne, hêna, andna, gilangîna, andya, gilane, hund, hand, ond, wund, und, hunc
carî kirin lg. . rogoznayene, awguznayene
carîkirin m. rogoznayis, awguznayis n.
carîna h. reyane, dolimane, sopane, gegane, geyimane, sop-sop, fin-fin, gilangane, rawrawun
carinan h. reyane, dolimane, sopane, gegane, geyimane, sop-sop, fin-fin, gilangane, rawrawun
caris rd. caris, dxiz, rikdar, riko, arko, zerdxiz, rikin, înadçî, serehisk, ergun
cariye m. cariye, carîya m.
carkirin m. mat. reykerdis, dolimnayis, reynayîs n.
carû m. suyax, sebax, sewax, sîyax, suwax n.
carud m. arkozik, carut, astamî., pistî, carit n.
carût m. arkozik, carut, astamî., pistî, carit n.
cas n. zoo. cans, cehs, kurî, sîpe, kure, cansik, cehsik, kurik, sîpik, kire n.
rd. cans,xayin
m. alçî n.
cas kirin lg. . alçî kerdene. *hatin caskirin llb. alçî kerîyene, ameyene alçîkerdene
casik rj. zoo. cans, cehs, kurî, sîpe, kure, cansik, cehsik, kurik, sîpik, kire n.
casîn lng. gîrîyene, kelîyene, giriyene
casûs m/n. sîxur, casus, ajan, acan n.
casûsî m. sîxurîye, casusîye, ajanîye, sîxurênî, casusênî, ajanênî m.
catir m. bot. anûx, zembûl, zaxter, anox, anix, unix, enix, onix n.
catirî m. bot. anûx, zembûl, zaxter, anox, anix, unix, enix, onix n.
catrî zater; thymus vulgaris
caw n. paçik, girês, paç, giris n.
cawbîr n. paçik, girês, paç, giris n.
cawê amerkan n. paçê amerkanî n.
cawî m. cêrîye, veyve m.
cawîdan rd. meser, cawîd, ebedî
cawîn rd. paçikin, paçin
cax n. cax, caxleme n.
caxik m. caxek, îskara, grîl n.
caxkirî rd. caxkerde, caxin, caxilme
caz m. caz n.
cazîbe m. cazîbe n.r canwazîye m.
cazîbedar rd. cazîbeyin, canwazdar
cazîbedarî m. cazîbeyinîye, canwazdarîye, cazîbeyinênî, canwazdarênî m.
cazû m. cazuye, cadîye, pîrcazuye, ecuze, cazu m.
cazûk rd. cazukî, cadîyane, pîrcazukî
cazûtî m. cazuyîye, pîrcazuyîye, ecuzeyîye, cadîyîye, cazuyênî m.
ca mekan
yer
ca ardene icra etmek
caardiş icra
cad bodur otu; teucrium polium
camêrd erkek
cana tay
cane tay
cayê çekeştişî atış yeri
poligon
silah atış yeri
cayke beno cayke nêbeno, yew cinîke bena Bir varmış bir yokmuş, bir kadın varmış
cayo stratejîk stratejik yer
cam cam (n)
cami camî (n)
camız b. manda
can gan (n), can (n)
can çekişen gankêş, -e; cankêş, -e
can çekişme gankêşîye (m), cankêşîye (m), gankêşî (m), cankêşî (m), gankêşênî (m); gankêşdebîyayîş (n), cankêşdebîyayîş (n), ganîverdebîyayîş (n), ganîverobîyayîş (n), gananverdebîyayîş (n), gangêrîverdebîyayîş (n), giraneyîverdebîyayîş (n), ruhîverdebîyayîş (n), sekerateverdebîyayîş (n), sekeratedebîyayîş (n), sekerate (m)
can çekişmek gankêş de bîyene, cankêş de bîyene, ganî ver de bîyene, ganî ver o bîyene, ganan ver de bîyene, gangêrî ver de bîyene, giraneyî ver de bîyene, ruhî ver de bîyene, sekerate ver de bîyene, sekerate de bîyene
canavar cinawir, -e; ganawir, -e
canavar otu xamxamok; orobanche
canı çekmek b. canı istemek
canı istemek zerrî ... şîyene, madeyê ... şîyene, zerrî ... perrayene, zerrî … waştene, zerrî bijîyayene ..., canê … … waştene, madeyê … … waştene Canım üzüm istiyor. (Zerrîya mi şina engure./Zerrîya mi engure şina.) Canım nar istedi. (Zerrîya mi perray henare.)
canlı ganî, -ye; weş, -e; candar, -e; cande (n), canda (m)
cansız bêgan, -e; bêcan, -e
ca îca, vêca, vêga, ca, ce, cevêca
cacik benîşt, cûyek, 'ilk, bênîşt, cûyok
calcaloke tevnpîrk, tevnepîr
cam şûşe, cam
tirar (amanek / firaxek madenî yê avpêvexwarinê)
neynik, awêne, qotîk
pencere
cambaz akrobat, fenaker
hîlebaz, fêlbaz, cambaz, cembaz
car car, neql
danezan, daxwiyanî, îlan, ragihandin
car û bar carinan, hin car, car-car, car û bar
caran caran
berê
carbilaw belavok
caris bêzar, tengezar, mehtil, aciz, bêçare
casûs sîxur, zêrevan, casûs
pêşnerî
cax tan, dîwarê darîn / textîn
caro çar, qeyser.
cade strato
cam vitro
candar besto
car fojo. Du fojo
cardin denove.
carina ... carina ... jen ... jen ...