Encamên lêgerînê
cîhan ast/m 1. dünya (üzerinde yaşadığımız gök cismi) 2. âlem, dünya, (aynı konu ile ilgili kimseler veya bu kimselerin uğraşlarının bütünü) * cîhana edebiyatê edebiyat âlemi 3. âlem (hayvan veya bitkilerin bütünü) * cîhana ajalan hayvanlar âlemi 4. dünya (dış, çevre, ortam) * em bala xwe didinê ku cîhan gelek guheriye biz dünyadan ayrı yaşarken, dünya epey değişmiş 5. dünya (inançları bir olan ülke veya insanlar topluluğu) * cîhana îslamê islam dünyası
cîhana aşopî sanal dünya
cîhana derve 1) dış dünya (veya âlem) 2) fel dış dünya
cîhana hundirî nd iç dünya
cîhana kevn nd Eski Dünya
cîhanbîn nd/nt dünyayı gören
cîhanbînî m dünya görüşü
cîhandar nd/nt cihangir, fatih
cîhandarî m cihangirlik
cîhandîtî rd 1. dünyagörmüş, güngörmüş 2. güngörmüş (iyi yaşamış)
cîhanger nd/nt gezgin, seyyah
cîhangerî m gezginlik, seyyahlık
cîhangîr fatih.
cîhangir rd 1. cihangir, fatih 2. cihan şumul
cîhangirane h cihangirane
cîhangirî m 1. cihangirlik, futuhat 2. cihan şumul
cîhanî rd 1. dünyalı 2. dünyevi (dünya ile ilgili, dünya işlerine ilişkin) 3. evrensel (dünya çapında, dünya ölçüsünde) 4. cihanşümul (bütün insanlığı ilgilendiren)
cîhanî bûn l/ngh 1. evrenselleşmek 2. globalleşmek, küreselleşmek
cîhanî kirin l/gh 1. evrenselleştirmek 2. globalleştirmek, küreselleştirmek
cîhanîbûn m 1. evrenselleşme 2. globalleşme, küreselleşme
cîhanîbûyî rd 1. evrenselleşmiş 2. globalize, globalleşmiş, küreselleşmiş
cîhanîbûyîn m 1. evrenselleşme 2. globalleşme, küreselleşme
cîhanîkirî rd 1. evrenselleştirilmiş 2. globalize, küreselleştirilmiş
cîhanîkirin m 1. evrenselleştirme 2. globalleştirme, küreselleştirme
cîhanîtî m evrensellik
cîhannedîtî rd dünyagörmemiş, güngörmemiş, görmemiş kimse
cîhannuma m 1. cihannüma (her yanı görmeye elverişli, camlı çatı katı veya teras, kule) 2. cihannüma (dünya haritası)
cîhanpenah rd 1. büyük sultan (padişah unvanı) 2. dünyanın güvendiği kimse 3. m dünya sığınağı
cîhanşumûl rd cihanşümul
cîhan 1. dinya 2. alem *"azadî bi qasî firehiya cîhanê ye"
cîhanger (navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê li cîhanê di gerit bo karên zanîn û a: kera kinina nepenîyan, gerok
cîhangir (navdêr) fatih, dagirkerê hemû dinyayê, emparator.
Herwiha: cîhangîr.
ji: cîhan + -gir.
: Cangîr, cîhangirane, cîhangirî, cîhangirîtî
cîhangirane (rengdêr) bi awayekî cîhangir.
ji: cîhangir + -ane
cîhangirî (navdêr, mê) karê cîhangiriyê, globalîzasyon, cîhanî, gerdûnî.
ji: cîhangir + -î
cîhangîrî (rengdêr) serdarî, serwerî, semyanî, globalizasyon
cîhangiştî alemî, gerdûnî
(rengdêr) alemî, gerdûnî
cîhanî 1. dinyayî 2. ji vê alema kordûnde
(rengdêr) dinyayî, gerdûnî, alemî, global, unîversal, cîhanşumûl, alemşumûl, navneteweyî, enternasyonal, tişta/ê ku li hemû yan gelek deverên cîhanê anku dinyayê heye, kaynatî, giloverî.
Herwiha: cihanî.
Têkildar: cîhangir, cîhangirî.
ji: cîhan + -î.
Bikaranîn: Lêker: cîhanî bûn, cîhanî kirin. Navdêr: cîhanîbûn, cîhanîkirin Rengdêr: cîhanîbûyî, cîhanîkirî.
: cîhanîtî
cîhanî bûn (lêker)(Binihêre:) cîhanî
cîhanî kirin (lêker)(Binihêre:) cîhanî
cîhanîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) cîhanî
cîhanîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) cîhanî
cîhanîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye cîhanî kirin
cîhanîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) cîhanî
cîhanîtî (navdêr, mê) rewşa cîhanîbûnê, cîhanşimûlî, globalîzasyon, gerdûnîtî, globalîzm, unîversalî, dinyayîtî, alemşimûlî, navneteweyîtî, enternasyonalîzm, navdewletîtî, alemîtî, gelemperî.
ji: cîhanî + -î
cîhanşimûlî (navdêr, mê) globalîzasyon, cîhanîtî, gerdûnîtî, alemîtî, globalîzm, unîversalî, dinyayîtî, alemşimûlî, navneteweyîtî, enternasyonalîzm, navdewletîtî, li hemû yan gelek deverên cîhanê anku dinyayê hebûn.
Herwiha: cîhanşimûlîtî, cîhanşimûltî, cîhanşumûlî.
ji wêjeyê: TRT Şeş di rewşa Tirkiyeyê de gaveka mezin a wek şoreşê ye, ne ji ber ku vekirina kanaleka telvizyonê di asta cîhanşimûliyê de gaveka pirr mezin û giring e, lê ji ber wê yekê ku dewleta tirk di pirsa kurdî de ew qas dûrmayî û dijmin bû, ew qas paşketî bû, ew qas liderveyî hemdemiyê bû. Ew şoreşek e ji ber ku ziman û kultura kurd ev 88 sal in di bin cendereyeka dijwar de bû, asîmîlasyon, bi hatina dewra ragihandinê û bi hebûna bi sedan kanalên tv yên tirk, bûbû wek şapeyekê li hember ziman û kultura kurdî. Bi milyonan kurd asîmîle bûne, mîraseka kulturî a dewlemend û xwedan mêju wenda dibe.(Mûrad Ciwan: TRT ŞEŞ çi ye, ne çi ye? , Netkurd.com, 1/2009).
ji: cîhanşimûl + -î
cîhan f. = dunya f. world, globe, earth
f. world
f. the world
f. = dunya f. world, globe, earth
cîhan Welt
cîhani global
cîhanperwer Weltbürger
Weltliebhaber
cîhan m. cîhan, dinya n.
cîhana derve n. alemê teberî, cîhanê teberî n.
cîhana hundirî n. cîhanê zereyî n.
cîhanbînî n. cîhanbawerîye, cîhanvînîye, bîrûbawerîye, vîrûbawerîye m.
cîhanî rd. cîhanên, unîversal, cîhanî
cîhanî bûn lng cîhanî bîyene, kaînatî bîyene, dinyayî bîyene
cîhanîbûn m. cîhanîbîyayis, kaînatîbîyayis, dinyayîbîyayis n.
cîhanîtî m. cîhanîye, dinyayênî, kaînatîye, cîhanênî m.
cîhan dinya, cîhan, zemîn
gerdûn, kaînat
cîhangeraw dinyadîtî, pirdîtî
cîhanî dinyayî, cîhanî, ya / yê hemû dinyayê
cîhan globo
mondo
tero