Encamên lêgerînê
boa 1. boa (çeşîdekî marê gir ê bêjehri ku tenê li Başûrê Amerikayê peyde dibe) (Boa constrictor) zo/n 2. kurkê zirav û dirêj ku jin diavêjin dora stûyê xwe
1. boa (çeşîdekî marê gir ê bêjehrî ku tenê li Başûrê Amerîkayê peyde dibe) (Boa constrictor) zo/n 2. kurkê zirav û dirêj ku jin diavêjin dora stûyê xwe
boagiller famîleya boayan (marên bêjehrî, ku beriya nêçîra xwe dabelînîn, pêşî xwe li wan dilefînin, difetisînin an jî dipelêxin) zo/nd
famîleya boayan (marên bêjehrî, ku beriya nêçîra xwe dabelînîn, pêşî xwe li wan dilefînin, difetisînin an jî dipelêxin) zo/nd
bobaatar bombeavêj Işk/m
bobalatmak dan bombekirin, dan bombe­barankirin, pê dan ber bombeyan
dan bombekirin, dan bombebarankirin, pê dan ber bombeyan l/lb
bobin masûle.
1. qoq 2. bobîn fiz/m
1. qoq 2. bobîn fiz/m
bobinaj bobînaj m
bobînaj m
boca boca (aliyê keştiyê ku ba lê naxe)
boca alabanda boca alabanda
boca etmek 1) serê keştiyê li hêla bocayê fetilandin 2) rêtin, vala kirin (mec)
bocalamak 1. bi zorê çûna keştiyê li dijî bayê, xwe li ber bayê negirtina keştiyê 2. tewş bûn, tê de şaş bûn, tê de man, li hev gêj bûn, şaşomaşo bûn (ji bo rewşa kese­kî ku nizane wê çi bike û şaşomaşo bibe) (mec)
1. bi zorê çûna keştiyê li dijî bayê, xwe li ber bayê negirtina keştiyê 2. tewş bûn, tê de şaş bûn, tê de man, li hev gêj bûn, şaşomaşo bûn (ji bo rewşa kesekî ku nizane wê çi bike û şaşomaşo bibe) (mec) l/bw
bocalatmak li hev gêj kirin boçi ereboka destan ku du tekerên wê hene
li hev gêj kirin l/bw
boçi ereboka destan ku du tekerên wê hene
bocuk 1. cejna jidayikbûna îsa (ku ji hêla Ortodoksan ve tê pîrozkirin) 2. beraz, wehş, xinzîr
bocuk domuzuna dönmek bûn wekî wehşekî, bûn mîna xinzîrekî (ji bo têr qelewbûnê)
bodrum binolî.
jêrzemîn, zemîn, serdab, bodrûm (avahiya li jêrî zemînê)
bodrum gibi eynî koxik, wekî koxik (odeya ku tavê nabûne û nizm e)
bodrum katı qata zemînê
boduç kodik, cêrê darîn (cêrê ku ji dar hati­ye çêkirin)m
kodik, cêrê darîn (cêrê ku ji dar hatiye çêkirin) m
bodur cûre, kinik.
esûsekî, kurûsekî, kurkupe, huldumhuldumî, bûcirkî (tiştê kinik, qut, bejnkinik, ku telê wan li gorî berahiya wan kin e)
pas korik (cureyeke kimê ye ku bi piranî li ceh dikeve) (Puccinia hordeI)
bodur kalmak 1) esûsekî man, kurêsekî man, bûcirkî man (ji bo kes û tiştên ku te­le wan kinik dimîne) 2) neşixulîn, çênebûn (mec) *bizim çocuk bodur kaldı kurikê me bûcirkî ma, qet çênebû
bodur otu meryemxort(cehd); teucrium polium
bodur pas korik (cureyeke kime ye ku bi piranî li ceh dikeve) (Puccinia hordei) (botanîk) 2. korik (nexweşîna ku ji ber korikê li ceh dikeve) m
bodur tavuk her gün (veya her dem) piliç mirovê dirêj zû didehebe, yê kin esûsekî ye, dereng didehebe
bodurlaşmak esûsekî bûn, kurûsekî bûn, bûcirkî bûn
esûsekî bûn, kurûsekî bûn, bûcirkî bûn l/ngh
bodurluk esûsekî, kurûsekî, bûcirkî
esûsekî, kurûsekî, bûcirkî m
boğa Ga, Birca Gaboxe ast/nd
boxe.
ganêr, gaboxe, boxe, boke (gayê nexesandî yê ji bo tov) zo/n
Ga, Birca Gaboxe ast/nd
boğa dikeni kerengzer(kerengê fatmanebîya); eryngium campestre
boğa gibi wekî boxekî ye, eynî gaboxe ye, wekî gamêşekî ye (ji bo xortên li ser xwe û xurt)
boğa güreşi gulaşa gaboxeyan
boğada arav, ava aravê (kincşûştina bi aravê)m
arav, ava aravê (kincşûştina bi aravê) m
boğak xenaq, farenjît bj/m
xenaq, farenjît bj/m
boğalık conegaya kel, mozika ku ji tov re tê hiştin nd
conegaya kel, mozika ku ji tov re tê hiştin nd
boğan otu çimûg, çirdûk (Acunitum napellus) (botanîk)
çirnûg, çirdûk (Acunitum napellus) bot/m
boğanak tavî (wekî taviya baranê)
tavî (wekî taviya baranê) m
boğasamak (çêlek) bi ga bûn, ga xwestin, hatin ga *inek boğasamış çêlek hatiye ga (an jî çêlek bi ga ye)
(çêlek) bi ga bûn, ga xwestin, hatin ga * inek boğasamış çêlek hatiye ga (an jî çêlek bi ga ye) l/bw
boğası betan (betana zirav a kincan)
betan (betana zirav a kincan) m
boğaz 1.gewrî qirik. 2.gelî, asteng.
1. qirik, gewrî, ximxim *lokma bo­ğazımda kaldı pariyê nan di qirika min de ma (anatomî) 2. gewrî, stukur (ji bo cihê ziravik ên mîna şûşe û cêr) *testinin boğa­zı gewriya cêr 3. gelî erd/n, derbend erd/m *boğazları tutarak onların geçmesini engelleyin pêşiya geliyan bigirin, nehêlin ku tê de herin 4. tengav, avteng (deryaya di navbera du bejayan de) *Çanakkale Boğazı Tengava Çeneqeleyê erd/m 5. nefs, zik (kesê ku xwarin û vexwarina wan ji aliyê kesekî din ve tê dabînkirin) *bi­zim evde beş boğaz var pênc nefs li ma­la me hene (mec) 6. nefs m, zik « (ji bo kesê ku miriyê xwarin û vexwarinê ye, kesê çilek, nefsek) *arkadaşım boğazı­na düşkün biridir hevalê min yekî ku miriyê zikê xwe ye (mec) 7. xwarin *işçi­lerin boğazı bizden olacak dê xwarina karkeran li ser me beh açmak dora darê kolandin
boğaz açmak Dora darê (şitlê) kolandin.
boğaz boğaza gelmek Dest kirin qirika hev. Ketin qirika hev.
boğaz boğaza gelmek (veya gırtlak gırtlağa gelmek) dest kirin qirika (gewriya) hev, bi qirika hev girtin, ketin qirika hev
boğaz derdi 1) derdê zik, etra zik (ji bo mijûliya ji bo peydekirina xwarin û vexwarinê) 2) derdê xwarinê, etra nan (şîv, xwarin) *boğaz derdine düşmüşüm, akşama ne yapaca­ğım ben ez ketime derdê xwarinê, ez nizanim êvarê ez dê çi çêbikim
Derdê zik. Etra zik. Derdê xwarinê. Etra xwarinê.
boğaz dokuz bo­ğumdur gotina xwe bipêje hîna birêje
boğaz durmaz ray li her tiştî dibe, li birçîbûnê nabe, ray li zikê birçî dibe li yê nîvco na­be
Ray li her tiştî dibe, li birçîbûnê nabe.
boğaz içinde kavga (yangın) var I) Bê ser û çav êrîşî sifreyê kirin. Mîna erebê çav bi penêrê ter ketî êrîşî xwarinê kirin. II) Kurên Horê werin dorê. Nan tê xwarin. Dest li xwarinê hate dirêjkirin. (bi henekî tê gotin)
boğaz içinde kavga var bêser û çav êrîşî sifreyê kirin
boğaz kavgası ji bo zik (keftûlefta ji bo debarê)
boğaz kesen bnr boğazkesen
boğaz ola noşîcan be, efiyet be (ji bo kesên ku li ser xwarinê ne ji wan re tê gotin)
boğaz olmak 1) qirika (yekî) lê werimîn 2) tamijîn
boğaz tokluğuna bi nanoziko, bi nanzikî
Bi nanoziko.
boğazı açılmak Mehdê (yekî) vebûn. Mehdê (yekî) li xwarinê vebûn.
boğazı açıl­mak mehdê (yekî) vebûn, mehdê (yekî) li xwarinê vebûn
boğazı düğümlenmek girêk ketin qirika (yekî), qirika (yekî) tije bûn
Qirika (yekî) tije bûn. Girêk ketin qirika (yekî).
boğazı inmek hiloqê (yekî) ketin
Hiloqê (yekî) ketin.
boğazı işlemek li xwarinê vebûn
Li xwarinê vebûn.
boğazı kurumak qirika (yekî) zuwa bûn (ji bo pir tîbûnê)
Qirika (yekî) ziwa bûn.
boğazına dikkat etmek xwarin boyandin (kesê ku dêhna xwe dide xwarin û vexwarina xwe, yê ku her tiştî naxwe û venaxwe)
Xwarin boyandin.
boğazına dizilmek xwarin bi (yekî) de neçûn xwarê, xwarin di devê (yekî) de bûn herî û di qirika (ye­kî) de neçûn xwarê (ji bo dilnebijîna xwarinê ji berberketin, xemgîniyê)
Xwarin di devê (yekî) de bûn wek herî. Di qirika (yekî) de neçûn xwarê.
boğazına durmak Di qirikê de man. Xwarin di qirika (yekî) de man.
boğazına dur­mak xwarin di qirika (yekî) de man (ji bo kesê ku xwarina dixwe nikare bicû û daqurtîne)
boğazına düşkün miriyê zikê xwe ye
Miriyê zikê xwe ye.
boğazına indirmek dan hev, palaxî bûn (ji bo kesê ku çi bê berê bixwe û bala xwe nede xwarina xwe)
boğazına kadar heta qirikê, he­ta gewriyê
boğazına kadar borca girmek Heta qirikê deyndar bûn.
boğazına sarılmak dest kirin tînika (yekî)
Dest kirin tînika (yekî). Bi qirika (yekî) girtin.
boğazında düğümlenmek gotin hatin qirika (yekî) û sekinîn, gotin di ber (yekî) de man
Gotin hatin qirika (yekî) û sekinîn. Gotin di ber (yekî) de man.
boğazında kalmak di qirikê (gewriyê) de man. di ber de man
Di ber de man. Di qirikê de man.
boğazından artırmak ji qirika xwe girtin (ji bo danheva pere)
boğazından artırmak (kesmek) Ji qirika xwe girtin. (ji bo daneheva pereyan)
boğazından geçmemek di qirika (yekî) de ne­çûn, pê de neçûn
Di qirikê re neçûn xwarê. Parî di gewriyê de man. Pê de neçûn. Parî di dev de gir bûn.
boğazından kesmek ji qirika xwe birîn
boğazını doyurmak zikê xwe têr ki­rin
Zikê xwe têr kirin.
boğazını saban demiri ile mi deldiler? Çi ye wisan dikî qarewar?
boğazını sevmek ji zikê xwe hez kirin
boğazını yırtmak qirika xwe qetandin
Qirika xwe qetandin.
boğazkesen kel û hisara ku li ber avtenga behrê ji bo parastina wê hatiye avakirin
kel û hîsara ku li ber avtenga behrê ji bo parastina wê hatiye avakirin
boğazlama gewixandin, dewixandin, şeijêkirin m
gewixandin, dewixandin, şerjêkirin m
boğazlamak gewixandin.
1. gewixandin, dewixandin, şeıje kirin 2. bi xwînxwari (yek) kuş­tin (mec)
1. gewixandin, dewixandin, şerjê kirin l/gh 2. bi xwînxwarî (yek) kuştin (mec) l/bw
boğazlanmak hatin gewixandin, hatin de­wixandin, hatin şeijêkirin l/tb
hatin gewixandin, hatin dewixandin, hatin şerjêkirin l/tb
boğazlaşmak 1. hev gewixandin, hev şeijê kirin 2. dest kirin tînika hev, bi sing ketin hev (ji bo lihevxistinê)
1. hev gewixandin, hev şerjê kirin 2. dest kirin tînika hev, bi sing ketin hev (ji bo lihevxistinê) l/bw
boğazlatmak dan gewixandin, dan dewi­xandin, dan şerjêkirin
dan gewixandin, dan dewixandin, dan şerjêkirin l/lb
boğazlı 1. bigewrî, biqirik *boğazlı testi cêrê bigewri 2. qirikfireh, palaxî, (ji bo kesê xure)
1. bigewrî, biqirik * boğazlı testi cêrê bigewrî 2. qirikfireh, palaxî, (ji bo kesê xure) rd
boğazsız 1. bêgewrî, bêqirik 2. bêîşteh, nexure, nepalaxî
1. bêgewrî, bêqirik 2. bêîşteh, nexure, nepalaxî rd
boğdurmak dan fetisandin, dan xeniqandin, dan xendiqandin
dan fetisandin, dan xeniqandin, dan xendiqandin l/lb
boğdurtmak pê dan fetisandin, pê dan xeni­qandin
pê dan fetisandin, pê dan xeniqandin l/lb
boğdurulmak hatin fetisandin, hatin xeni­qandin, hatin xendiqandin l/tb
hatin fetisandin, hatin xeniqandin, hatin xendiqandin l/tb
boğma 1. xeniqandin, fetisandin, feşirandin, xendiqandin, vexeniqandin, xeliqandin 2. cureyek araqa ku ji guvaştina mewij, hêjir û tûyê (piştî meyandina wan) tê bidestxistin
1. xeniqandin, fetisandin, feşirandin, xendiqandin, vexeniqandin, xeliqandin 2. cureyek araqa ku ji guvaştina mewij, hêjir û tûyê (piştî meyandina wan) tê bidestxistin
boğmaca qotik, xenoq.
xeneqîtik, xeneqûtk, xenoq, qotik bj/m
xeneqîtik, xeneqûtk, xenoq, qotik bj/m
boğmacalı xeneqîtkî (kesê ku nexweşîna xeneqîtkê pê re heye) nd/rd
xeneqîtkî (kesê ku nexweşîna xeneqîtkê pê re heye) nd/rd
boğmak xeniqandin, fetisandin.
(I) 1. xeniqandin, fetisandin, feşi­randin, ferişandin, xendiqandin, xerxandin, xeliqandin, vexeniqandin (gava mirov nehêle candarek bêhn bide bistîne û wisa bikuje) 2. fetisandin (gava ku bi dest, bend, têl û tiştekî wisa bêhn li yekî biçikîne) 3. dengê (yekî) winda kirin *var gücüyle sesimi boğmaya çalışıyordu bi hemû hêza xwe lê dixebitî ku dengê min winda bike (mec) 4. tije kirin, lê belav bûn *ampulün ışığı odayı ta­mamen boğmuştu roniya ampûlê ode ti­je kiribû (mec) 5. tê de hiştin, di nav de hiştin *gelini altına boğmuşlardı bûk di zêran de hiştibûn 6. fetisandin (ji bo amyarên bi motor, gava ku sûtemeniya zêde nahêle motor bişixule) 7. bincil kirin, nependî kirin *olayı başka bir olayla boğdular bûyer bi bûyereke din bin­cil kirin 8. şihitandin (astengbûna ji geşbûn û çêbûnê re) 9. girtin (ji bo rengan) *bu renk odayı boğmuş vî rengî ode girtiye 10. bêhn li (yekî) çikandin, bêhn lê çikandin (aciz kirin) *güneş hünüz yakmıyor, ama hava insanı boğuyor hîna taveke tûj nîn e, lê hewa bêhnê li mirovan diçikîne (II) geh, movik movik, bimovik
boğmak (i) 1. xeniqandin, fetisandin, feşirandin, ferişandin, xendiqandin, xerxandin, xeliqandin, vexeniqandin (gava mirov nehêle candarek bêhn bide bistîne û wisa bikuje) l/gh 2. fetisandin (gava ku bi dest, bend, têl û tiştekî wisa bêhn li yekî biçikîne) l/gh 3. dengê (yekî) winda kirin * var gücüyle sesimi boğmaya çalışıyordu bi hemû hêza xwe lê dixebitî ku dengê min winda bike (mec) l/bw 4. tije kirin l/gh, lê belav bûn l/bw * ampulün ışığı odayı tamamen boğmuştu roniya ampûlê ode tije kiribû (mec) 5. tê de hiştin, di nav de hiştin * gelini altına boğmuşlardı bûk di zêran de hiştibûn l/bw 6. fetisandin (ji bo amyarên bi motor, gava ku sûtemeniya zêde nahêle motor bişixule) l/gh 7. bincil kirin, nependî kirin * olayı başka bir olayla boğdular bûyer bi bûyereke din bincil kirin l/gh 8. şihitandin (astengbûna ji geşbûn û çêbûnê re) 9. girtin (ji bo rengan) * bu renk odayı boğmuş vî rengî ode girtiye 10. bêhn li (yekî) çikandin, bêhn lê çikandin (aciz kirin) * güneş hünüz yakmıyor, ama hava insanı boğuyor hîna taveke tûj nîn e, lê hewa bêhnê li mirovan diçikîne l/bw
boğmaklı bimovik
bimovik rd
boğucu xenîqok.
1. xeniqok, fetisok, fetsînok, fetsîner, xeneqoyî, xendiqok, xenaq *boğucu gaz gaza fetisok 2. xeniqok, fetisok, fetsî­nok, fetsîner, xeneqoyî, xendiqok, xenaq (tiştê ku ji bêhndan û stendinê re dibe asteng) 3. pir germ, tengavker *boğucu bir hava var hewayeke pir germ heye (an jî tengavker heye)
1. xeniqok, fetisok, fetsînok, fetsîner, xeneqoyî, xendiqok, xenaq * boğucu gaz gaza fetisok 2. xeniqok, fetisok, fetsînok, fetsîner, xeneqoyî, xendiqok, xenaq (tiştê ku ji bêhndan û stendinê re dibe asteng) 3. pir germ, tengavker * boğucu bir hava var hewayeke pir germ heye (an jî tengavker heye) rd
boğuk xizok.
fetisandî, fetisokî, dewixandî, dewixî (ji bo deng) *boğuk sesiyle konuşuyor­du, ama onu anlayan yok gibiydi bi den­ge xwe yê fetisokî dipeyîvî, lê hema bibêje kesê ku jê seh bikira, tune bû
boğuk boğuk bi awayekî dewixandî, bi awayekî fetisokî
boğuklaşma dewixandîbûn, dewixîbûn, fetisokîbûn
dewixandîbûn, dewixîbûn, fetisokîbûn m
boğuklaşmak dewixandî bûn, dewixî bûn, fetisokî bûn (ji bo deng) *kapının önün­deki sesler gittikçe boğuklaştı dengên li ber deri her çû kêm bûn
dewixandî bûn, dewixî bûn, fetisokî bûn (ji bo deng) * kapının önündeki sesler gittikçe boğuklaştı dengên li ber derî her çû kêm bûn l/ngh
boğulma 1. xeniqîn, fetisîn, ferişîn, feşirîn, xendiqîn, xerdiqîn, vexeniqîn 2. fetisîn (ji ber bêhewabûnê) 3. bêhntengbûn, tengijîn, tengavbûn
1. xeniqîn, fetisîn, ferişîn, feşirîn, xendiqîn, xerdiqîn, vexeniqîn 2. fetisîn (ji ber bêhewabûnê) 3. bêhntengbûn, tengijîn, tengavbûn m
boğulmak xeniqîn, fetisîn.
1. xeniqîn, fetisîn, ferişîn, feşirîn, xendiqîn, xerdiqîn, vexeniqîn 2. fetisîn (j' ber bêhewabûnê) 3. bêhnteng bûn, tengijîn, tengav bûn, bêhna (yekî) teng bûn (mec) *çeviri o kadar kötüydü ki, okumaktan zevk alamıyorum, boğuluyorum werger ew çend xerab bû ku, min jê zewq nedistend û bêhna min teng dibû
pir bêhnteng bûn, pir tengijîn, pir tengav bûn
1. xeniqîn, fetisîn, ferişîn, feşirîn, xendiqîn, xerdiqîn, vexeniqîn l/ngh 2. fetisîn (ji ber bêhewabûnê) l/ngh 3. bêhnteng bûn l/ngh, tengijîn l/ngh, tengav bûn l/ngh, bêhna (yekî) teng bûn l/bw (mec) * çeviri o kadar kötüydü ki, okumaktan zevk alamıyorum, boğuluyorum werger ew çend xerab bû ku, min jê zewq nedistend û bêhna min teng dibû l/ngh
boğum geh.
1. movik, monik, kawik, geh 2. niqir, girê, kirt (ji bo beşa tiştên mîna qamîş û zil a girck) *bu kamışın sekiz boğumu var heşt niqirên vî qamîşî hene 3. girêk (anatomî) *damar boğumu girêka damar
boğum boğum movikmovikî, girekgirêkî, pir bi movik, pir bi niqir
boğumlanma 1. niqirokîbûn 2. movikîbûn 3. telafuz, bilêvkirin
1. niqirokîbûn 2. movikîbûn 3. telafûz, bilêvkirin m
boğumlanmak 1. niqirokî bûn 2. movikî bûn 3. hatin telafuzkirin, hatin bilêvkirin
1. niqirokî bûn 2. movikî bûn 3. hatin telafûzkirin, hatin bilêvkirin
boğumlu 1. bimovik, bimonik 2. niqirokî
1. bimovik, bimonik 2. niqirokî rd
boğuntu xenok, xizokî.
1. bêhntengî (bi zorê dan û stcndina bêhn û nefese) 2. azerdedilî, dilrencî diltengî (ji bo tengaviyê) 3. îhtikar (zêdeyî buha firotina malekî) (argo)
1. bêhntengî (bi zorê dan û stendina bêhn û nefesê) 2. azerdedilî, dilrencî diltengî (ji bo tengaviyê) 3. îhtikar (zêdeyî buha firotina malekî) (argo) m
boğuntuya getirmek Anîn geremolê. Xirecir li kar xistin. Anîn teşqeleyê.
boğunuk 1. xizok, ketî, dewixandî (ji bo deng) 2. azerdedil, dilrenc dilteng (ji bo tengaviyê)
1. xizok, ketî, dewixandî (ji bo deng) 2. azerdedil, dilrenc dilteng (ji bo tengaviyê) rd
boğuşmak hevûdu gewixandin.
bi qirika hev girtin, hev û din ge­wixandin (ji bo pevçûnê) 2. bi hev girtin (ji bo hev gijgijandinê)
bi qirika hev girtin, hev û din gewixandin (ji bo pevçûnê) 2. bi hev girtin (ji bo hev gijgijandinê) l/bw
bohça buxçik.
1. boxçe, ober, oberik, boxçik, bexçik, buxçe, çar (ji bo ya ku mirov kin mincên xwe dikê) 2. kûtik (kûtikê titûnê, ku ji bo balyakirinê amadekirî ye)
bohça böreği cureyeke borekê ye ku di şek­le boxçikê de tê çêkirin
cureyeke borekê ye ku di şeklê boxçikê de tê çêkirin
bohçacı boxçeger, boxçevan (jina ku pot û pertalan bi boxçeyê difiroşe)
boxçeger, boxçevan (jina ku pot û pertalan bi boxçeyê difiroşe) m
bohçacılık boxçegerî, boxçevanî
boxçegerî, boxçevanî m
bohçalama boxçekirin
boxçekirin m
bohçalamak kirin boxçeyê
kirin boxçeyê l/gh
bohçasını koltuğuna almak rakirin lihêfa xwe, boxçeya xwe kirin bin çengên xwe (ji bo veqetînê, cihêbûnê) *bir de baktım ki bohçasını alıp ablasının yanına gitmiş carekê ez pê hisiyam ku rakiriye lihêfa xwe û çûye cem heka xwe
bohçasını koltuğuna vermek Toraqa (yekî) danîn ser nanê (wî). (Yek) ji kar dûr xistin. Bera (yekî) dan. (ji bo qewirandinê, berîdanê)
bohçasını koltuğu­na vermek boxçeya (yekî) kirin bin çengê (yekî) (ji bo qewirandinê, berdanê)
bohçası­nı toplamak boxçeya xwe tevîhev kirin (ji bo berhevkirina hûr û mûrên xwe)
bohem bohem (kes an jî civata ji der dora wêje û hünere ku hesabê paşiya xwe nakin, xema tiştekî naxwin û jiyaneke der­beder dijîn)/nd
bohem hayatı jiyana bêserûber, jiyana bohemî
bok gû.
1. gû n, pîsî 2. pîs, mirdar, pîsê mirdar, tiştikê pîs, gûyê hane (di axaflinê qebe de, ji bo kesê ku jê nayê hezkirin) 3. gû (rewşa dijwar) *iş boka sarmış gû ke­tiye kar
bok atmak gû avêtin (yekî) (ji bo lekedarkirina yekî, eyb anîn ser yekî)
bok böceği gûgerînk, gûgirêfk, moza rêxê (Geotrupes stercorarius) zo/m
gûgerînk, gûgirêfk, moza rêxê (Geotrupes stercorarius) zo/m
bok ca­nına olsun gû bikeve navê
bok etmek rin navê, gû kirin navê, lewitandin, heriman­din, berbat kirin (ji bo tiştekî ku baş nehatiye çêkirin)
bok karıştırmak darikê xwe ki­rin nava gû û tev dan (bi lebatê xwe peşkê li karekî xistin)
bok püsür gû û nizanim çi
bok üstün bok gû ye, berbat
bok yedi başı serê gûxwaran (kesê ku pozê wî û zixtika wî di her tiştî de ye)
bok yemek gû xwarin (gava tiş­tekî ku li xweş û hesab neyê bê kirin, tê gotin)
bok yemek düşmek gû xwa­rin para (yekî) bûn (çi îşê wî pê ketiye)
bok yemenin arapçası ev gûxwarin e (gava ku karekî ne li rê tê kirin, tê gotin)
bok yolu­na gitmek ji kîsê bavê xwe çûn, çem û çem çûn, bi ava daniyan behicîn, av û av çûn, çûn av û av
boka nispetle tezek am­berdir mûyek serdestî (tiştekî) ye, pênc pere jê çêtir bûn
boklamak herimandin, lewitandin, hetikandin, kirin navê, gû kirin navê (ji bo herimandina karekî an jî cihekî)
herimandin l/gh, lewitandin l/gh, hetikandin l/gh, kirin navê l/gh, gû kirin navê l/bw (ji bo herimandina karekî an jî cihekî)
boklanmak herimîn, lewitîn, gû ketin navê
herimîn l/ngh, lewitîn l/ngh, gû ketin navê l/bw
boklaşmak herimîn, lewitîn
herimîn, lewitîn l/ngh
boklu 1. bigû 2. pîs, lewitî
1. bigû 2. pîs, lewitî rd
bokluk 1. pîsîtî 2. pîsîtî (ji bo rewşa xerab) (mec)
1. pîsîtî 2. pîsîtî (ji bo rewşa xerab) (mec) m
boks boks
boks m
boksit boksît jeo/m
boksît jeo/m
boksör boksor, boksker
boksor, boksker n
boksörlük boksorî, boksken
boksorî, bokskerî m
boktan (veya boktan künet) serobero
boku bokuna beredayî, belesebeb
boku çıkmak ji tehmê derketin
bokun suyu gûyê serê sibehê
bokunu çıkarmak bnr bok etmek
bokuyla kavga etmek bi çi­le canê xwe re li hev nekirin, bi siya xwe re li hev nekirin
bol 1.fireh, 2.zêde, boş.
(I) 1. laporî, fireh (berevajiyê teng) *bol ayakkabı pêlava fireh 2. boş, gumreh, mişe, zebende (dijraberê xelayê) *bol su ava boş (II) bol (cureyek alkol e ku di derdaneke cam a taybet de bi têkilhevkirina lîkor, mey, ava maden û mêweya tê çêkirin)
bol (ii) bol (cureyek alkol e ku di derdaneke cam a taybet de bi têkilhevkirina lîkor, mey, ava maden û mêweya tê çêkirin) m
bol bol zêde zêde.
zêde zêde, pir û pir
bol bula­maç zêde zêde
bol doğramak belawela ki­rin (ji bo xerckirina pere bi awayekî zêde)
bol keseden pir zêde, bi bêsexbêrî
bol keseden atmak Ji kîsê kirin xweş dibirim. Şeqandin. Derewên hişk kirin. Berde binê te erd e.
bol paça şamoşewlo (mec)
bol tartışmalı têrnîqaş
bolalmak, bolarmak mişe bûn, boş bûn, gumreh bûn
mişe bûn, boş bûn, gumreh bûn l/ngh
bolca 1. bi zêdeyî, mişe mişe, pir û pir h 2. laporekî, pir fireh *bolca bir elbise giy­miş kincekî laporekî li xwe kiriye
1. bi zêdeyî, mişe mişe, pir û pir h 2. laporekî, pir fireh * bolca bir elbise giymiş kincekî laporekî li xwe kiriye rd
bolero 1. bolero (çaketê kin û milqol ê jinan) 2. bolero (danseke îspanyol a giran) 3. bolero (muzîka vê dansê)
1. bolero (çaketê kin û milqol ê jinan) 2. bolero (danseke îspanyol a giran) 3. bolero (muzîka vê dansê) m
boliçe pîreka cihû nd
pîreka cihû nd
bollanma, bollaşma 1. boşbûn mişebûn, gumrehbûn 2. laporîbûn, fîrehbûn
1. boşbûn mişebûn, gumrehbûn 2. laporîbûn, firehbûn m
bollanmak, bollaşmak 1. boş bûn, mişe bûn, gumreh bûn 2. laporî bûn, fireh bûn
1. boş bûn, mişe bûn, gumreh bûn 2. laporî bûn, fireh bûn l/ngh
bollaşmak 1.fireh bûn. 2.zêde bûn, boş bûn.
bollatma, bollaştırma 1. boşkirin, mişekirin, gumrehkirin 2. laporîkirin, firehkirin
1. boşkirin, mişekirin, gumrehkirin 2. laporîkirin, firehkirin m
bollatmak, bollaştırmak 1. boş kirin, mişe kirin, gumreh kirin 2. laporî kirin, fireh kirin l/ng
1. boş kirin, mişe kirin, gumreh kirin 2. laporî kirin, fireh kirin l/ng
bolluk 1. boşayî, mişetî, mişehî, gumrehî, xenîtî (zêdehiya tişt miştan) 2. gumreh (devera ku lê her tiş boş e) 3. zêdehî, zêdetî 4. laporî, firehbûn, firehî, firehtî *bu elbisenin bolluğu var hinek laporiya vî kincî heye
1. boşayî, mişetî, mişehî, gumrehî, xenîtî (zêdehiya tişt miştan) m 2. gumreh (devera ku lê her tiş boş e) rd 3. zêdehî, zêdetî m 4. laporî, firehbûn, firehî, firehtî * bu elbisenin bolluğu var hinek laporiya vî kincî heye m
bolometre bolometre
bolometre m
bolşevik 1. Bolşevîk (kesê alîgirê bolşevîkiyê ye) 2. Bolşevîk (tiştê ku bi Bolşevîkiyhe têkildar e)
1. Bolşevîk (kesê alîgirê bolşevîkiyê ye) nd/nt 2. Bolşevîk (tiştê ku bi Bolşevîkiyhe têkildar e) rd
bolşeviklik Bolşevîkî (tevgera şoreşker ku di despêka sedsala XX. de derkete holê û ji hêla Lenîn ve hate bipêşvebirin)
Bolşevîkî (tevgera şoreşker ku di despêka sedsala XX. de derkete holê û ji hêla Lenîn ve hate bipêşvebirin) m
bolşevizm Bolşevîzm, Bolşevîkî, Komunîstî
Bolşevîzm, Bolşevîkî, Komunîstî m
bom cureyek qumar nd
cureyek qumar nd
bomba bombe.
1. xumbere, bombe, bomba Işk/m 2. bomba (fiçî an jî warîla mezin) 3. derdaneke hesinî ya di şeklê bobayê de
bomba gibi 1) baş, zexm 2) xwendekarê ku têr baş xebitiye, xwe amade kiriye
I) Mîna kevirê saxsî ye. Li ser xwe ye. II) Bixeml û rewş e. III) Pir û baş xebitiye. (ji bo xwendekaran)
bomba gibi patlamak 1) wekî barûdê gotin gulp û pê ketin (ji bo kesê ku ji nişka ve hêrs dibe û bi dengekî bi­lind dibuhize serçavê mirov) 2) wekî bom­ba biteqe (ji nişka ve qewimîna bûyerekê)
bombaatar bombeavêj lşk/m
bombacı 1. bombevan (kese ku bomba bi kar tîne 2. bombeçêker (kesê ku bombeyan çêdike)
1. bombevan (kesê ku bomba bi kar tîne 2. bombeçêker (kesê ku bombeyan çêdike) nd/nt
bombalama bombekirin, bombebaran
bombekirin, bombebaran m
bombalamak bombe baran kirin.
bombe kirin, bombeba­ran kirin, dan ber bombeyan, bombe barandin ser (cihekî), bombe avêtin (cihekî)
bombe kirin l/gh, bombebaran kirin l/gh, dan ber bombeyan l/bw, bombe barandin ser (cihekî) l/bw, bombe avêtin (cihekî) l/bw
bombalanmak hatin bombekirin, hatin bombebarankirin l/tb
hatin bombekirin, hatin bombebarankirin l/tb
bombardıman 1. bomberdiman, dan bertopan, bi topan kutan 2. bombebaran, bombardiman
bombardıman etmek 1) bombebaran ki­rin, dan ber bombeyan, bomberdiman ki­rin 2) lê reşandin (gava yek bi gotinên nexweş der barê yekî de biaxive, çavê xwe bigire û devê xwe lê veke) (mec)
bombardıman uçağı balafira bombavêj
bombardon bombardon (amûra fûyî ya ku di bandoyê de dengê heri stûr derdixe) mzk/m
bombardon (amûra fûyî ya ku di bandoyê de dengê herî stûr derdixe) mzk/m
bombe 1. qoq (ji bo tiştê ku tê de cihekî bi­lind heye) 2. hilpetkandî
1. qoq (ji bo tiştê ku tê de cihekî bilind heye) 2. hilpetkandî rd
bombeli qoqdar, dindoq
qoqdar, dindoq rd
bombok berbat, bes berbat
berbat, bes berbat rd
bomboş vik û vala, tip û tal.
vipvala, viqîvala, vikûvala, virtûvala, virtîvala, vikîvala, vingîvala, çingîvala, xirûxalî, xikîxalî, xirixalî, tipûtal, tiptal *yol akşamları bomboş oluyor rê êvaran vipvala ye
vipvala, viqîvala, vikûvala, virtûvala, virtîvala, vikîvala, vingîvala, çingîvala, xirûxalî, xikîxalî, xirîxalî, tipûtal, tiptal * yol akşamları bomboş oluyor rê êvaran vipvala ye rd
bomboz bipboz, pir boz
bipboz, pir boz rd
bonbon bonbon (cureyek şekir)
bonbon (cureyek şekir) m
bonboncu 1. bonbonfiroş 2. kesê ku şekirê bonbon çêdike
1. bonbonfiroş 2. kesê ku şekirê bonbon çêdike nd/nt
bonbonculuk 1. bonbonfiroşî 2. karê çêkirina şekirê bonbon
1. bonbonfiroşî 2. karê çêkirina şekirê bonbon m
boncuk morî.
miran, morî, mûrî, morik, meherk
boncuk dizisi ristik
boncuk gibi çavnûtik, hûrik (ji bo çav) mavisi hêşînê moriyan (hêşînê bi keşke ve)
boncukçu 1. morîfiroş, morîkfiroş 2. çêkerê morîkan (kesê ku morîkan çêdike)
1. morîfiroş, morîkfiroş 2. çêkerê morîkan (kesê ku morîkan çêdike) nd/nt
boncukçuluk 1. morîfiroşî, morîkfiroşî 2. karê çêkerina morîkan
1. morîfiroşî, morîkfiroşî 2. karê çêkerina morîkan m
boncuklanmak 1. zîpikên xwêdanê tê de avêtin (yekî), şirikê xwêdanê pê de hatin xwarê (ji bo xwêdanê) 2. wekî zîpikan hêstirên (yekî) hatin xwarê (ji bo hêstr û rondikan)
1. zîpikên xwêdanê tê de avêtin (yekî), şirikê xwêdanê pê de hatin xwarê (ji bo xwêdanê) 2. wekî zîpikan hêstirên (yekî) hatin xwarê (ji bo hêstr û rondikan) l/bw
boncukları dökülmek sirmeyên (yekî) weşîn
boncuklaşmak morîkî bûn, bûn mîna moriyan
morîkî bûn l/ngh, bûn mîna moriyan l/bw
boncuklu 1. morîdar, bimorî, bimorîk 2. morîkirî
1. morîdar, bimorî, bimorîk 2. morîkirî rd
bonfile bonfile m
bonfîle m
bonfilelik ê bonfileyö (goştê ku bi kêrî bonfîleyê tê) nd
ê bonfîleyê (goştê ku bi kêrî bonfîleyê tê) nd
bonjur 1. rojbaş, beyanî baş, sibeya (we) bi xêr nd 2. bonjûr (cil û bergê meran ku ji saqoyê reş û dirêj û ji şalê xetxetî tê pê)
1. rojbaş, beyanî baş, sibeya (we) bi xêr nd 2. bonjûr (cil û bergê mêran ku ji saqoyê reş û dirêj û ji şalê xetxetî tê pê) m
bonkör 1. dilpak, dilpaqij 2. camêr, destvekirî
1. dilpak, dilpaqij 2. camêr, destvekirî rd
bonkörlük 1. dilpakî, dilpaqijî 2, camêrî, destvekirîbûn
1. dilpakî, dilpaqijî 2. camêrî, destvekirîbûn m
bonmarşe bonmarşe (mixazeya mezin a ku tê de tiştên mîna hemû çeşîdên kine wergirtinê, eşyayên xemlê û lêystok hene)
bonmarşe (mixazeya mezin a ku tê de tiştên mîna hemû çeşîdên kinc wergirtinê, eşyayên xemlê û lêystok hene) m
bono bono
bono kırdırmak bono dan şikandin
bonservis bonservis
bonservîs m
bor (1) beyar, bor (erda beyar) (II) bor, elementeke basîd ku hejmara wê ya atomê 5, giraniya wê ya atomî 10,8, siftiya wê 2,45 û kurtebêja wê B ye Idm/m
bor (i) beyar, bor (erda beyar) rd
bor (ii) bor, elementeke basîd ku hejmara wê ya atomê 5, giraniya wê ya atomî 10,8, siftiya wê 2,45 û kurtebêja wê B ye kîm/m
bora bager.
bager, badev
bager, badev m
borak bnr bor
bnr bor (I)
boraks pûrank, bûre, boraks kim/m
pûrank, bûre, boraks kîm/m
boralı bibager, biba û bager
bibager, biba û bager rd
boran birqetav, boran
birqetav, boran m
borani boranîk m
boranîk m
borasit borasît mîn/m
borasît mîn/m
borat pûrank, borat
pûrank, borat kîm/m
borazan borîjen.
1. nefir, borî (amûreke füyî) 2. borîjen, borîzan (lêderê vê amûrê)
1. nefîr, borî (amûreke fûyî) m 2. borîjen, borîzan (lêderê vê amûrê) nd/nt
borazancı borîjen
borîjen nd/nt
borazancıbaşı serê borîjenan nd
serê borîjenan nd
borazancılık borîjenî
borîjenî m
borç deyn, qerd.
(I) 1. deyn, qerz, warn, pevk, bore, bedih 2. deyn, qerz (ji bo wecîbe) (mec) *bu bir vatan borcudur ev deynekî welat e (II) cureyek şorbeya zerzewat a rûs, ku ji silq, kelem û goşt tê çêkirin
borç (ii) cureyek şorbeya zerzewat a rûs, ku ji silq, kelem û goşt tê çêkirin
borç almak deyn standin.
deyn jê stendin, qerz jê girtin
borç altına girmek ketin bin deyn, ketin bin qerzan
Ketin bin deyn. Ketin bin qerzan.
borç benim, kasavet senin mi? Deyn, deynê min e, tu ketiyî tatêlan.
borç bilmek (saymak) Ji xwe re deyn zanibûn.
borç bilmek (veya borç saymak) ji xwe re deyn zanibûn
borç bini aşmak deynê (yekî) ji hezarî zêdetir bûn, deynê (yekî) ji heza­rî bihurîn
Deynê (yekî) hatin qirikê. Deyn avêtin ser seran. Deynê (yekî) ji hezarî zêdetir bûn.
borç etmek (veya borç yapmak) deyn kirin, qerz kirin
borç etmek (yapmak) Deyn kirin. Qerz kirin.
borç gırtlağına çıkmak bnr borca batmak
Deyn heya qirikê bûn. Deyn di ser serê (yekî) re qelaptin.
borç harç deyn dû, deyn û dû
Deyn dû. Bi deyn û dû.
borç ödemekle, yol yürü­mekle tükenir deyn bi danê, rê bi çûnê diqede
borç vermek deyn dan.
borç vermekle, yol yürü­mekle tükenir deyn bi danê, rê bi çûnê diqede
borç yemek bi deynan debara xwe ki­rin
Bi deyn û dû debara xwe kirin.
borç yiğidin kamçısıdır deyn qamçiyê mêran e
borç yiyen kesesinden yer ê ku dey­nan dixwe ji kîsî xwe dixwe
borca almak bi deyn stendin, bi qerz girtin
borca batmak deynê (yekî) hatin qirikê, deynê (yekî) di ser serê (yekî) de qelaptin
Heta qirikê di nav deyn de bûn. Deynê (yekî) hatin heya qirikê. Deynê (yekî) di ser serê (wî) re qelaptin.
borca girmek xwe kirin binê deyn
Xwe kirin bin deyn.
borçlandırılmak hatin deyndarkirin, hatin qerzdarkirin, hatin wamdarkirin l/tb
hatin deyndarkirin, hatin qerzdarkirin, hatin wamdarkirin l/tb
borçlandırmak deyndarkirin, qerzdarkirin, wamdarkirin
deyndar kirin, qerzdar ki­rin, wamdar kirin
deyndar kirin, qerzdar kirin, wamdar kirin l/gh
deyndarkirin, qerzdarkirin, wamdarkirin m
borçlanılmak ketin bin deynan, ketin bin qerzan, ketin bin waman
ketin bin deynan, ketin bin qerzan, ketin bin waman l/bw
borçlanmak qerd.
deyndarbûn, qerzdarbûn, wamdarbûn m
1. deyndar bûn, qerzdar bûn, wamdar bûn 2. deyndar bûn, qerzdar bûn, wamdar bûn (ji aliyê manewî ve ketin bin bar) (mec)
deyndarbûn, qerzdarbûn, wamdarbûn m
1. deyndar bûn, qerzdar bûn, wamdar bûn 2. deyndar bûn, qerzdar bûn, wamdar bûn (ji aliyê manewî ve ketin bin bar) (mec) l/ngh
borçlu deyndar.
1. deyndar, qerzdar, wamdar, wamstendî, borcdar 2. deyndar, qerzdar (ji aliyê manewî ve kesê di bin bar de ye) (mec) 3. deyndar (kesê ku bi alîkariya yekî tiştek bi dest xistiye) *okumayı Mehmet'e borç­lu xwendina xwe ji Mehmet re deyndar e
borçlu çıkmak deyndar (an jî qerzdar) der­ketin, jê re deyndar derketin
borçlu olmak deyndar bûn, qerzdar bûn, lê bûn *o ba­na para borçludur pereyê min lê ye
borçlu öl­mez, benzi sararır mirovê deyndar perşikandî ye, kesê deyndar melûl e
borçluluk deyndarî, qerzdarî, wamdarî
deyndarî, qerzdarî, wamdarî m
borçsuz 1. bêdeyn, bêqerz, bêwam 2. nedeyndar, neqerzdar, newamdar
borçsuz harç­sız bêdeyn û dû *bu evi borçsuz harçsız yaptım min ev xanî bêdeyn û dû lêkir
borçsuzluk 1. bêdeynî, bêqerzî, bêwamî 2. nedeyndarîtî, neqerzdarîtî, newamdaritî
1. bêdeynî, bêqerzî, bêwamî 2. nedeyndarîtî, neqerzdarîtî, newamdarîtî m
borçtan kurtulmak ji deynan xelas bûn
borcuna sadık heqxweş, heqperwer
Heqxweş. Ji deynê xwe re xweş bûn.
borcuna sadık olmama heqnexweşî
borcuna sadık olmayan heqnexweş
borcunu bilmek ji deynê xwe re xweş bûn, deynxweş bûn, heqxweş bûn (kesê ku di qewlê xwe de deynê xwe dide)
Ji deynê xwe re xweş bûn.
borcunu kapatmak deynê xwe fit kirin, deynê xwe qedandin
Deynê xwe fît kirin. Deynê xwe kuştin.
bordo 1. bordo (rengê sorê bi mor ve) 2. bordo (tiştê ji vî rengî)
1. bordo (rengê sorê bi mor ve) 2. bordo (tiştê ji vî rengî) rd
bordro bordro m
bordro m
bordür 1. kevirên li kêleka peyarêyê 2. xemla keviyên kincan
1. kevirên li kêleka peyarêyê 2. xemla keviyên kincan
borik borîk kîm/rd
borik asit asîda borîk
borikli biborîk
biborîk rd
bornoz 1. bornoz 2. bornoz (li bakûrê Afrîkayê kincê bi kumik, fireh, milqol ê ku Berberi li xwe dikin)
1. bornoz 2. bornoz (li bakûrê Afrîkayê kincê bi kumik, fireh, milqol ê ku Berberî li xwe dikin) n
borş bnr borç
bnr borç (II)
borsa borse
borsa oyunu leyza borseyê
borsacı borsevan nd/rd
borsevan nd/rd
boru lûle.
1. borî, lüle *su borusu boriya avê *soba borusu lûleya sobayê 2. nefir, borî (amûra fûyî) mzk/m
boru ağı şebekeya boriyan
boru çalmak li nefîrê xistin, borîjenî ki­rin, borî jendin
boru çiçeği gulborî (botanîk)
gulborî bot/m
boru çiçeğigille r famîleya gulborî bot/nd
boru çiçeğigiller famîleya gulborî bot/nd
boru kabağı çeşîdek kundirê stûreq ku wekî acûran dirêj dibe û bêniqir e bot
çeşîdek kundirê stûreq ku wekî acûran dirêj dibe û bêniqir e bot
boru mengenesi mengeneya boriyan
boru yolu xeta lûleyan, xeta boriyê nd
xeta lûleyan, xeta boriyê nd
borucu 1. borîker 2. borîfiroş
1. borîker 2. borîfiroş nd/nt
borumsu boriyokî
boriyokî rd
borusu ötmek gotina (yekî) pere dike, gotina (yekî) derbas bûn, goti­na (yekî) bihurîn
Gotina (yekî) pere kirin. Gotina (yekî) derbas bûn.
borusunu çalmak avêtin pişta (yekî)
borusunu çalmak (birinin) Ji bo ku xwe li (yekî) xweş bike, mîna ku alîgirê fikr û ramana wî be, tevgerîn. Avêtin pişta (yekî).
bos bnr boy bos
bnr boy bos
boş 1.vala, fal. boş. 2.betal
1. vala, tal, xalî *ev boş, içinde kimse yok xanî vala ye, kes tê de tune 2. betal, eware (kesê bêkar) *on gün boş gezdim ez deh rojan betal gerim 3. tewş, bêkêr (mec) *boş bir düşünce ramaneke tewş 4. vala (ji bo kesê nezan) 5. vala (ji bo kar û vatiniya ku erkedarê wê nîn in) *boş kadro olsaydı seni işe alırdım eger kadroyeke vala hebûya min dê tu bikira kar 6. vala, betal (kesê ku karekî wî yê ku bike nîn e) *bu gün boşum, gelebilirsin ez îro betal im, tu dikarî bêyî 7. beredayî, tewş (mec) *ne yapsak yine boştur em çi bikin jî dîsa tewş e 8. xêrevebûyî, tewş (mec) *boş gözlerle etrafa biraz baktı bi çavên xêrevebûyî hinek li dorhêlê fedkirî
boş atıp dolu tutmak Lêlê kirin lolo hatin.
boş atıp dolu tutmak (vurmak) lêlê kirin, lolo hatin (ji bo tiştê ku jê hêvî nedihate kirin, pêk were)
boş başak dik durur kevirê giran lîtir diavêje (ji bo kesên ne­zan ku xwe li zanebûnê datînin)
boş bırakmak I) Betal hiştin. II) Vala hiştin. Tal hiştin.
boş bırakmamak 1) (yek) birçî nehiştin (ji bo pê re alîkirina pere, xurik û tiştên wisa) 2) betal ne­hiştin, bêkar nehiştin (ji bo nehiştina ku yek vala bisekine, bêkar bimîne)
I) (Yek) birçî nehiştin. II) Betal nehiştin. Bêkar nehiştin.
boş bırak­mak vala hiştin, tal hiştin
boş boğaz bnr boşboğaz
boş böğür bnr böğür
boş bulunmak I) Bêhay bûn. Haya (yekî) jê nebûn. II) Ji devê xwe şihitandin. III) Bi dengekî re ji nişka ve veciniqîn.
boş bulun­mak 1) bêhay mabûn, haya (yekî) jê nemabûn 2) ji devê xwe şihitln
boş çıkmak bêfeyde bûn, tewş bûn, beredayî bûn *birkaç gündür arıyorum, birkaç yerlere başvurdum, boş çıktı ev serê çend rojan e digerim, min serî li çend cihan jî da, lê tewş bû (an jî beredayî bû)
boş çıkmamak (ew) bi tiştekî guman bûn, loma derketin
boş durmak betal sekinîn, betal wetal sekinîn, betal man
Betal sekinîn. Betal man.
boş durmamak I) Betal nesekinîn. Betal neman. II) Dest ji ber xwe hilanîn. Dest birin xwe.
boş durma­mak 1) betal nesekinîn, betal neman 2) dest ji ber xwe hilanîn, dest birin xwe
boş düşmek hatin berdan (ji bo jinan ku li go­rî hukmê şerî'etê bê berdan)
Hatin berdan. (ji bo jinan)
boş gezenin boş kalfası bêjinga mîrate, betal wetal, eware
Li pelikê guhê dîwaran ketin. Hesinê sor kutan. Kêçan dixesîne. Tolikê dixwe tol dibe, ser baniyan (xaniyan) hol dibe. Beqan dixesîne. Bêjinga mîrate. Xwê diçîne. Betal wetal. Eware.
boş gezmek (veya boşta gezmek) betal wetal gerîn
boş gezmekten bedeva çalışmak yeğdir xebata binanoziko ji betaliyê çêtir e
boş göz­lerle bakmak bi çavê vala nihêrtin
boş inanç baweriya tewş, baweriya bêbinî
Baweriya tewş. Baweriya bêbinî.
boş kafalı totikvala
Totikvala. Bêhiş.
boş kalmak 1) vala man *ev boş kaldı xanî vala ma 2) betal man *her sene kışın üç ay boş kalıyorum her sal, zivistanê ez sê mehan betal dimînim
Vala man. Betal man.
boş kile dipsiz ambar bnr dipsiz kile boş am­bar
boş konuşmak arvanê xwe li aş kirin
Arvanê xwe li êş (aş) kirin. Bi bêjingê av anîn. Gotinên bi hewa cûtin. Xeberdana bêlitir. Gotinên pûç kirin. Bi devê vala xeber dan. Badilhewa xeber dan.
boş koymak bêpar hiştin, mehrûm kirin
boş lâf kelmeman
boş laf Kelmeman. Gotinên pûç. Gotina beredayî.
boş lâf etmek gotinên (mijûliyên) beredayî kirin, gotinên eletewş kirin, kelmeman kirin
boş laf etmek Qurqurîk xwendin. Arvanê xwe li êş (aş) kirin. (Yek) diçîne şorbe. Gotinên pûç kirin. Gotina hîzok kirin. Gotinên beredayî (tewş) kirin.
boş ol Min tu berda. (ji bo telaqberdanê)
boş ol (veya boş olsun) min tu berda (an jî min ew berda)
boş oturmak be­tal wetal rûniştin
Betal wetal rûniştin. Hesinê sor kutan. Kêç xesandin.
boş söz Gotina tewş. Gotina beredayî.
boş söz gotina tewş, gotina beredayî
boş torba ile at tutulmaz xwarina (yekî) tê de tune be kes ber bi (yekî) de nayê
boş vericilik serguhêrî.
boş vermek jê bûn, dev jê berdan, guh medan (tiştekî an jî yekî) (argo) *boş ver, sen işine bak jê be, tu li karê xwe binêre
Benîştê xwe lê nedanîn. Guh nedan. Dev jê berdan. Jê bûn.
boş yere bnr boşuna
Berhewa. Cihê tî û tune. Badilhewa.
boş yerine vurmak di kêlek de danîn (yekî)
Li kêleka (yekî) danîn. Li tenişta (yekî) xistin.
boş zaman wexta va­la
boşa almak tirizandin.
1) li aziyê hiştin 2) xistin boşê (ji bo amyarên bimotor)
I) Li aziyê hiştin. II) Ji fitêzê xelas kirin. (ji bo erebeyê)
boşa çıkarmak Bi avê de birin. Pûç kirin.
boşa çıkmak bereday bûn *onca didinme boşa çıktı, içe­ri girdiler ew qas keft û Lena min bereday bû, ketin hundir
I) Beredayî bûn. Bêfeyde bûn. Tewş bûn. II) Bi avê de çûn. Di avê re çûn. Li haşê çûn. Bi ser avê ketin.
boşa gitmek beredayî çûn, berhewa bûn *bunca emeğim hep boşa gitti ew qas keda min tevde beredayî çû
I) Bi avê de çûn. Li haşê çûn. Di avê re çûn. II) Beredayî çûn. Beravêtî çûn. Berhewa bûn. Badilhewa çûn.
boşa koysam dolmaz, doluya koysam almaz Ron dikim Elo naxwe, tîr dikim Welo naxwe. Serê darê (ço) bigû ye, binê darê bigû ye. Ketin nava Xelîl û Celîl. Ev pir e wê ji ber bimîne, ev jî hindik e ez têr naxwim.
boşa koysan dolmaz, doluya koysan al­maz ev pir e, dê ji ber bimîne, ev jî hindik e ez têr naxwim, ketin nava Xelîl û Celhil
boşa kürek çekmek av kolan
Li esmên nîsk ajotin. Palê pûş kirin serê xwe kirin cihurekî vala. Av kolan. Dara nokê av dan. Pûş kutan.
boşalım deşarj m
deşarj m
boşalma 1. valabûn, talbûn 2. xwerihetkirin, xwevalakirin (ji bo kesê ku derdên xwe ji yekî re dibêjin û dilê wî rihet dibe) 3. va­labûn flz/m
1. valabûn, talbûn 2. xwerihetkirin, xwevalakirin (ji bo kesê ku derdên xwe ji yekî re dibêjin û dilê wî rihet dibe) 3. valabûn fiz/m
boşalmak vala bûn, tal bûn.
1. vala bûn, tal bûn, xalî bûn *sa­lon boşaldı lîwan vala bû 2. rijîn, nizilîn, tê re çûn (ji bo tiştê ku ji cihê xwe derkeve, birije derva) 3. sist bûn *ip iyice boşaldı bend têr sist bû 4. xwe vala kirin, xwe rihet kirin, xwe deşarj kirin 5. filitîn (ji bo ajelên ku xwe ji qetikê xwe difilitînin) (mec)
1. vala bûn, tal bûn, xalî bûn * salon boşaldı lîwan vala bû l/ngh 2. rijîn l/ngh, nizilîn l/ngh, tê re çûn l/bw (ji bo tiştê ku ji cihê xwe derkeve, birije derva) 3. sist bûn * ip iyice boşaldı bend têr sist bû l/ngh 4. xwe vala kirin, xwe rihet kirin, xwe deşarj kirin l/bw 5. filitîn (ji bo ajelên ku xwe ji qetikê xwe difilitînin) (mec) l/ngh
boşaltılmak hatin valakirin, hatin talkirin l/tb
hatin valakirin, hatin talkirin l/tb
boşaltım aygıtı organê derkirinê
boşaltım, boşaltı 1. valakirin, talkirin 2. derkirin, îfrax biy/m
boşaltma valakirin, talkirin
boşaltma havzası hewzeya valakirinê erd
boşaltmak vala kirin.
1. vala kirin, tal kirin, verêtin *dükkanı boşaltılar dukan vala kirin 2. lê kirin, pê de kirin *bir kova suyu başına boşaltacağım ez dê satilek av bi serê wî de bikim 3. vala kirin, tê de vala kirin *bir şarjörü boşaltı şaıjorek tê de vala kir 4. xwe vala kirin, xwe rihet ki­rin *derdimi ona söyleyerek kendimi bo­şalttım min derdên xwe jê re gilî kir û min xwe vala kir (mec) l/bw 5. vereşîn 6. sist kirin *atın yularını boşaltı, at daha rahat koşmaya başladı hefsarê hesp sist kir, hesp hîn rihet beziya boşama berdan, telaqavêtin
1. vala kirin, tal kirin, verêtin * dükkanı boşaltılar dukan vala kirin l/gh 2. lê kirin l/gh, pê de kirin l/bw * bir kova suyu başına boşaltacağım ez dê satilek av bi serê wî de bikim 3. vala kirin, tê de vala kirin * bir şarjörü boşaltı şarjorek tê de vala kir l/gh 4. xwe vala kirin, xwe rihet kirin * derdimi ona söyliyerek kendimi boşalttım min derdên xwe jê re gilî kir û min xwe vala kir (mec) l/bw 5. vereşîn l/gh 6. sist kirin * atın yularını boşaltı, at daha rahat koşmaya başladı hefsarê hesp sist kir, hesp hîn rihet beziya l/gh
boşama berdan, telaqavêtin m
boşamak berdan.
1. berdan (li gori qanûnan qedandina têkiliya mêr û jintiyê) 2. telaqê (yekî) avêtin (li gorî hukmê şerî'etê)
1. berdan (li gorî qanûnan qedandina têkiliya mêr û jintiyê) l/gh 2. telaqê (yekî) avêtin (li gorî hukmê şerî’etê) l/bw
boşanda semerini ye I) Tu têr nexwî! II) Aşê hewarê. Aşê nokan. Hûrfilitî. Xure. (Ji bo kesê ku pir xwarinê dixwin tê gotin.)
boşandırmak ji hev berdan
ji hev berdan l/bw
boşanma 1. hevberdan 2. filîtin 2. valabûn, rihetbûn m
1. hevberdan 2. filîtin 2. valabûn, rihetbûn m
boşanmak hevûdu berdan.
1. hev berdan, dev ji hev berdan *karı koca mahkeme kara­rı ile boşandılar jin û mêr bi biryara dadgehê hev berdan 2. filitîn (ji bo ajelan ku ji qetikê xwe difilite) 3. hatin xwarê *göz yaşlarım birden boşandı ji nişka ve hêstirê çavê min hatin xwarê 4. filitîn (tiştekî ku di bin pestekê de hatibe vezelandin û ji nişkave bifilite) 5. vala bûn, rihet bûn (ji bo kesê ku derdên xwe gilî dike û rihet dibe) 6. pir gi­rîn
1. hev berdan l/gh, dev ji hev berdan l/bw * karı koca mahkeme kararı ile boşandılar jin û mêr bi biryara dadgehê hev berdan 2. filitîn (ji bo ajelan ku ji qetikê xwe difilite) l/ngh 3. hatin xwarê * göz yaşlarım birden boşandı ji nişka ve hêstirê çavê min hatin xwarê l/ngh 4. filitîn (tiştekî ku di bin pestekê de hatibe vezelandin û ji nişkave bifilite) l/ngh 5. vala bûn, rihet bûn (ji bo kesê ku derdên xwe gilî dike û rihet dibe) l/ngh 6. pir girîn l/ngh
boşatmak 1. dan valakirin, dan talkirin 2. dan berdan
1. dan valakirin, dan talkirin 2. dan berdan l/lb
boşboğaz lewçe.
1. devlok, tirdevk, xeberguhêz (kesê ku sir û razan venaşêre, tiştek di de­ve wî de nasekine) 2. devtijî, bêtehm, lewçe (kesê ku hema li her derê hewce bike neke biaxive)
1. devlok, tirdevk, xeberguhêz (kesê ku sir û razan venaşêre, tiştek di devê wî de nasekine) 2. devtijî, bêtehm, lewçe (kesê ku hema li her derê hewce bike neke biaxive) rd
boşboğazlık 1. devlokî, tirdevkî, xeberguhêzî 2. devtijîtî, lewçetî, bêtehmî
boşboğazlık et­mek devlokî kirin
boşlama 1. berdan 2. guhpênekirin, guhnedan, îhmal
1. berdan 2. guhpênekirin, guhnedan, îhmal m
boşlamak 1. berdan, gişt kirin 2. guh pê nekirin, guh nedan (tiştekî an jî yekî), îhmal kirin
1. berdan, gişt kirin l/gh 2. guh pê nekirin l/bw, guh nedan (tiştekî an jî yekî) l/bw, îhmal kirin l/gh
boşlanmak gişt bûn
gişt bûn l/ngh
boslu bnr boylu boslu
bnr boylu boslu
boşluk valahî.
1. valayî, qewar (devera çal û kort) 2. veqetîn, qetîn 3. betalî (maweya ku be­redayî diçe) 4. kêmasî, kêmayî, kêmanî (ji bo hesta kêmaniyê) 5. nebesî, qîmnekirî (mec) 6. valayî (fezaya ku tê de tiştek nîn e) fa/m
1. valayî, qewar (devera çal û kort) 2. veqetîn, qetîn 3. betalî (maweya ku beredayî diçe) 4. kêmasî, kêmayî, kêmanî (ji bo hesta kêmaniyê) 5. nebesî, qîmnekirî (mec) m 6. valayî (fezaya ku tê de tiştek nîn e) fiz/m
boşnak 1. Boşnaq, Boşneq 2. Boşnaqî (tiştê ku bi gelê Boşnaq ve têkildar e)
boşnak güzeli rinda Boşnaqî
boşnakça Boşnaqî, Boşnaqkî (zimanê Boşnaqan)m
Boşnaqî, Boşnaqkî (zimanê Boşnaqan) m
boşta gezmek betal wetal gerîn
Li pelika guhê dîwaran ketin. Betal wetal gerîn.
boşta kalmak vala mayîn, betal man
bostan bîstan, werz.
1. bexçe, bostan, werz (bexçeyê zebzeyan) 2. werz, parêz, bostan, bîstan (zeviya zebeş û petêxan) 3. bostan (navê pişkdar ê zebeş û petêxan
patlıcanı celebek balîcanê kêmdendik, gir û gilover
bostan evleği kerdî, latik.
bostan korkuluğu batirsok.
1) batirsok, reşe 2) kesê bêker û yê ku mi­rov paxê pê nake (mec)
Kesê nav dest û piyan. Gayê şehbaz. Gayê xemo. (kesê bêkêr û yê ku mirov paxê pê nake)
bostan patlıcanı celebek balîcanê kêmden­dik, gir û gilover
bostancı kerax.
1. werzevan, parêzvan, bostanvan, cenan 2. di dema Osmanî de "er"ê ku ji parastina seray û bajêr erkedar bû dîr/n
1. werzevan, parêzvan, bostanvan, cenan nd/nt 2. di dema Osmanî de “er”ê ku ji parastina seray û bajêr erkedar bû dîr/n
bostancılık 1. werzevanî, parêzvanî, bostanvanî, cenanî
1. werzevanî, parêzvanî, bostanvanî, cenanî m
boşu boşuna bêhûde.
cihê beredayî, belesebeb
boşuboşuna cihê beredayî, belesebeb
cihê beredayî, belesebeb rd
boşuna badî hewa, berhewa.
cihê beredayî
beredayî, tewş, beyxûde, cihê bere­dayî, belesebeb d
beredayî, tewş, beyxûde, cihê beredayî, belesebeb d
boşuna telaş dikine traş Berhewa lê xebitîn. Qûnqelaştina me çû ji kîsê me. Di serê keçel de sîr çandin. (Ji bo tevgerên tund û bêencam tê gotin.)
bot (I) 1. bot (keştiya biçûk) 2. bot (qeyikeke ku ji dar, kaûçuk an jî ji plastîk hatiye çêkirin)m (II) bot (pêlava saqdirêj) *çok güzel bir bot satın almıştı boteke pir xweşik kirîbû m
bot (i) 1. bot (keştiya biçûk) 2. bot (qeyikeke ku ji dar, kaûçuk an jî ji plastîk hatiye çêkirin) m
bot (ii) bot (pêlava saqdirêj) * çok güzel bir bot satın almıştı boteke pir xweşik kirîbû m
botanik reheknasî.
riweknasî, botanîk/nd
riweknasî, botanîk rd/nd
botanikçi riweknas, zanyarê botanîkê
riweknas, zanyarê botanîkê nd/nt
boy 1.bejn, qam. 2.eşîr, ezbet, êl.
(I) 1. bejn m, bal m, tal n, tel n, qam m, qamet *boyu uzun, genç ve güzel bir kadındı jineke bi bejn û bal, ciwan û spehî bû 2. dirêjayî (ji bo dirêjahiyê) *kita­bın boyu yirmi santim dirêjayiya pirtûkê bîst santîm en 3. tel n, dirêjayî *yıla­nın boyu telê mar 4. kersax, qerax *yol boyu insanlar dizilmiş li qeraxê rê mirov bi rêz bûbûn 5. ber (ji bo qumaş pîvan) *bu elbiseye iki boy yeter ji bo vî kincî du ber hebe bes e (II) bavik, babistîn, tîre, ezbet, binemal, qebîle m
boy (ii) bavik, babistîn, tîre, ezbet, binemal, qebîle m
boy (veya boyuna, boyunca) be­raber bi qandî telê xwe *boyu beraber çocuğu var bi qandî telê wî lawê wî heye
boy almak (atmak, sürmek) Li xwe xistin. Tel avêtin. Bejna (yekî) dirêj bûn.
boy almak (veya boy sür­mek) li xwe xistin, tel avêtin, bal avêtin
boy aptesti desmimêja xuslê
boy atmak bejn girtin.
1) tel avêtin 2) reh berdan (erdê), rabûn, li xwe xistin (ji bo dar û beran)
boy aynası eyneya mezin
boy bos 1) bejn û bal, qed û qamed *boy bosu bir yana, hele o gözlerin yok mu, o gözlerin, bejn û bala te li aliyekî, lê ew çavên te hene, ew çav ... 2) nirx, qedr *bos yerinde bejnxweş, bejna (ye­kî) lihevhatî ye, bejn û bala (yekî) li cih e, bejn û bala (yekî) bi keys e
Bejn û bal. Qed û qamed.
boy gerek mîna hev bin
boy göstermek 1) xuya bûn, xwe nîşan dan *gelip biraz boy gösterip gitti hat xwe piçek da nîşan dan û çû 2) xeml û forsa xwe nîşanî (yekî) kirin
I) Xuya bûn. Xwe nîşan dan. II) Xeml û forsa xwe nîşanî (yekî) kirin.
boy hedefi olmak Ketin koda kemançê. Ketin devê tifingê. Di devê topê de bûn. Hemû çav çûn ser (yekî). Bûn qeşmerê qûçikan. Bûn sergoyê qilçê her kesî. Ji aliyê her kesî ve hatin rexnekirin.
boy ölçüşmek bi (yekî) re serî kişandin, pê re serî kişandin, lingê xwe li lingê (yekî) xistin, xwe bi (yekî) re daxistin *kardeşim adam zengin, sen onunla boy ölçüşebilecek misin? birako mêrik zengîn e, tu kari pê re seriyan bikişînin?
boy ölçüşmek (birisiyle) Lingê xwe li lingê (yekî) xistin. Bi (yekî) re kap avêtin. Bi (yekî) re serî kişandin. Xwe bi (yekî) re daxistin. Pê re serî kişandin.
boy oranı rêjeya bejnê. rêjeya bilindahiyê (yükseklik oranı)
boy otu ronyas.
boy pos bejnûbal.
boy vermek 1) di ser serî de qelaptin, di ser serî de avêtin (ji bo kûrbûna avê) 2) qam kirin (ji bo bi tehlê xwe pîvana kûrayiya avê) 3) li xwe xistin, tel avêtin, rabûn (ji bo mezinbûna tiştekî) *fideler epey boy atmışlar şitil êpê li xwe xistine (an jî tel avêtine)
I) Di serî de qelaptin. Di ser serî de avêtin. (ji bo kûrbûna avê) II) Qam kirin. (ji bo pîvana kûrahiya avê) III) Tel avêtin. Bejna (wî) dirêj bûn. (ji bo mezinbûna (tiştekî))
boy vermemek qam hebûn (ji bo nekûrbûna avê, di ser serî de neqelaptina avê, ava tenik)
boya boyax, gonî.
1. boyax, sebax, gonî, bayox 2. reng n, gon 3. hibr, murekeb 4. xuyanga xapînok (mec)
boya çekmek rabûn, tel avêtin
Bejna (yekî) dirêj bûn. Tel avêtin.
boya kökü boyaxa ku ji rehikan tê peydekirin
boyaxa ku ji rehikan tê peydekirin
boya kullanmak xwe boyax kirin, xwe makyaj kirin
boya tutmak boyax girtin
boya vurmak (veya boya çekmek, boya sürmek) boyax lê xistin, boyax tê dan, boyax kirin, gonî kirin
boyacı boyaxvan, gonîker.
1. gonîfiroş, boyaxfiroş, sebaxfiroş (kesê ku boyaxê difiroşe) 2. boyaxker, sebaxker, gonîker (kesê ku ji xwe re karê boyaxkirinê kiriye pîşe)
boyacı küpü değil ki hemen daldırıp çıkarsın Ne kûpê dimsê ye ku tê dakim û bidim. Tu dibêjî qey tasek av dixwaze. (ji bo karekî ku kirina wî ne hêsan e)
boyacı küpüne girmiş gibi tu dibêjî qey kîloyek derman (boyax) di xwe daye (ji bo jinên ku pir derman û boyax di xwe didin)
Bûye wekî şorbeya nexweşan. Tu dibê qey kîloyek derman (boyax) di xwe daye. (ji bo jinên ku pir zêde makyajê dikin)
boyacı sandığı sindoqa boyaxê
boyacılık 1. boyaxkerî (karê boyaxçêkirinê) 2. boyaxfiroşî, gonîfiroşî, sebaxfiroşî 3. boyaxkerî, gonîkerî, sebaxfiroşî
1. boyaxkerî (karê boyaxçêkirinê) 2. boyaxfiroşî, gonîfiroşî, sebaxfiroşî 3. boyaxkerî, gonîkerî, sebaxfiroşî m
boyahane boyaxane, gonîxane.
boyaxane, sebaxane
boyaxane, sebaxane m
boyalamak boyax kirin, gonî kirin, sebixandin (hema wisa bi awayekî serobero bo­yax kirin)
boyax kirin, gonî kirin, sebixandin (hema wisa bi awayekî serobero boyax kirin) l/gh
boyalı biboyax, bigonî.
1. biboyax, boyaxdar, boyaxkirî, sebaxkirî, gonîkirî 2. rengîn, rengkiri *sarı boyalı kırmızı pencereli ev xaniyê rengîn û penceresor 3. boyaxkirî, biboyax, dermankiri (ji bo jina ku xwe makyaj kiriye)
boyalı basın çapemeniya ku ji nûçe û nivîsaran bêhtir cih dide wêneyên rengîn û bi kûpon mûponan diyariyan li xwendevanên xwe belav dike
boyama 1. boyaxkirin, sebixandin, gonîkirin, gonandin 2. destmal an jî laçika rengîn 3. boyaxkirî, sebixandî
1. boyaxkirin, sebixandin, gonîkirin, gonandin m 2. destmal an jî laçika rengîn 3. boyaxkirî, sebixandî rd
boyamak boyax kirin, gonî kirin.
1. boyax kirin, gonî kirin, gonan­din, sebixandin 2. jê re dan xeberan, jê re dan gotinan (mec)
1. boyax kirin, gonî kirin, gonandin, sebixandin l/gh 2. jê re dan xeberan, jê re dan gotinan (mec) l/bw
boyanmak gonîn.
1. hatin boyaxkirin, hatin gonîkirin, hatin sebixandin, hatin gonandin l/tb 2. xwe boyax kirin, xwe derman kirin, xwe makyaj kirin 3. boyax tê hatin dan, reng tê hatin dan l/tb
1. hatin boyaxkirin, hatin gonîkirin, hatin sebixandin, hatin gonandin l/tb 2. xwe boyax kirin, xwe derman kirin, xwe makyaj kirin l/bw 3. boyax tê hatin dan, reng tê hatin dan l/tb
boyası atmak boyaxa (wê) çilmisîn, boyaxa (wê) reng dan
boyasız 1. bêboyax, begonî, boyaxnekiri 2. bêreng, bêgonî 3. bêboyax, bêderman (ji­na ku derman di rûyê xwe nedaye)
1. bêboyax, bêgonî, boyaxnekirî 2. bêreng, bêgonî 3. bêboyax, bêderman (jina ku derman di rûyê xwe nedaye) rd
boyatılmak hatin boyaxkirin, hatin gonîkirin, hatin sebixandin, hatin gonandin l/tb
hatin boyaxkirin, hatin gonîkirin, hatin sebixandin, hatin gonandin l/tb
boyatmak dan boyaxkirin, dan gonîkirin, dan sebixandin, dan gonandin
dan boyaxkirin, dan gonîkirin, dan sebixandin, dan gonandin l/lb
boydan boya ji vî serî heta wî serî, seranser
Ji vî serî heta (wî) serî.
boydaş 1. hemtel, hcmbcjn (kesê ku tel û qama wan wekî hev e) 2. hemsal
1. hemtel, hembejn (kesê ku tel û qama wan wekî hev e) 2. hemsal rd
boydaşlık 1. hemtelî, hembejnî 2. hemsalî
1. hemtelî, hembejnî 2. hemsalî m
boykot boykot.
1. boykot (biryargirtina nekirina ka­rekî, lebatekî) 2. boykot (têkilîbirina bi civatek an jî bi welatekî re)
boykot etmek boy­kot kirin
Boykot kirin.
boykotçu boykotker
boykotker nd/nt
boylam qincok.
hêlîlar, tûl, hevêrkên hevraz ast/m
boylamak 1. ketin cihekî, tê ketin cihekî (ji bo bi bêyî dilê xwe çûna cihekî) *o da hapsi boyladı ew jî kete hebsê 2. binav bûn, noq bûn, noqî (...) bûn *kayık deni­zin dibini boyladı qeyik noqî binê deryayê bû 3. ketin *ayağı kaydı, yeri boyladı piyê wê şemitî kete erdê 4. bilind bûn, derketin *doktor hastanın ateşinin kır­kı boyladığını söyledi bijîşk got ku agirê canê nexweş derketiye çil pileyî
1. ketin cihekî, tê ketin cihekî (ji bo bi bêyî dilê xwe çûna cihekî) * o da hapsi boyladı ew jî kete hebsê 2. binav bûn, noq bûn, noqî (...) bûn * kayık denizin dibini boyladı qeyik noqî binê deryayê bû 3. ketin * ayağı kaydı, yeri boyladı piyê wê şemitî kete erdê 4. bilind bûn, derketin * doktor hastanın ateşinin kırkı boyladığını söyledi bijîşk got ku agirê canê nexweş derketiye çil pileyî l/ngh
boylanma telavêtin, rabûn, lixwexistin
telavêtin, rabûn, lixwexistin m
boylanmak bejn girtin, drêjbûn.
tel avêtin, rabûn, li xwe xistin l/jm (ji bo ji aliyê tel ve bilind bûn)
tel avêtin l/gh, rabûn l/ngh, li xwe xistin l/bw (ji bo ji aliyê tel ve bilind bûn)
boylu bibejn, bejndirêj.
1. bibejn, bejndar, bitel, teldirêj, bejndirêj (kesê ku bi tel e) 2. bibejn û bal, bi­tel (kesê ku telê wî/wê ji yê dî cuda ye)
boylu boyunca bi dirêjahiya xwe
Bi dirêjahiya xwe.
boylu poslu bibejn û bal
Bibejn û bal.
boyluca (yekî) teldirêjî h
(yekî) teldirêjî h
boynu altında kal­sın tu bikevî stûyê te di bin te de bimîne
boynu armut sapına dönmek wekî leglegê stû zirav kirin, stû lê bûn wekî leglegê (ji bo lewaz û qelsbûna pir)
Bûn wekî hijik. Bûn wekî çêlikê hechecikê. Bûn wekî textik. Bûn wekî darik. Tu dibê qey mar pê mijiyaye. Bûn wekî ta û derzî. Stû lê bûn wekî leglegê.
boynu bükük stûxar.
stûxwar, gerdenxwar, stûxûz (ji bo kesên reben, bêkes û belengaz)
Stûxwar. Gerdenxwar. Stûxûz. (ji bo kesên reben û belengaz)
boynu büküklük stûxwarî, gerdanxwarî
boynu devrilesi stû bişkê
boynu eğri stû jê re xwar e, ziman jê re kin e
boynu kıldan ince Stû jê re xwar e. Stûyê (yekî) û kêra (yekî). Ziman jê re kin e.
boynu kıldan ince olmak stûyê (yekî) û kêra (yekî) *verilecek ce­zaya karşı boynum kıldan incedir hûn çi cezayê bidin ez pê razî me, ev e stûyê min û kêra we
boynu kırılası (veya boynu deverilesi)! stû bişkê!, stû bifire!, stûfiriyo!...
boynuna di stûyê ... de be *günahı söyleyenlerin boynuna guneh di stûyê gotinbêjan de be
boynuna almak lê bûn, girtin ser xwe *bu borcu ben boynuma alıyorum ez vî deynî digirim ser xwe, ev deyn li min e
Girtin ser xwe.
boynuna geçirmek kirin ê xwe, lê asê bûn
Kirin ê xwe. Lê asê bûn.
boynuna sarılmak Destên xwe avêtin stûyê (yekî).
boynuna sa­rılmak dest di stû re birin, destên xwe avêtin stûyhe (yekî)
boynunda kalmak di stûyê (yekî) de man
Di stûyê (yekî) de man.
boynunu bükmek 1) stûyê xwe xwar kirin, devê xwe li berê xwar kirin 2) stû jê re xwar kirin 3) xwar bûn, ketin (ji bo riwekan ku diçilmisin û diqermiçin)
I) Stûyê xwe jê re xwar kirin. Devê xwe li berê xwar kirin. II) Stû jê re xwar kirin. III) Xwar bûn. Ketin (ji bo riwekên ku diçilmisin û diqermiçin)
boynunu kırmak serê xwe kirin ber xwe û çûn, stûyê xwe xwar kirin û çûn, lê xistin û çûn *boynunu kırıp burdan git­ti lê xist û ji vir çû
Serê xwe kirin ber xwe û çûn. Stûyê xwe xwar kirin û çûn.
boynunu uzatmak stû jê re xwar kirin, pê razî bûn (ji ceza an jî tiştê ku tê xwestin)
Stû jê re xwar kirin. Pê razî bûn.
boynunu vurmak stû jê kirin
Ser jê kirin. Stû jê kirin.
boynunun borcu olmak bûn cil û ketin stûyê (yekî), cila şil bûn û ketin stûyê (yekî)
Bûn cil ketin mil. Bûn wekî toqa şeytên ketiye, stûyê (yekî). (Yekî) cila şil bûn, ketin stûyê (yekî).
boynuz qoç, qloç, şax, stireh.
1. qiloç, qoç, qilonç, stro, stûre, şax, strih | 2. qiloçîn (yê ji stro çêbûye)
boynuz çekmek (hicamê) qiloç lê xistin, diri dan
(Hicamat) qiloç lê xistin. Dirî dan.
boynuz dikmek dost ji xwe re dîtin, dost ji xwe re çêkirin (jina ku jina mêrê xwe be û di binî de ji xwe re dostik çêkiribe)
Dost ji xwe re çêkirin. Dost ji xwe re dîtin. (ji bo jina ku di binî de mêrê xwe dike xewê)
boynuz eğmek jê re mil danîn (qebûlkirina hêza hemberi xwe)
Jê re mil danîn.
boynuz isterken kulaktan olmak bnr Dimyat'a pirince giderken evdeki bulgur­dan olmak
Çûn heyfa bavê qûna dê li ser kirin. Li heyfa bavê xwe geriya xwîna xwe jî li serê da. Hem ji kerê hem ji perê bûn.
boynuz kulağı geçmek qoç ji guh rawirtin, jê buhartin, ji (yekî) buhartin
Rih ji bejnê bilintir bûn. Lêv ji diran pêşvetir in. Ava lehiyan dan ser geliyan. Jê bihurîn.
boynuz takmak (takınmak) Mêrê xwe kirin xew.
boynuz takmak (veya boynuz takınmak, boynuz taktırmak) mêr kirin xewê (jina ku ji xwe re dost dîtiye û haya mêrê wê pê nîn e)
boynuz vuruşu poş, bûç.
boynuzgiller famîleya ajelên biqiloç bot
famîleya ajelên biqiloç bot
boynuzlama qiloçlêdan, poşdan, qoçlêdan
qiloçlêdan, poşdan, qoçlêdan m
boynuzlamak 1. qiloç lê dan (xistin), bi stûroyan lê dan (xistin), poş lê dan, qoç lê hildan , stro tê hildan 2. mere xwe kirin xewê (ji bo jina ku dostik ji xwe re çêkiriye) (mec)
1. qiloç lê dan (xistin), bi stûreyan lê dan (xistin), poş lê dan, qoç lê hildan , stro tê hildan 2. mêrê xwe kirin xewê (ji bo jina ku dostik ji xwe re çêkiriye) (mec) l/bw
boynuzlanmak 1. qiloçê (yekî) hatin, qoçê (yekî) çêbûn, storyê (yekî) hatin 2. qiloç lê hatin xistin (derbeya qiloç xwa­rin) l/tb 3. hatin xapandin (ji bo mêr, jina ku jina mêrê xwe be û bi dostikê xwe re jî rabe û rûne) l/tb
1. qiloçê (yekî) hatin, qoçê (yekî) çêbûn, storyê (yekî) hatin l/bw 2. qiloç lê hatin xistin (derbeya qiloç xwarin) l/tb 3. hatin xapandin (ji bo mêr, jina ku jina mêrê xwe be û bi dostikê xwe re jî rabe û rûne) l/tb
boynuzlatmak xapandin (ji bo mêr, jina ku jina mêrê xwe be û bi dostikê xwe re jî ra­be û rûne)
xapandin (ji bo mêr, jina ku jina mêrê xwe be û bi dostikê xwe re jî rabe û rûne) l/gh
boynuzlu 1. biqiloç, bistro, biqoç, bistrih, bişax (ajela ku qiloçê wî heye) 2. qodoş, qebrax, bêxîret (mêrê ku jina wî an jî jineke ji lêzimên wî di riya xerab de ye û ew jî vî tiştî ji xwe re nake xem) 3. troleybus (argo)
1. biqiloç, bistro, biqoç, bistrih, bişax (ajela ku qiloçê wî heye) rd 2. qodoş, qebrax, bêxîret (mêrê ku jina wî an jî jineke ji lêzimên wî di riya xerab de ye û ew jî vî tiştî ji xwe re nake xem) rd 3. troleybus (argo) m
boynuzlu geven gulîsk; astragalus hamosus
boynuzsu stroyî, qiloçîn
stroyî, qiloçîn rd
boynuzsuz bêqiloç, bistro, bêşax, bêqoç, bêstrih
boynuzsuz kol keçinin ahı boynuzlu keçiye kalmaz ahê bizina kol ji ya kel re namîne
boysuz bejnkin, bejnkinik, qamkin, qut (ke­se ku telê wî/wê kin e)
bejnkin, bejnkinik, qamkin, qut (kesê ku telê wî/wê kin e) rd
boyu (bosu) devrilsin (veya devrilesi) emrê te kin be, tu qet xêrê (ji xwe) nebînî, xêrdîna te tune be
boyu bacadan aşmak Qey serê (keçikê) gihîştiye kêranan? (Hîna biçûk e, ne ya zewacê ye.)
boyu bacadan mı aştı? qey serê (keçikê) gihîştiye kêranan? (hîna nehatiye zewacê)
boyu boyuna, huyu huyuna du se­rî ne wekî hev bin naçin ser balîfe (ji bo jin û mêr), kurm û tebîet û tel
boyu devrilesi (devrilesice) Stûşikestî. Cehimî.
boyun stû.
1. stû n, histû n, stûkur n, gerden 2. qirik, gewrî (ji bo derdanê mîna şûşe, cêr û kupan) 3. stû (di wateya berpirsiyê de) 4. zixur (di sirtên çiyê de devera nizm a ji bo bihurê) erd/n
boyun bağı stûbend.
stûbend, stûbendik, axabendik, kravat n
stûbend, stûbendik, axabendik, kravat n
boyun bir karış uzadı qey bihostek hate ser te (bi henekî)
boyun borcu deynê stû
boyun bükmek Stûyê xwe xwar kirin.
boyun eğmek stûxwarkirin.
stû xwar kirin, stû jê re xwar kirin, serî jê re tewandin, destê xwe jê re danîn ser hev, gerdan xwar kirin (bi mecbûrî tiştek qebûl kirin, riâyeti wê kirin)
Stû jê re xwar kirin. Serî jê re tewandin. Destê xwe jê re danîn ser hev. Gerdan xwar kirin.
boyun eğmez nebez.
boyun eklemleri stûkurk ant
boyun kesmek serê xwe xwar kirin, bi seriyan jê re silav dan
boyun kırmak jê re stû daxistin, stû kirin ber xwe, stû şikandin (ji bo hurmetdanê)
Stû kirin ber xwe. Jê re stû daxistin.
boyun kökü gizêra stû ant
boyun olmak jê re bûn kefîl
Jê re bûn kefîl.
boyun omurları movikên stû.
movikên stû, stûkurk
movikên stû, stûkurk ant/nd
movikên stû, stûkurk ant/nd
boyun vermek ketin bin fermana (ye­kî), ketin bin emrê (yekî)
Li bin siya (yekî) gerîn. Ketin bin fermana (yekî).
boyuna 1. dirêjkî, bi dirêjayî 2. bêrawest, bêatlebûn, bênavberdayîn, seraqet, her tim h
1. dirêjkî, bi dirêjayî 2. bêrawest, bêatlebûn, bênavberdayîn, seraqet, her tim h
boyuna boşuna bakmadan li bejna (yekî) nenihêrtin
boyunbağı bnr bo­yun bağı
boyunca bnr boyunca
1. bi qasî dirêjayî an jî telê tiştekî 2. domayî, mawe *yol boyunca hep ko­nuştu heta domahiya rê wî xeber da h
1. bi qasî dirêjayî an jî telê tiştekî 2. domayî, mawe * yol boyunca hep konuştu heta domahiya rê wî xeber da h
boyunca beraber Bi qandî telê xwe.
boyunca kalıbını basmak Dil û bext dan (yekî). Ewlehî û temînat dan (yekî).
boyunduruğa atmak (veya boyunduruğa almak) serî kirin bin çengê xwe (di gulaşê de)
boyunduruğa vurmak xistin bin nîr, kirin bin nîr (ji bo kirina bin pest û pêkutiyê)
boyunduruk nîr.
1. nîr *öküzün boynundaki boyunduruk nîrê di stûyê ga de 2. nîr (di wateya dîlî, bindestiyê de) (mec) *za­limlerin boyunduruğu altında yaşa­maktan kim memnun ki? kî ji jiyana di bin nîrê zaliman de memnun e? 3. serder, lento
boyunduruk altına almak ram kirin, xis­tin bin nîr
boyunduruk altına girmek ketin bin nîrê (yekî)
Ketin bin siya (yekî). Ketin bin fermana (yekî). Li bin siya (yekî) gerîn. Ne di destê xwe de bûn.
boyunduruk parası gîskê ezepan
boyunluk histûmal, paçê stû
histûmal, paçê stû m
boyunun ölçüsünü almak A (yekî) di (yekî) din de man.
boyunun ölçüsünü al­mak a (yekî) di (yekî) de man *sen yapa­cağını söylemiştin, şimdi boyununu öl­çüsünü aldın mı? te gotibû ez dê bikim, îcar a te di te de ma?
boyut dîmen.
1. bûut (niçikê cîsmekê ya ber bi ali­yekî ve) 2. çewanî, firehî, zerengî 3. rewş (mec) 4. bûut mat/n
1. bûut (niçikê cîsmekê ya ber bi aliyekî ve) 2. çewanî, firehî, zerengî 3. rewş (mec) 4. bûut mat/n
boyutlandırmak bi zerengî kirin
bi zerengî kirin l/bw
boyutlu bûutdar, bibûut boz
bûutdar, bibûut rd
boz boz.
(rengê vekiri yê erdê) 2. boz (tiştê ji vî rengî) 3. xam, beyar (erdê be­yar)
boz bakkal boqije (Turdus pilaris) zo/m
boqije (Turdus pilaris) zo/m
boz buğday genimê gewr
boz bula­nık şolî moiî, pir şêlû
boz geven cureyekî genekan (Astragalus microcephalus) bot
cureyekî genekan (Astragalus microcephalus) bot
boz kır bnr bozkır
boz yel bayê başûr nd
bayê başûr nd
boz yürük marekî sermezin, teri stûr û kurt û bêjehrî (Eryx) zo
marekî sermezin, terî stûr û kurt û bêjehrî (Eryx) zo
boza boze.
ahsûme, boza (xurikeke meyxweş ku ji ardê ceh, genim, lazût û tiştên wisa tê çêkirin)
boza gibi tîr û şolî (ji bo şilemeniyan)
boza olmak şeqizîn, şermî bûn
bozacı 1. amsûmeker, bozaker 2. ahsûmefiroş, bozafiroş
1. amsûmeker, bozaker 2. ahsûmefiroş, bozafiroş nd/nt
bozacılık 1. ahsûmekerî, bozakeri 2. ahzûmefiroşî, bozafiroşî
1. ahsûmekerî, bozakerî 2. ahzûmefiroşî, bozafiroşî m
bozarmak 1. boz bûn, bozikî bûn (ji bo reng avetina tiştekî) 2. şeqizîn, şermî bûn
1. boz bûn, bozikî bûn (ji bo reng avetina tiştekî) 2. şeqizîn, şermî bûn l/ngh
bozbozlamak 1. orîn (orîna heştirê/devê) 2. dan qîran, kirin qîrînî
bozca 1. bozikî 2. xam, beyar (ji bo erda be­yar)
1. bozikî 2. xam, beyar (ji bo erda beyar) rd
bozdoğan bnr boz doğan
1. mişkgirk, cureyek teyr (falcon aesalon) zo/n 2. şeşperî (gurzê şeşperî) dîr/n
1. mişkgirk, cureyek teyr (falcon aesalon) zo/n 2. şeşperî (gurzê şeşperî) dîr/n
bozdurma hûrkirin
hûrkirin m
bozdurmak dan hûr kirin.
hûr kirin (ji bo pere) *parayı bozdur pere hûr bike
hûr kirin (ji bo pere) * parayı bozdur pere hûr bike l/gh
bozdurtmak dan hûrkirin l/tb
dan hûrkirin l/tb
bozdurulmak hatin hûrkirin
hatin hûrkirin
bozgun têkçûn.
1. geremol, tekîlhevî, alozî (aloziya ku ji ber pevbawerîşikînê di civakekê de peyde bûye) 2. têkşikan, hezîmet 3. têkşikiyayî
bozguna uğramak (veya bozgun ver­mek) ji hev belawela bûn, tarûmar bûn, têk şikestin, şikestin xwarin
bozguncu ewan.
berhevdan, ewan (kesê ku aram û hedûra civatekê, civakekê xera dike, wan berî hev dide, berhevdaniyê dike)/nd
berhevdan, ewan (kesê ku aram û hedûra civatekê, civakekê xera dike, wan berî hev dide, berhevdaniyê dike) rd/nd
bozgunculuk ewantî.
berhevdanî, ewanî
berhevdanî, ewanî m
bozgunluk 1. bnr bozgun 2. têkşikanî, hezîmetî m
1. bnr bozgun 2. têkşikanî, hezîmetî m
bozkır berî, şafir, çol.
deşt m, berî m, step(herêma bêdar a ku ji riwekên giyayokî tê pê)
deşt m, berî m, step n (herêma bêdar a ku ji riwekên giyayokî tê pê)
bozkurt gurgeboz, gurê
gurgeboz, gurê boz n
bozlamak 1. orîn (orîna heştirê/devê) l/ngh 2. dan qîran, kirin qîrînî l/gh
bozma 1. teribandin, xerakirin, fasidkirin, rîxandin, têkdan, ferisandin, xirkirin 2. hûrkirin (ji bo dirav) 3. xeritandin, quraftin (ji bo xeritandina wekî bax û bexçeyan) 4. fesxkirin 5. xerakirin, qulkirin (ji bo xerakirina qîzantiyê) 6. betalkirin, xe­rakirin, şikandin (ji bo rojî û nimêjê)
1. teribandin, xerakirin, fasidkirin, rîxandin, têkdan, ferisandin, xirkirin 2. hûrkirin (ji bo dirav) 3. xeritandin, quraftin (ji bo xeritandina wekî bax û bexçeyan) 4. fesxkirin 5. xerakirin, qulkirin (ji bo xerakirina qîzantiyê) 6. betalkirin, xerakirin, şikandin (ji bo rojî û nimêjê) m
bozmak xirabe kirin, hûr kirin.
1. teribandin, fasid kirin, xera kirin, rîxandin, têk dan, ferisandin, xir kirin (ji bo cîhaz û tiştên din) 2. xera kirin *kim­se birliğimizi bozamaz kes naşê yekîtiya me xera bike 3. xera kirin, aciz bûn *ye­mek midemi bozdu xwarinê mîdeya min xera kir 4. lê ketin (anîn halê xerab) (mec) 5. fesx kirin 6. hûrkirin (ji bo dirav) 7. şeqizandin, şermî kirin *adamı fena boz­dunuz we zilam pir fena şeqizand 8. tek birin, têk şikandin 9. hûr kirin (ji bo ku mirov zêrê xwe bike pere) 10. xeritandin, quraftin *bağı bozduk me rez xeritand 11. xera kirin, kandêl kirin, qul kirin (ji bo xerakirina keçaniya yekê) *kızı bozmuş­lar keçik xera kirine 12. xera kirin *eski elbiseleri bozup bize yapıyordu kincên kevn xera dikir ji me re çêdikir 13. xera kirin (ji bo deyjêberdan, teribandina pergalekê) *işini bozdu dev ji karê xwe ber­da 14. li serê aqil avêtin *akılını siyaset­le bozmuş li ser siyasetê aqil avêtiye 15. betal kirin, xera kirin, şikandin (ji bo nimêj û rojiyê) *namazı bozan şeyler tiştên ku nimêjê betal dikin *orucunu boz­mak rojiya xwe şikandin
1. teribandin, fasid kirin, xera kirin, rîxandin, têk dan, ferisandin, xir kirin (ji bo cîhaz û tiştên din) 2. xera kirin * kimse birliğimizi bozamaz kes naşê yekîtiya me xera bike 3. xera kirin, aciz bûn * yemek midemi bozdu xwarinê mîdeya min xera kir 4. lê ketin (anîn halê xerab) (mec) 5. fesx kirin 6. hûr kirin (ji bo dirav) 7. şeqizandin, şermî kirin * adamı fena bozdunuz we zilam pir fena şeqizand 8. têk birin, têk şikandin 9. hûr kirin (ji bo ku mirov zêrê xwe bike pere) 10. xeritandin, quraftin * bağı bozduk me rez xeritand 1
bozot gîyagewrik; heliotropium
bozova Heweng (Navçeyeke girêdayî Rihayê)
bozrak bozikî
bozikî rd
bozuk xerabe, xerbende, xerabûyî.
(I) 1. terabe, ferisandî, xcrabe, xerabûyî *bozuk makine makîneya terabe 2. xerabûyî, sifto (ji bo tiştên xwarinê) 3. xerabûyî (ji bo organên ku erka xwe nayne cih) 4. hersbûyî, tengav (mec) 5. hûr (diravê hûr) (II) sazekî neh têlî mzk/nd
düzen bêpergal, nîzama terabe rd
bozuk (ii) sazekî neh têlî mzk/nd
bozuk çalmak mehde kirin
Mehde kirin. Mehd û mirûzê xwe kirin.
bozuk düzen bêpergal, nizama terabe
Bêpergal. Bêserûber. Bêrêkûpêk. Pergala çilvirî. (Yasa û zagonên ku şaş tên pêkanîn)
bozuk para pereyê hûr.
bozuk para gibi harcamak (yek) bêqîmet kirin
(Yekî) bêqîmet kirin.
bozuk pa­ra diravê hûr, pereye hûr
bozukluk 1. terabebûn, xerabebûn 2. siftotî, xerabûyîtî 3. pereye hûr
1. terabebûn, xerabebûn 2. siftotî, xerabûyîtî 3. pereyê hûr m
bozulma 1. teribîn, xerabûn, xirbûn, ferişîn 2.diljêman, xeyîdîn 3. genîbûn 4. betalbûn, şikestin (ji bo nimêj û rojiyê) m
1. teribîn, xerabûn, xirbûn, ferisîn 2. diljêman, xeyîdîn 3. genîbûn 4. betalbûn, şikestin (ji bo nimêj û rojiyê) m
bozulmak 1.xirab bûn. 2.pejilîn, têkçûn. 3.xeyîdîn.
1. teribîn, xera bûn, xir bûn, feri­sin *radyo bozuldu radyo teribî *kilit bozulmuş nifte xir bûye 2. xera bûn, tehlotirşo bûn, genî bûn, bêhn ketin (tiştekî) (ji bo xurikê ku bêhn dikevê û nayê xwarinê) 3. xera bûn, neçê bûn (tiştê ku wesf û başiya wê ya be­re namîne) 4. xeyîdîn, dilê (yekî) man, pozê (yekî) dagerîn *kendisine söylenen söze bozuldu li ser gotina ku jê re hate gotin xeyîdî 5. xera bûn (ji bo xerabûna rewşa tenduristiyê) *iki gün içinde sarardı, bozuldu, bitti di nava du rojan de zerhimî, xera bû, nema (mec) 6. belawela bûn, têk şikiyan *hudutta bozu­lan ordu başsız kaldı artêşa ku li ser hidûd têş şikiya beşerî ma 7. betal bûn, şikîn (ji bo rojî û nimêjê) *orucu bozul­du rojiya wê şikiya *namazı bozan şey­ler tiştê ku nimêjê betal dikin
1. teribîn, xera bûn, xir bûn, ferisîn * radyo bozuldu radyo teribî * kilit bozulmuş nifte xir bûye l/ngh 2. xera bûn l/ngh, tehlotirşo bûn l/ngh, genî bûn l/ngh, bêhn ketin (tiştekî) l/bw (ji bo xurikê ku bêhn dikevê û nayê xwarinê) 3. xera bûn, neçê bûn (tiştê ku wesf û başiya wê ya berê namîne) 4. xeyîdîn l/ngh, dilê (yekî) man, pozê (yekî) dagerîn l/bw * kendisine söylenen söze bozuldu li ser gotina ku jê re hate gotin xeyîdî 5. xera bûn (ji bo xerabûna rewşa tenduristiyê) * iki gün içinde sarardı, bozuldu, bitti di nava du rojan de zerhimî, xera bû, nema (mec) l/ngh 6. belawela bûn, têk şikiyan * hudutta bozulan ordu başsız kaldı artêşa ku li ser hidûd têş şikiya bêserî ma l/ngh 7. betal bûn, şikîn (ji bo rojî û nimêjê) * orucu bozuldu rojiya wê şikiya * namazı bozan şeyler tiştê ku nimêjê betal dikin l/ngh
bozum şermîtî, şermezarî
bozum etmek şermî kirin, şermezarî kirin, şeqizandin
Şermî kirin. Şeqizandin. Şermezar kirin.
bozum hava­sı şermîtî, şermezarî (argo)
bozum olmak şermî bûn, şermezarî bûn, şeqizîn
Şeqizîn. Şermezar bûn.
bozumca gumgumokeke mezin ku rengê wê di rengê zirîçê (risasê) de ye
gumgumokeke mezin ku rengê wê di rengê zirîçê (risasê) de ye
bozuntu 1. xirbende 2. xirbende (kes an jî tiştê ku wesfên jê tê xwestin pê re nîn in) 3.şaşwazî
bozuntuya uğramak şaşwazî bûn, behitîn
bozuntuya vermemek eniya xwe qet neqermiçandin, mehdê xwe xera nekirin, neanîn ser eynê xwe
bozuşmak ji hev xeyîdîn.
ji hev çûn, dilê hev hiştin, dilê hev şikandin, ji hev xeyîdîn
ji hev çûn, dilê hev hiştin, dilê hev şikandin, ji hev xeyîdîn l/bw
bozuşuk jevçûyî (jihevçûyî), jevxeydan (jihevxeydan) rd
jevçûyî (jihevçûyî), jevxeydan (jihevxeydan) rd
bozuşukluk jevçûyînî, jevxeydanî m
bozuşulduk jevçûyînî, jevxeydanî
bozyürük bnr boz yürük
bo için.
d için
boa zo/n boa (Boa constrictor)
bobelat m felâket, afet, facia, belâ (büyük zarar ve sıkıntıya yol açan olay veya kimse)
bobelatdîtî rd felaketzede
bobelatjentî rd afetzade, felaketzede
bobilîsk m hortum fırtınası
bobîn fiz/m bobin
bobînaj m bobinaj
boblat bnr bobelat
boblîskî m bir eşek hastalığı
boç boynuz darbesi.
m 1. kuyruk (hayvanların çoğunda, gövdenin art yanında bulunan, omurganın uzantısı olan uzun ve esnek organ) * boça çêlekê ineğin kuyruğu 2. ant/m kuyruk sokumu 3. mec kuyruk (bazı şeylerde kuyruğa benzeyen uzantı veya baş tarafın aksi yönünde kalan bölümü) 4. mec kuyr(birinin arkasına takılıp ayrılmayan kimse) 4. kuyruk (başın arkasına toplanmış saç demeti) 5. kuyr(bir harfin bitiş çizgisine yakın yerde birden bir dönüş yapan çizgi
boç (i) m spermatozoit
boç hejandin kuyruk sallamak
boç rep kirin 1) kuyruğu dikmek (hayvan koşmaya başlamak) 2) kuyruğu dikmek (insan; bulunduğu yerden uzaklaşmaya başlamak)
boça kerê bizdîn dananın kuyruğu kopmak
boça xwe dan ser milê xwe 1) kuyruğu dikmek (hayvan koşmaya başlamak) 2) kuyruğu dikmek (insan; bulunduğu yerden uzaklaşmaya başlamak)
boça xwe kirin nav piyên (an jî lingên) xwe kuyruğunu kısmak
boça xwe kirin nav şeqê xwe kuyruğunu kısmak
boçek zo/m 1. sperma, sperm (erkek eşeylik hücresi) 2. atmık
bocî bnr bocîk
boçik 1.kuyruk, 2.sigara izmariti.
ant/m 1. pöç, uca, kuyruk sokumu kemiği 2. kuyruk, kuyruk sokumu, pöçük
bocik m fino
bocîk n 1. süs köpeği, fino köpeği 2. köpek yavrusu 3. argo bodur kimse, kıçtan bacaklı
boçik (ii) m 1. sapçık (meyve, sebze sapçığı) 2. bir şeyin dip kısmı 3. mızrağın demir ucu 4. sigara izmariti * boçikên cigareyê sigara izmaritleri
boçik lê bûn pîzpîzk kuyruğu dikmek
bocîkî rd ufakça
boçiksor rd 1. kırmızı kuyruklu 2. kırmızı filtreli sigara
boçir m yanık saman kokusu
bockunif rd sıvışıp gitmeye meyilli, korkak kimse
boçterik rd/argo kabadayı, külyutmaz
boçûn m görüş, fikir
bodek budala.
rd alık, budala, ebleh, zekâca geri
bodekane h alıkça, budalaca
bodela rd budala
bodelatî m budalalık
bodelatî kirin l/gh budalalık etmek
bodele rd budala, aptal
bodeleyî bûn l/ngh budalalaşmak
bodeleyîbûn m budalalaşma
bodrûm m bodrum
bohem rd/nd bohem
bohîjan bot/m bir tür ot
bojan bot/m sert ve hoş olmayan bir kokuya sahip bir bitki
bojnak bot/m bir bitki
bokan İran’da bir Kürt kenti.
boke zo/n boğa 1. boğa 2. rd cesur, gözüpek, atılgan
bokemêr n cesur, gözüpek, atılgan
bokenge kokarca.
zo/m kokarca (Mustela putorius)
boks m boks
boksît jeo/m boksit, alüminyum taşı
boksker nd/nt boksör
bokskerî m boksörlük
boksor nd/nt boksör
boksorî m boksörlük
bol (i) n ırgat ekin biçerken yüz tuttuğu yön
bol (ii) m bol (bir alkol türü)
bolero m bolero
bolik m bir parça, kıta
bolke m kemer, kayış
bolometre m bolometre, ışınımölçer
bolpançe nd paçası bol erkek giysisi, ispanyolpaça gibi
bolşevîk nd/rd Bolşevik
bolşevîkî m Bolşeviklik, Bolşevizm
bolşevîzm m Bolşevizm
bolvir m bir tür iri elek
bomba lşk/m bomba
bomba avêtin (cihekî) bombalamak, bir yere bomba atmak
bomba barandin ser (cihekî) üzerine bomba yağdırmak
bomba gerdîleyî atom bombası
bomba kirin l/gh bombalamak
bombaavêj lşk/m bombaatar
bombabaran m bombalama, bombardıman
bombabaran kirin l/gh bombalamak, bomba yağdırmak, bombardıman etmek
bombabarankirî rd bombardıman edilmiş olan
bombabarankirin m bombalama, bomba yağdırma
bombaçêker nd/nt bombacı, bomba imalatçısı
bombaçêkerî m bombacılık, bomba imalatçılığı
bombakirin m bombalama
bombardiman m bombardıman
bombardiman kirin bombardıman etmek
bombardon mzk/m bombardon
bombavan nd/nt bombacı (bomba kullanan)
bombaya atomê atom bombası
bombaya dûyî sis bombası
bombaya firmiskrêj göz yaşartıcı bomba
bombaya gazîn gaz bombası
bombaya hîdrojenê hidrojen bombası
bombaya kobaltê kobalt bombası
bombaya mijî (an jî dûyî) sis bombası
bombaya napalmê napalm bombası
bombaya rondikbarîner göz yaşartıcı bomba
bombaya saetdar (an jî bidemjimêr) saatli bomba
bombe bnr bomba
bomik rd alık, aptal, aval
bomikane h alıkça, şapşalca
bomikî m alıklık, avallık, bönlük, şapşallık
bomikî bûn l/ngh alıklaşmak, aptallaşmak, şapşallaşmak
aptal olmak
bomikî kirin l/gh alıklaştırmak
bomikîbûn m alıklaşma, aptallaşma, şapşallaşma
bomikîbûyîn m alıklaşma, aptallaşma
bomikîkirin m alıklaştırma
bomiktî m aptallık
bomiktî kirin aptallık etmek
bona d için
bonbon m bonbon, şekerleme
bonbonfiroş nd/nt bonboncu (satan kimse)
bonbonfiroşî m bonbonculuk
boncik bnr bocîk
bone m münasebet
boneyî rd yönelik, dönük * perwerdehiya boneyî gel halka dönük eğitim
bonfile bonfile.
bonfîle m bonfile
bong m 1. gelişme (maddi ve manevi olarak) 2. rd gururlu
bong bûn l/ngh 2. gelişmek 2. gözü kararmak
bonge rd mahfolmuş şey
bongî m gurur
bonîk m leğen büyüklüğünde geniş ve yayvan sepet
bonmarşe m bonmarşe
bono bono.
n bono
bono şikandin bono kırdırmak
bonoyê vekirî açık bono
bonservîs m bonservis
boq (i) m korno (çağrı aracı olarak kullanılan boynuz boru)
boq (ii) n 1. bağ, deste, demet, tutam (avuç içi veya parmak uçlarıyla tutulabilen miktar) 2) rd pos (bıyık için; gür ve uzun)
boq (iii) bot/m 1. ipçik, telcik 2. sarmısak veya soğan erkek filizi
boq dan l/gh filizlenmek
boqije zo/m ardıç kuşu, boz bakkal (Turdus pilaris)
boqijeya reş zo/nd kara bakal
boqil n 1. bacak 2. bilek * boqilê dest el bileği
boqilk bnr boqil
boqilnefîr korno (çağrı aracı olarak kullanılan boynuz boru)
boqje m çocukların dilinde çıkan bir hastalık
boqlêder nd/nt boruzan
bor (i) kîm/m bor (elementi) (kısaltması B)
bor (ii) bnr tor û bor
bor (iii) rd 1. hakî 2. rd sarışın
bor (iv) rd 1. bor (ekilmemiş, işlenmemiş toprak) 2. gen (sürülmeyerek boş bırakılmış tarla)
bor (v) m 1. geçit, geçek (geçecek yer) 2. geçit (su geçidi) * borê avê su geçiti
bor (vi) m 1. keçe dürümü 2. içinde keçe yapılan çadır
bor (vii) zo/n at * borê qer yağız at
bor bûn l/ngh gürleşmek * giyayên wê bor dibûn otları gürleşiyorlardı
bor gerandin l/gh keçe dürmek
bor hisûn l/ngh keçeyi sıkıştırmak, dövmek
bor kirin l/gh dürmek, silindir halinde katlamak
bor sûtin l/gh keçeyi sıkıştırmak, dövmek
borak (i) m keçe yapma işlemi
borak (ii) m yaprak açma, yeşerme
borak dan l/gh yeni yaprak açmak, yeşermek
borakdan m yeni yaprak açma, yeşerme
boraks kîm/m boraks
boran m buhran, bunalım
boran (ii) m 1. geçme, geçiş 2. geçirim
boran (iii) m salma (kuşların üretilmesine ayrılan oda)
boran (iv) m 1. boran (sağnak yağışlı hava olayı) 2. boran, kar fırtınası
boran derbas kirin bunalım geçirmek
borana pêbaweriyê güven bunalımı
borandek fiz/m 1. verici, iletici 2. gönderici (tv. ve radyo için)
borandî rd 1. geçirmiş olan 2. bağışlanmış, muaf
borandin 1.affetmek, mazur görmek, geçirmek. 2.geçinmek.
borandin (i) m 1. geçirme 2. geçirme (bir süre yaşama, oturmak, kalma) 3. geçirme (herhangi bir durumu yaşamış olma) 4. bağışlama
l/gh 1. geçirmek 2. geçirmek (bir süre yaşamak, oturmak, kalmak) * tu şevê li der biborînî dê baş be geceyi dışarda geçirsen iyi olur eger 3. geçirmek (herhangi bir durumu yaşamış olmak) * rojên xweş borandin iyi günler geçirmek * nexweşîn borandin hastalık geçirmek 4. bağışlama
borandin (ii) m böğürtme
l/gh böğürtmek
borangeh m güvercinlik, salma (kuşların üretilmesine ayrılan oda)
boranî m borani (yoğurtlu bir sebze yemeği)
boranîk bnr boranî
boranîya kundiran kabak ve yoğurtan yapılan yemek
boranxane m güvercinlik, salma (kuşların üretilmesine ayrılan oda)
boraq m 1. bir adak türü 2. kurbanlık (hayvan)
boraq danî adak adamak.
borasît mîn/m borasit
borat kîm/m borat
borav m kızartılmış hububat
boraz m tipi
borc n borç, verecek
borcdar rd borçlu, verecekli
bordin bnr borandin (I)
bordo nd 1. bordo 2. rd bordo (bu renkten olan)
bordro m bordro
bore zo/n yaban domuzu (Sus scrofa)
borê m sarı kız (inek ismi olarak)
borebinar m ağız dalaşı
borebor m 1. böğürtü (insan için) 2. nara (sarhoş ve külhanbeyi bağırması)
borebor jê çûn (an jî hatin) böğürmek
borebor kirin l/ngh böğürmek (insan için)
boreborkirin m bangırdama
borek m börek
boreka avê nd su böreği
boreka baçik nd sigara böreği
borekçêker nd/nt börekçi
borekçêkerî m börekçilik
borekfiroş nd/nt börekçi (satan kimse)
borekfiroşî m börekçilik
borekpêj nd/nt börekçi (yapan kimse)
borekpêjî m börekçilik
boretî m toyluk
borexane m güvercinlik, salma
borgerandin m keçe dürme
borgerîn m keçe dürümü
borhisûn m keçeyi sıkıştırma, dövme
borî boru.
rd 1. geçmiş (geçme işini yapmış olan) 2. geçmiş (zaman bakımında geride kalmış olan) 3.m geçmiş (bugüne göre geride kalmış olan zaman, mazi) * tiştên ku di demên borî de bûne û qediyane geçmişte olup bitenler 4. geçmiş (arkadan kalan hayat, mazi) * boriya wî paqij e onun geçmişi temiz
m 1. boru 2. boru * boriya sobayê soba borusu 3. boru, borazan (nefesle çalınan perdesiz madenî çalgı) 4. korno (çağrı aracı olarak kullanılan boynuz boru) * sewta boriyê kornonun sesi
borî jendin boru çalmak
borî û qirnal bir müzik aleti
borî ya ava lexemê pis su borusu
borî ya berdest a çîrokî rz hikâye bileşik zamanı
borî ya dûdar mişli geçmiş,
borî ya ewlekariyê güvenlik borusu
borî ya hewayê hava kanalı
borî ya nanxwarinê lşk karavana borusu
borî ya petrolê petrol borusu
borî ya pûtdayînê yem borusu (hayvanlara yem verme saatinde çalınan boru) xistin)
borî ya qul kör boğaz (yemek ihtiyacı)
borî ya rabûnê kalk borusu
borî ya rabûnê lê ketin kalk borusu çalmak
borî ya rabûnê lê xistin kalk borusunu çalmak
borî ya têdayî dili geçmiş
borî ya xwarinê yemek borusu (askerlikte)
borîfiroş nd/nt borucu (satan kimse)
borîfiroşî m boruculuk
borîjen borazan, boru çalan.
nd/nt borazan, borazancı
borîjenî m borazancılık
borîjenî kirin l/gh boru çalmak
borîjenîkirin m boru çalma
borik rd 1. sarışın 2. dişi sığırlara takılan ad * çêleka borik sarı inek
borîk kîm/rd borik
borîker nd/nt borucu (imal eden)
borîkerî m boruculuk
borikî rd sarışınca
borîn l/ngh 1. geçmek *çend kes bi lez û bez di ber derî re borîn kapının önünden birkaç kişi aceleyle geçtiler 2. geçm(bir yandan girip öte yandan çıkmak) 3. geçm(bir yeri açmak, öbür yana ulaşmak) 4. geçmek (zaman için; aşmak, geride bırakmak) * saet ji dehan dibore saat onu geçiyor 5. hükmü geçmek (veya sökmek) * hikmê te li vir nabore hükmün burada sökmez
borîn (i) m 1. geçme 2. geçme (bir yandan girip öte yandan çıkma) 3. geçme (bir yeri açma, öbür yana ulaşma) 4. geçme (zaman için; aşma, geride bırakma) 5. hükmü geçme (veya sökme)
borîn (ii) m böğürme, böğürüş, öğürme
l/ngh böğürmek, öğürmek
borîna fermî geçit töreni * biborin afedersiniz biborin, ez vê napejirînim afedersiniz, bunu kabul etmem * diborîgeçe (saat için) gava ku saet ji heştan pênc diborî, li wê derê bû saat sekizi beş geçe ordaydı
borînî m böğürtü (insan için)
borînî jê çûn (an jî hatin) böğürmek
borînî kirin l/gh bangırdama, böğürmek
borînî pê ketin böğürmek, böğürmeye başlamak
borînîkirin m bangırdama, böğürme
borînxwestin özür dilemek.
boriya mîzê ant/nd sidik borusu, idrar borusu
boriya ostakî ant/nd östaki borusu
boriya ziravik fiz/nd kılcal boru
boriyokî rd borumsu
borîzan m 1. korno, boruzan 2. nd/nt borazan, borazancı
borkirin m dürme, silindir halinde katlama
bornoz n bornoz
boro n öküz adı, sarıya çalan öküzlere verilen ad * gayê boro sarı öküz
bors m oğul arı
borsa m borsa
borsavan nd/rd borsacı
borsavanî m borsacılık
borse borsa.
m para kesesi
borsûtin m keçeyi sıkıştırma, dövme
boruya naqosê çan kulesi.
borxane m güvercinlik
borxî m vida
borxî kirin l/gh vidalamak
borxîkirî rd vidalı, vidalanmış
borxîkirin m vidalama
boryaş m şiddetli fırtına
boş (i) rd 1. bol, çok (kıt karşıtı) 2. gür, bol (su için) * aveke boş gür su 3. mec yoğun, fazla 4. kalabalık * xwepêşandana îro pir boş bû bugünkü gösteri çok kalabalıktı
boş (ii) n deve sürüsü * boşê devan deve sürüsü
boş bûn l/ngh 1. bollaşmak, bolalmak, bolarmak 2. bollaşmak, gürleşmek 3. kalabalıklaşmak
boş kirin l/ng 1. bollatmak, bollaştırmak 2. gürleştirmek
boşahî bnr boşayî
boşatî m 1. bolluk 2. gürlük
boşayî m 1. bolluk 2. bolluk, gürlük 3. yoğunluk 4. kalabalık
boşayî bûn l/ngh 1. bolluklaşmak 2. gürleşmek 3. kalabalıklaşmak
boşayîbûn m 1. bolluklaşma 2. gürleşme 3. kalabalıklaşma
boşayîbûyîn rd 1. bolluklaşma 2. gürleşme 3. kalabalıklaşma
boşbûn m 1. bollaşma, bolalma, bolarma 2. bollaşma, gürleşme 3. kalabalıklaşma
boşbûyîn m 1. bollaşma, bolalma, bolarma 2. bollaşma, gürleşme, gürleyiş 3. kalabalıklaşma
boşe bnr mitrib
bose m pusu, tuzak
bose (i) m boyunduruğun ucunun çapraz halkası
bose (ii) m büse
bose danîn pusu kurmak
boşelan m ağaç koruluğu
bosî buhur.
m 1. yanık (yanmış veya yanmakta olan şey; daha çok bez türü şeyler yanarken) 2. rd tadı kaçmış şey
bosîn (i) m yanma (yanmış veya yanmakta olan şey; daha çok bez türü şeyler yanarken)
l/ngh yanmak (yanmış veya yanmakta olan şey; daha çok bez türü şeyler yanarken)
bosîn (ii) m öpme
l/ngh öpmek
boşker rd/nd bollaştırıcı
boşkirin m 1. bollatma, bollaştırma 2. gürleştirme
boşnaq nd/nt Boşnak
boşnaqî m 1. Boşnakça 2. rd Boşnak (bu halkla ilgili olan)
boşnaqkî m 1. Boşnakça 2. rd/h Boşnaklara yakışır veya özgü
bost karış.
bnr bihost
bostan n 1. bostan 2. bostan (kavun, karpuz tarlası) 3. bostan (kavun ve karpuza verilen ortak ad) 4. mec meme
bostan dan (yekî) meme vermek
bostandar nd/nt bostancı
bostandarî m bostancılık
bostanvan nd/nt bostancı
bostanvanî m bostancılık
boste m halka biçiminde yüklemede kullanılan bir araç)
bostebejn n cüce
bostik m bir kız çocuğu oyunu
bot m 1. delik 2. boru, oluk
bot (ii) m 1. bot (küçük gemi) 2. bot (ağaç, plâstik veya kauçuktan yapılma kayık)
bot (iii) m bot (uzun konçlu, kapalı ayakkabı) * boteke pir xweşik kirîbû çok güzel bir bot satın almıştı
bot (iv) rd 1. delik, içi çürük, içi kof, içi çürümüş ağaç * ev dar bot e bu ağaç delik 2. mec korkak
bota aşê nd değirmen kuyusu
değirmen borusu
bota dûkelî nd istimbot
botaf bot/m yumuşak bir ot türü
botan m buhtan
botanî m Botan yöresine ait bir halay
botanîk m botanik, bitki bilimi
botanîknas nd/nt bonatikçi, bitki bilimci
botanîst nd/nt botanikçi, bitki bilimci
botav binbirdelik otu; hypericum perforatum
bnr botaf
botbotk zo/m bir tür kuş
bote m pota
botik m çörten, oluk
botik (ii) m 1. kepçe (sulu yemekleri karıştırmaya, dağıtmaya yarayan, uzun saplı derince kaşık) 2. pota
botik (iii) rd çirkin yüzlü
botika masereyê üzüm sıkma havuzu oluğu
botji xwe re kirin bot fetişleştirmek.
box (i) n 1. boğa 2. argo güçlü, zinde (kimse)
box (ii) m cücük
boxas m ince keten dokuma
boxçe m bohça
boxçe kirin l/gh bohçalamak
boxçeger m bohçacı
boxçegerî m bohçacılık
boxçekirin m bohçalama
boxçeng m bohça
boxçevan m bohçacı
boxçevanî m bohçacılık
boxçeya (yekî) kirin bin çengê (yekî) bohçasını koltuğuna vermek
boxçeya ji parçeyan parçalı bohça
boxçeya xwe kirin bin çengên xwe bohçasını koltuğuna almak
boxçeya xwe tevî hev kirin bohçasını toplamak
boxçik m 1. bohça 2. bohçacık, çıkı, çıkın
boxçik çêkirin l/gh çıkılamak
boxçik moxçik sandık sepet (eşya için)
boxçika devmeqeskan kırpıntı bohçası, parça bohçası
boxçika pirtikan kırpıntı bohçası
boxçika serobero oruspu bohçası
boxdan m buhtan
boxe boğa.
zo/n boğa
boxemar n boğa yılanı
boxesak nd boğa yavrusu
boxesang m cendere, mengene (üzüm vb. için)
boxesang kirin l/gh preslemek
boxesangkirin m presleme
boxesangvan nd/nt cendereci
boxesangvanî m cenderecilik
boxesank bnr boxesang
boxin m batak (yer)
boxoşke m bir tür yabanî gül
boxrî m vida
boxs bnr boxz
boxtan m buhtan
boxz m buğz
boyandin m seçme, seçici (veya seçmeci) davranma, içeceğine özen gesterme
l/gh seçmek, seçici (veya seçmeci) davranmak, yiyeceğine, içeceğine özen gestermek * ew li xwarinan diboyîne o yemek seçer
boyax m boya
boyax bi kar anîn boya kullanmak
boyax girtin boya tutmak
boyax kirin boyamak.
l/gh 1. boyalamak, boyamak 2. argo boyamak, makyaj sürmek
boyax lê xistin boya vurmak (veya çekmek)
boyax tê dan boya sürmek
boyaxa (wê) çilmisîn boyası atmak
boyaxa (wê) reng dan boyası atmak
boyaxa astarê astar boyası
boyaxa avî suluboya.
nd 1. sulu boya 2. rd sulu boya (sulu boya ile yapılmış olan)
boyaxa demançeyê tabanca boyası
boyaxa donî nd 1. yağlı boya 2. rd yağlı boya (bu boya ile yapılmış resim)
boyaxa lêvan dudak boyası
boyaxa neftî nd 1. yağlı boya 2. rd yağlı boya (bu boya ile yapılmış resim)
boyaxa poran saç boyası
boyaxa soringê nd ombra
boyaxa toz nd toz boya
boyaxa turnûsolê turnusol boyası
boyaxane m boyahane
boyaxdar rd boyalı
boyaxên anîlîn anilin boyalar
boyaxfiroş nd/nt boyacı (boya satıcısı)
boyaxfiroşî m boyacılık
boyaxker nd/nt boyacı
boyaxkerî m boyacılık
boyaxkirî rd 1. boyalı (boya sürülmüş, boyalanmış olan) 2. boyama (rengi sonradan boya ile verilmiş olan) 3. boyalı (kadın için, yüzüne çok boya sürmüş olan, makyajlı)
boyaxkirin m boyalama, boyama
boyaxnekirî rd boyasız (boya sürülmemiş, boyalanmamış olan)
boyîn m seçme, seçici (veya seçmeci) davranılma, yiyeceğine, içeceğine özen gesterilme
l/ngh seçmek, seçici (veya seçmeci) davranılmak, yiyeceğine, içeceğine özen gesterilmek
boykot boykot.
m boykot
boykot kirin boykot etmek
boykotker nd/nt boykotçu
boykotkerî m boykotçuluk
boz boz.
n 1. boz, kır 2. rd boz, kır, süt kırı (bu renkte olan) * hespê boz kır at
boz bûn l/ngh bozarmak, kırçıllanmak, kırçıllaşmak, kırlaşmak
boz kirin l/gh kırlaştırmak
boza m boza
bozafiroş nd/nt bozacı (satan kimse)
bozafiroşî m bozacılık
bozaker nd/nt bozacı
bozakerî m bozacılık
bozbûn m bozarma, kırçıllanma, kırçıllaşma, kırlaşma
bozbûyîn m bozarma, kırçıllanma, kırçıllaşma, kırlaşma
boze boza.
bnr boza
bozê hêşîn nd gök kır
bozê rewan nd Memê Alan’ın atı
bozê şîn bnr şînboz
bozeçîl rd beyaza, griye çalan
bozek rd boz, bozca olan
bozik (i) rd 1. boz, kır 2. rd boz, süt kırı (bu renkten olan) * kerê boz boz eşek
bozik (ii) m armut
bozikî rd bozca, bozrak
bozikî bûn l/ngh bozarmak
bozikîbûn m bozarma
bozkirin m kırlaştırma
bozlaq m bozlak (bir halk ezgisi)
bozo n boz, bozrak olan kimse
bo çi (hoker) çima, çire, ji ber çi, ji çi re, sedem çi ye ku?: Bo çi tu nayê? (Sebebê nehatina te çi ye?) Bo çi ew digirî?.
Herwiha: bo çî, boçi, boçî, bona çi, bona çî, ji bona çi, ji bona çî, boy çi, boy çî, ji boy çi, ji boy çî.
ji: bo + çi
bo ku (hoker) daku: Alîkariya min bike daku zû xilas bibe. ji ber ku, çimkî, çiku, çunkî: Wî xwe veşart ji bo ku ditirsiya..
Herwiha: bo ko, ji bo ko, ji bo ku, jibo ko, jibo ku
bo nimûne (hoker) meselen, wek mînak, wek nimûne, me girtî, min girtî, mînak, mesele, sermeselê.
ji: bo + nimûne
bo xatirê (soranî) daçek, ji ber, pêxemet, bo, ji bo, sera, seba, seva, di rêya ... de, le pênaw: Ez bo xatirê te vî karî dikim..
Herwiha: bo xatira.
Bide ber: bi xatirê
bo xwe kirin xem Biwêj, xem jê xwarin, terkexemî tê de nekirin, bala xwe danê, guh dan tiştekî, tişt tiştek piştguh nekirin, tiştek paşguh nekirin, tiştek paş guhê xwe ve neavêtin, ihmal nekirin, pûte pê kirin, bayex pê dan, hemêt pê dan, ihtimam pê dan, îtina pê kirin, dîqet danê, xemxwerî kirin, giringî danê, muhim hesibandin, pê xemgîn bûn.
Dijwate: bo xwe nekirin xem.
: piştguh nekirin: Çekî: dávat pozor, věnovat pozornost, Esperanto: atenti, Fînlandî: kiinnittää huomiota, huomioida, ottaa huomioon, Îng.: to pay attention, Îdoyî: atencar, Polonyayî: zwracać uwagę, Îsp.: prestar la atención (to a person), poner la atención (to an idea or thing)
bo xwe nekirin xem Biwêj, xem jê nexwarin, terkexemî tê de kirin, bala xwe nedanê, guh nedan tiştekî, tişt bo xwe nekirin xem, tiştek piştguh kirin, tiştek paş guhê xwe ve avêtin, ihmal kirin, pê xemgîn nebûn.
Dijwate: bo xwe kirin xem.
: piştguh kirin: Alm.: außer Acht lassen, Îng.: to neglect, overlook, not to pay enough attention, to omit, Katalanî: negligir, Îsp.: descuidar, desatender, Esperanto: preteratenti, neglekti, Faroeî: misrøkja, vansketta, Fînlandî: laiminlyödä, jättää huolehtimatta, Fr.: dédaigner, négliger, omettre, Frîzyanî ya Roava: efterútstelle, ferwaarloazje, Îdoyî: neglijar, Malay: melalaikan, Holendî: achteloos voorbijgaan aan, geen aandacht schenken aan, achterstellen, verwaarlozen, verzaken, Polonyayî: lekceważyć, Por.: deixar passar, desperceber, descuidar, desleixar, negligenciar, Tr.: ihmal etmek
boa (navdêr) hin cûnên marên gir in û bi taybetî li Amerîkayan peyda dibin.
Bide ber: anakonda kobra.
: boayî
boayî (navdêr, mê) rewşa boabûnê.
ji: boa + -yî
bobelat keresat, felaket -Xwedê bobelatê neyîne serê tu kesî ez tûşî karesatekê hatim û tika dikim neyê serê tu kesî
(navdêr, mê) karesat, afet, asîw, katastrof, belaya pirr mezin, rewşa kembax, bela, gerûşe, felaket, ziryan.
Hevwate: karesat trajedî.
Bide ber: arîşe bela kêşe krîz mişkîle pirsgirêk problem.
: bobelatane bobelatî
bobelat hatin serê (yekî) (biwêj) li rastî bela û qotikan hatin. jixwe bobelat hatiye serê wî, tu çi jê dixwazî?
bobelatane (rengdêr) bi awayekî bobelat.
ji: bobelat + -ane
bobelatdîtî (Binihêre:) bobelat
bobelatî (navdêr, mê) rewşa bobelatbûnê.
ji: bobelat + -î
bobîn (navdêr, mê) meqere.
ji: bo +-bîn
boç boçik *“ji dînan re ne boç heye ne qorç heye”
1. didan lêdan (navdêr, mê) gez, leq, didan lêdan.
ji wêjeyê: Dil naxwaze binivîse, lê ev zaroka faşîzmê dê her gez û boçan li kurdan bixe û dê Tirkiye û Kurdistanê ber bi şerê navxweyî ve vekişîne.(Evdile Koçer: Taya faşîzmê û deh kurên pîrê, nefel.com, 3/2007)
boç hewenayîş (Zazaki) dûv rakirin
boçek (navdêr, mê) avik, tovı.
ji: boç +-ek
boçesêlîn taweya bi boçik; miqilk
(lêker)taweya bi boçik; miqilk
boçik 1. dêl, terî, dûv 2. binik *“boçika kûçikan, rast nabe”
(navdêr, mê) dûvik, kilik, kurîk, doç, dûv, daw, dava dirêj ya bi derqûna hin ajelan ve: Ker boçika xwe dihejîne û mêşan pê vedirevîne..
Herwiha: boç boçk
boçik dekewtiş (Zazaki) boçik daketin
boçik di bin lingên (yekî) de bûn (biwêj) di bin bandor û minetê de bûn. boçika wî di bin ungen misto de ye. loma wisa xeber dide.
boçik kirin gustîl (biwêj) mirin. ketin rewşek dijwar. şivan çawa gide berdayê, sixurê şerê girîdaxê mîrzeyê ecem, boçika xwe kire gustîl. (argo)
boçik lê hejîn (biwêj) li ber mirine bûn an jî di rewşeke pir xerab de bûn. boçika heyder lê diheje, kes bawer nalce ku derkeve biharê. (argo)
boçik lê xûrîn (biwêj) ji bo bela û qotikan zemîn amade kirin, dil têkiliya cinsî xwestin. dîsa va ye boçika xwe dixure, uso heya zompe nexwe rehet nabe. boçika eyşa nado lê dixure, dîsa ji pey seyadê kemal naqete.
boçik pê ve girê dan (biwêj) kemasî û qisûr jê re dîtin. bi tiştên nekirî tawanbar kirin, lê zêde kirin. almast ku boçikekî pê ve girê nede, wê bibehece. çîleya qûnsepet wê deh boçikan jî pê ve girê bide wisa bibêje.
boçika (yekî) bernedan (biwêj) şopandin. bi daxwazeke yek alî zêde xwe nêzîki kesekî kirin. ez bi ve û wê nizanhn, lê ev keçik boçika wî lawiki zît bi zû bernade.
boçika (yekî) ketin qûnê (biwêj) tekçûn, bi şermiye ketin. piştî ew qas ked û xebatê, boçika filît kete qûnê û serê wî berjêr bû.
boçika deçê ye, ne kin dibe, ne dirêj dibe (biwêj) ji bo tiştên pêşve naçin û di cihê xwe de dimînin tê gotin. rewşa dikana vî kurxalê min bûye boçika deş ê, ne kin dibe, ne dirêj dibe.
boçika deveye gihîştin erdê (biwêj) ji bo tiştên bêguncav tê gotin. boçika deveye bigihîje erdê jî ev dewlet tiştekî pak ji bo me pêk nayîne.
boçika gur qetiya, pire ma li wî aliyê avê (biwêj) hemû tişt tevlihev bûn û rewş guherîn. boçika gur qetiyci, pire ma li wî aliyê avê. êdî kes nizane wê çawa bibe.
boçika mişk di malê de biarvan nebûn (biwêj) ji bo malên xizan û bêeşya tê gotin. maşelah maleke wê wisa heye ku boçika mişk di malê de biarvan nabe.
boçika xwe dayîn ser mile xwe (biwêj) li ber çewisandin û zorê bi awayekî mêrxasî sekinîn. li wê rawestgeha texsiyan çiqas şofer hebûn, li ser serê gebar kom bûn, lê wî wekî şerait boçika xwe da ser milê xwe û serê xwe li ber wan netewand.
boçika xwe li (ber) ba kirin (biwêj) xwe li ber şîrîn kirin, xwe nazandin. van rojan ji ber ku hewcedariya mehemed heye, li ber piling boçika xwe li ba dike. dîsa qîza kemalê çîpxwar boçika xwe li ba dikir û hemû xortên taxê bi pey xwe dixistin.
boçika xwe ra kirin (biwêj) bitrî bûn, di hêla zayendî de daxwazkar bûn. piştîku dewlemend bû, reşo boçika xwe rakir. ew lên wisa boçika xwe rake, helbet mêrjî dê wisa li pey rêz bibin, (argo)
boçika xwe tê de rast kirin (biwêj) di hêla aborî yan jî derbareke din de rewşa xwe xweş kirin. xelefê mûsa boçika xwe di wî karê mitahîtê çerkez de rast kir. (argo)
boçikî biyayîş (Zazaki) qalçikî bûyin, nexweşîyekî pişta piçuk, boçikî
boçin (Zazaki) bi dûv
boçqol (Zazaki) dûvkin
boçûn raman, fikr, hizr
(navdêr, mê) helwest, ray, dîtin, nerîn, nezer, qenaet, bawerî, deng (di dengdanê de).
ji: bo + çûn.
: boçûnî
boçûnî (navdêr, mê) rewşa boçûnbûnê.
ji: boçûn + -î
bodek (rengdêr) bodle, aqilsivik, dînik, kêmaqil, xirrexav, geve, lur, hişsivik, peledîn, tirredîn, bûdele, xêvik, xêtik, balûle, bomik
bodele (rengdêr) xirrexav, fafik, ebleh, bomik, aqilsivik, bêmejî, ehmeq, budale.
ji wêjeyê: Şêr ê hov ê were xwarê ji serê gazê, ew ê li jor bibe ba û perwane, bi ser hev de biqulipe mîna çerxê; ew ê li erdê bibe mîna terxê û bibêje, “Hey heywanên hovî! Kê ez kirim nav vê pirrikê, ey qeşmerên bêmejî, zû min bibin li ser textê min deynin, hîna ez jî nola we nebûme tebayekî bodele.”(Enwer Karahan: Kevjalê bêserî, Nefel.com, 9/2007).
: bodelehî bodeletî bodeleyî
bodeletî (navdêr, mê) ehmeqî, rewşa bodelebûnê.
ji: bodele + -tî
bodlane (rengdêr) bi awayekî bodle.
ji: bodle + -ane
bodle (rengdêr) aqilsivik, dînik, kêmaqil, xirrexav, geve, lur, hişsivik, bodek, peledîn, tirredîn, bûdele, xêvik, xêtik, balûle.
ji wêjeyê: Bi rastî bêjim, ne min Jan Dost dîtiye û ne jî nivîsên wî xwendine, tenê carekê hevalekî minî Efrînî hinekî ji min re li ser axivî û di dawiya axaftina xwe de jî got: law bodle ye!.(Lotikxane.com, 10/2009).
: bodlane bodlehî bodletî bodleyane bodleyî
bodletî (navdêr, mê) rewşa bodlebûnê.
ji: bodle + -tî
bodleyane (rengdêr) bi awayekî bodle.
ji: bodle + -ane
bodyguard (navdêr) Xwendin: bodîgard, zêrevanên şexsî, kesa/ê kesekî diparêze (bi taybetî kesên biçek yên serokan yan navdaran diparêzin).
ji wêjeyê: Bodyguardên kurd(sernavê nivîsarek Diya Rûmetê, Netkurd.org, 5/2006).
ji: Ji inglîzî.
: bodyguardîÎnglîzî (navdêr) zêrevanên şexsî
bodyguardî (navdêr, mê) rewşa bodyguardbûnê.
ji: bodyguard + -î
bogota serenav, Navê paytexta Kolombiya ye
bohtanij (Zazaki) bohtanî, ew ê ku ji herêma Bohtanê ye
bokan Serenav,mê, bajarek li Rojhilatê Kurdistanê ye
boke cesaret, wêrekî
(navdêr) palewan, qehreman, gernas, şampiyon, leheng, rolgir, rollîz (di filmekî yan pirtûkekê de).
ji wêjeyê: Bokeyên berhemên te û rolên wan ji rewşa civatê û jiyanê ne, yan te ew afirandine?(Ziyad Hemze di hevpeyivînekê de ji Şahînê Bekirê Soreklî dipirse, Pukmedia.com, 12/2007).
: boketî bokeyane bokeyî bokeberan gaboke
bokeberan beranê şerkar
beranê şerkar
boketî (navdêr, mê) rewşa bokebûnê.
ji: boke + -tî
bokeyane (rengdêr) bi awayekî boke.
ji: boke + -ane
boks (navdêr, mê) mist, hutik, kulm, gurmiç, boksane, boksîng.
ji: Ji inglîzî box
boksane (navdêr, mê) boksîng, kulmane, mistane
boksîng (navdêr, mê) kulmane, mistane, boksane, werzişa ku tê de mirov mist û kulman li serûçavên dijberê xwe dide.
Têkildar: boks bokser.
ji: Ji inglîzî boxing ji box (kulm, mist, hutik).
: boksînga tayî
boksker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê boks dike.
ji: boks + -ker
bolîvya Serenav,mê, welatek e li Amerîkaya Başûr.
ji: Ji navê Simón Bolívar, serokê gerîlayên rizgariya welatên Amerîkaya.
: bolîvî, bolîvîtî, bolîvyayî, bolîvyayîtî
bolle (Zazaki) qûz, vajîna
bolşevîk (navdêr) endamên û alîgirên partiya komunîst ya ku ji alî Lenîn ve li Rusyayê hat damezrandin.
Herwiha: bolşêvîk.
Têkildar: bolşevîst bolşevîzasyon bolşevîzm.
ji wêjeyê: Di çavkanîyan û nivîsan da tu malûmatî tunene ka gelo ”Xoybûnê“ pêwendîyên xwe bi bolşêvîkan ra berdewam kir, an na. Lê ji sedî sed e, ko di wê pirsê da li komîtêyê hemfikirî tunebû. Fehmî û çend ronakbîrên din yên ”Xoybûnê“ derdiketine dijî dijberîya bi Îngilîs ra û digotin ew “sîyaseteke xirab e“. Eksî wê, ew xwe li wê rê digirtin, ko Kurdistana serbixwe di bin bandûra Îngilîs da be û ser wê bawerîyê bûn, ko çi jî hebe, îngilîs ji tirkan çêtir in. Êmîsarên ji Îraqê tenê şandine Meletiyê û Dêrsimê û kes nizane ka çi sipartin dabûne wan.(Têmûrê Xelîl: Peywendiyên Xoybûnê û Daşnaksûtyûnê, Nefel.com, 9/2010).
ji: Ji rusî большевик (pirranî, ekseriyet)
bolşevîkî (navdêr, mê) Bolşevîzm, Komunîstî.
ji: bolşevîk + -î
bolşevîzm (navdêr, mê) Bolşevîkî, Komunîstî.
ji: bolşev +-îzm
bombardiman (navdêr, mê) bombebaran, agirbaran, gelek bombe û top avêtin derekê (bi taybetî bajarrekî).
ji: Bi rêya frensî bombardement ji bombarder ji bombe.
: bombardimanker bombardiman kirin bombardimankirin bombardimankirî
bombardimanker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê bombardiman dike.
ji: bombardiman + -ker
bombardimankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye bombardiman kirin
bombe (navdêr, mê) qumbere, top, çeka ku diteqe û ziyanek mezin digihîne derdorên xwe (li cihekî tên bicihkirin û bo teqînê tên eyarkirin yan jî tên avêtin û bi ketinê re diteqin): bombe avêtin, bombe teqandin, bombeya napalmî, bombe teqîn bend.
Herwiha: bimba, bimbe, bomba, bumba, bumbe. Cûnên çekan çek bi kurdî.
Bikaranîn: Lêker: bombe kirin. Navdêr: bombekirin Rengdêr: bombekirî.
ji: Ji yewnaniya kevn βόμβος (bombos) anku bum, gurm, hurm.
: bombebaran, bombeyî
bombe avêtin (lêker) bombe kirin, bombebaran kirin.
ji: bombe + avêtin
bombe barandin (lêker) topbaran kirin, bombebaran kirin.
ji: bombe + barandin
bombe kirin (lêker)(Binihêre:) bombe
bombe teqandin (lêker)qumbere, top, bombeya napalmî, bombe teqîn.
ji: bombe + teqandin
bombeavêj (navdêr, mê) topvan, bombevan.
ji: bombe +-avêj
bombebaran (navdêr, mê) bombardiman, agirbaran, gelek bombe û top avêtin derekê (bi taybetî bajarrekî).
ji: bombe + baran.
Bikaranîn: Lêker: bombebaran kirin. Navdêr: bombebarankirin Rengdêr: bombebarankirî.
: bombebaranker bombebaran kirin bombebarankirin bombebarankirî
bombebaran kirin (biwêj) lê bombe reşandin. di wî şerî de herîzêde komandoyên taybet, gnnd bombebaran kirin.
bombebarandin (Binihêre:) bombe
bombebaranker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê bombebaran dike.
ji: bombebaran + -ker
bombebarankirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye bombebaran kirin
bombebarankirin (navdêr) top havêtin ser cihekî, topbarankirin
bombekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye bombe kirin
bombekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) bombe
bomberdiman kirin (lêker) bombebaran kirin.
ji: bomberdiman + kirin
bombevan (navdêr, mê) topvan, bombeavêj.
ji: bombe +-van
bombeyî (navdêr, mê) rewşa bombebûnê.
ji: bombe + -yî
bomelêl (Soranî) (navdêr) reşe
bomik (rengdêr) bodele, xirrexav, fafik, ebleh, aqilsivik, bêmejî, ehmeq, budale, tat, heşsivik, bale, cahil, naşî, nezan
bomikane (rengdêr) xêtikane, filqane, bixêtikî.
ji: bomik +-ane
bomikî (navdêr, mê) tatî, tawtawetî, rewanbêj, xêtikî, filqî, xêvokî, evdalokî, debengî, gewcî, fodilî, bomiktî, çopikî, xêtî, xêvtî, xêviktî, dînikî.
ji: bomik + -î
bomikî bûn (lêker) tat bûn, xêreve bûn, gêjeve bûn, xêvokî bûn, xirexavî bûn, bûdelayî bûn, evdalokî bûn, bû­delayî bûn, keregêjî bûn, xêtikl bûn, xêre vebûn, xêtikî bûn, filq bûn.
ji: bomikî + bûn
bomikî kirin (lêker) tat kirin, xêreve kirin, gêjeve kirin.
ji: bomikî + kirin
bomikîbûn (navdêr, mê) tatbûn, xêrevebûn, gêjevebûn, xêtikîbûn, filqbûn.
ji: bomikî +bûn
bomiktî (navdêr, mê) bûdelayî, debengî, baletî, gewcî, fodilî, çopikî, xêtî, xêtikî, xêvtî, xêviktî, xirexavtî, evdaltî, ehmeqtî, xêtiktî, balekî, qewetî, ehmeqî, nazdan, xêvokî, evdalokî, dînikî, filqî, bomikî.
ji: bomik +-tî
bomiktî kirin (lêker) baletî kirin, bûdelayî kirin, debangî kirin, fodilî kirin, çopikî kirin, xêtî kirin, xêtikî kirin, xêvtî kirin, xâviktî kirin, xirexavtî kirin, evdaltî kirin, ehmeqtî kirin.
ji: bomiktî + kirin
bona ku sewa ku, çima ku, da ku, ji ber
bonbon (navdêr, mê) şekirok, şirînahî
boncî (Zazaki) boncî, cûrekî kuçikan e ku bi gelemperî hûr in.
bonder biyayîş (Zazaki) hîn bûyin
bonder kerdiş (Zazaki) (navdêr)hîn kirin
bonderkerdox (Zazaki) hînker, hoste
bone 1. munasebet 2. sedem
(Soranî) (navdêr)wate, hilkeft, munasebetÎnglîzî (navdêr) hestî
bong biyayîş (Zazaki) bong bûn, dewletî bûn
bong bûn (lêker)(Binihêre:) bong
bong kerdiş (Zazaki) (navdêr)bong kirin, dewletî kirin
bong kirin (lêker)(Binihêre:) bong
bongbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) bong
bongbûyî (rengdêr) (Binihêre:) bong
bongî (navdêr, mê) zengînî, maldarî, paredarî, refah, kamêranî, halxweşî, jiyarxweşî, xweşguzarî, rewşa zengînan, zengînbûn bereket, berdarî, zêdehî.
Herwiha: dewletmendî, dolemendî.
Dijwate: belingazî, feqîrî, hejarî, jarî, perîşanî, rebenî, şerpezetî, xizanî.
ji: dewlemend + -î
bongkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye bong kirin
bongkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) bong
bongtî (navdêr, mê) zengînî, maldarî, paredarî, refah, kamêranî, halxweşî, jiyarxweşî, xweşguzarî, rewşa zengînan, zengînbûn bereket, berdarî, zêdehî.
Herwiha: dewletmendî, dolemendî.
Dijwate: belingazî, feqîrî, hejarî, jarî, perîşanî, rebenî, şerpezetî, xizanî.
ji: dewlemend + -î
bonkor (rengdêr) zengîn, dewlemend, maldar, paredar.
ji wêjeyê: Heger mirov bi xwe tiştek nebe û yê li hemberî mirovî jî gelekê bonkorê (dewlemendê) wê tiştê be wiha dibe.(Xecê Yaşar di hevpeyivînekê de li gel Nefel.com, 5/2007).
Herwiha: bonkorî bonkorîtî bonkortî
bonn (navdêr, mê) Bajarekî li Elmanya yê. Paytextê Elmanya yê yê belê.
bonus (navdêr, mê) prîm, premyûmÎnglîzî (navdêr) padaşt, sermûçe, serpare
boq bûn (lêker)(Binihêre:) boq
boq kirin (lêker)(Binihêre:) boq
boqbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) boq
boqbûyî (rengdêr) (Binihêre:) boq
boqî (navdêr, mê) rewşa boqbûnê.
ji: boq + -î
boqije cureyekî çivîkan e
cureyekî çivîkan e
boqil geh, teşk
geh, teşk
boqkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye boq kirin
boqkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) boq
bor [I] bihur *"kerê ku di borekê de bikeve, careke din di wir re naçe" [II] rengê sor
1. borîn yan borandin (navdêr, mê) derbas, borîn yan borandin, derbasgeh, cihê mirov tê re dibore.
Herwiha: bihor bihur bohir bohur buhor buhur.
: borandin borîn
bor berdan (lêker)(Binihêre:) bor
bor dan (lêker)(Binihêre:) bor
boran cureyekî ba û barana ku lêkendên giran ber radibin
borandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye borandin
borandin (lêker)(navdêr, mê) derbas kirin, derbaz kirin, di ber re birin, di ber re anîn, bexşandin, lê negirtin, efû kirin, efî kirin, rehm pê birin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: بۆراندن.
Herwiha: bihirandin, bihorandin, bihurandin, buhirandin, buhorandin, buhrandin, buhurandin. Tewîn: -borîn-.
Têkildar: borîn.
ji: bor + -andin.
: borandî, borîner, lê borandin
borandin/diborîne/biborîne 1. derbas kirin 2. rabihurtin
borangeh (navdêr, mê) hêlîn yan lîsê kotiran
boranxane (Zazaki) kevokxane, ciyê ku Kevok têda dimîne
boraq 1. qurban 2. nezr
(navdêr, mê) heywana ku li gor riwayetê Mihemed-pêxember pê çû esmanan û vegeriya, qurban.
Herwiha: buraq Boraq Buraq.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: بۆراق.
ji: ji erebî براق (buraq), ew bi xwe jiari, bide ber pehlewî bareg (hesp), kurdî bergîl, farisî باره (barê), têkilî bar, birin. Fikra mîracê (sefera esmanî ya Mihemed pêxemberî) bi xwe jî ji gelên îranî ji serpêhatiya Erde Viraf Namekê ya bi pehlewî hatiye wergirtin. Paşî Dante Alighieri jî Divina Commedia (Şanoya Xwedayî) ya xwe li ber wê vehûnandiye. Texmîna ku dibêje boraq têkilî peyva birq ye anku boraq heywanek wek birqê lezgîn ye, etîmolojiya gelêrî ye..
Bikaranîn: Lêker: boraq kirin. Navdêr: boraqkirin.
: boraqî
boraq kirin (lêker)(Binihêre:) boraq
boraqkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye boraq kirin
boraqkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) boraq
boraz (navdêr, mê) pûk, bapûk, gêdûk, badef, moryaz, bazor, xedeb, bapêç, berf û ba, befr û bahoz, dema ku berf û ba li gel hev tên, firtûneya berfê
borazan (navdêr, mê) borîjen, nefîr, borîzan, borî, tûtik.
Herwiha: borezan.
ji: borrî + azan.
: borazanî borazanvan borazanvanî
borazanî (navdêr, mê) rewşa borazanbûnê.
ji: borazan + -î
borazanvanî (navdêr, mê) karê borazanvanan.
ji: borazanvan + -î
borbar (rengdêr) rawirbar, buwar, bi hêrbar, bihurke.
ji: bor +-bar
borc (navdêr, nêr) deyn, qer, qerz, qerd, wacib, berpirsiyarî, wezîfe, erk, peywir, vatinî.
Herwiha: borç.
ji: jitirki borç jiari, hevreha sogdî purç, avestayî piritiş, têkilî pare, ji Proto-hindûewropî per-.
ji wêjeyê: -Sax bî hevalê Ezîm, te borcê xwe yê hizbî cî anî, dikarî herî...
borcdar (rengdêr) deyndar, qerzdar.
ji: borc +-dar
bordel (navdêr, mê) kerxane, qehbexane, cihê ku fihûş lê tê kirin.
Herwiha: bordêl.
Bide ber: berdêl.
ji: Ji frensî
bore (Zazaki) (lêker) bixwe (forma fermanî ji lêkera werden xwarin)Înglîzî (lêker)Gotinn, bor, kuh kirin, ko kirin, bêsebir kirin.
: bored boring boredom
bore kirin (lêker)(Binihêre:) bore
borebor oreor
oreor.
Bikaranîn: Lêker: borebor kirin. Navdêr: boreborkirin Rengdêr: boreborkirî
borebor kirin oreor kirin
(lêker)oreor kirin
boreborkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye borebor kirin
boreborkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) borebor
boreg (Zazaki) boreg, navê xwarinek e;morîk, cûrekî kûrmoriyên pirr piçuk
borek 1. tiştê ku dibore (rengdêr) tişta/ê ku (zû) dibore, tişta/ê ku demek dirêj venakêşe, tişta/ê ku zû diçe yan derbas dibe.
Herwiha: bihorek bihurek buhorek buhurek.
ji wêjeyê: Divê em tê bigihin ku kêlîkên jîna mewisan kurt û borek in ku me dem nîneem paşve bihêlin wan tiştanyên ku dikarin niha tiştekî biguherrînin.(Salvatore Quasimodo: Û tavilê êvar e, wergerrandin: Husein Muhammed, xwejen.blogspot.com, 12/2007).
ji: borîn + -ek.
: borekî borekîtî borektî 2. yek bor. Binêre;, bor
borekçêkerî (navdêr, mê) borekpêjî.
ji: borek +-çêkerî
borekî (navdêr, mê) rewşa borekbûnê.
ji: borek + -î
borekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye bore kirin
borekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) bore
borekpêj (navdêr, mê) borekçêker.
ji: borek +-pêj
borekpêjî (navdêr, mê) borekçêkerî.
ji: borek +-pêjî
boretî (navdêr, mê) zindîtî, candarî, geşedarî, bitrî, torî, naşhitî, naşînî.
ji: bore +-tî
borî [I] 1. derbasbûyî 2. çûyî 3. rabihurtî [II] lûle
1. ji borîn (rengdêr) ya/yê ku boriye.
ji: borîn 2. kuna ku av tê re diçe. Binêre; borrî
borî kirin (lêker)(Binihêre:) borî
borîç (navdêr, mê) cobirr, bêvilpan, meqesok, lar, devqusk, quzgezk, pozgolik, serik
borîjen (navdêr, mê) borazan, nefîr, borîzan, borî, tûtik
borîjenî kirin (navdêr, mê) borî jendin.
ji: borî +-jenî + kirin
borîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê borî dike.
ji: borî + -ker
borîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) borî
borîn 1. derbas bûn (lêker)(navdêr, mê) derbas bûn, di ber re çûn, tê re çûn: Ew her roj di ber mala me re dibore. lê borîn: bexşandin, efû kirin, dil borîn: veresîn anku hilavêtin yan nêzî veresînê bûn, rabirtin, ra di bire: Ew her roj di ber mala me re radibire. temirîn, sar bûn: Nanê xwe lêxe hê ku tenûra te nebuhuriye.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: بۆرین.
Herwiha: bihiriyan, bihirîn, bihirtin, bihiryan, bihorîn, bihoriyan, bihortin, bihoryan, bihuriyan, bihurîn, bihurtin, bihuryan, boriyan, boryan, buhiriyan, buhirîn, buhirtin, buhiryan, buhorîn, buhoriyan, buhortin, buhoryan, buhuriyan, buhuryan, buhurîn, buhurtin. Tewîn: -bor-.
Bide ber: borrîn.
Têkildar: borandin.
ji: herwiha buhirîn, bor + -în, hevreha soranî بوردن (burdin), yan têkilî birin jiari yan jî belkî ji zimanekî samî, bo nimûne ji erebî عبر (ibr) yan jiarami ܥܒܪܐ (evra/ebra), hevreha עבר (ʿḗḇer). Ji eynî rehî: aborî..
: boriyayî
borîn/dibore/bibore 1. derbas bûn 2. çûn *"kûçik diewtin, karwan diborin"
borinc (Zazaki) belalok, navê cûrekî nebat
borincêr (Zazaki) dara belalok
borînî (navdêr, mê) derbazî.
ji: borîn +-î
borînîkirin (navdêr, mê) berînîkirin, qîrinîkirin, boreborkirin, qîrewîrkirin.
ji: borîn +-î +kirin
borîzan (navdêr)muzîkjena/ê amûrên pifkirinê, kesê şareza di warê jenîna amêrên mûzîkê yên pifkirinê de.
ji: jitirki borazan jitirki boru (borrî, lûlî jifarisî -zen (-jen). Ji ber harmoniya vokalan -zen ya farisî di tirkî de bûye -zan. Di tirkî de ev -zan ya bi maneya -jen wek -zan ya ji zanînê hatiye texmînkirin.
borketî (rengdêr) bihurbarî, rawirbarî, derbasbarî, buwarî, bihêrbarî.
ji: bor +ketî
boronî (navdêr, mê) meyrik, dewîn, mehîr, kutildew
borr 1. mezin û mişe (rengdêr) giyayê bilind û nequsandî: Giyayê zeviyê borr bûye..
Herwiha: bor.
ji: ji erebî بور (bûr) yan jiarami ܒܘܪܐ (bûra), hevreha îbrî בור (bûr). Ji eynî rehî: beyar..
: borrî borrîtî borrtî 2. borre-borr (navdêr, mê) borre-borr, dengê stûr û bilind
borrayene (Zazaki) (lêker) borrîn
borre (navdêr) ajelên ku diborrin (bi taybetî beraz).
Herwiha: 1: bore, 2: xinzîr, dengî,û xiznîr,.
ji: borrîn - -în + -e, Bi zimanê baskî em dibêjin bargo ji bo yek borre/beraz http://projetbabel.org/basque/dictionnaire.php?qcochon&cfra
borrî (navdêr, mê) lûlî, lûle, lûlik, kuna dirêj û zirav: borriya petrolê (kuna zirav û dirêj ya ku petrol jê ji derekê tê şandin derek din)borriya tifengê (kuna li tifengê ya ku fîşek tê re derdikeve).
Herwiha: borî.
ji: jitirki boru ji tirkiya kevn borğuy. Lê hevwateya peyva borrî anku lûlî ji îranî wek lüle ketiye tirkî jî.
borrîk (navdêr, mê) borriyên biçûk, lûlik.
Herwiha: borîk.
ji: borrî + -k
borrîn (lêker)(navdêr) orrîn, dengê borre-borr (kirin). Tewîn: Lêker: -borr-.
Herwiha: borîn.
Bide ber: borîn.
Têkildar: borrandin.
ji: borr (borre-borr) + -în.
: borre
borrînker (navdêr, mê) qîjker.
ji: borrîn +-ker
borrtî (navdêr, mê) rewşa borrbûnê.
ji: borr + -tî
borse (navdêr, mê) cihê gihorîn (kirîn û firotin)a diravî
bos (navdêr) serkar, serok, mesûl, birêveber.
ji: Ji inglîzî boss
boş 1. zêde 2. gur 3. pir
(rengdêr) pirr, gelek, zaf (bi taybetî ava diherrike): Çem ji ber baranê boş bûye. betal, vale, xalî.
Bikaranîn: Lêker: boş bûn, boş kirin Navdêr, mê: boşbûn, boşkirin Rengdêr: boşbûyî, boşkirî.
: boşahî, boşatî, boşayî, boşî
boş bûn (lêker)(Binihêre:) boş
boş kirin (lêker)(Binihêre:) boş
boşahî 1. zêdeyî 2. gumrahî 3. pirî
boşayî (navdêr, mê) boşbûn, rewşa ku tê de tiştek boş heye, qerebalix, dengûdor, heytûhot, heysûbeys, hêwirze, helehela, helehel, hêlemêl, elalet, gilûr, bitom, ajawe, bitom, zirpe, zingivor, gerxêl, irbet, şîşiltax, geremol.
Herwiha: boşahî boşatî boşî boşîtî boştî.
ji: boş + -ayî
boşayî bûn (lêker)(Binihêre:) boşayî
boşayî kirin (lêker)(Binihêre:) boşayî
boşayîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) boşayî
boşayîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) boşayî
boşayîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye boşayî kirin
boşayîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) boşayî
boşbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) boş
boşbûyî (rengdêr) (Binihêre:) boş
boşdar (rengdêr) zehfdar, zorbûnî.
ji: boş +-dar
boşelan 1. ava lap boş 2. rêl
ava lap boş, rêl
bosî 1. buxur 2. xwarina şewitî
(rengdêr) xwarina şewitî, xwarina ku zêde keliye û loma çêja wê nexweş bûye: Min dixwest şîrê xwe germ bikim û bimeyînim daku bibe mast lê min ji bîr kir ji ser agirî rakim loma fûrî û bosî bû..
Bide ber: kelê.
Bikaranîn: Lêker: bosî bûn bosî kirin Navdêr: bosîbûn bosîkirin Rengdêr: bosîbûyî bosîkirî.
: bosîtî
bosî bûn (lêker)(Binihêre:) bosî
bosî kirin (lêker)(Binihêre:) bosî
bosîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) bosî
bosîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) bosî
bosîdank buxurdank
buxurdank
bosîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye bosî kirin
bosîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) bosî
bosîn (lêker) maç kirin, bîsokî bûn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: بۆسین
bosîn/dibose/bibose [I] maç kirin [II] bîsokî bûn
bosîtî (navdêr, mê) rewşa bosîbûnê.
ji: bosî + -î
boşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye boş kirin
boşkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) boş
bosle qiblename
qiblename
bosnî (navdêr, mê) zimanê Bosna û Hersegovînayê (zimanek slavî yê nêzî sirbî û xirwatî ye) (navdêr) welatiya/ê Bosna û Hersegovînayê(rengdêr) her tişta/ê Bosna û Hersegovînayê, gelê wê yan zimanê wê.
Herwiha: bosnayî
bost bihust
(navdêr, mê) dirêjahiya yan mezinahiya bi qasî kefa destî û her çar tilan dema ku tên pankirin: Bi qasî bostekê mezin e. parçeyek biçûk: Em bostek jî ji axa Kurdistanê nadin dijminan..
Herwiha: bihost bihust buhist buhust.
Bide ber: hutik kef kulm mistPend, Rî dibe bost, dijmin nabe dost..
: bostane bostik bostî
bost kirin (lêker)(Binihêre:) bost
bostane (rengdêr) bi awayekî bost.
ji: bost + -ane
bostanvan (navdêr, mê) cenan, cinînvan, xwedî
bostî (navdêr, mê) rewşa bostbûnê.
ji: bost + -î
bostin (lêker) buhujtin, şilkirin.
ji: bos +-tin
bostkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye bost kirin
bostkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) bost
boston (navdêr, mê) paytextê û mezintirîn bajarrê elayeta Massachusetts li bakur-rojhilata DYAyê.
: bostonî bostonîtîÎnglîzî (navdêr)Gotin, Bastin, Boston
bot 1. kun, qul 2. derz, qelş, cerx
1. pêlavên saqdirêj (navdêr, mê) potîn, pastal, cezme, pêlavên saqdirêj.
Herwiha: pot
botan (Zazaki) botan, nebû, îftira
Serenav,mê, herêmek li Bakurê Kurdistanê û ji parêzgehên Colemêrgê, Sêrtê û Şirnexê pêk hatiye, hoza wê herêmê.
Herwiha: Buhtan.
Bide ber: Badînan, Baban, Mukriyan, Serhed.
ji wêjeyê: Gula baxê îremê Botan im, Şevçiraxa şevêd Kurdistan im..
: botanî, botanîtî, botî
botan bide kerdiş (Zazaki) (navdêr) botan lê kirin, îftira lê kirin
botan û nege bide kerdiş (Zazaki) (navdêr)botan û nege lê kirin
botanîk (navdêr, mê) giyanasî, riweknasî, gulûgiyanasî, zanista ku lêkolînan li ser riwekan anku gulûgiyayan dike.
Têkildar: baxçeyê botanîkî botanîkî botanîst botanîze. Jornav: ekolojî.
Têkildar: zoolojî.
ji wêjeyê: Dînawerî zanyarekî pirralî ye. Ne tênê li ser qadekê du qadan di gelek qadan de çixir kolaye û rê daye pêş zanyarên dû xwe. Di warê riweknasiyê (botanîk) de, di warê zoojojiyê de, di warê zimanzaniyê (fîlolojî) de, di warê tibê de, di warê mantiqê de, di warê dîrokê de, di warê erdnîgariyê de, di warê astronomiyê de, di warê meteorolojiyê de, di warê matematîk û mekanîkê de berhem nivîsîne û van berhemên wî ji alî zanyarên mezin ên dû wî weka çavkaniyên herî bi bawerî hatine bikarhanîn. Di heman demê de avakarê îlmê qethiyetê ye.(Mihemed Ronahî: Fîlozofên Kurd 4: Dînawerî, Serhed.org, 7/2009).
ji: Bi rêya frensî botanique ji yewnaniya kevn botanon (riwek, giya)
botanîst (navdêr, mê) riweknas, pisporê botanîkê.
ji: botan +-îst
botav (navdêr, mê) hin cûn giyayên kulîlkdar yên derman in.
Herwiha: bahtov batov behtov batûv botavk.
ji wêjeyê: Botav gîyayek bi kulîlk e, jibo heywanan jahr lê jibo mirovan şifayê dibarîne. Gelek navên wê yên din jî hene. Bi Kurdî wek Batovk, bahtov, sûrinc, nûjdar û hwd. Bi Tirkî Kantaron, kizilcirik, bînbîr delîk, koyun kiran. Bi navnetewî Hyperîcum triquertîfolîum, St Johanis wort û hwd. Li dinê nêzîkî 70 cûreyên wê hene. Rengên kulîlkên wê zer, sor, û binevşî (mor) ketûmat jî spî ne.(Bavê Jîndar: Dermanxana xweristê, Lotikxane.com, 7/2008).
: botavî botavnas botavnasî. Navê zanistî: Hypericum (Hypericum perforatum)
botavî (navdêr, mê) rewşa botavbûnê.
ji: botav + -î
botbotik (navdêr)(navdêr, mê) vitî
botik (navdêr, mê) afirrê pez, di govan ve amana ku pez jê alifî dixwe, cihê ku tomik bo çûkan tê de tê bicihkirin.
Bide ber: afirr, bilînî, botik, gov, guher, hevşî, kotan, kox, koxik, koz, kozik, lîs, lîsik, mixel, nivan, sînc.
ji wêjeyê: ‎Afir ka û ceh dikin tê de ye, hesp jê dixwin. Botik ka û ceh dikin tê de, pez jêdixwin.
botl (navdêr, mê) amana dirêj û zirav ya şûşeyî yan lekî û biderqefank (ku bo parastina şileyan têt bikaranîn): Bîre bi pirranî di botlan de têt firotin. şileya di wê amanê de: Min tenê botlek bîreyê vexwar. amanek lekî ya bimemik bo ku sava şîrî jê vexwin: Zarrok li botlê xwe digirî..
Herwiha: Şûşe, betil, betl, botil.
ji: Ji inglîzî bottle
botswana (navdêr, mê) welatek e li Efrîqayê.
: bostwanayî
botvanî (navdêr, mê) karê botvanan.
ji: botvan + -î
bover (Zazaki) ceber; Boverê çemî:Ceberê çem
boxar (Zazaki) bûxre, kevirên hûr û mloz, xûrdik, xîç
boxaz (Zazaki) boxaz, bw. gewrî
boxçe kirin (lêker)(Binihêre:) boxçe
boxçekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye boxçe kirin
boxçekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) boxçe
boxe (Zazaki) boxe, gayê nêr
boxesang (navdêr, mê) mengene, eşkele, medor, pres, hawin, hewan, mîrkut, amûra ku tişt pê tên givaştin yan herrişandin.
Bikaranîn: Lêker: boxesang kirin. Navdêr: boxesangkirin Rengdêr: boxesangkirî.
Herwiha: boxesank.
: boxesangî
boxesang kirin (lêker)(Binihêre:) boxesang
boxesangî (navdêr, mê) rewşa boxesangbûnê.
ji: boxesang + -î
boxesangkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye boxesang kirin
boxesangkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) boxesang
boxîr (navdêr, mê) hermel, espender, qang, ûzelik, ûzeling, orzeling cûnek gulan e.
Herwiha: hirmel.
ji wêjeyê: Xurtbûneke din a kovaran jî, di nava rûpelên xwe de kedeke pirrhêl dihewîne. Dibe ku xwediyekî kovarê, edîtorekî kovarê an jî çend xebatkarên kovarê hebin; lê, ji bilî van kesan ên ku kovaran zindî dikin, nivîskar in. Her nivîskarek bi dengekî bi rengekî curbecur kedekê dide kovarê û kovarê li ser piyan dihêle. Du fêdeya vî tiştî heye: Hem kovar bi nivîskaran dewlemendtir dibe û hem jî bi saya kovarê nivîskarên nû derdikevin. Herçî Nûdem e, xwedî û edîtorê wê Firat Cewerî be jî - girîngiya edîtor mijareke din e -, ên cihêrengiyekê didin kovarê gul in, nêrgiz in, hermel in, sosin in, nefel in,....
ji: ji erebî بخو (bixûr: bixûr) ji ber ku ji ber ku tovik û libên vî mitî li ser agir li cem ziyaretan û şêxan dişewîtînin. Hevreha bixar, buxar..
: bîxorî. Navê zanistî: Peganum harmala
boyax tiştê ku pê tê rengandin; gûn
(navdêr, mê) sibox, gon, siboq, rengên şil (yên ku bi taybetî li dîwaran têt dan).
Herwiha: boya.
Bikaranîn: Lêker: boyax dan, boyax kirin, boyax girtin, boyax bûn. Navdêr: boyaxdan, boyaxkirin, boyaxgirtin, boyaxbûn Rengdêr: boyaxdayî, boyaxkirî.
ji: jitirki boya, hevreha azerî boya, tirkmenî boyag, gagawzî boya, hemû ji tirkiya kevn bodu(q).
: bêboyax bêboyaxî biboyax biboyaxî boyaxçî boyaxçîtî boyaxdar boyaxdarî boyaxder boyaxderî boyaxdêr boyaxdêrî boyaxî boyaxkar boyaxkarî boyaxker boyaxkerî boyaxvan boyaxvanî boyaxvanîtî boyaxvantî
boyax biyayîş (Zazaki) boyax bûyin
boyax bûn (lêker)(Binihêre:) boyax
boyax dan (lêker)(Binihêre:) boyax
boyax girtin (lêker)(Binihêre:) boyax
boyax kerdene (Zazaki) boyax kirin
boyax kerdiş (Zazaki) (navdêr)boyax kirin
boyax kirin rengandin
(lêker)(Binihêre:) boyax
boyaxane (navdêr, mê) gonîxane.
ji: boya +-xane
boyaxbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) boyax
boyaxbûyî (rengdêr) (Binihêre:) boyax
boyaxdan (navdêr, mê) (Binihêre:) boyax
boyaxdar (rengdêr) bisibox, bigon, bisiboq.
ji: boyax + -dar.
: boyaxdarî boyaxdarîtî boyaxdartî
boyaxdarî (navdêr, mê) rewşa boyaxdarbûnê.
ji: boyaxdar + -î
boyaxfiroş (navdêr, mê) gonîfiroş.
ji: boyax +-firoş
boyaxfiroşî (navdêr, mê) gonîfiroşî, sebaxfiroşî.
ji: boyax +-firoşî
boyaxgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) boyax
boyaxî (navdêr, mê) rewşa boyaxbûnê.
ji: boyax + -î
boyaxin (Zazaki) bi boyax
boyaxker pîşekarê rengandinê
(navdêr) siboqker, rengder, kesa/ê ku karê boyaxkirinê dike: boyaxkerên sol û pêlavan, boyaxkerên dîwarên qesran.
Herwiha: boyakar boyaker boyaxkar boyaxvan boyavan.
ji: boyax + -ker
boyaxkerî (navdêr, mê) gonîkerî, sebaxfiroşî.
ji: boyax +-kerî
boyaxkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye boyax kirin
boyaxkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) boyax
boyaxnekirî (rengdêr) bêboyax, begonî.
ji: boyax +nekirî
boyaxvanî (navdêr, mê) karê boyaxvanan.
ji: boyaxvan + -î
boye (Zazaki) bêhnKurdî (Soranî) hokerwate, loma, lew
boye kirin (lêker)(Binihêre:) boye
boyekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye boye kirin
boyekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) boye
boyinbax (navdêr, mê) stubend, kravat, rîbat, benda ku zilam li ser gumlekan lê li dor gerdena xwe girê didin.
Herwiha: bînbax, bûyinbax.
ji: Ji tirkî boyunbağı
boykot (navdêr, mê) nekirin yan beşdarnebûn yan nepejirandin yan nekirrîn (û bang li xelkê kirin ku bila ew jî nekin).
Herwiha: baykot.
Bikaranîn: Lêker: boykot kirin, boykot kirin. Navdêr: boykotkirin Rengdêr: boykotkirî.
ji wêjeyê: Hamas referandûma ji bo naskirina Îsraîlê boykot dike (beşdar nabe).
: boykotî, boykotker
boykot kirin (lêker)(Binihêre:) boykot
boykotî (navdêr, mê) rewşa boykotbûnê.
ji: boykot + -î
boykotker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê boykot dike.
ji: boykot + -ker
boykotkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye boykot kirin
boykotkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) boykot
boz rengê spî
(rengdêr) (navdêr, nêr) gewr, spî yan zer (bi taybetî pûrtê mirovan yan heywanan). Nêzîk: çal (rd) gewer kever kezîzer.
Bide ber: bozix.
Bikaranîn: Lêker: boz bûn boz kirin Navdêr: bozbûn bozkirin Rengdêr: bozbûyî bozkirî.
ji: jitirki boz, hevreha azerî boz, gagawzî boz, hemû ji tirkiya kevn boz.
: bozandin bozandî bozê bozî bozîn bozîner bozînerî bozîninde bozînindetî bozînindeyî bozo bozotî bozokî
boz bûn (lêker)(Binihêre:) boz
boz kirin (lêker)(Binihêre:) boz
bozaker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê boza dike.
ji: boza + -ker
bozbûn (navdêr)(Binihêre:) boz
bozbûyî (rengdêr) (Binihêre:) boz
bozek (Zazaki) bozek, bozik
bozewî (rengdêr) buxwirîn, debixî, (cilên spî yên ji ber qirêjiyê) zerbûyî.
ji: boz + -ewî.
Bikaranîn: Lêker: bozewî bûn, bozewî kirin. Navdêr: bozewîbûn, bozewîkirin Rengdêr: bozewîbûyî, bozewîkirî.
: bozewîtî
bozewî bûn (lêker)(Binihêre:) bozewî
bozewî kirin (lêker)(Binihêre:) bozewî
bozewîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) bozewî
bozewîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) bozewî
bozewîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye bozewî kirin
bozewîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) bozewî
bozewîtî (navdêr, mê) rewşa bozewîbûnê.
ji: bozewî + -î
bozî (navdêr, mê) rewşa bozbûnê.
ji: boz + -î
bozkirî (rengdêr) (Binihêre:) boz
bozkirin (navdêr)(Binihêre:) boz
bozo serenav, nêr, navek zelaman e
boar beraz, berazê nêr
board texte, pano
boat lotke, ginû, keştî, filûqe.
bobsled bobsleigh bobsled, bobsleigh (D.Y.A.), (zimanê devkî) şaşî, şelipan.
bodied biqelafet, laşgir, qelantor.
bodies leş
bodily 1. laşî, bedenî 2. bûjenî, madî 3. bi timamî, hemûçk, bitûnî, tam.
body beden
cendek
laş
laş
boil kelandin
bold stûr
aza
dilawêr
egît
mêrxas
çeleng
bolt brûsk
bolt 1. zornax kirin, zornax 2. pêç,
bomb bombe
bombast gotin an jî axaftina fîşalî an jî tiroleyî.
bombs bomb
bone hestî
hestî
bonsoir (Fr.) bonsuar, şevbaş.
boob 1.Xêvo 2. ehmeq
book pirtûk
pirtûk
bookmark bijare, yên ku hatine bijartin
cihnîşan
kirin bijare
bookmarklet cihnîşan
bookstack Pirtûkdank, pirtûkdanka mezin.
boondoggle (D.Y.A.), (zimanê devkî,) karê bêkêr.
boost zêdekirin. ji jêr ber bi jor ve dehf dan. can dayîn, bicoş kirin. bilind kirin.
booted eagle Balindeya kin. (zool.) hieraetus.
booty extirme
border kevî
sînor
tixub
sînor
borer behreme
born çêbûn
hatin dunya
boron beyar.
borough bajarok, qeza, navçe.
boss patron
both her dû
her du
bottlenose pozê girs 2. cureyê nehengeke mê. (zoo.) tursiops.
bottlewasher cilşo. chief cook and bottlewasher kesê/a her îşê malê dike
bottom bin
binyad
binî
jêr
bound girêdayî
boundary sînor
tixub
bounteous camêr
çavfireh
boutique butîk
bow on (der)li aliyê prûvayê.
bowel rovî
bowl Ewteewt.
Ewteewt kirin, Zûrîn, Kûzîn, Orîn.
bowshot menzîla tîrê, rasta tîrê.
bowwow 1.ewt ewt, dengê kûçikan 2. di zimanê bebekî(pitikî) navê kûçikan.
box qutî
kodik
boxing boks. boxing glove lepika boksê. boxing match musabeqeya boksê.
boy lawik
xort
xort
boyfriend hevalê xort
bo (prep.) for; (conj.) so that, in order that
boç f. tail
boçik f. tail
boçûn Binêre: helwest
bombe f. bomb. bombeyên destan=hand grenades
bona prep. for: bona vê yekê=for this reason
borandin v.t. to spend (time), make (time) pass
v.t. to spend (time), make (time) pass
borî f. pipe
borîn v.i. to last, pass (time): çend meh naborin=not many months passed (n.p.); v.t. to excuse: min bibore=excuse me
v.i. to last, pass (time): çend meh naborin=not many months passed (n.p.); v.t. to excuse: min bibore=excuse me
boş wide, widespread, abundant
wide, widespread, abundant
bostan m. garden
boxçe f. bundle
bock nêrî
boden ax
bin
binî
erd
war
xak
boden ohne schnee reşahî
boden unter den füßen binpê
binpî
bodenfeuchtigkeit telbîz
bodenlos bêbinî
bodensatz dird
durd
tort
bodensteuer xerc
bodygard xweykirî
bogen erq
erx
qube
bogen (waffe) tîrkevan
bogen (waffe, brücke, tor) kevan
bohle text
bohnen fasule
bohnern şima kirin
bohren qulkirin
bohrer behreme
bonus xêr
boot kelek
borgen bidêndan
dên kirin
borstig têl-têlî
borte qolan
qulanç
boshaft dilreş
neçê
boshaftigkeit nisûbetî
bosheit boxz
jar
nerindî
xezeb
bote delal
qasid
qasit
qasîd
botschaft balyozxane
mizgîn (Frohe)
sefaret/balyozxane(Auslandsver-tretung)
xeber
botschafter balyoz
qasid
sefîr
sefer
botschafter/in balyoz
sefir
bo çi warum
bo xatirê ... um ... willen
wegen
bo xatirê te deinetwegen
bobelat Katastrophe
Unglück
bobelîsk Sturmwind
Wirbelwind
bocik Schwanz
bocûn Idee
Meinung
bojî Zündkerze
boke Kühnheit
Mut
Tapferkeit
Unerschrockenheit
boketî kirin ringen
bokkan Pastete aus Hefeteig, gefüllt mit Fleisch, Fisch, Kraut, Eiern oder dergl.
bol reichlich
weit
bolme Präsentierteller
Suppenschüssel aus Kupfer
Suppenterrine
bona für
um
wegen
zu
bona vê yekê darum
deshalb
deswegen
weil
bone Beziehung
boqil Wade
borak Spende
borandin ablaufen
ziehen
borandin entschuldigen
vergeben
verzeihen
borani Taube
borî gezogen
Rohr
borîn übertreffen
borîn brüllen
passieren
überqueren
vergeben
boş reichlich
übermäßig
viel
boşahî Überfluss
bostan Gartenbau
Gemüsegarten
Obstgarten
bot Stiefel
boxz Abscheu
Bosheit
Hass
Rache
boyax Farbe
boyaxkar Maler/in
boyaxkirin malen
boz blond (Menschen)
grau (Tiere)
silbergrau
boz (esel grau
bozan von boz
bozî xalî-xalî grau gesprenkelt
boğe helîz-çakşur; ferula
bostanbozek gîyagewrik; heliotropium
botav (=baltox) botav; hypericum perforatum
bo d. seba, qandê, lî, serba, qaydê, semedê ..., sebeta, serva, semeta, sava.
boa n. zoo. boa n.
bobelat m. bûglate m., felakete m., bêtere m., afete m., bela n.
bobelatjentî rd. bûglatzede, bêterzede, felaketzede, afetzede
boblat m. bûglate m., felakete m., bêtere m., afete m., bela n.
boç m. boçik, boçe, dim, doçik, dêlîye, poçe, bueç, bueçik n. *boça kerê bizdîn nêrî û mayî kifs benê, çûçikê kerge payizî morînê
boçî rd. cure, hacuc, bejnmirik, bejnvîzo, mirik, cuce
bocîk n. zoo. fînik, bod, band, buyd, bond, bojî n.
boçik m. boçik, boçe, dim, doçik, dêlîye, poçe, bueç, bueçik n.
boçik hejandin lg. boçik hejnayene, boçik rasanayene
boçik vewesandin lg. boçik rasanitene, boçik hejnayene
boçika çêlekê boçikê manga
boçûn m. sîyayis n.
bodrûm m. zerzembe, bodrûm, binzemîn n.
bokalemûn m. zoo. marmarîceke, bukalemune m.
boke n. bok (bokê baranan o) n.
n. zoo. boxe, dîstrî, gaboxe, bok, buexe n.
bokelemun m. zoo. marmarîceke, bukalemune m.
bokenge m. zoo. kuje n.
boks m. sp. boks, kayê girmike, girmikkay, kulmkay n.
boksît m.jeo. boksîte, bera bafînî, kemera bafînî, bafînsî m.
boksor m/. boksor, kaykerê girmike, girmikkayker, kulmkayker n.
boksorî m. sp. boksorîye, boksorênî m.
bol n. ana. bol n.
bolometir m. radyasyonpê m., bolometre m.
bolometre m. radyasyonpê m., bolometre m.
bom rd. bom, bomik
bomba m. bomba, bombe m.
bombardiman m. bombardiman, adirvaran n.
bombe m. bomba, bombe m.
bombe kirin lg. bomba kerdene
bombe van m/. bombacî, bombawan n.
bombekirin m. bombakerdis n.
bomberdiman m. bombardiman, adirvaran n.
bomberdiman kirin lg. . bombardiman kerdene. *hatin bomberdimankirin llb. bombardiman kerîyene, ameyene bomberdimankerdene
bombeya atomê n. bombaya atomî., atombomba m.
bombeya hîdrojenê n. bomba hîdrojenî, hîdrojenbomba m.
bombeya mij n. bomba mijî, bombaya mijî m.
bombeya napalmê n. bombaya napalm v napalm bomba m.
bombeya saetdar yv. bombaya saatine m. *hatin bombekirin llb. bomba kerîyene, ameyene bombakerdene
bomî kîm. bomîye, bêhesîye, bêmezgîye, bomikênî m.
bomik rd. bom, bomik, tankês, helb, takês
bomikbûn m. bêhisbîyayis, ewtewebîyayis, bomikbîyayis n.
bomikî bûn lng. . bêhes bîyene, keregêj bîyene, bomik bîyene, sews bîyene
bomikî kirin lg. bomik kerdene, bêhes kerdene, tewtewe kerdene
bomiktî m. bomîye, tînîye, sersemîye, gêjîye, dengeserîye, budelayîye, munqisîye, exmaqîye, budelayênî, tînênî, gêjênî, sersemênî, exmaqênî, dengîye m.
bona d. seba, qandê, lî, serba, qaydê, semedê ..., sebeta, serva, semeta, sava
bone m. munasebet, têkilîye, temas n.
bono n. bonoye, bono m.
boq m. baqe m., deste n., qevse m., qevde m., qerse m.
boqije m. zoo. merxike, dimrese m.
boqil n. ana. çîpe, peyîke. çîqe, saqe, çîpike, peke, çeqe, pale, saq, çaqe, pole m.
bor rd. bor, gort, bîyare, beyare, beyar, bayîr
rd. bor, kil, buer
boran m. boran, pûkûbadev, darbir n.
m. zoo. borane, gogerçîne, bewrane, kurkurike, bewrone, borune m.
m. ravêrayis, derbazbîyayis, vîyartis, ravêrdis n.
m. buhran, krîz n.
boran derbaz kirin lg. buhran ravîyarnayene, krîz derbazkerdene, krîz ravîyarnayene
borandin lg. af kerdene, baxisnayene, raverdayene
lg. ornayene, qornayene, bornayene, mûrnayene, xornayene, hornayene, buernayene, quernayene
lg. ravîyarnayene, viyarnayene, derbaz kerdene, ravêrnayene, viyernayene
m. ravîyarnayis, viyarnayis, derbazkerdis, ravêrnayis n.
boranî n. sîro qurt, sîro keldos, keldos, keldwes, sîrkeldos n.
boraq m. boraqe, bueraq m.
bordo rd. bordo
bordro m. bordro n.
bore n. zoo. kesegan, xonz, xînzîr, bîêname., xoz, xuez, donxiz, xenzîr, doxiz, donxuz n.
n. kesegano yabanî, xonzê çolî, keseganê çolî n.
borê m. bore, keje (manga) m. borê qer mîtolojîyê kurdan de astorê yo
borebor n. barebar, borebor
m. borebor, borîye (merdim) n. *bî borebor h. bi borebor, bi borîye
borek m. zoo. boreke m.
m. boreke m.
boreka avê n. boreka awe m.
boreka baçik n. balorboreke m.
borekên bipenîr n. boreka pendîrine, luwela pendîrine m.
borî rd. rz. ravêrdeyin, transîtîf, vîyartên, derbazên
m. borîye, borîzane, borezane m.
m. lula, borîye, lulîye, lulî m.
borîjen m/. borîzan, borîcinitox, borezan n.
borîker m/. lulecî, borîcî, lulawan, borîwan n.
borîn lng. . orayene, qorayene, borayene, murayene, xorayene, horayene, buerayene, querayene
lng. . ravêrayene, ravêrdene, vîyartene, ravîyertene, derbaz bîyene, ravyerdene, vîyertene
m. ravêrdis, vîyartis, derbazbîyayis n.
borîna fermî n. rz. ravêrayiso fermî n
borinî m. borebor, borîye (merdim) n. *bi borînî h. bi borebor, bi borîye
borîya berdest n. rz. demo ravêrdeyo nikayin, ravêrdeyê nikayî, ravêrdeyo nikayin, demo vîyarteyo nikayin n.
borîya dûdar n. rz. demo ravêrdeyo nêdîyar, ravêrdeyo nêdîyar, vîyarteyo nêdîyar n.
boriya mîzê m. ana. mîzorik, lulîya mîzî, borîya mîzî, lulika dastawî n.
borîya ostakî n. ostakî, lulika ostakî m.
borîya têdayî n. rz. demo ravêrdeyo dîyar, ravêrdeyo dîyar, demo vîyarteyo dîyar n.
borîzan m/. borîzan, borîrinitox, borezan n.
borse m. borsa m.
bos rd. veng, tal, xalî, tol
rd. gumra, zaf, xêlê, zêde, gelê, deyra, bol, epey, derya, xêlyek
bos bûn lng. vêsêrîyene, zêde bîyene, zaf bîyene, bol bîyene, gumra bîyene, derya bîyene, xêlê bîyene
bos kirin lg. gumranayene, vêsêrnayene, zafnayene, deyra kerdene, zêdenayene, gumra kerdene, zêde kerdene, zaf kerdene, bolnayene, bol kerdene, derya kerdene, zeydnayene, gumranayene
bosahî m. guranîye m.r haybro n.f qerebelix /?., herese n.
bosahî bûn lng. . qelebelix bîyene, haybro bîyene, herese bîyene, guranîye bîyene, gurintî bîyene, qerebelix bîyene
bosahîbûn m. qelebelixbîyayis, guranîyebîyayis, gurintîbîyayis n.
bosayî m. guranîye m., haybro n., qerebelix n.r herese n.
bosbûn m. vêsêrîyayis, zêdebîyayis, zafbîyayis, gumrabîyayis, deyrabîyayis, bolbîyayis, zêderîyayis n.
bose m. isk. dame., bûse n.
n. textirme n.
bosî n. liboye, bilbilo, helbuy, livoye, kijbuy, liwoye m.
bosîn lng. qesîyene, qusîyene, raqesîyene
boskirin m. vêsêrnayis, gumranayis, deyrakerdis, zafnayis, zêdekerdis, bolkerdis, zêdenayis, zafkerdis, bolnayis, gumrakerdis n.
bost m. vîzoye, vînce, bihoste, cewe, vîncew, vince m.
bostan m. bostan, perçîn, boston, bostun, buestun, buwestun n.
bostanvan m/n. bostancî, bostanwan n.
bostanvanî m. bostancîyîye, bostanwanênî, bostancîyênî m.
bot rd. hîra, bol, fera, hera, ferah
m. bote m.
bota dûkêlî n. çetene m.
botanîk n. botanîk, nebatat n.
botav baltox(botav); hypericum perforatum
m. bot. giledare, suredare, dargendar, giledar m.
botik m. çirtike, grike, çire, graneke, çilonçike, sirike, çure, çurnike, çurane, çuraneke m.
m. kundêz, patik, gepçe, çemçe, kunêz, çemgk, kewçe, kepçe, kewndêz, kundîyêz, kondêz, kowndêz n.
boxçe m. buxçeke, hîzare, girebeste, boxça, boxçe, hîzareke, buxça, buexça m. *boxçik-moxçik boxça-moxça
m. buxçe, hîzare, boxça, boxçe, hîzareke, buxça, buexça m.
boxçeger m. buxçecî, hîzarewan, boxçewan n.
boxçegerî m. buxçecîyênî, hîzarewanîye, boxçewanîye m.
boxçewan m. buxçecî, hîzarewan, boxçewan n.
boxçewanî m. buxçecîyênî, hîzarewanîye, boxçewanîye m.
boxe n. zoo. boxe, dîstrî, gaboxe, bok, buexe n.
boyax m. boyax, boye n.
boyax bûn lng. boyax bîyene
boyax kirin lg. boyax kerdene, boyaxnayene
boyaxa avî n. boyaxo awin n.
boyaxa neftî n. boyaxo ronin, ronboyax n.
boyaxa toz n. tozboyax, boyaxo toz n.
boyaxker m/n. boyaxker, boyaxd, boyaxwan n.
boyaxkerî m. boyaxkerîye, boyaxcîyênî, boyaxwanênî m.
boyaxkirin m. boyaxkerdis, boyaxnayis n.
boyaxvan m/n. boyaxker, boyaxd, boyaxwan n.
boyaxxane m. boyaxxane n.
boykot m. boykot n.
boykot kirin lg. . boykot kerdene, boykotnayene
boykotker m/n. boykotker, boykotd, boykotwan n.
boz rd. gewr, boz, hel, gor, buez
boz bûn lng. qirboz bîyene, boz bîyene, sipî bîyene
boza m. boza m.
bozaker m/n. bozad, bozawan n.
bozakerî m. bozacîyîye, bozawanîye m.
boze m. boza m.
bozê hêsîn rd. sînboz, hêsinboz, bozo hêsîn
bozê rewan n. bozo rewan, nameyê estorê mêmê alanî yo n.
bo bakınız: biewnî
(n) bakınız: ban (n)
(m) bakınız: boye (m)
bobelat (n) bakınız: bobelate (m)
bobelate (m) felaket, yıkım
bobîn (n) bobin
bobînaj (n) bobinaj
boblate (m) bakınız: bobelate (m)
boç (m) bakınız: boçe (m)
boça qaluçe (m) orak sapı
boça qalûçe (m) bakınız: boça qaluçe (m)
boça qalûnçe (m) bakınız: boça qaluçe (m)
boça solî (m) ayakkabıyı giyerken tutup çekmek için kullanılan -daha çok eski ayakkabılarda bulunan- ayakkabının arkasındaki çıkıntılı parça
boça vaştirî (m) bakınız: boça vaşturî (m)
boça vaşturî (m) orak sapı
boça zengenî (n) kazma sapı
boçe (m) 1)kuyruk 2)sap (araç içi (n)
boçe kerdene kösnümek (dişi köpek vb. içi (n)
boçekerdiş (n) kösnüme (dişi köpek vb. içi (n)
boçey vaştirî (m) bakınız: boça vaşturî (m)
bocî -ye, küçük yaştaki köpek
boçi (m) bakınız: boçe (m)
bocî, -ye küçük yaştaki köpek
boçik kuyruksokumu
omurganın alt ucu
(m) 1)boçe (m) 2)b. boçike (m)
(n) kuyruksokumu, omurganın alt ucu
boçikdekewtiş (n) bel kayması
boçike (m) kuyruk
boçiki (m) bakınız: boçike (m)
boçqol -e, kuyruğu kesik hayvan
bodrim (n) bakınız: bodrum (n)
bodrum (n) bodrum
bog (n) tarla kenarındaki sürülmemiş kısım
boğe çakşır otu; ferula
bogota (m) Bogota
bojê ... amayene bakınız: bacê ... ameyene
bojê ... ardene bakınız: bacê ... ardene
bojey (zh) bakınız: mujeyî (zh)
bojî (n) bakınız: bazî (n)
-ye,
(zh) bakınız: bacî (zh)
bojîyayene bakınız: bacîyayene
bojîyayêne bakınız: bacîyayene
bojîyayîş (n) bakınız: bacîyayîş (n)
bojnayene bakınız: bacnayene
bojnayêne bakınız: bacnayene
boju (n) bakınız: bazî (n)
boka inşallah
bokana bakınız: boka
bokarê bakınız: boka
boko bakınız: boka
bokona bakınız: boka
bol 1)çok 2)bol
(n) küçükbaş hayvan sürüsü
(n) dişi memelilerin cinsel organı
bol bîyene toplanmak
bol kerdene toplamak
bolage çok fazla
bolagi bakınız: bolage
bolbîyayîş (n) toplanma
boldircane (m) bakınız: balcane (m)
boldurzan (n) bakınız: balcane (m)
bole (m) bakınız: bol-II (n)
bolê bolan azami
boli bakınız: bellî, -ye
(m) bakınız: bole (m)
bolîvya Bolivya
(m) Bolivya
bolîye (m) bakınız: belû (m)
bolkerdiş (n) toplama
bolkî 1)çoğunluk 2)genellikle
boll (n) bakınız: bol (n)
bollagi bakınız: boluge
bolmîs bîyayene bakınız: bolmîş bîyene
bolmîş bîyayene bakınız: bolmîş bîyene
bolmîş bîyene bayılmak
bolmîsbîyayîs (n) bakınız: bolmîşbîyayîş (n)
bolmîşbîyayîş (n) bayılma
bolometre (n) ışınımölçer, bolometre
boltize (m) bakınız: balduze (m)
bolu bakınız: bellî -ye,
bom -e, deli
bom bîyayene bakınız: bom bîyene
bom bîyene delirmek, çıldırmak
bom kerdene delirtmek
bomba bomba
(m) bomba
bomba bîyene bombalanmak
bombalanmak
bomba dekerdene bomba koymak
bomba koymak
bomba eştene bomba atmak
bomba atmak
bomba kerdene bombalamak
bombalamak
bomba teqnayene bomba patlatmak
bomba patlatmak
bombaeştox -e, bombacı
bombarduman bombardıman
bombardıman
bombarduman bîyene bombardıman edilmek
bombardıman edilmek
bombarduman kerdene bombardıman etmek
bombardıman etmek
bombaviraştox -e, bombacı
bombaya atome atom bombası
(m) atom bombası
bombaya destî el bombası
(m) el bombası
bombaya hîdrojene hidrojen bombası
(m) hidrojen bombası
bome (n) bakınız: bamya (m)
bomênî (m) delilik
bomîye (m) delilik
bomlerzi (m) bakınız: bunlerz (n)
bomye (n) bakınız: bamya (m)
bon (n) bakınız: ban (n)
bona (m) bakınız: bana (m)
bonc bakınız: panc
boncî (m) bakınız: bocîye (m)
bonci (n) bakınız: bocî (n)
bonder bîyene bakınız: bander bîyene
bonder kerdene bakınız: bander kerdene
bonderbeyîş (n) bakınız: bander bîyayîş (n)
bonderbîyayîş (n) bakınız: bander bîyayîş (n)
bonderkerdiş (n) bakınız: banderkerdiş (n)
bone (n) bakınız: bane (n)
bone û bonqilîz -e, bakınız: bane û banqilîz -e,
bonek (n) bakınız: banek (n)
bonekî (zh) bakınız: banekî (zh)
bonekî kay kerdene bakınız: banekî kaykerdene
bonekkey (n) bakınız: banikkay (n)
bonekkey key kerdene bakınız: banikkay kay kerdene
bonfîle (n) bonfile
bongilan Solhan
(n) Solhan
bongiri (m) bakınız: bangêre (m)
bonî bakınız: biewnî
bonîr bakınız: biewnî
bakınız: biewnî
bonkila (m) bakınız: beqla (m)
bonko (n) bakınız: banku (n)
bonku (n) bakınız: banku (n)
bonkue (n) bakınız: banku (n)
bonkuwe (n) bakınız: banku (n)
bono peyen (n) bakınız: bano peyên (n)
bonqa (m) bakınız: banka (m)
boqa ... warîştene bakınız: boqa ... weriştene (mecaze (n)
boqa ... weriştene 1)azgınlaşmak, azmak (cinsel arzudan ötürü) 2) (mecazen) şımarmak
boqanî kerdene dalga geçmek
bor (n) bakınız: bure (n)
(n) öküz için ad olarak kullanılan bir sözcük
borane güvercin
(m) güvercin
borani (m) bakınız: borane (m)
boranî (m) borani
borayene böğürmek
borayîş (n) böğürme
bordro (n) bordro
bore (m) inek için ad olarak kullanılan bir sözcük
boregi (m) bakınız: boreke (m)
borek (n) bakınız: boreke (m)
boreke (m) küçük bir karınca çeşidi
(m) börek
boreki (m) bakınız: boreke (m)
borekpewj -e, börekçi
borekroş -e, börekçi
borge (m) aşırı tuzlu
borgeyî (m) aşırı tuzluluk
borgeyîye (m) aşırı tuzluluk
bori (m) bakınız: Bore (m)
borî (m) böğürtü
(m) boru
borîcen -e, borucu (boru çalan)
borîya kalorîferî (m) kalorifer borusu
borîya qanîferî (m) bakınız: borîya kalorîferî (m)
borîya soba (m) soba borusu
borîye (m) böğürtü
(m) bakınız: borî-II (m)
borîyey karolîferî (m) bakınız: borîya kalorîferî (m)
bornoz (n) bornoz
boro (n) öküz için ad olarak kullanılan bir sözcük
boroni (m) bakınız: borane (m)
borr (n) bakınız: bure (n)
borrayene bakınız: borayene
borrayîş (n) bakınız: borayîş (n)
borrî (m) bakınız: borî (m)
borrîya kalorîferî (m) bakınız: borîya kalorîferî (m)
borrîya qalorîferî (m) bakınız: borîya kalorîferî (m)
borrîye (m) bakınız: borî (m), borîye (m)
borsa (m) borsa
borsa sîyay (m) bakınız: borsaya sîyaye (m)
borsakar -e, borsacı
borsaya sîyaye (m) karaborsa
borse (m) bakınız: borsa (m)
borûn (m) bakınız: borane (m)
bos -e, bakınız: veng, -e; tal -e,
bose (n) saban zıvanası
bosi (n) bakınız: bose (n)
bosme (n) bakınız: basme (n)
bosmezeyî (m) bakınız: basmecî (m)
bosna-hersek Bosna-Hersek
Bosna-Hersek
bostan (n) bostan
bostanbozek bozot; heliotropium
boste (m) karış
boston (n) bakınız: bostan (n)
bostûn (n) bakınız: bostan (n)
bot (n) bakınız: wet (n)
(n) bot (uzun konçlu ayakkabı)
bot û cat bakınız: nat û wet
bota öteye, o tarafa, karşı yakaya
bota binawe denizaltı
(m) denizaltı
botanîk (n) bitkibilim, botanik
botanîknas -e, bitkibilimci, botanikçi
botav (=baltox) binbirdelik otu; hypericum perforatum
bote bot
(m) bot (küçük gemi)
botike (m) bakınız: bûtike (m)
botswana Botswana
(m) Botswana
bover (n) öte, o taraf, karşı yaka
boverên ötedeki
-e, ötedeki
bow bakınız: biewnî
bowax (n) bakınız: boyax (n)
bowli bakınız: bellî -ye,
bowlî bakınız: bellî -ye,
bowli bîyayîne bakınız: bellî bîyene
bowlî bîyayîne bakınız: bellî bîyene
bownî bakınız: biewnî
bowse (n) bakınız: bose (n)
boxar (n) çakıl
boxarin -e, çakıllı
boxaz boğaz
(n) boğaz
boxe boğa
(n) boğa
boxeçor henüz öküz sayılmayan (yaşça) büyük tosun
(n) henüz öküz sayılmayan yaşça büyük tosun
boxt (n) bakınız: wext (n)
boxta boxt bakınız: wext ra wext
boy (m) bakınız: boye (m)
boya xo girewtene ara vermek
boya xo veradayene nefes vermek, soluk vermek
boya xo veredayene bakınız: boya xo veradayene
boyax (n) boya
boyaxker -e, boyacı
boyaxroş -e, boyacı
boye (m) 1)koku 2)nefes, soluk
(n) bakınız: boyax (n)
boye dayene ara vermek
boye girewtene nefes almak, soluk almak
boye girotene bakınız: boye girewtene
boye guretene bakınız: boye girewtene
boyet (m) bakınız: boyete (m)
boyete (m) bağ kulübesi
boyli bakınız: bellî -ye,
boyli bîyayîne bakınız: bellî bîyene
boynî bakınız: biewnî
boza (m) boza
bozakar -e, bozacı
bozaroş -e, bozacı
bozî (n) bakınız: bazî (n)
bodrum bodrum (n)
bodur otu cad; teucrium polium
boğa boxe (n)
boğa dikeni şekerê nebatî; eryngium campestre
boğaz 1)qirrike (m), gilbe (m), gule (m), boxaz (n) 2)neqeb (n), boxaz (n)
boğazlama serebirnayîş (n), serecikerdiş (n)
boğazlamak sere birnayene, sere cikerdene
boğmaca kuxika sîyaye (m), xulxutik (n)
bok 1)gî (n) 2)(çocuk dilinde) eke (m)
bol bol, -e
bomba bomba (m)
bomba atmak bomba eştene
bomba koymak bomba dekerdene
bomba patlatmak bomba teqnayene
bombalamak bomba kerdene
bombalanmak bomba bîyene
bombardıman bombarduman
bombardıman edilmek bombarduman bîyene
bombardıman etmek bombarduman kerdene
boncuk mura (m)
boncuk dizisi gilareyê murayan (n), gilanga murayan (m), xilerdê murayan (n)
bonfile paştmaz (n), bonfîle (n)
bor bure (n), beyar (n)
bora vayê dijna (n)
borani boranî (m)
borç deyn (n)
borçlar genel hukuku huqûqê pêroyî yê deynî (n)
borçlar özel hukuku huquqê arizî yê deynî (n)
borçlu deyndar, -e
borçluluk deyndarîye (m)
bornoz bornoz (n)
boru borî (m), borîye (m); lulî (m), lulîye (m)
boru ve oluk gibi şeylerden veya yüksekçe bir yerden akan çeşme çirre (m)
boş veng, -e; tal, -e; bos, -e
boşalma (cinsel boşalma) reyayîş (n)
boşalmak (cinsel boşalmak) reyayene
boşaltmak tal kerdene, veng kerdene
bostan bostan (n)
bot-I (küçük gemi) bote (m)
bot-II bot (n)
boy 1)bejne (m), qame (m) 2)dergîye (m) (mat)
boy bos bejn û bale
boya boyax (n)
boya kalemi qelema boyaxî (m)
boynuzlu geven giştirî; astragalus hamosus
boyun mil (n), vile (n), vîye (n)
boyunbağı kravate (m)
boyunduruğun öküzün boynuna gelen kısmı sermil (n), milik (n), palika nîreyî (m)
boyunduruk nîre (n)
boyunduruk çubuklarını birbirine bağlayan ip xeniqe (n), nîrbend (n), şûmîla (m)
boyundurukta bulunan ve öküzün boynuna geçirilip altta bağlanan iki küçük çubuktan her biri kelame (n)
boza boza (m)
bozot bostanbozek; heliotropium
bo bo, ji bo, ji bona, ji boyî
bên, bîn, bêhn, bihn
(~ çi) bo çi, çima, çire, ji ber çi
jê re, ji ... re
bo derewe derve, derê: Min bo derewe deçim Ez diçim der / derve / derê
boçûn dîtin û nerîn, helwest, boçûn, bîrewerî
bon bên, bîn, bêhn, bihn
bone sedem
minasibet, bone
boq beq
boqete patik, paşsto
boran bahoz, barove, bager
orîn (çêl)
borçîn qaza / werdeka mê
bordin borîn, buhurîn, bihirîn
boş betal, boş, vale
boye (bo ewe, le ber ewe) lewre, loma, bo wê, bo hindê
(boyax) boyax, boye, siboq
boyinbax stobend, krawat
bofratino xwişk û biratî.
boji reyîn, ewtin. hundo bojas, homo vojas kûçik direyin, mirov digerin
bona baş, qenc, çê. bona puno por malbona peno cizayê baş ji bo pereyê nebaş.
baş
qenc
bonvenigi xêr hatin
bonvolu ji kerema xwe. bonvolu malfermas pordon ji kerema xwe derî veke
bonvulu ji kerema xwe
bordo rex, berav, kenar. domo estas ĉe la bordo de Nilo xanî li berava Nîlê ye
botelo şûşe. la ventro, la fundo de botelo zik noqiya şûşê ye
bovo mange, çêlek, gamêş, dewar. la bovo estas sankta por Hinduoj çêlek ji bo Hindûyan pîroz e
bo al
bobelat akcidento
borî preter
borîn pasi