Encamên lêgerînê
bizin zo/m1. keçi 2. keçi (bu hayvanın dişisi) (Capra hircus)
bizin hatin nêrî keçi çiftleşmeye gelmek
bizin ketiye etra kêrê, qesab jî ketiye etra bez keçiye can kaygısı, kasaba et (veya yağ) kaygısı, koyun can derdinde, kasap yağ derdinde
bizin mir gir biriya yorgan gitti, kavga bitti, öküz öldü ortaklık bozuldu (veya bitti)
bizin mir gir gur vemir öküz öldü ortaklık bozuldu
bizin nêrî xwarin keçi tekeyle çiftleþmek
bizina kel boynuzlu keçi
bizina bel kepçe kulaklı keçi
bizina bi şûn de bimîne behra gur e sürüden kopan kuzuyu kurt kapar
bizina deqor melez keçi
bizina hemi s bir tür keçi
bizina hît kıl keçisi
bizina kever beyaz kıllı keçi
bizina kol boynuzsuz keçi
bizina kûnk tiftik keçisi
bizina kûvî zo/nd dağ keçisi (Rupicapra tragus)
bizina xwe şerjê kiriye postê xwe bi dar de kiriye ununu elemiş kalburunu asmış
bizinbir nd ağustos ve eylül aylarında keçi kırpma
bizincar rd bakır çalığılı, bakır çalığı olan
bizincîr rd zincirli
bizindoş nd/nt keçi sağıcısı
bizindoşî m keçi sağıcılığı
bizingînî rd tangırtılı
bizingivêş rd zalim, sıkıştırıcı
bizingivêşî m sıkıştırarak öne geçme
bizinkovî m dağ keçisi, yaban keçisi
bizinmij zo/nd keçisağan (Caprimulgus europeus)
bizinrî rd keçi sakal
bizin sewaleke malê ya ku ji bo şîr, goşt û mûyê wê tê xwedîkirin *"heke bizinê têr xwar, qiloçên xwe li kendalan dide"
(navdêr, mê) ajelek kedî ya guhandar û têr-mû ye.
Herwiha: bizn....
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: بزن, ku-kr: бьзьн. Cûnên bizin û mihan, hoş, poş: bizna têkde reş û guhboz. hemis, himbis: bizna reşa navçav û alekên wê gîxên spî yan sorekî vekirî pêde hatîn û binzik û dehmen spî yan sor. hemdanî: cûnekî pezîye: cûne pezekî guhdirêj û guhpan û hirîkurt û dûngşor e. , çûrr, çûr:cûne bizneka hûr û têrşîr û mûxelek e, mûyê wê merez e, şel û şepik jê diêne çêkirin. çal: bizna hemû leşê wê reş, tenê enîya wê pinîyeka spî lê.. kerîs, kurrîs: miha guhên wê qut û kurtik. kewîs, kewîsar, kewîser: miha leşê wê spî û navçav zîwanî pinîyên reş yan sor lê û guhên wê boz. Gelek cûn jê hene, riser: riser:miha rengê navçavan di navbera reş û qehweyî de yan bi ser reşekî xwelîkî ve.. tebeş: Miha navçav û ser û guh pêk ve reng xwelîkî..
Têkildar: nêrî, karik, gîsk, kerî, sewal, terş, tewal, tiştîr/tiştûr.
Bide ber: mih, mî Zayend: Bizin bi maneya ajelek kedî ya mê peyvek zayendmê ye: bizina me, bizineke spî... Lê ew herwiha wek peyvek zayendnêr jî tê
Bikaranîn: Biz(i)nê me li çolê diçere. Li vê derê ew bi maneya terş e anku hem bizin û hem jî nêrî..
ji: Ji Proto-hindûewropî bʰug- (bi kurdî + -in), têkildarî bize ya zazakî, bûze ya avestayî, bûc ya pehlewî, بز (buz) ya farisî, բուծ (bûç: karik) ya ermeniya kevn, बुख (buxe) ya sanskrîtî, inglîziya kevn buc/bucca (nêrî), inglîziya nû buck (heywanê nêr)... Proto-hindûewropî: bhug- (heywanê nêr, nêrî) + -in, Proto-aryayî: Avestayî: bûze- (bizin) Middle Persian: bûc- (bizin) Farisî: buz (bizin) Kurdî: bizin (bizin) Zazakî: bize (bizin), bizêk (karik) Belûçî: bûz- (bizin) enk: bucca (nêrî) Înglîzî: buck (heywanê nêr) ...Çavkanî: Horn p.49, Watkins p.13, Etymonline Pokorny: 174.
: bizinkûvî, bizinmişk. Navê zanistî: Capra hircus
bizin bi dizî gon dixwe eskere dizê gotina pêşiyan tiştên bi dizî mîsoger rojekê derdikeve holê, tu tişt heta qiyametê veşartî namîne.çiqas mirov tiştan veşêre, wêrojekê ewqas mezin bibe ku neyê veşartin. tiştên ku mirov dike dibe ku di serî de veşartin pêwist be, lê dema wîbê divê mirov derxe holê an bi xwe derdikeve holê.
bizin bizin e berê ciyê xwe bikol dike dû re mexel tê gotina pêşiyan divê hertişt bi sazûmanî be, çi kar çêbibe di serî de rê û rêbaz jê re dive, dû re çêkirin û rastîya çêkirinê. mirov jîdivê dema rûnişt an rabû an jî karek kir, divê bifikire û bi ewleyî tevbigere, bi zaneyî tevbigere.
bizin bizin e, berê cihê xwe pêkol dike dû re mexel tê (biwêj) divê şûna mirovan paqij û têkûz be. min çend caran ji te re got, hema qet nebe, dora qûna xwe paqij bike. bizin bizin e, berê cihê xwe pêkol dike dû re mexel tê.
bizin firot bi heftan, bezê wê kirî bi heştan (biwêj) hesabê xwe nizanibûn. kuro ew efterekî xwedêye, bizin firot bi heftan, bezê wê kirî bi heştan
bizin ketiye derdê serê xwe, şivan ketiye derdê bezê bizinê (biwêj) her kes di haya xwe de û li pey berjewendiyên xwe ye. her ıces di heyra xwe de ye. bizin ketiye derdê serê xwe, şiviui ketiye derdê bezê bizinê.
bizin mir, gir vemir (biwêj) ew bûyer qewimî, her tişt li cihê xwe edilî. jixwe pirsgirêk ji bo wê bû, ew jî qediya. doz hemû li ser wê erseyê bû, kalikê min jî ew firot, her tişt qediya. bizin mir, gir vernir.
bizina kol elimiye danûkan (biwêj) her dem û her car tiştên xweş nabin. bizina kol elimiye danûkan. te hew dizanibû dîsa wekî berê ye ?
bizina pep hêşîn e, pepikan neweşîne, dîsa rehme li ya pêşîn e (biwêj) bi gelemperi dîsa yên pêşîn baştir in. zahîdê li kirinên bûka xwe ya piçûk mêze kir û got: “bizina pep ıwşîn e, pepikan neweşîne, dîsa rehine li ya peşîn e.
bizina xwe bi miyê guhertin (biwêj) ji bo kesên çavbel û sextekar tê gotin. ew çi zana ye, heta bizina xwe bi miyê negultere, nasekine.
bizina xwe şerjê kiriye, postê xwe bi dar de kiriye (biwêj) karê xwe qedandiye, êdî dema wî derbas bûye. dev ji wî benlin lo, wî bizina xwe şerjê kiriye, postê xwe bi dar de kiriye.
bizinakoç (rengdêr) bizin a bê qoç, bizina bê ax
bizincîr (rengdêr) biqeyd, bibend, biben, bigirê, bigirêk.
ji: bi- + zincîr.
: bizincîrî bizincîrîtî bizincîrtî
bizincîrî (navdêr, mê) rewşa bizincîrbûnê.
ji: bizincîr + -î
bizindîtî (rengdêr) bi saxî, saxsax, saxesax.
ji: bizin +dîtî
bizindoş (rengdêr) kesê şîrê bizinan didoşe, bêrîvan
bizinên (yekî) dîsa çûne çolê (biwêj) mêzîna xwe winda kirin. hêrs bûn. din bûn. wa ye dîsa bizinên sefkan çûne çolê. qet nizane çi dipeyive.
bizingînî (navdêr, mê) biçingînî, bişingînî.
ji: bi- +zingîn +-î
bizingivor (rengdêr) biqerebalix, bidengûdor, biheytûhot, biheysûbeys, bihêwirze, bihelehela, bihelehel, bihêlemêl, bielalet, bigilûr, biboşayî, biajawe, bibitom, bizirpe, bigurimtî, bigerxêl, biirbet, bişîşiltax, bigeremol.
ji: bi- + zingivor.
: bizingivorî bizingivorîtî bizingivortî
bizingivorî (navdêr, mê) rewşa bizingivorbûnê.
ji: bizingivor + -î
bizink (rengdêr) darikeke dixin paşîya devê karikan û li patika wan girê didin jibo nikare guhanê maka xwe bi mêje, devbizink, bizinna biçûk
bizinkoç (rengdêr) bizin a bê ax
bizinmêj (rengdêr) giyandar candareke dikevin da wesa bawer di kirin ko şîrê bizinan ji guhanan dimêje û di xwe, bizinmi k
bizinmijk beralîkirin bizinmişk
bizinmişk (navdêr) timsah, cirnîs, bizinmijk lawirek xişok an xijinde yê mîna marmarokan an qirtîşan e, lê girtir e û bi pirranî di avên deverên germ de dijî.
ji: bizin + mişk.
: bizinmişkî. Navê zanistî: Crocodilus
bizinmişkî (navdêr, mê) rewşa bizinmişkbûnê.
ji: bizinmişk + -î
bizin f. goat
f. goat
bizin m. zoo. bize m.
bizina hît n. biza fîlikine, hîtike, biza fîlike, biza hîte, biza hîtikine, biza tiftikine m.
bizina kovî m. zoo. peskovî, biza çolî, pezkovî, peskuvî, peskofî m.
bizina yekber m. zoo. karî, karîpese, kahrî, keyre, kahar, kare, kihare, keher, keyrî m.
bizinane rd. bizane, bizkî
bizincîr rd. zincîrin, rêzilin
bizinginî rd. biçingîye, bisingîye, biringîye, bizingîye
bizinî merez n. biza fîlikine, hîtike, biza fîlike, biza hîte, biza hîtikine, biza tiftikine m.