Encamên lêgerînê
berî 1.ön, ön taraf. 2.önce. 3.bozkır, dümdüz ve engebesiz ova. 4.masum.
m 1. cep 2. cep (terkiblerde) * saeta beriyan cep saatı
1. önce, evvel * berî bi hivdeh salan on yedi yıl önce * beriya te hat senden önce geldi * beriya vê, tiştên ku divê li serê bên hizirkirin hene bundan evvel düşünecek şeyler var 2. -den önce
berî (...) dan l/bw 1. kovmak, (dışarıya çıkarmak, ilgisini kesip uzaklaştırmak) 2. atmak, sıkmak (kurşun, güle gibi şeyleri hedefe iletmek) * sê gule berî wî da, lê nehingaft ona üç kurşun attı vuramadı 3. dökmek * av berî erdê da suyu toprağa döktü 4. (içine) boşaltmak * av berî tenekeyê bide suyu tenekeye boşalt (yek)
berî (...) dan (yekî) dan (birini) başına dolamak, musallat etmek
berî (...) dan erdê dan 1) yere dökmek 2). mec vazgeçmek, meseleyi kapatmak * min ev mesele berî erdê da bu meseleden vazgeçtim
berî (...) dan nava (…) dan 1) katmak (içine veya üstüne niteliğini değiştirmek veya niceliğini artırmak için eklemek) * av berî nava sirkeyî dan sirkeye su katmak 2) katmak(birlikte göndermek) 3) katmak (döllenmeyi sağlamak için erkek hayvanı dişinin yanına salmak) 4) karıştırmak, katmak (içine katmak) 5) dökmek (yemeğe su, baharat vb. katmak)
berî (...) dan nava xwe dan içine atmak (her tiştî)
1) içine atmak (sıkıntısını kimseye belli etmemek) 2) içine atmak (yapılan bir kötülüğe karşı sesini çıkarmamakla birlikte, bunu unutmamak)
berî (...) dan pêsîra hev dan bir birine kırdırtmak
berî (...) dan ser (...) dan 1) -e katmak, aktarmak * min av berî ser vê derdanê da suyu bu kaba aktardım 2) ardına vermek 3) katmak * ew erd jî berî ser erdên xwe dane o toprakları da topraklarına katmış
berî (...) dan ser dan ilhak etmek
berî (...) dan ser pişta (yekî) dan (birinin) ardına vermek
berî (...) dan tajiyan dan aylak aylak dolaşmak
berî (...) dan vir û derewan dan yalan atmaya başlamak
berî (ii) m 1. ova 2. bozkır 3. rd yabanî hayvan (özelikle ova ve bozkırda yaşayan hayvanlar için)
berî (iii) bnr berû (I)
berî (iv) bnr berayî
berî (v) rd hayvan için kaç doğum yaptığını anlamak için sorulan soru
berî (vii) bnr bêrî (III)
berî (yekî) dan 1) (birini) kovmak 2) kovalamak (kaçanın ardına düşmek, yakalamaya çalışmak) 3) kovmak (işine son vermek, görevinden atmak) 4)(birine) sıkmak 5) (üzerine) salmak * kûçik berî zarokan da köpeği çocuklara saldı
berî azana meleyê şefeqê sabah erkenden, sabah namazından önce
berî baranê ba ye, berî mirinê ta ye bu sessizlik hayra alamet değil
berî her tiştî her şeyden önce, öncelikle, bilhassa
berî her tiştî girîngî dan (...) planda tutmak * berî her tiştî girîngî dide dersên xwe derslerini birinci plânda tutuyor
berî her tiştî xwedê evvel Allah
berî hev dan l/bw 1. dövüştürmek * dîkan berî hev didin horoz dövüştürüyorlar 2. (birbirine) kışkırtmak 3. (birbirine) kapıştırmak, düşürmek, katmak (aralarını açmak) 4. ortalığı birbirine katmak 5. çalıştırmaya çalışmak (özellikle makine ve aletler için) * makîne berî hev da makinayı çalıştırd * tu xîzarê berî hev bidî baş e şeriti çalıştırsan iyi olur! 6. tavşana kaç, tazıya tut demek 7. çarpıştırmak, çatıştırmak 8. (birbirine) sıkmak (kurşun vb. için) 9. (birbirini) kovmak
berî kêçan dan l/bw sinek avlamak (işi veya müşterisi olmamak)
berî ku tu bigihîjî avê delinga xwe hilmede dereyi görmeden paçaları sıvama
berî mêşan dan l/bw 1. sineklenmek (sineklerini kovmak) 2. sinek avlamak (işi veya müşterisi olmamak)
berî mirina xwe dünya gözüyle
berî nava hev (an jî û din) dan 1) çıkmaza sokmak 2) karman çorman etmek 3) altını üstüne getirmek (karmakarışık etmek, çevreyi birbirine düşürmek)
berî nava hev dan l/bw 1. katmak, katıştırmak (içine veya üstüne niteliğini değiştirmek veya niceliğini artırmak için eklemek) 2. (birbirine) katmak, darmadağın etmek, alt üst etmek, ortalığı karıştırmak, darmaduman etmek (çok karışık duruma getirmek, düzenini bozmak) * zadê me berî nava hev dan erzaklarımızı alt üst ettiler 3. karıştırmak, karmak (birbirine katmak) * mast û mot berî nava hev bide pekmez ile yoğurdu kar 4. karmakarış etmek, allak bullak etmek (karmakarışık bir duruma getirmek) 5. yeri göğü birbirine katmak, altını üstüne getirmek (karmakarışık etmek, çevreyi birbirine düşürmek) 6. aramak taramak (veya arayıp taramak), dikkatle aramak
berî nîşanê dan l/bw nişan atmak
berî nîvro öğleden önce.
berî parzûnê dan l/bw imbikten çekmek
berî pêsîra hev dan (birbirine) kırdırtmak
berî ser (yekî) dan 1) (birini) kovalamak, ardına düşmek 2) (üzerine) salmak
berî ser dan l/bw 1. üstüne eklemek 2. katmak 3. katmak, ilhak etmek * bexçe beri ser erdê xwe da bahçeyi arazisine kattı 4. koymak, dökmek * avê berî ser hevîr da hamura su döktü 5. ardına düşmek, peşine vermek
berî ser hev dan l/bw 1. (birbirine) katmak 2. (birbirine) kovalamak 3. (birbirine) düzdürmek
berî ser xwe dan l/bw kendini düzdürmek
berî zayînê milattan önce.
berîberî bj/m beriberi
berîd nd posta, kasıt
berîdan önünü çevirmek, yöneltmek, tevcih etmek.
m 1. boşaltma 2. kovma, kovalama, kovalayış
berîdanî m yönelim
berîdayî rd kovuntu
berîdin rd fazla ürün vermeyen yer
berîhek m barınak, korunak
berîhevdan m 1. dövüştürme 2. (birbirine) kışkırtma 3. (birbirine) kapıştırma, düşürme, katma (aralarını açma) 4. ortalığı birbirine katma 5. çalıştırmaya çalışma (özellikle makine ve aletler için) 6. tavşana kaç, tazıya tut deme 7. çarpıştırma, çatıştırma 8. (birbirine) sıkma (kurşun vb. için) 9. (birbirini) kovma
berîk m 1. cep 2. cep (terkiplerde)
berîka hundir nd iç cep
berîka xwe germ kirin paralanmak, para kazanmak
berîka xwe tije kirin (an jî dagirtin) cebini doldurmak
berîkar nd/nt vekil
berîkarî m vekillik
berîkbir rd yankesici
berîkbirî m yankesicilik
berîkela b aferin
berîkgerm rd paralı, zengin
berîkgermî m paralı olma, zenginlik
berîl min/m beril
berîlê rd yönelik
berîlyûm kîm/m berilyum (kısaltması Be)
berîn l/ngh melemek (koyun, kuzular için)
m meleme
berîn (i) rd 1. ilk, birinci 2. kadim, eskiye ait
berîn (ii) rd ovalık
berîn (iii) rd taş, taştan yapılmış veya oluşmuş olan
berîn ketin mêşinan koyunlar meleşmek
berîndir bnr berindir
berînî (i) m öncelik
berînî (ii) rd yabanî, kaba saba, medeniyetsiz
berînî (iii) m (b kalın okunur) bangırdama, meleme
berînî kirin l/gh bangırdamak
berînîdar rd öncelikli
berînîkirin m bangırdama
berîsane bir tür üzüm
berîte bnr bêrîte
berîvan nd ovalı
berîvanî m ovalılık
berîya (kesekî an jî tiştekî) evvelki * yê beriya te senden evvelki
berîya (tiştekî) hatin çêkirin plânlamak
berîya (yekî) germ bûn cebi para görmek
berîya baranê xwe şil kirin dereyi görmeden paçayı sıvamak
berîya bi (...) önünce (veya önünden), -den biraz önce
berîya her tiştî evvel emirde
berîya Îsa pêxember İsa’dan önce, milattan önce
berîya ku biqewime (an jî rû bide) olmadan önce, kablelvuku
berîya sicûrê xwe diavêje tenûrê boş yere, gereği yokken kendini feda etme, her şeye balıklama atlama
berî [I] 1. besta bixîz 2. rastahî *"dinya ji hinekan re berî ye, ji hinekan re jî av û herî ye" berî [II] sade û hêsa berî [III] bêguneh û bêtawan
1.pêşî. hê ku nebûye (hoker) , pêşî. hê ku tiştek neqewimiye anku nebûye: Ez berî seet 8ê rabûm. (Hê ku nebûbû seet 8, ez rabûm.).
Dijwate: piştî.
Têkildar: berêNêzîk, pêşî.
ji: ber + -îZaravayên kurdî, kurmancî: berî, soranî: ber le, zazakî: verî
berî dan (lêker) bera dan, gule lêxistin.
ji: berî + dan
berî hatin (lêker) pêş keftin, serkeftin (paye), pêşkef- tin.
ji: berî + hatin
berî kirin (lêker)(Binihêre:) berî
berî ku bibêje, dipêje (biwêj) bi baldarî û zanayî axivîn. bandora gotina xwe berî gotinê pîvandin. ew çi mêrekîzana ye. gotina xwe berî ku bibêje, dipêje.
berî ku bipêje, dirêje (biwêj) berî ponijandinê hema çi bê ber dev gotin. divê mirov gotina xwe berê biteqilîne û bipîve, dû re bibêje; lê hinek berî ku bipêjin, hema dirêjin.
berî nav dilê xwe dan (biwêj) xwe pê qehirandin, pê hundirê xwe xwarin, derdê xwe ji kesekî re negotin. adar derdê xwe ji kesî re nabêje, hema çi hebe berî nav dilê xwe dide. ez jî têdigihîjim ku derdekî wî heye, lê mixabin tenê berî nav dilê xwe dide û ji me re nabêje.
berî pêsîra hev dan (biwêj) bi fesadî hinek berî hevdan. bûn sedema şerkirina hinekan. jixwe edeta seyranê bû, heya hinek berî pêsîra hev nedana, nikaribû bisekine.
berî ser hev dan (biwêj) ji bo lêdanê hadandin, fesadî kirin, bûn sedema têkiliya zayendî yan jî ji bo wê der-fet amade kirin. wî fêlbazî ew xort berî ser hev dan, xwîn herikî. wê jinikê axirî ew lawik ûjina cîranê xwe berî ser hev dan.
berî ser pişta (yekî) dan (biwêj) li pey kesekî revîn, dan ser pişta yekî. zekî heya ber derê wî berî ser pişta lawê baluulîn da.
berî ser xwe dan (biwêj) bi kesekî re ketina têkiliya zayendî. dema ku mêrê wê diçû karê xwe, jinikê xulamê xwe her roj berî ser xwe dida
berî û neqeb ji xelkê re man (biwêj) mîrate ji û tiştên girîng ji hinekên din re man. înşelah berî û neqebên wê ji xelkê re bimûtin. (nifir)
berî zayînê (hoker) (salname) dema berî jidayikbûna Hz. Îsa.
Dijwate: piştî Zayînê
berî, kirin herî (biwêj) kar baş pêk neanîn. me got bila ew here wî ıcarî biqedîne, lê maşelah ew jî çû berî kire herî. (qerf)
berîd (navdêr) namegêrrî, poste, dezgeha ku nameyan dibe û tîne, tişta/ê bi rêya wê dezgehê têt birin yan anîn
berîdan (navdêr, mê) (Binihêre:) berî
berîdanî (navdêr, mê) araste.
ji: berîdan +-î
berîdayî (rengdêr) (Binihêre:) berî
berîde (navdêr, mê) poste, dezgeha nameyan dibe û tîne, tişta/ê bi rêya wê dezgehê têt birin yan anîn.
ji: Ji erebî
berîdî (navdêr, mê) namegêrrî, nameberî.
ji: berîd +-î
berîk berîk
(navdêr, mê) cihên li cilê mirovî yê ku mirov dikare tiştan bike tê de: Pare ji berîkê dizîn. Cizdana min ji berîka min ketibû bêyî ku min hay jê hebe..
Bikaranîn: Rengdêr: berîkbirî.
Herwiha: beri bêrîk.
Hevwate: cêb gîrfan.
: berîkdar berîkdarî berîkdarîtî berîkdartî bêberîk bêberîkî bêberîkîtî bêberîktî biberîk biberîkî biberîkîtî bêberîktî
berîk bir (navdêr, mê) destbir.
ji: berîk +-bir
berîkanêkirin (navdêr)lîstika berîkanê di kin
berîkanî (navdêr, mê) beberî, berebezî, berêkanê, hevrikî, kad, pozberî.
ji: berîk +-anî
berîkar (navdêr) nûner, wekîl, nimîner, spartedar, bervedar, ajan, nimînende, kesa/ê ku li ser daxwaza kesekî jê re karekî bi cih tîne (bi taybetî peymanan girê dide), kesa/ê ku li ser navê rêkxistinekê yan kesek din dipeyive yan dixebite, temsîlkar.
: berîkarî
berîkarî (navdêr, mê) rewşa berîkarbûnê.
ji: berîkar + -î
berîkbirî (rengdêr) (Binihêre:) berîk
berîkî (navdêr, mê) kîskî.
ji: berî +-kî
berîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) berî
berîn (rengdêr) berfireh, fireh, bêsinor: biheşta berîn, esmanê berîn, kevirîn, ji berî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: به‌رین
berîn ketin (lêker) bûn berebera.
ji: berîn + ketin
berîner (navdêr, mê) mistehsîl, berhemder, berhemdar, produktîv
berînîkirin (navdêr, mê) borînîkirin, qîrinîkirin, boreborkirin, qîrewîrkirin.
ji: berîn +-î +kirin
berîvan (Zazaki) berîvan, ew kesên ku karê beriyê bikin
berîvaney (Zazaki) berîvanî ;îşê beriyê kirin
berî (adv.) before
f. Pocket
berî deh salan ten years ago
berî ku (conj.) before
berî niha before now, ago
berî nîvro before noon
before noon
berî şîvê before dinner (berî: before; şîv f.: dinner)
berîde perplexed, lost
berîk f. Pocket
berî Ebene
Einöde
Hosentasche
Kleidertasche
Steppe
Stofftasche
Tasche, Kleider-, Stoff-, Hosen-
unbewohntes Land
vor
vorher
Wildnis
Wüste
berî dayin Richtung geben
berî ku bevor
berî nîvro Vormittag
berî yekî dan begeben, sich vor jdn ~
jdm widerstehen
berîjêr abwärts
berî m. baluye, sabelûye, belûye, balu, balîye, belî, belû, bualî, buelî m.
m. bot. mazyêre, dara mazêne, darbalîye, daro mazyer n.
m. çolistan, berîye, sehra, çole n.
m. verê, ravê, avê, ver n.
berî her tistî varê herçîyî, verê verî
berî hev dan lg. pêverdayene, yewbînî verdayene
berî nîsanê dan lg. nîsan ro dayene
berî nîvro n. danê sodirî n.r verê tastere n.r verê perojî n.r verê nêmroje n.r verê dihîre n.r hela sibayî m.r cemê sodirî n.r hela nimajî m.r hela sewrayî m.r danê sewdirî n.r cemê sibayî n.r cemê sodirî n.r cemê sibayî n.r nêmroje ra ver n.r perojî ra ravê n.
berîn warayene (varek)
berîyî rd. bejayî, berîyî, bejayên, berîyên
berîzandin lg. . bariznayene, azernayene, har kerdene, baraznayene
berîzde m. sargeh, talde, dalde n.