Encamên lêgerînê
benî (i) m bandırma, sucuk
benî (ii) nd altın dizisi
benî (iii) nd/nt 1. köle (savaşta tutsak alınan, başkasından satın alınan kimse) 2. rd köle (birinin emri altında olan, özgür olmayan) 3. kul
benî bûn l/ngh 1. köleleşmek 2. kullaşmak
benîadem nd âdemoğlu, insanoğlu
benîbûn m 1. köleleşme 2. kullaşma
benîbûyîn m 1. köleleşme 2. kullaşma
benîdar nd/nt köleci
benîdarî m kölecilik
benîfiroş (i) nd/nt köle satıcısı
benîfiroş (ii) nd/nt sucukçu, bandırmacı
benîfiroşî (i) m köle satıcılığı
benîfiroşî (ii) m sucukçuluk, bandırmacılık
benîjin m köle kadın
benîmêr n köle erkek
benîn alışmak, intibak, uyum.
benîşt sakız, çiklet.
n 1. sakız, çiklet 2. mec yılışık
benîşt avêtin devê (yekî) 1) dillendirmek (hakkında dedikodu yapılmasına sebep olmak) 2) kuyruk sallamak (yaltaklanmak)
benîştdar rd sakızlı
benîştê çamê nd çam sakızı
benîştê daran nd ağaç sakızı, ağaç balı, reçine (ağaçların kabuğundan sızarak pıhtılaşan besi suyu)
ağaç balı, akındırık, reçine
benîştê ecem e sırnaşık, yapışkan, sülük (kimse)
benîştê gelyazan kiraz zamkı
benîştê kerengan nd kenger sakız
benîştê kizwanan nd meneviş sakızı
benîştê qajê nd çam sakızı
benîştê qanikan nd kenger sakızı
benîştê qanikan hediyeyê badikan çam sakızı çoban armağanı
benîştê tehl çoban sakızı
benîştek bot/m sakız ağacı (Pistacia lentiscus)
benîştekî rd rd bükülgen, elastiki
benîştfiroş nd/nt çikletçi (satan kimse)
benîştfiroşî m çikletçilik
benîştker nd/nt çikletçi (imal eden)
benîştkerî m çikletçilik
benîştok bot/m sakız ağacı (Pistacia lentiscus)
benîştokî rd bükülgen, elastiki (kolay eğilip bükülen)
benîştokîbûn m bükülgenlik, elastiklik
benîtî m 1. kölelik 2. kulluk
benîtî kirin 1) kölelik etmek (veya yapmak) 2) kulluk etmek (veya yapmak)
benîvan nd/nt sucukçu, bandırmacı
benîvanî m sucukçuluk, bandırmacılık
benîzava n iç güvey, iç güveyi, iç güveyisi
benîzavatî m iç güveylik
benî [I] goştê hişkirî yê ku kakilê gûzan jî dikine navê benî [II] kole
1. kole; mirov (navdêr) kole, bende, evd, xulam, noker, bindest, dîl, êxsîrkesa/ê neçar e hemî jiyana xwe belaş bo kesek din dixebite ango kar dike, kesa/ê maf nîne bi xwe biryaran li ser karên xwe bide, mirov, evd, zarrok: benî Adem.
Dijwate: azad hur serbest.
Bide ber: rizgar, serbest, serbixwe, xweser, berdayî.
Bikaranîn: bûn benî, kirin benî, benî kirin.
ji: hevreha farisî بنده (bende), pehlewî bendek, ji Proto-hindûewropî bʰendʰ- (girê dan, bestin), binêre ben, bend, band... Bi maneya mirov ji erebî, têkilî bin (kurr)..
: benîdar, benîdarî, benîtî 2. giyayek. Binêre; belben
benî bûn (lêker)(Binihêre:) benî
benî kirin (lêker)(Binihêre:) benî
benîadem (navdêr) mirov, insan, beşer, benderuh, kes, merdim, mere, meriv, merov, miro, mirov, jin û zelam û keç û kurr û bûnewerên din yên bi du piyan dimeşin û dikarin biramin û biaxivin.
Herwiha: ademî, ademîza, ademîzad.
ji: benî + Adem
benîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) benî
benîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) benî
benîdar (rengdêr) koledar, kolîdar, kolewar, dîldar.
ji: benî +-dar
benîdarî (navdêr, mê) koledarî, kolîdarî, kolewarîtî, dîldarî.
ji: benî +-darî
benîfiroş (navdêr, mê) meşlûrfiroş, şaranfiroş.
ji: benî +-firoş
benîfiroşî (navdêr, mê) meşlûrfiroşî, şaranfiroşî.
ji: benî +-firoşî
benîfisk (navdêr, mê) xelendor, belben, belbenî, dûndelî, wenigî, pîrame, peyname, so, kaşme
benîker (navdêr, mê) kolîker, koleker.
ji: benî +-ker
benîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye benî kirin
benîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) benî
benîn Serenav,mê, welatek e li Efrîqayê.
: benînî
benîşt şîreya ku ji nebatan hildidin û tê cûtinê *"karkeran kar kir, xeraban benîşt cût"
(navdêr, nêr) qajik, qaçik, qacik, ilk, tiştek çirr e mirov dicûn lê danaûrîne, çeqe, caçke, binêşt.
Herwiha: bênîşt.
ji: hevreha soranî بنێشت (binêşt) jikurdi, belkî têkilî ben. Herwiha bide ber luksembûrgî Knätsch (bixwîne: kinêtş).
: benîştî benîştê xwe cûye,bi eniya xwe de naye,kesên bêşerm û bê fedî ku dî nava komelgehê de her tiştê şerm tê berîsandinê dikin.
benîşt cûtiye, xem û xeyal ji dilan çûye (biwêj) xwe li bexemî û beariye danîn. ji belgine re çi, hûrmete benlşte xwe cûtiye, xeyal ji dilan çûye.
benîştdar (rengdêr) bibenîşt.
ji: benîşt +-dar
benîştê dêhna ji ritlê ye (batman) gotina pêşiyan wekî benîştê dêhna pir e, mezine.tevger û lebata dêhna jî ecêb û ne wekî tiştên asa ye. herwiha dema mirovin jîtiştine ne li rê û derî mirovahiyê bike ev gotin ji bo wan tê gotin. ‘ritil’ di vê derê de ‘lîtir’ tê fêmkirin.
benîştê devê xelkê bûn (biwêj) bûyîna mijara gotegot, qerf û qala gelek kesan. aztnûna lîseyê nêzîk bûibû, min nema karibû daketama nav xelkê. bûbûm benîşte deve endamên partiyan... helîm yûsiv
benîştê qajê cewî, mestekî, penîştê çamê, miştek, reçîne, benîştê çamê
benîşte xwe cûtiye, bi netika xwe ve daniye (biwêj) xwe li bêariyê danîn. bear û beşerm bûn. ji belgin re çi, wê benîşte xwe cûtiye û bi netika xwe ve daniye.
benîşte xwe lê danenîn (biwêj) girîng negirtin. ew kî ye kum? ez benişte xwe jî lê danaynim.
benîşte xwe, bi awayê xwe cûtin (biwêj) her kes li gorî awa û rêbaza xwe tev digere. hûn çi ji tahar dixwazin? ew jî benîşte xwe bi wî awayt dicû.
benîştek (navdêr, mê) benîştok.
ji: benîşt +-ek
benîştekî (navdêr, mê) qayişokî, vamitoyî, elasti­kî.
ji: benîştek + -î
benîştî (navdêr, mê) rewşa benîştbûnê.
ji: benîşt + -î
benîştok (navdêr, mê) benîştek, dargwînik.
ji: benîşt +-ok
benîştokî (navdêr, mê) badan).
ji: benîştok + -î
benîştokîbûn (navdêr, mê) qayîşokîbûn.
ji: benîştokî +bûn
benîtî (navdêr, mê) koletî, evdî, evdalî, nokerî, xulamî, benîbûn, karê beniyan, jiyana beniyan, rewşa beniyan, bindestî, jêrdestî, evdalbûn, êsîrî.
ji: benî + -tî
benîvan (navdêr, mê) meşlûrvan.
ji: benî +-van
benîvanî (navdêr, mê) meşlûrvanî.
ji: benî +-vanî
benîzava zavayê ku di nav xezûrgelanê xwe de dijî
zavayê ku di nav xezûrgelanê xwe de dijî
benî Girlande
Kranz
benîk Girlande
Kranz
benîşt Kaugummi
benî m. kome., lepik n.
m/n. kole, girewte, esîr, kole, bende, hêsîr, destbest n.
benî bûn lng. kole bîyene, bende bîyene
benîadem n. merdimza, benîadem, benîmerdim n.
benîst n. vilinc, benîst, qonik, vilînce, seqiz, vînce, vîncele, vilînce n.
benîst bûn lng. vilinc bîyene, benîst bîyene, qonik bîyene, vilinriyene
benîst cûn lg. . benîst cuwitene, benîstcutene
benîstdar rd. vilinrin, benîstin, qonikin
benîstê benîstokê n. vilincê vilincêre, mastîka n.
benîstê çamê n. riçalê çamî., vilincê çamî., reçelê çamî n.
benîstê daran n. vilincê daran, qonikê daran, benîstê daran, seqizê daran n.
benîstê kelengê n. benîstê kengerî, vilincê kengeran n.
benîstê kêrengan n. vilincê kengeran, benîstê kengeran n.
benîstê qajê n. riçalê çamî., vilincê çamî., reçelê çamî n.
benîstê qizbanê n. vilincê qizbane, benîstê qizbane n.
benîstek m. bot. benîstoke, darebend, narwêre, vilincêre, darbenîstoke, vinriyele m.
benîstok m. bot. narwêre, vilincêre, benîstoke, darebend, darbenîstoke, vinriyele m.
m. bot. bivoyêre, cuyêre, dara bivoyî m.
benîtî m. qulîye, benîyîye, qulênî m.
benîzava n. zamayê serkeyeyî, zamayê serçêyî n.