Encamên lêgerînê
bay camêr.
(I) zengîn (kesê ku mal, mülk û pereyên wî pir in) (II) 1. mirza, beg 2. camêr *bir bay si­zi arıyor camêrek li we digere
bi xatirê we nd
bay (i) zengîn (kesê ku mal, mulk û pereyên wî pir in) rd
bay (ii) 1. mîrza, beg 2. camêr * bir bay sizi arıyor camêrek li we digere n
bay etmek destê xwe li ba kirin, destê xwe hejandin
bayağı ji rêzê.
1. firûmaye, pespaye 2. nekubar, amiyane, adî *bayağı bir söz gotineke ami­yane 3. wekî her gav 4. hemen hemen, hema mabûn h 5. êpê, pir, gelek *bayağı sevindim ez gelek kêfxweş bûm h 6. têr baş, pir baş h
bayağı kaçmak ne munasib bûn
bayağılaşma firûmayebûn, pespayebûn, adîbûn, amiyanebûn
firûmayebûn, pespayebûn, adîbûn, amiyanebûn m
bayağılaşmak firûmaye bûn, pespaye bûn, adî bûn, amiyane bûn
firûmaye bûn, pespaye bûn, adî bûn, amiyane bûn l/ngh
bayağılaştırma firûmayekirin, pespayekirin, adîkirin, amiyanekirin mh
firûmayekirin, pespayekirin, adîkirin, amiyanekirin mh
bayağılaştırmak firûmaye kirin, pespaye kirin, adî kirin, amiyane kirin
firûmaye kirin, pespaye kirin, adî kirin, amiyane kirin l/gh
bayağılık firûmayetî, pespayetî
firûmayetî, pespayetî m
bayan canik, sitî, xanim, xatûn.
1. xanim, xatûn, stî, stîk (ji bo nasnav) 2. xanim, xatûn (di şûna navê jinan de) *bayan ne içiyor sunuz? xanim hûn çi vedixwin?
1. xanim, xatûn, stî, stîk (ji bo nasnav) 2. xanim, xatûn (di şûna navê jinan de) * bayan ne içiyor sunuz? xanim hûn çi vedixwin? m
bayan öğretmen fêrmende, mamhostade.
bayancık xanimok, stîkok
xanimok, stîkok m
bayat kartî.
1. mijû, kitût, kartû, kitûk, kartî (ji bo nan û xwarinê) *bayat ekmek nanê kar­tû 2. ne teze (ji bo tiştê ku girîngiya xwe winda kiriye) (mec)
1 mijû, kitût, kartû, kitûk, kartî (ji bo nan û xwarinê) * bayat ekmek nanê kartû 2. ne teze (ji bo tiştê ku girîngiya xwe winda kiriye) (mec) rd
bayati beyat mzk/m
bayatî beyat mzk/m
bayatlama mijûyîbûn, kitûtîbûn, kartûbûn
mijûyîbûn, kitûtîbûn, kartûbûn m
bayatlamak mijûyî bûn, kitûtî bûn, kartû bûn
mijûyî bûn, kitûtî bûn, kartû bûn l/ngh
bayatlatma mijûyîkirin, kitûtîkirin, kartûkirin m
mijûyîkirin, kitûtîkirin, kartûkirin m
bayatlatmak mijûyî kirin, kitûtî kirin, kartûkirin
mijûyî kirin, kitûtî kirin, kartûkirin l/gh
bayatlık mijûtî, kitûtî, kartûtîbay
mijûtî, kitûtî, kartûtî m
baygın bîrçûyî.
1, bêhiş, jibîrveçûyî, jixweveçûyî, xayîs 2. nîvkêşî (ji bo çavan) *baygın ba­kış awirên nîvkêşî 3. dildayî, dilikî 4. jihişker *baygın bir koku bêhneke jihişker
baygın düşmek ji bîr ve çûn, ji pertav ke­tin, ji mecal ketin
baygınlaşmak xayîs ketin, bîr ve çûn l/bw, ji xwe çûn l/b w
xayîs ketin l/gh, ji bîr ve çûn l/bw, ji xwe çûn l/bw
baygınlık bîr çûyîn.
1. bêhişî, xayisî, jibîrveçûnî 2. bêhişketin, xeriqîn, jixweçûn 3. nîvkêşîtî
baygınlık geçirmek dilborîn.
baygınlık geçirmek (baygınlıklar geçirmek) ji bîr ve çûn, xeriqîn, ji xwe ve çûn, bêhiş ketin
baygınlık gelmek (baygınlıklar gelmek) tengijîn, pir tengav bûn
baygıntı 1. bnr baygınlık 2. axpoç (nexweşîna ku li kurmê qozan dikeve û ji berê qoze çênake)m
1. bnr baygınlık 2. axpoç (nexweşîna ku li kurmê qozan dikeve û ji berê qoze çênake) m
bayi bayî.
firoşer, bayî (kes, dukan û saziya ku destûra wê ya firotinê ya hin tiştan heye)
bayii firoşer, bayî (kes, dukan û saziya ku destûra wê ya firotinê ya hin tiştan heye) nd/nt
bayilik 1. firoşerî, bayîtî (karê tim firotina tiştekî) 2. firoşgeh, cihê ku tim lê firotina tiştekî tê kirin
1. firoşerî, bayîtî (karê tim firotina tiştekî) 2. firoşgeh, cihê ku tim lê firotina tiştekî tê kirin m
bayılma gemişîn, xeriqîn, xewirin, jibîrveçûn, jixweveçûn, bêhişketin
gemişîn, xeriqîn, xewirîn, jibîrveçûn, jixweveçûn, bêhişketinm
bayılmak bîrveçûn.
1. gemişîn, xeriqîn, xewirin, kewirin, ji hiş ve çûn, bêhiş ketin, ji bîr ve çûn l/b w, ji xwe ve çûn, ji dil ve çûn, ji hişê xwe çûn 2. jê re kêfa (yekî) hatin, jê re mirin (ji bo hezkirina pir) l/b w 3. dilê (yekî) bihurîn (an jî borin), dilê (yekî) xewirin, dilê (yekî) xeriqîn, dilê (yekî) ji bîr ve çûn, hişê (yekî) çûn (ji ber birçîbûn, tîbûn, germê û betilînê) 4. dan (argo) *bayıla bayıla bi kêf kirin, bi dilekî xweş, bi kêfxweşî *yazdıklarını herkes ba­yıla bayıla okuyor her kes bi kêfxweşî nivîsên te dixwîne
1. gemişîn l/ngh, xeriqîn l/ngh, xewirîn l/ngh, kewirîn l/ngh, ji hiş ve çûn l/bw, bêhiş ketin l/ngh, ji bîr ve çûn l/bw, ji xwe ve çûn l/bw, ji dil ve çûn l/bw, ji hişê xwe çûn l/bw 2. jê re kêfa (yekî) hatin, jê re mirin (ji bo hezkirina pir) l/bw 3. dilê (yekî) bihurîn (an jî borîn), dilê (yekî) xewirîn, dilê (yekî) xeriqîn, dilê (yekî) ji bîr ve çûn, hişê (yekî) çûn (ji ber birçîbûn, tîbûn, germê û betilînê) l/bw 4. dan (argo) l/gh * bayıla bayıla bi kêf kirin, bi dilekî xweş, bi kêfxweşî yazdıklarını herkes bayıla bayıla okuyor her kes bi kêfxweşî nivîsên te dixwîne
bayıltıcı 1. bîrveber, gewişîner, xewirîner, xeriqîner, bêhişker (tiştê ku mirov bêhiş dixîne) *bayıltıcı ilâç dermanê bîrveber 2. jihişker *bayıltıcı bir koku bêhneke jihişker
1. bîrveber, gewişîner, xewirîner, xeriqîner, bêhişker (tiştê ku mirov bêhiş dixîne) * bayıltıcı ilaç dermanê bîrveber 2. jihişker * bayıltıcı bir koku bêhneke jihişker rd
bayıltma gemişandin, xeriqandin, xewirandin, kewirandin, bêhişxistin
gemişandin, xeriqandin, xewirandin, kewirandin, bêhişxistin m
bayıltmak gemişandin, xeriqandin, xewirandin, kewirandin, bêhiş xistin
gemişandin, xeriqandin, xewirandin, kewirandin, bêhiş xistin l/gh
bayındır ava, avadan.
ava, avadan, avanî
bayındır yer avahîgeh
bayındırlaşma avabûn, avadanîbûn
avabûn, avadanîbûn m
bayındırlaşmak ava bûn, avadanî bûn l/ngh
ava bûn, avadanî bûn l/ngh
bayındırlaştırma avakirin, avadanîkirin
avakirin, avadanîkirin m
bayındırlaştırmak ava kirin, avadanî kirin
ava kirin, avadanî kirin l/gh
bayındırlık avahî, avadanî.
avadanî, avanî
avadanî, avanî m
bayındırlık bakanlığı wezareta avahiyê/avadaniyê.
bayır hevraz.
kaş
pal, berpal, nişêw, kendal, hevraz, berjor, derbejor erdim
pal, berpal, nişêw, kendal, hevraz, berjor, derbejor erd/m
bayır aşağı binkaş, nişîv
derbejêr nd
bayır aşağı indirmek derbejêr kirin
bayır aşağı inmek derbejêr bûn
bayır kuşu çivîka şeytanok zo/n
çivîka şeytanok zo/n
bayır turpu 1. cureyek tivir, tevr (Cochlearia armoracia) bol 2. mêrê bêterbiye (mec)
1. cureyek tivir, tevr (Cochlearia armoracia) bot 2. mêrê bêterbiye (mec) rd
bayır üstü serkaş
bayır yukarı derbejor nd
bayır yukarı çıkarmak der­bejor kirin
bayır yukarı olmak derbejor bûn
bayırlaşmak hevraz bûn
hevraz bûn l/ngh
baykan Hawêl (Navçeyeke girêdayî sêrtê)
baykuş bûm, kund.
bûm, pûm, kund, pû zo/n
baykuş gibi eynî bûm e, bêpêûpar, pêreş, bêyewm
baykuşgiller famîleya bûman, famîleya kundan zo/nd
famîleya bûman, famîleya kundan zo/nd
baylan delalî, nehs/h
delalî, nehs rd/h
baylanmak nazikî kirin, nazdarî bûn l/ngh, nehs bûn
nazikî kirin l/gh, nazdarî bûn l/ngh, nehs bûn l/ngh
baymak pê ketin, pê berşoşkî bûn (ji ber xurikan)
pê ketin l/ngh, pê berşoşkî bûn (ji ber xurikan) l/bw
bayrağı yarıya indirmek (bayrakları yarıya indirmek) ala daxistin nîvî (ji bo şîngirtinê)
bayrak al.
1. ala, al, beyreq (ji bo alaya netewe, civat û saziyan) 2, pêşeng, peyamber, ala (ji bo kesên ku di warê hüner û ramanê de bûye xwediyê rêbazekê) (mec) 3. reniz, sembol (mec)
bayrak açmak 1) bi dilê xwe dest bi berhevkirina leşkeran kirin 2) di ri­ya daxwaziyekê de lê xebitîna hatina cem hev
bayrak altı leşkerî, eskerî, xizmetkirina ji bo artêşê
bayrak çekmek al kêşan.
bayrak çekmek (veya bayrak asmak) ala dabinartin, ala daleqandin (an jî dardekirin)
bayrak dikmek ala daçikandin, ala çikilandin
bayrak gibi wekî ala (an jî beyreq) (ji bo wekî beyreq xwe dan xuyakirin)
bayrak indirmek al daxistin.
bayrak töreni merasîma alayê
bayrakları açmak bi navê ketin (mec)
bayraklaşma k bûn pêşeng, bûn ala * bayraklaşan isimler navên ku bûne ala l/ngh
bayraklaşmak bûn pêşeng, bûn ala *bayraklaşan isimler navên ku bûne ala
bayraklı aladar, biala, beyreqdar 2. bnr eli
bayraktar alahilgir, alagir, beyreqdar
aladar, biala, beyreqdar 2. bnr eli bayraklı rd
bayraktar alemdar, aldar.
alahilgir, alagir, beyreqdar n
bayraktarlığını yapmak pêşengiya (tiştekî) kirin (pêşengîkirina ji bo belavbûna ramanekê, rêbazekê)
bayraktarlık alahilgirî, alagirî, beyreqdari m
bayraktarlık etmek pêşengî kirin
bayram cejn.
cejn, îd, eyd, eydî *kurban bayra­mı cejna qurbanê 2. cejn, îd (kêf, eşq) (mec)
bayram arifesi devê îdê
bayram ayı li gorî salnameya koçberî (hicrî) meha ku piştî remezanê tê, şewal
bayram değil, seyran değil, eniştem beni niye öptü kêfa ku ji me re dike xêr e, gelo çima li dora me diçe û tê
bayram etmek wekî di dawet û dîlanê de bûn (ji bo kêf û eşqkirineke pir)
bayram etmek (veya bayram yap­mak) têr kêf kirin, kêf û eşq kirin
bayram haftasını mangal tahta­sı anlamak nizane mala dawetê kîjane radike kevçî (bi henekî)
bayram havası wekî dawetê ye, kêf û şahî
bayram koçu gibi xemlandina wan eynî wekî leystina zarokan e
bayram üs­tü beriya cejnê, nêzî îdê (ji bo rojên nêzika îdê)
bayram yeri cihê cejnê, cihê îdê (ku lê ji bo ku zarokan ji xwe re kêf û şahî bikin) nd
cihê cejnê, cihê îdê (ku lê ji bo ku zarokan ji xwe re kêf û şahî bikin) nd
bayrama gitmek çûn îdaniya (yekî)
bayramda seyranda di şên û şayiyan de, kêm caran, car caran
bayramdan bayrama salê carekê, car carinan, kêm caran
bayramlaşmak çûn cejna hev, cejna hev pîroz kirin, îda hev pîroz kirin, îdana hev ki­rin, îdaniya hev kirin, çûn îdaneya hev
bayramlık cejnî.
1. tiştê ji bo cejnê (îdê) *bay­ramlık elbise cilê îde 2. cejnane, îdane, îdanî (diyariyê ku di cejnê de tê dayîn) *çocuğun bayramlığını verdim min îda­neya zarok dayê
bayramlık ad nav û nûçik (navê ku ji bo heqaretkirinê mirov li yekî datîne)
bayramlık ağız çêr, dijûn (argo)
bayramlık ağzını aç­mak devê xwe li (yekî) vekirin (ji bo çêrkirin û xeberdana qebe) (argo)
bayrı dêrin, qedîm
dêrin, qedîm rd
bayrılık dêrinî m
dêrinî m
baysal seraza, serseqirandî, hizûrdar
seraza, serseqirandî, hizûrdar rd
baysallık serazatî, hizûrdari
serazatî, hizûrdarî m
baysungur çûkeke di cinsê şahîn de, ku di­rende ye nd
çûkeke di cinsê şahîn de, ku dirende ye nd
baytar beytar.
beytar, seytar, veterîner
beytar, seytar, veterîner nd/nt
baytarlık beytarî, seytarî, veterînerî
beytarî, seytarî, veterînerî m
bay bnr hay û bay
bayat mzk/m bayat (Kürt müziğinde bir makam)
bayax bnr bayex
bayaxdar bnr bayexdar
bayê (yek) anîn, bagerê (yek) birin rüzgâr gibi geçmek
bayê bakur ndkuzey yeli
kuzey rüzgârı
bayê bakurê bakurê rojava kuzeybatı rüzgârı
bayê bakurê rojava kuzeybatı rüzgârı
bayê bakurê rojhilat kuzeydoğu rüzgârı
bayê başûr ndgüney yeli
bayê başûrê başûrê rojhilat keşişleme, akça yel
bayê bejahiyê kara yeli
bayê berê êvarê akşam yeli
bayê bezê çok süratlı
bayê cemidî soğuk rüzgâr
bayê cêwiyan bir tür inme hastalığı
bayê cinan lê xistin cin çarpmak
bayê darawis nd baharda esen sıcak bir yel
bayê darbişkêf nd filizkıran
bayê deryayê nd deniz yeli, imbat
bayê dilan kara sevda
bayê dilan pê girtin 1) sevdalanmak, kara sevdaya tutulmak 2) gönül maskarası olmak
bayê dilan pêgirtî gönül maskarası
bayê ecem doğudan esen soğuk yel
bayê felcê lê xistin romatizmal hastalığına yakalanmak
bayê felekê felek
bayê germ sıcak yel, sıcak esinti
bayê gur nd dalkıran
bayê jor nd kuzey yeli
bayê kalikê vemirî çoşkusu, heyecanı geçti
bayê kur nd yıldız yeli
bayê nerm yanık rüzgâr
bayê nermik m ipilti
bayê pelweşînê nd yaprak döküm yeli
bayê periyê lê ketin metafizik etkilerden kalmak
bayê qîbleyê nd lodos
bayê qibleyê akça yel
bayê reş nd kara yel
bayê rojava (an jî xerbê) garp yeli
bayê samî (sebûn an jî semûn) sam yeli
bayê samir nd sam yeli
bayê sar soğuk rüzgâr
bayê sariya sibehê seher yeli
bayê sayî nd kuzeyden esen bir yel
bayê seba nd saba yeli?
bayê sebûn (samî an jî samir) sam yeli
bayê serê sibehê seher yeli
bayê sêrojê nd koç katımı fırtınası, üç gün süren şiddetli fırtına
bayê sibehê nd tan yeli
bayê şiliyê gün doğusu (doğudan esen rüzgâr)
bayê sirt nd dalkıran
bayê sor nd1. kızıl yel 2) bir tür romatizma, tende kızarık bir şekilde kendini gösterir
bayê sor bi (yekî) keve bir ilenme
bayê şûr ndlodos
bayê şûr hatin lodoslanmak
bayê tu anî, bagerê tu anî? hangi rüzgâr attı?
bayê werzik bnr werzeba
bayê weşt nd güney batıdan esen yel
bayê xerbê nd garp yeli
bayê xiznê nd kaba yel
bayê xortan gençlik rüzgârı
bayê xurt güçlü yel
bayê zaliman li me tê zalimlerin hışmına uğramak
bayê zîpan rumi takvimine göre şubatın son haftası ile martın ilk iki haftasında devam eden üç haftalık dönem, bu dönemde esen rüzgâr
bayê ziryan ndpoyrazlama
bayê ziryan hatin poyrazlamak
bayesîr m basur
bayex m 1. değer 2. değer (yüksek ve yararlı nitelik) 3. özen, itina, ihtimam, önem
bayex pê dan l/bw 1. değer vermek 2. özenmek, özen göstermek, itina etmek (veya göstermek) 3. ilgi göstermek
1) değer biçmek, değer vermek 2) özen göstermek, ihtimam etmek (veya göstermek), önem vermek
bayex pê hatin dan özenilmek
bayexdar rd 1. değerli 2. itinalı, özenli
bayexpêdan m 1. değer verme 2. özenme, özen gösterme, itina etme (veya gösterme) 3. ilgi gösterme 2.
bayexpêdayî rd özenli (özen gösterilerek yapılmış iş)
bayexpêder rd özenli, özen gösteren
bayezik n gaz (sindirim borusundan, ağızdan yutulan hava ile mayalanma sonucu oluşan uçucu madde)
bayî bayi.
nd/nt bayi,-i
bayî (...) kirin l/gh çağırtmak * mamoste bayî gund kirin öğretmeni köye çağırtılar
bayır m bozkır (ekinsiz, ağaçsız, boş arazi)
bayîs bnr bawîs
bayîtî m bayilik
bayonet m süngü
bayreq m bayrak
bayreqa îflasê kişandin iflas bayrağını çekmek (veya borusunu çalmak)
baytar nd/nt baytar, veteriner
baytarî m baytarlık, veterinerlik
bay-bay (hoker) bi xatirê te, bi xatirê we, oxir be, bi xêr biçî.
Herwiha: baybay bay bay.
ji: Ji inglîzî bye-bye
bayê (yekî) bilind bûn (biwêj) rewşa yekî baş bûn, xwe qure kirin. maşelah îsal bayêxêredîn baş bilind bûye. bayê gulistanê bilind bûye kesî piş xwe wek mirovan nabîne.
bayê (yekî) li ber çûn (biwêj) pesin vala derketin. derewa yekî derketin meydanê, piştî hêrs û acizbûnê hinekî sakîn bûn. roja ku hespê wî ew peşbaziya fermî winda kir, bayê marûf li ber çû. ji ber lawê xwe dull gelekî hêrs bibû, lê va ye îro hinekî bayê wî li ber çûye.
bayê (yekî) rabûn (biwêj) karê yekî baş çûn. siûd lê hatin. şi kir ji xwedê re êdî bayê tajdînê min rabûye.
baye anî, bagere bir (biwêj) çawa be, wisa jî diçe. jixwe her tişt wekî kok û binyata xm>e encam dide. baye anî, bagere jî bir.
baye bendera (yekî) hatin (biwêj) şans baş meşîn, kar baş bi re ve çûn. qet deste xwe medine, îro roj roja mehmed e, îro baye bendera wî katiye.
bayê dilan pê girtin (biwêj) ji ber evîn û dildariyê ketina rewşên eletewş. zefzêde jî bi ser de neçin, ma hûn nabînin, wa ye bayê dilan bi wî girtîye.
bayê ecem e, çend qurişen me li cem e (biwêj) ji bo rewşa ne zelal, bêbawer û girêdayî rasthatinan tê gotin:de weleh ez çi bibêjim, bayê ecem e, çend qurişên me li cem e, de ka çawa, her xwedê dizane. gotinek mecazî ku carna bo deyndara jî tê gotin; zimanekî xweş danûstandina ku divê bê kirin, tê qal kirin Ba tê bayê Ecem e Bila apê Xalid were Çend qiruşê me li cem e
bayê hebanê li ber çûn (biwêj) şek şikestin, sênc û moral xerab bûn. bavê zelêxê xwe gelekî diwerimand, lê piştî ku fêlên wî derketin holê, bayê hebana wî li ber çû.
bayê kalikê (yekî) vemirîn (biwêj) kêf û coş tunebûn. lawo çi ye bayê kalikê te vemiriye, ma îro roja sekinandinê ye?
bayê kîr li serê (yekî) xistin (biwêj) ji bo mêrên ku di hêla zayendî de pir daxwazkar in tê gotin. dixuye ku bayê kîr li serê silo xistiye, ka hela zaxirî li ku bisekine.
bayê lê xist, bir çû ber tira golikan (biwêj) bêrûmet bûn. piştî ku zavayë xwe hilda mala xwe, bayê li tefîqê reşo xist bire ber tira golikan.
bayê sar lê ketin (biwêj) dest û pê negirtin. felç bûnpiştî ku bayê sar lê ket, te digot ew çûye û yekî din hatiye.
bayê şîn pê ketin (bayê şîn ketin dêst) (biwêj) dest seqet bûn, şil bûn. ma bayê şîn ketiye destê te ku tu nikarî avekê jî vexwî?
bayê tu anî, bagerê tu anî (biwêj) tu ji ku derketî? qurban tu ji ku derketî, bayê tu anî, bagerê tu anî?
bayê xortaniyê lê hatin (biwêj) ji ber hêz û geşa ciwaniyê coşîn. dem dema wî ye, bayê xortaniyê lê hatiye, divê mirov zêde jê xeber nede.
bayengan serenav, bajarokeke girêdayî Pawe li Kirmaşan
bayern Serenav,mê, Bavyera, Bavarya, herêmek Elmanyayê ye.
ji wêjeyê: Rojname xwe dispêre hikûmeta Bayernê û dinivisîne ku ji sebebê tirkan û kurdan li ser qasid(an) li hev nekiriye, BND-ê (istixbarata Elmanyayê) bêyî riza tirkan û li gel ku tirkan xwestiye pêşî lê bibire, bi grûbê re ketiye nava peywendiyê.(Netkurd.com de, 7/2008).
ji: Ji elmanî Bayern.
: bayernî bayernîtî
bayex (navdêr, mê) pûte, hemêt, ihtimam, îtina, dîqet, xemxwerî, giringî, muhimî, xemjêxwarin: Em bayexê bi xwendinê dikin. (Em xwendinê giring dihesibînin. Em xemê ji xwendinê dixwin.), dên, bal, sexbêrî, haydarî, sereguhî, çavdêrî, mereq, enteres.
Herwiha: bayêx bayix bayîx.
Bide ber: boyax.
ji wêjeyê: Ew li ser hindek ji binemayên helbestê rawestiya: Wêne, hêma, raman û taybetmendî. Dilniya bû ku helbest bi xwe cîhanek sereke û berdar e û alav amrazê wê ne sade û sakar in belê ew bêhtir li ser awayê bikarhînana wan alav û amrazan rawestiya, dihizrand ku helbest bêhtir ji hêma û wêneyan pêk dihê belê ew hêma ne wêne ye û ew wêne ne tinê derbirrînek e bo helçûna derûnê yan kirasek e bi ser nihênî û nepeniyan de, belê êstgehek e û tê de sewda û ciwaniya xeyalgehê digehe hev û di encam de efrandin peyda dibe. Herweha li ser rewnbêjiyê jî rawestiya û got ku nabe rewanbêjî bibe alav yan binema bo nezelalî yan nedîderiya helbestê ji ber ku ew fîlosof e û li destpêkê û li dawiyê sercem fîlosof bayexê bêhtir bi kamne û bandora karê wêjeyê didin.(Rojava.net, 2005).
: bayex pê dan bayex pê kirin bayexpêdan bayexpêdayî bayexpêder bayexpêkirin bayexpêker bayexpêkirî
bayexdan (navdêr, mê) guhdarî, minet.
ji: bayex +dan
bayexdar (rengdêr) hêja.
ji: bayex +-dar
bayexî (navdêr, mê) pûtepêdanî.
ji: bayex +-î
bayexpênedan (navdêr, mê) ihmal, piştguhkirin, pûtepênekirin, giringînedanê, bênirxhêlan, xemsarî, sersarî, terkexemî, îgnor
bayî 1. yê ku karê firotinê dike (navdêr) firoşer yan firoşgeh.
ji: Ji erebî.
ji wêjeyê: Bi minasebeta şermezarkirina girtinên li Fransayê û her weha girtina serokê PKKê Abdullah Ocalan, alîgirên PKKê yên li Almanyayê, bi molotof kokteyla êrîş birin ser bayiyên Renaultê û hinek sazîyên Almanyayê yên din.(Netkurd.com, 2/2007) 2. ji ba. Binêre;, ba
bayist (navdêr, mê) mebest, merem, mexsed, niyet, armanc, hedef, daxwaz: Bayista we çi ye? (Hûn çi dixwazin? We çi divê?), Bayista min bi vê nivîsarê ne rexnekirina we ye lê dixwazim çend pêşniyaran bikim. daxwaz, qesd.
Herwiha: bayîst.
: bayistî
bayistî (navdêr, mê) rewşa bayistbûnê.
ji: bayist + -î
bayrax (navdêr, mê) ala, perçem, eleme.
Herwiha: bayraq beyraq beyrax bêrak bêraq bêrax.
ji: jitirki bayrak ku wek بيرق (beyreq) ketiye farisî jî. Lê serekaniya peyva tirkî bi xwe nayê zanîn.
bayraxdar (rengdêr) alhilgir, alagir.
ji: bayrax +-dar
bay ewtîn
bayonet nize, niştir, qesetûre.
bayê pak frische Luft
reine Luft
saubere Luft
baybeze rd. teqeze, çapik
bayê bakûrê rojava n. vayê pakayî n.
bayê basûr n. vayê qubleyî, lodos, vayê cêrî, vasur, vayê surî n.
bayê bejayîyê n. vayê bejî n.
bayê germ n. vawo germin, vayo germin, germinva n.
bayê kur n. vayê koyî, vayê kurî n.
bayê qibleyê n. vayê qubleyî, lodos, vayê cêrî, vasur, vayê surî n.
bayê res n. vares n.
bayê sar n. vayo serdin, badev n.
bayê sibehê n. sura sodirî m., vayê sodirî n.
bayê sûr n. vayê qubleyî, lodos, vayê cêrî, vasur, vayê surî n.
bayê xerbê n. vayê rojawanî, vayê xerbî n.
bayex m. werekîye m., îtîname. îtimam n.
bayex pêdan g. werekîye pêardene, îtîna kerdene, werekîye rîardene
bayî m/n. bayî, rotox n.
baytar m/n. beytar, veterîner n.
bayağıkesir kesîro sade (n)(mat)
kesîro sade (n) (mat)
bayat beytutî, -ye; beyat, -e; kartî, -ye
bayat ekmek nano kartî (n)
nano kartî (n)
bayatlama beytutîbîyayîş (n),beyatbîyayîş (n), kartîbîyayîş (n)
bayatlamak beytutî bîyene, beyat bîyene, kartî bîyene
bayatlatma beytutîkerdiş (n), beyatkerdiş (n), kartîkerdiş (n)
bayatlatmak beytutî kerdene, beyat kerdene, kartî kerdene
baygın xeriqîyaye (n), xeriqîyaya (m), xeriqîyayîye (m); xewirîyaye (n), xewirîyaya (m), xewirîyayîye (m); xoraşîyaye (n), xoraşîyaya (m), xoraşîyayîye (m); xemîyaya (m), xemîyaye (n)
bayılma xeriq (n), xeriqîyayîş (n), xewirîyayîş (n), seysereraşîyayîş (n), xoraşîyayîş (n), xemîyayîş (n), bolmîşbîyayîş (n)
bayılmak xeriqîyayene, xewirîyayene, sey sere ra şîyene, xo ra şîyene, xemîyayene, bolmîş bîyene
bayıltılmış olan xeriqnaye (n), xeriqnaya (m), xeriqnayîye (m); xewirnaye (n), xewirnaya (m), xewirnayîye (m); xemînaya (m), xemînaye (n)
bayıltma xeriqnayîş (n), xewirnayîş (n), xemînayîş (n)
bayıltmak xeriqnayene, xewirnayene, xemînayene
bayındırlık awanîye (m)
bayındırlık bakanlığı wezaretê awanîye (n)
baykuş kund (n), bum (n), puyo kor (n)
bayrak beyraqe (m), ala (m)
bayram roşan (n), îdî (m), bayrem (n) Bayramın kutlu olsun. (Roşanê to pîroz/fîraz/bimbarek bo.)
bayt bayt (n) (TE)
bayex nirx, biha, bihagiranî, bayix, giramî, hêjayî
bayî biha, lêçûn
bayincan bacan
bayincanî reş bacanreş(k)
bayincanî sûr bacansor(k)
bayist sedem, ho, faktor
mebest, merem