Encamên lêgerînê
bav karê hînkirina heywan a ji bo nêçîrê
karê hînkirina heywan a ji bo nêçîrê
bavcı kesê ku şahin û kûçikan hînî nêçîrkirinê dike
kesê ku şahîn û kûçikan hînî nêçîrkirinê dike
bavlamak hînkirina şahin û kûçikan ji bo nêçîrkirinê
hînkirina şahîn û kûçikan ji bo nêçîrkirinê
bavlı heywanê hînî nêçîrêkirinê bûye
heywanê hînî nêçîrêkirinê bûye
bavul bahol.
bahol, bawul m
bahol, bawul m
bav n 1. baba (çocuğu olmuş erkek) * piştî zewaca xwe bi du salan bû bav evlendikten iki yıl sonra baba oldu 2. baba(bir çocuğa göre kendisinin dünyaya gelmesinde etken olan erkek) * zarokê ku ji bav û diyeke Kurd çêbûye, Kurd e Kürt ananın ve babanın çocuğu Kürttür 3. baba (yaratıcı, kurucu kimse) * Herodotos bavê dîrokê ye Herodotos tarihin babasıdır 4. baba (koruyucu, babalık duyguları ile dolu kimse; bir ülkeye veya topluluğa yararlı olmuş kimse) * bavê feqîr û xizanan fakir fukara babası 5. göbek, batın, gömlek * du bav bi wê de kalê wî filan kes e iki gömlek yukarısı dedesi filâncadır * ew, ji bavê çaran de dibe kalê wî o, dördüncü batından dedesi oluyor
bav (ii) b öküze çift sürme esnasında söylenen ünlem
bav dimire çavek diçe, dê dimire her du çav diçin ‘babadan ziyade anne ölünce yavru öksüz kalır’ anlamında bir deyim
bav dimire zarok har dibe, dê dimire zarok jar dibe ‘baba ölünce çocuklar kudurur, anne ölünce zayıflaşır’ anlamında bir deyim
bav harsim dixwe diranê kur disekihin (an jî diseqin) babanın işlediği suçlar bir gün çocuğunun karşısına çıkar
bav ji aş tê law pirsa bajêr jê dike kel alaka
bav ji hespê çê re tune iyi ata soy gerekmez
bav kal ced, ata
bav kirin l/gh öküzün çift sürmesini teşvik etmek
bav rezek da law, law goşiyek tirî neda bav baba oğula bir bağ bağışladı oğul bir salkım üzümü ona çok görür oldu
bav û bavik atalar, cetler
bav û birayê min! babam! (teklifsiz seslenme sözü)
bav û kal ata, ced, ecdat (ji)
bav û kalan de ata atalardan beri
bav û kalên (an jî kalikên) me babalarımız, atalarımız
bavan m yelken
bavan (i) nd babagiller
bavan bi keştiyê ve kirin yelken dikmek, yelken takmak
bavan vekirin l/gh der yelkenlemek
yelken açmak
bavana latînî der Lâtin yelkeni
bavandar nd/nt 1. yelkenci (yelkenleri diken kimse) 2. yelkenci (yelkenleri indirmek, açmak ve toplamakla görevli kimse)
bavandarî m yelkencilik
bavanî m çeyiz
bavanvekirin m yelkenleme
bavçê rd 1. baba tarafından iyi 2. soylu, babadan asil
bavê (yekî) şewitandin (birinin) anasını ağlatmak
bavê bêxêr rd şam baba, şam babası (sorumluluğu olmayan)
bavê feqîr fuqaran fukara babası
bavê haziriyê nd lüpçülük
bavê haziro rd/argo lüpçü, hazır yiyici
bavê hev şewitandin birbirinin anasını ağlatmak
bavê kal nd ağa baba, ihtiyar (baba)
bavê keçê (an jî qîzê) siltan e kız evi naz evi
bavê min! babam! (teklifsiz seslenme sözü) * tu çi zanî wî bibêje bavê min sen bildiğini söyle babam
bavê min, birayê min benim babam
bavê nehelal nd üvey baba
bavê pereyan para babası
bavê sêwiyan nd öksüzler babası
bavê Şêx nd şeyhler arasında, mirler tarafından atanan dinsel işlerden sorumlu en üst kurumdur
bavê te siwaran kuşt an peyayan ne fark eder ki
bavfileh rd hristiyanlıktan dönme kimse
bavfilehî m hristiyanlıktan dönme
bavgur n kurt köpeği
bavhil n üvey baba
bavhilî m üvey babalık
bavhilîtî m üvey babalık
bavîjan bot/m sert ve hoş olmayan bir kokuya sahip bir bitki
bavik ata, soy.
n 1. babacık, üvey baba 2. nesil, kuşak, göbek, batın, gömlek * du bavik bi wê de kalê wî filan kes e iki gömlek yukarısı dedesi filâncadır * ji çar bavikan ve mamostetiyê dikin dört nesilden beri öğretmenlik yapıyorlar 3. sos boy, kabile, klân
baviko b babalık, babiş, babişko (seslenme sözü olarak)
bavikperest nd/nt kabileci
bavikperestî m kabilecilik
bavîn n süt baba (süt annenin kocası)
bavînî (i) m babalık
bavînî (ii) m kız baba evine el öpmeye giderken aldığı hediye
bavîtî m 1. babalık 2. fel babacılık
bavîtî jê re kirin (birine) babalık etmek
bavîtî kirin babalık etmek
bavîtî lê kirin (birine) iyilik yapmak, babalık yapmak
bavkal n ata, ecdat, cetler
bavkalik n dede, ata
bavkaltî m atalık
bavkanî rd ata erkil
bavkanîtî m ata erkillik
bavkirin m öküzün çift sürmesini teşvik etme
bavkuj n baba katili * xizmeta bavkujê xwe dike baba katiline hizmet ediyor
bavkuştî nd/nt baba katili * ew bavkuştiyê wî ye o onun baba katilidir
bavmarî babalık
n üvey baba, babalık
bavmarîtî m üvey babalık
bavnelmal m mercimek ve soğandan yapılan bir tür yemek
bavo b 1. baba (seslenmede ve samimi konuşmalarda) 2. efendi baba (bazı çocuklar babalarına ve gelinler de kayın pederleri için kullanır)
bavpîr n dede, büyükbaba, ata
bavqocik n dede
bavtî m babalık
bavtî kirin babalık yapmak.
bavxerab rd kötü soylu
bav 1. mêrê diya mirovî 2. giyanewerê ku ji avika wî giyanewerên din çêdibin *"mala bavê, mala mêran e" -bavê bêkesan sexbêrê belengazan -bavê xwe nas nekirin 1. şîrheramî kirin 2. ji bo mesleheta xwe tixûb nas nekirin
(navdêr, nêr) zelamê mirov jê çêbûye, zelamê mirov kurr yan keça wî, kesa/ê bingehê rêbazekê danaye:Şerefxan bavê dîroka kurdî ye. bab, nifş, yabo.
Hevwate: peder.
Herwiha: bavk, baw, bawk, bab.
Têkildar: dayik.
Bide ber: ap, mam, şû.
: bapîr, bavînî, bavîtî, bavtî, bavkal, bavo.
Bi zaravayên kurdî: hewramî: kurmancî: bav, bab soranî: bawk zazakî
bav harsim dixwe, diranên kur disekihin (biwêj) bi hev ve têkildar bûn. wisa ne hêsan e hevalo! çi gotine: “bav harshn dixwe, diranên kur disekihin.
bav ısa ye, çiqas dirûne dîsa ye (biwêj) ew ew e, zêde nayê guherandin. kê çi dibêje bila bibêje, ma wisa hêsan e, bav ısa ye, çiqas dirûne dîsa ye.
bav ji êş tê, kur jê pirsa bajêr dike (biwêj) her kes di nav heyr û xeyalên xwe de ye. her kesek derd û daxwazeke wan heye. bav ji êş tê, kur pirsa bajêr jê dike.
bav ji êş tê, kur saloxan dide (biwêj) carinan yên bêked û bedel nedayî ji yê kedkar zêdetir derdikevin pêş. ev jî tiştekî wisa ecêb e heyran, bav jî eş tê, kur saloxan dide.
bav ku ev bav be, ewledê ku jê bikeve gelo wê çawa be! (biwêj) ji xeraban xerabtir dikeve. hema ez niete! im! bav ku ew bav be, ewledê ku jê bikeve gelo wê çawa be?
bav kuştî dê kuştî (biwêj) ınyat kirin. ısrar kirin. “min pihîn lêda, bav kuştî dê kuştîé, tu car naçhne xwendinê. veysel çamhbel
bav ling hilanî, kur deh li şûne danî (biwêj) ji bo şibandinê tê bikaranîn. heçiya berzan e, welehî hema bav ûng hilanî ye, kur deh ling li şûne datû ye.
bav rezek da law, law guşek tirî neda bav (biwêj) ji bo fedakari û girêdana dê û bavan tê gotin. ev jî tiştekî xwezahiye her hal. bav rezek da law, law guşlek tirî neda bav.
bavan 1. bav û bapîr (navdêr) bavkal, bavûbapîr, bavûkal.
ji wêjeyê: Û ew çûn. Yek bi yek, dudu bi dudu û ref bi ref. Hin ji wan çûn Stenbûlê û hin ji wan çûn Parîsê, çûn Berlînê, çûn Hannoverê, çûn Londonê. Çûn û çûn û çûn çûn. Kes nema. Bi tenê Kêvo bûye mîna pepûkekî û li dewsa warê bavanên xwe maye...(Enwer Karahan: Kêvo, Nefel.com, 8/2007).
ji: bav + -an.
: bavanî bavanîtî bavantî
bavan vekirin (Binihêre:) bavan
bavanî (navdêr, mê) rewşa bavanbûnê, paternalîzm, cihêz, gûz, cêz.
ji: bavan + -î.
Bikaranîn: Lêker: bavanî kirin. Navdêr: bavanîkirin
bavanî kirin (lêker)(Binihêre:) bavanî
bavanîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) bavanî
bavarya Serenav,mê, Bayern, Bavyera, herêmek Elmanyayê ye.
ji: Ji inglîzî Bavaria.
: bavarî bavarîtî bavarî bavarîtî
bavê (yekî) cendirme bûn (biwêj) çavbel û kone bûn. lawo ma bavê te cendirmeye, tu wisa xwe didîpeş?
bavê (yekî) lê hatin (biwêj) wekî berjewendî û daxwaza yekî bûn. wa ye îro bayê sînan lê hatiye, ka wê sibehê çawa bibe?
bavê (yekî) xwêdê bûn (biwêj) pir bişans û biderfet bûn. bavê te xwedê ye, ma tu edî çi dixwazî?
bavê felekê li ber guh ketin (biwêj) rastî rewşek neyînî hatin. “çi sne û gunehên wan zarokan helm? çima bayê felekê li ber guhên wan ketibûmehmed uzun
bavê feqîran bûn (biwêj) ji feqîr û xizanan re alîkarî kirin. bi rasti jî ev mamoste resul, tam bavê feqîran e. bavê felekê bûn bişans û qismet bûn. maşeleh, delîl bavê felekê ye. karê wî tim baş dimeşe.
bavê hev du ji gorê derxistin (biwêj) hev û din rezîl kirin. çêr kirin. dema ku çîlê û gulçînê berê xwe dane hev, bavê hev du ji gorê derxistin.
bavê hev şewitandin (biwêj) zirar gihandina hev û din. ji dest wan her û du aliyan jî bê, wê bavê hev û din bişewitînin.
bavê qîzan, wekî rûnê hîzan (biwêj) jî ber ku derfet di destê wan de ne, bavê qîzan serdest in. bavê qîzan, wekî rûnê lûza. mêrikîbavê qîzê ye, divê hûn hinekî bi hurmet nêzîk bibinê.
bavê seyro bang kirin (biwêj) kêf û şahî kirin. zarokên wan şer dikirin, wan jî bavê seyro bang dikirin.
bavê te mirê mûyek e, birayê te mirê mûyek e, te çi bi ser de kukekûk e (biwêj) ji ber teralî û canheziyê, kar û xebat di serê xwe de mezin kirin. diya min ji bo mirovên wiha teral tim digot: “bavê te mirê mûyek e, birayê te mirê mûyek e, te çi kukekûk e. (bnr. çîrok) “bavê te mirê mûyek e, birayê te mirê mûyek e, te çi bi ser de kûkekûk e. çîrok: bûk ji ber şehkirina binek mûyan pir aciz dibe ci li ber çavê xwe gelekî mezin dike. tim di ber xwe de dike çineçin, dest û piyên wê li hev dipiçikin. xwe aciz dike. nikare ji nav wî karê piçûk derkeve. canê xwe gelekî zer dike. xesûya wê ku vê rewşe dibîne, hêrs dibe û jê re wer dibêje: bavê te mirê mûyek e, birayê te mirê mûyek e, te çi bi ser de kûkekûk e?
bavê te siwara kust peya kust lê nepirse gotina pêşiyan wekî ku bav, çi sivara çi peya kûştibe di dawiyê de hatiye kuştin, heke mirov kanibe mirov ne li peya ne li sivarabipirse û tola wî hilîne.bûyerên ku biqewimin an pirsgrêkên ku çê bibin divê mirov bi piranî li çareserkirinê bigere.heke hertim mirov li jêderkê bifikire ji xwe çareserî jî çê nabe.
bavê xwarinê bûn (biwêj) tenê li berjewendiyên xwe fikirîn. ew tenê bavê xwarinê ye, ji bilî we bi kêrî tiştekî nave.
bavê xwe nas nekirin (biwêj) pir hêrs bûn, eslê xwe winda kirin. dema ku hêrsa berzencî tê, qet bavê xwe jî nasneke. kemal ew mirov e ku bavê xwe nas nake, tu yê çi ji wî bigirî?
bavik ecdad
(navdêr, mê) malbat, binemal, qebîle, klan, dînastî, bavê dêmarî,bavê ne hirr.
Herwiha: babik babk bavk.
ji: bav + -ik
baviksalarî erka ku tê de bav bi bandor e; pederşahî
(navdêr, mê) patriyarkalîzm, pederşahîdesthilata mêran, bindestiya jinan.
Herwiha: babsalarî bavsalarî.
Dijwate: dayiksalarî. Bi soranî: bawksalarî.
ji wêjeyê: Elîzabêt Gewriyê: Hikûmeta Başûr xwedî hişmendiya baviksalariyê ye.
ji: baviksalar + -î
bavkal (navdêr, nêr) bav û bapîr û bav û bapîrên wan, bavê bapîrê kesekê/îTehsîn Seîd Elî Beg, ji binemaleka kevnar a mîrên Şêxane. Elî Begê yekê yê ku Geliyê Elî Beg pê hatiye navkirin, babkalkê wî ye (babê bapîrî).(avestakurd.net, 26.07.2008).
Herwiha: babkal, bab-kal, babûkal, bab û kal, bav-kal, bavûkal, bav û kal, bawkal, baw-kal, bawûkal, baw û kal.
ji: bav + kal.
: bavkalî, bavkalîtî, bavkaltî
bavkalî (navdêr, mê) rewşa bavkalbûnê.
ji: bavkal + -î
bavkuj (navdêr) kesê ku bavê xwe dikuje.
Herwiha: •babkuj.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): bawkkuj Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
bavkuştiye mirov bûn (biwêj) dijminê herî mezin bûn. çi dibe hila bibe, bavkuştiye mirov be jî bila bi namûsê terbiye nebe.
bavmarî zirbav
bavo (hoker) yabo, babo
bavo bavo kirin (bavî bavî kirin) (biwêj) hewarî kirin, alîkarî xwestin. di dawiyê de wî jî bavo bavo kir, lê mixabin pir dereng malm ît tu kes pê nehesiya.
bavo bavo! pisîkê donê simbêlê te xwar (biwêj) xwe ji rewşa xwe ya rasteqînî cudatir û şimşat nîşan dan. got, bavo bavo pisîkê donê simbêlê te xwar. rohat hewayeke zengîn li ba me difûrand lê jina wî defa wî dirand. (bnr. çîrok) bavo bavo! pisîkê donê simbêlê te xwar. mirovekî pir bifors, tirpewa û fîtoz hebûye. di heman demê de gelekî jî feqîr bûye. ev mirov hinek donê bizinan bi dest dixe û iliklide cihekî bilind ku destê kesî negihîjiyê. her dem çaxa ku wê ji mala xwe derkeve here nav civatê, ji wî rûnî hinekî tîne li simbêlên xwe yên pal dide. dibiriqîne, şeh dike û dîsa hildide cihê wî. bi vê helwestê dixwaze ku yên wî dibinin, bila him wî xweşik ci bedew bibinin, him jî bibêjin: wa ye. mêrik di mala xwe de qelîyan jîxwarinên birim dixwe ku simhêla wî di rim de maye. bi wê simbêla xwe ya birqonek gelekî xwe qure dike û forsê dike. malbata wî hemû jî dizanin ku donê simbêlên wî pir girîng e. ji bo wê jî kesek newêre destê xwe jî bidiyê. rojekê dîsa ew kes di nav ervatê de rûniştiye û simbêlên xwe bi awayekî serbilindî ba dide. ji nişkê ve keçika wî bi hewar dikeve hundir û diqîre: bavo, bavo! pisîkê donê simbêlên te xwar!..
bavo pîvaz naxwe, dibejin şekir bixwe (biwêj) ev biwej, ji pîvaze hezkirina kurdan tîne ziman. tu li miti û vîye befem binere, bavo pîvaz. naxwe, dibeje şekir bixwe.
bavtî 1. nêrtiya ji bo diya giyaneweran 2. sexbêrî -bavtî kirin 1. ji diyê re nêrtî kirin 2. lê xwedî derketin
(navdêr, mê) rewşa bavbûnê.
ji: bav + -tî
bavtî kirin (lêker)(Binihêre:) bavtî
bavtîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye bavtî kirin
bavtîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) bavtî
bavûbapîr (navdêr, mê) bavan, bavkal, bavûkal
bavwindayî (biwêj) esle xwe winda kirin, ji bo kesên esil û esase wan ne kifş e jî tê gotin. di dawiya dawiye de em man gumana wî bavwindayî... belasebeb ji wî re nabejin bavwindayi, bi rastî ew bi xwe ji nizane ji ku hatiye.
bavyera Serenav,mê, Bayern, Bavarya, herêmek Elmanyayê ye.
ji wêjeyê: Rojname xwe dispêre hikûmeta Bayernê û dinivisîne ku ji sebebê tirkan û kurdan li ser qasid(an) li hev nekiriye, BND-ê (istixbarata Elmanyayê) bêyî riza tirkan û li gel ku tirkan xwestiye pêşî lê bibire, bi grûbê re ketiye nava peywendiyê.(Netkurd.com de, 7/2008).
ji: Ji frensî Bavière.
: bavyerî bavyerîtî bavyerayî bavyerayîtî
bav m. (voc. bavo) father.
father
bavik clan
bavikî clanship
bavîtî f. fatherhood, paternality
bavo father (vocative case, which means direct address) (it has also a general usage for a specific father similar to bavê min“my father”)
bav Vater
bavermend Glaubender
bavînî Vaterschaft
bavmarî Stiefvater
bav paq. -baw
n. pî, pêr, baw, babî, bawk, baba, bayik n.
bav û kal n. bawûkal, pîûkalik, kalik û pîrik, ecdad, bavûkal, baw û kalî n.
bavanî m. cêz, gêz, cîz, ceyîz n.
bavêxunt m. zêyîye, zêyî, zêyîyenî, zêytîye, zê m.
bavhilî n. zirpî, pîyare, zirbaw, babalix n.
bavî rd. pîyin, bawin
bavik m. êle, hezbete, qebîle, barixe, qebîla, ezbete m.
bavîtî m. pîyîye, bawîye, pîyênî, bawênî m.
bavkanîtî m. bawsahîye, pîsahîye, pedersahîye m.
bavmarî n. zirpî, pîyare, zirbaw, babalix n.
bavtî m. pîyîye, bawîye, pîyênî, bawênî m.
bavul bawule (m)
bav 아버지
아빠 , gava zarok diaxivin.
bav 아버지.
Bavê min : 우리 아버지