Encamên lêgerînê
bar bar.
(I) cureyeke govendê ye ku bi piranî li aliye Erzirom û bajaren li derdora wê tê ley istin (II) 1. bur (cihc bezm û hengê ku bi dans û alkol e) 2. bar (meyxaneya kuleli ser pi­yan alkol lê tê vexwarin) 3. bar (di salon û liwanekê de quncikê ku ji bo vexwarina al­kol û vexurik hatiye amadekirin) (III) bar (yekeya pestoya hewayê) (IV) 1. deleme (telpa ku di derdanên cam de çêdibe) 2. tebeq, deleme, kerme (delemeya ku ji ber berşoşkbûnê li ser ziman çedibe) *dili bar tutmuştu zimanê wî tebeqî bûbû
bar (i) cureyeke govendê ye ku bi piranî li aliyê Erzirom û bajarên li derdora wê tê leyîstin
bar (ii) 1. bar (cihê bezm û hengê ku bi dans û alkol e) 2. bar (meyxaneya ku lê li ser piyan alkol lê tê vexwarin) 3. bar (di salon û lîwanekê de quncikê ku ji bo vexwarina alkol û vexurik hatiye amadekirin) m
bar (iii) bar (yekeya pestoya hewayê) m
bar bağlamak deleme girtin, qirêj girtin, gemar girtin, zengarî bûn, tebeqî bûn
bar bar barebar *bar bar bağırıyordu bû­bû berebera wî h
barebar * bar bar bağırıyordu bûbû berebera wî h
baraj bendav.
1. bendav m, sikur n, pindam m, beraj 2. bend, baraj (mercê pêwist ji bo ku di warekî de serketinê pek bîne) *doktora yapmak için baraj notu yedidir ji bo kirina doktorayê notê barajê heft e
baraj (küçük baraj) sukre.
baraj ate­şi remîkirina gur, bi awayekî tund lê reşandin Işk
baraj kurmak (veya baraj yapmak) ba­raj çêkirin, bend çêkirin, xwe li ber qaleyê birêzkirin sp
baraj kurmak (yapmak) I) Bend çêkirin. Baraj çêkirin II) Xwe li ber qeleyê rêz kirin. (di lîstika futbolê de)
barajı aşmak ji bendê derbas ki­rin, ji barajê derbas kirin
Ji bendê derbas kirin.
barak 1. kulavekî bi pirç 2. cinsekî seyê nêçîrê yê bipirç
1. kulavekî bi pirç 2. cinsekî seyê nêçîrê yê bipirç
baraka holik, kepir.
bereqe m
bereqe m
barata 1. barata (serpoşekî ji kulavê sor ku serî bi dûçik e) 2. barata (serpoş an jî kulehê ku doktorên zanistê û kardinal didin serê xwe)
1. barata (serpoşekî ji kulavê sor ku serî bi dûçik e) 2. barata (serpoş an jî kulehê ku doktorên zanistê û kardînal didin serê xwe) m
baratarya baratarya (ziyana ku kaptanê keştiyê bi zanebûn digihîne xwediyê keştiyê û pişkdariya sîgortayê) der/m
baratarya (ziyana ku kaptanê keştiyê bi zanebûn digihîne xwediyê keştiyê û pişkdariya sîgortayê) der/m
barbakan çeşîdekî şivakê ku di dîwarên kelan de hatiye vekirin, da ku tîrkêş tê de tîran biavêjin neyarên ku cerd û êriş tinin ser kelê
çeşîdekî şivakê ku di dîwarên kelan de hatiye vekirin, da ku tîrkêş tê de tîran biavêjin neyarên ku cerd û êrîş tînin ser kelê
barbar barbar.
1. barbar, şaristanînebûyî 2. hov, çors (mec)
1. barbar, şaristanînebûyî 2. hov, çors (mec) rd/nd
barbarca 1. barbarkî, barbari 2. hovane, çorskî h
1. barbarkî, barbarî rd 2. hovane, çorskî h
barbarizm barbarîzm (şaşitiya mezin a ku di peyvekê de ji aliyê fonetîk û morfolojîk ve tê kirin)
barbarîzm (şaşitiya mezin a ku di peyvekê de ji aliyê fonetîk û morfolojîk ve tê kirin) m
barbarlaşma hovbûn, barbarîbûn
hovbûn, barbarîbûn m
barbarlaşmak hov bûn, barbarî bûn
hov bûn, barbarî bûn l/ngh
barbarlık hovîtî, barbarî
hovîtî, barbarî m
barbata paliqe, kungî
paliqe, kungî m
barbunya barbûnye.
1. barbûnya (Mulius barbatus) (botanîk) 2. cureyek fasûliyan
1. barbûnya (Mullus barbatus) bot/m 2. cureyek fasûliyan
barbunyagiller famîleya barbûnyeyan bot/nd
famîleya barbûnyeyan bot/nd
barbut barbût (cureyek leystika xumarê ku bi zaran tê leyistin)
barbût (cureyek leystika xumarê ku bi zaran tê leyistin) m
barça 1. keştiya bixêlî û bêrik ku di Serdema Navîn de ji bo hilgirtin û kişandina mal û mirovan hatiye bikaranîn 2. keştîcenga ku biçûk a û di teşeya kalyonan de
1. keştiya bixêlî û bêrik ku di Serdema Navîn de ji bo hilgirtin û kişandina mal û mirovan hatiye bikaranîn 2. keştîcenga ku biçûk a û di teşeya kalyonan de
barçak sîpera qevda şûr
sîpera qevda şûr
bardağı taşıran damla dilopa eniyê (ji bo lebat û tevgera ku hêrsa mirov radike)
bardağı taşıran son damla Dilopa eniyê.
bardağı taşırmak çap bi serî bûn
I) Çap bi serî bûn. II) Sebr di yekî) de nehiştin.
bardak badîn, piyale.
1. piyale, piyan, badîn, qedeh, îskan, istekan, stekan (derdana ji cam) 2. piyale, piyan, badîn, pîvan, qedeh, îskan, istekan (mêjera ku piyanek hiltîne) *bir bardak toz şeker verebilir misin? tu dikarî piyanek şekirê hûr bidî min? 3. cêr, şerbikaltı binik
bardak eriği incaseke gir a şirîn
încaseke gir a şîrin
bardaktan boşanırcasına Mîna ku esman qelişîbe. Wekî ji devê meşkê (cêrê) berdî. Tu dibê qey esman qul bûye. Mîna lûlika misînê sernişîv kiribin. Wek taviya teyrokê. Wek taviya biharê.
bardaktan boşanırcasına yağmak wekî devê meşkê baran hatin xwarê, xulexula baranê bûn, te digot qey esman qul bûye û baran dibare
barem barem (liste û sîstema mehaniya kar­inende dewletê ku li gorî rade û yekime te amadekirin)
barem (lîste û sîstema mehaniya karmendê dewletê ku li gorî rade û yekûnê tê amadekirin) m
barfiks barfîks
barfîks m
bargam navê cureyek masî
navê cureyek masî
barhane 1. barxane n, qefle m, karwana biçûk 2. barxane, bar û barxane (têkberên koçê, têkberên malê) n
bari balê, qe nebe.
qene, dena, qet nebe, balo d
barî qene, dena, qet nebe, balo d
barı bend, sênc, sênca bexçe m
barikat berbest.
berbestî, tawî, qelaçe, barîkat
berbestî, tawî, qelaçe, barîkat m
barınak hêwirgeh, sitare.
stare, star, hewing, penah, hemet, êwir, êwirgeh, hêwirgeh m
barındırma hewandin, vehewandin, hewirandin, êwirandin, êwirkirin, stirandin, penihandin
hewandin, vehewandin, hêwirandin, êwirandin, êwirkirin, stirandin, penihandin m
barındırmak hewandin, vehewandin, hêwirandin, êwirandin, stirandin, penihandin, êwir kirin, hemilandin. ŞEYTAN XWEDÊ YE Û XWEDÊ JÎ ŞEYTAN. EZ HATİM HÎNKİRİN KU HERDUYAN JÎ BİHEWÎNİM. (GUNNAR EKELÖF) = ŞEYTAN TANRIDIR VE TANRI DA ŞEYTANDIR. İKİSİNİ DE BARINDIRMAM ÖĞRETİLDİ BANA. (GUNNAR EKELÖF)
hewandin, vehewandin, hêwirandin, êwirandin, stirandin, penihandin, êwir kirin, hemilandin l/gh
barınma hewîn, vehewin, hêwirin, êwirîn, êwirbûn, sitirîn, starbûn, penihîn
hewîn, vehewîn, hêwirîn, êwirîn, êwirbûn, sitirîn, starbûn, penihîn m
barınmak hêwirîn, sitar bûn.
1. hewîn, vehewin, hewirîn, ewirin, êwir bûn, stirîn, star bûn, penihîn 2. bi cih bûn l/b w, lê hewîn, lê strîn *koca memlekette barınacak yer bulamadılar di welat de cihekî ku lê bihewin nedîtin 3. qûna (yekî) erd girtin *doğru dürüst hiç bir işte barınmadı rasterast di tu karî de qûna wî erd negirt (mec)
1. hewîn, vehewîn, hêwirîn, êwirîn, êwir bûn, stirîn, star bûn, penihîn l/ngh 2. bi cih bûn l/bw, lê hewîn l/ngh, lê strîn l/ngh * koca memlekette barınacak yer bulamadılar di welat de cihekî ku lê bihewin nedîtin 3. qûna (yekî) erd girtin * doğru dürüst hiç bir işte barınmadı rasterast di tu karî de qûna wî erd negirt (mec) l/bw
barış haşîtî, aştî.
1. lihevhatin, lihevaştbûn 2. aştî, aşanî, sulh 3. aştî, sulh (domana pişti aştiyê) *barış içinde yaşıyoruz em di aştiyê de dijîn
barış görüş olmak pê re li hev hatin
Pê re li hev hatin.
barışçı haşîtîxwaz.
1. aştîxwaz, aştiperest, sulhxwaz, xêrdoş 2. aştîxwaz (kes an jî tiştê ku) aştiyê dixwaze, aştiyê dide pêş
1. aştîxwaz, aştîperest, sulhxwaz, xêrdoş 2. aştîxwaz (kes an jî tiştê ku) aştiyê dixwaze, aştiyê dide pêş rd
barışçıl aştiyane, aştîxwazane h
aştiyane, aştîxwazane h
barışçılık aştîxwazî, aştîperestî, sulhxwazî, xêrdoşî m
aştîxwazî, aştîperestî, sulhxwazî, xêrdoşî m
barisfer barîsfer
barîsfer m
barışı sağlamak aştî çêkirin, sulh çêkirin
barışık aştbûyî, lihevkirî, lihevhatî, lêkhatî, lihev *biz barışığız em lihev in
barışık ol­mak li hev bûn
barışma lihevaşbûn, lihevhatin, lêkhatin, selihîn m
lihevaşbûn, lihevhatin, lêkhatin, selihîn m
barışmak li hev hatin, li hev haş bûn.
li hev aş bûn, li hev aşt bûn, li hev hatin, li êk hatin, lek hatin, selihîn
li hev aş bûn l/bw, li hev aşt bûn l/bw, li hev hatin l/bw, li êk hatin l/bw, lêk hatin l/ngh, selihîn l/ngh
barışsever haşîtîperwer.
aştîperwer, sulhperwer
aştîperwer, sulhperwer rd
barışseverlik aştîperwerî, sulhperwerî
aştîperwerî, sulhperwerî m
barıştırma lihevanîn, pevanîn, lêkanîn, lihevaşkirin, selihandin
lihevanîn, pevanîn, lêkanîn, lihevaşkirin, selihandin m
barıştırmak li hev anîn, li hev haşkirin.
li hev anîn, li ek anîn, li hev aş kirin, li hev aşt kirin, (li hev) selihandin
li hev anîn, li êk anîn, li hev aş kirin, li hev aşt kirin, (li hev) selihandin l/bw
barit barît kim/m
barît kîm/m
baritin barîtîn (baryum sulfata siruştî) in/m
barîtîn (baryum sulfata siruştî) mîn/m
bariton 1. barîton (denge meran ê di navbera tenor û bas de) 2. barîton (cureyek amûra ku bi devan tê jendin û dengeki di navbera basso û alto de jê derdikeve) mzk/m
1. barîton (dengê mêran ê di navbera tenor û bas de) 2. barîton (cureyek amûra ku bi devan tê jendin û dengekî di navbera basso û alto de jê derdikeve) mzk/m
bariz eşkere, diyar.
aşîkar, diyar, aşkere, xuya nd
aşîkar, diyar, aşkere, xuya nd
barizleşmek aşkere bûn, xuya bûn
aşkere bûn, xuya bûn l/ngh
bark bnr ev bark
bnr ev bark
barka qeyîkeke mezin e der
qeyîkeke mezin e der
barma gava deng li meyxanevanên kal ê Rûm tê kirin, tê bikaranîn b
barmen barmen (dezgehdarê barê) nd/nt
barmenlik barmenî, barmentî m
barmenî, barmentî m
baro baro.
jûra parêzeran, baro (saziya pîşeyî ya parêzeran)m
jûra parêzeran, baro (saziya pîşeyî ya parêzeran) m
barograf bilindayîpîv, barograf
bilindayîpîv, barograf m
barok müzik muzîka barok
barometre barometre (amraza ku pestoya hewayê dipîve) Jiz/m
barometre (amraza ku pestoya hewayê dipîve) fiz/m
baron baron (li welatên Rojava nasnavê di navbera Vîkont û şowalye de) n
baronluk baronî
baronî m
baroskop baroskop m
baroskop m
barsama marsama navê pişkdar ê nane û cehtiriyê
barsama, marsama navê pişkdar ê nane û cehtiriyê
barudi reşê girtî
barudî reşê girtî
barut barûd, têz.
şûre, barûd, têz
barut fıçısı (gibi) wekî agir û barûdê ye (ji bo cihê ku dike lê şer an jî tevlihevi biqewime)
barut fıçısı gibi I) Hew maye ku biteqe. II) Wekî agir û barûdê ye.
barut gibi 1) eynî barûd e (ji bo kesê sirt) 2) eynî barûd e (ji bo tiştên tûj)
I) Agir ji dev dibare. (ji bo mirovan) II) Pir tirş an jî tehl.
barut kesilmek (olmak) Agir ji dev barîn. Bûn xwê û ketin êgir. Dûman ji serê (yekî) hilkişîn. Bi ser tapanê ketin. Pir hêrs bûn.
barut kesilmek (veya barut ol­mak) bûn wekî barûdê, bên barûd
barut kokusu gelmek Li ser bar bûn. (Têderxistina qewimîna şer)
barut ko­kusu gelmek li şer bar bûn (têderxistina qewimîna şer)
barutçu barûtpêj (kesê ku barûdê çêdike)
barûtpêj (kesê ku barûdê çêdike) dîr/nd
baruthane xelît, barûtxane
xelît, barûtxane m
barutla oynamak bi barûdê leyîstin
Bi tiştên xeter mijûl bûn.
barutluk barûdank, qutiya barûdê
barûdank, qutiya barûdê m
baryum baryûm, elementeke ku nimroya wê ya atomê 56, siftiya wê 3,78 û kurtebêja wê Ba ye kîm/m
baryûm, elementeke ku nimroya wê ya atomê 56, siftiya wê 3,78 û kurtebêja wê Ba ye kîm/m
bar 1.bar. 2.yük.
n 1. yük (araba, hayvan vb. nin taşıdığı eşyaların hepsi) * erebeyê barê xwe vala kir araba yükünü boşalttı 2. yük (araba, hayvan vb. nin taşıyabildiği miktar) * barê hespekî bir at yükü 3. yük (eşya) * hemû barê wê ev torbe ye bütün yükü bu torba 4. mec yük (ağırlık, külfet)(birinin üzerine almak zorunda olduğu ağır görev) * ez nikarim bikevim bin vî barî ben bu yükün altına giremem *ê ku dixebite ev e, ji lewre jî barê malê tev li pişta wî ye tek çalışan bu, o yüzden evin ağırlığı onun sırtında 5. fiz yük(bir cismin yüzeyinde biriken elektrik miktarı, şarj) 6. yük (yüklük) * haydê bikeve binê vî barî haydi şu yüke giriver 7. yük (cenin, doğacak bebek)
m 1. bar (danslı, içkili eğlence yeri) 2. bar (ayak üstü içki içilen meyhane) 3. bar(bir salonda içki içmek için hazırlanmış köşe)
bar (iii) m bar (hava basıncı birimi)
bar (iv) n ürün, mahsul
bar (v) n hakkında * der barê wî de onun hakkında
bar (vi) bnr bar û dox
bar avêtin l/gh yük indirmek
bar dagirtin yük doldurmak, yüklemek
bar dan pişta xwe yüklenmek(bir yükü taşımayı üstüne almak)
bar dan ser milê xwe yüklenmek(bir yükü taşımayı üstüne almak) * hemû eşya dan ser milê xwe bütün eşyayı yüklendi
bar danîn l/gh 1. yük indirmek 2. yükü boşaltmak
1) yük indirmek, yük boşaltmak 2) mec doğurmak, doğum yapmak
bar hilanîn l/gh 1. yüklenmek 2. sorumluluğu üstüne almak
bar hilgirtin yük taşımak, sırtlamak
bar kirin taşınmak, yüklemek, yük.
l/gh 1. yüklemek * mal bar dike mal yüklüyor 2. göçmek, göç etmek (veya eylemek) * koçeran bar kirin göçerler göç etti * ew malbata ku hûn jê behs dikin ji vir bar kir bahsettiğiniz aile buradan göçtü 3. kurmak (yayı veya zembereği germek) * min saet bar kir saatı kurdum 4. taşınmak (evi bir yerden başka bir yere taşımak) * barkirina wan a xaniyekî nû baş bû yeni bir eve taşınmaları iyi oldu
bar lê bûn l/bw yüklenmek
bar nanale serbar dinale altaki durmuş üstteki durmuyor
bar qelaptin ser piştê yük vurmak
bar sivik e lê qîmeta wî pir e yükte hafif pahada ağır
bar sivik kirin 1) hükü hafifletmek 2) mec rahatlamak, sorumluluğu azalmak
bar û barxane 1) göç eşyası, ev eşyası 2)lşk ağırlık(bir birliğin cephane, yiyecek ve eşya yükleri)
bar û birc varı yoğu, nesi varsa
bar û dox m durum, halet, vaziyet
bar û piştî dert, sıkıntı, yük, sorun * hûn van tiştan ji xwe re mekin bar û piştî bunları kendinize sorun yapmayın
bar vala kirin yükü boşaltmak
bara amerîkan amerikan bar
barabûn m rüzgârlanma, rüzgar esme
baran m 1. yağmur 2. yağmur (çok ve sık düşen, gelen şey)
baran (ii) m bir tür bandırma
baran barîn yağmur yağmak
baran dan yağmur bastırmak, yağmur yağmaya başlamak * baraneke wisa dayê qet mepirse bir yağmur bastırdıki hiç sorma
baran dest pê kirin yağmur yağmaya başlamak
baran dibare erd xwe dipesinîne kendine pay çıkarmak
baran hatin yağmur yağmak
baran ji erdan çûn esmanan kedi olalı bir fare tutmak * baran ji erda çû esmanan, çi qewî te îro ev tişt kir oğlum kedi olalı bir fare tuttu bugün
baran ji ewrê (yekî) nebarîn (an jî nedîtin)(birinin) hayrını, faydasını görmemek
baran ji ewrê reş, kêf ji dilê xweş tê yağmur kara bulutlardan, neşe şen yürekten gelir
baran lê kirin yağmur yağmak, yağmur ıslatmak
baran li lêkirinê ye havanın gözü yaşlı, neredeyse yağmur yağacak
baran peşk avêtin yağmur serpmek
baran sekinîn (vedan an jî vekirin) yağmur dinmek
baran teht şûştin yapılan hataların görmezden gelinmemesi
baran teqil teqil barîn yağmur dalga dalga yağmak
baran vedan (an jî vekirin) yağmur dinmek
baran weşandin serpmek
baran xwarin yağmur yemek
baran xweş kirin 1) yağmur boşanmak 2) yağmur şiddetlenmek
barana havînê kay, yaz yağmuru
barana hûr nd çiskin
barana xweş sağnak yağmur
barandin m 1. yağdırma 2. dökme (akıtma, düşürme) 3. yağdırma (bir şeyi çok sayıda ve aralıksız atma, indirme, savurma, söyleme)
l/gh 1. yağdırmak 2. dökmek (akıtmak, düşürmek) * dê ji zarokên xwe re rondik barandin anne çocuklarına göz yaşı döktü 3. yağdırmak (bir şeyi çok sayıda ve aralıksız atmak, indirmek, savurmak, söylemek) * kevir lê barandin ona taş yağdırdılar
barandîtî rd yağmur yemiş, yağmurdan ıslanmış olan
baranek li rovî xist, lê rovî ji laserê natirse kargadan korkan tarlaya darı ekmez
baraneke bi şid danê yağmur boşanmak
baranên çil esrîn kırk ikindi yağmurları
baranî m yağmurluk
baranparêz m yağmurluk
baranpîv m yağmurölçer
barat zo/nd bir balık türü
barata m barata (külah veya başlık)
baratarya der/m baratarya
barbar barbar.
rd/nd barbar
barbarane h barbarca
barbarî m barbarlık
barbarî bûn l/ngh barbarlaşmak
barbarîbûn m barbarlaşma
barbarîk zo/m bıldırcın
barbarîzm m barbarizm
barbarkî h barbarca
barbarok rd çığırtkan
barbazoq rd ara bozucu
barbazoqî m ara bozuculuk
barbend n yük bağlama ipi, şerit
barber rd eşit, denk, eşdeğer
barbir taşıt.
nd/nt 1. nakliyeci, taşımacı 2. yükçü, taşıyıcı, hamal 3. yük hayvanı
barbirî m 1. nakliye, taşımacılık 2. hamallık, yükçülük
barboq m çıban
barbû m 1. aidat, ödenti 2. iane, yardım amacıyla toplanan para
barbûnya bot/mbarbunya 1. (Mullus barbatus) 2. barbunya (bu bitkinin ürünü)
barbût m barbut
barbûyî rd yüklü, yüklenmiş olan
barçêmik zo/m yarasa (Vespertilio)
bardanîn m 1. yük indirme 2. yükü boşaltma
bardar rd 1. yüklü 2. nd/nt yük sahibi
bardarî m yüklülük
bardax m 1. bardak 2. bardak (bir bardağın alacağı miktar)
bardû n bir kavak türü (yabanı olmayanı)
bare 1.baharlık buğday, 2.konu.
barê (...) sivik kirin yükünü hafifletmek, azaltmak
bare (i) m kere, kez, defa
bare (ii) m konu, mevzu
bare (iii) wj/m kafiye, uyak
barê (yekî) kifş kirin başlık parasını açıklamak
barê (yekî) rast bûn durumu düzelmek, işleri yolunda gitmek
barê (yekî) rast kirin (birinin) ekmeğine yağ sürmek
barê (yekî) xwar bûn dara düşmek, işleri sarpa sarmak
barê (yekî) xwar e beli bükük (güçsüz, zavallı)
barê biaqilan li ser pişta bêaqilan eşek olduktan sonra semer vuran çok olur
barê devê û pişta kurmoriyê herkes gücüne göre olmalı, olacak şey mi?
barê êzingê min dediğinde diretmek
barê ku tu nikaribî rahêjiyê nekeve bin yapamayacağın bir şeyin sorumluluğunu üstüne alma
barê piştê 1) yük (olmak) 2) zorunlu görev
barê ser baran dert üstüne dert
barê stû sorumluluk
barê xwar naçe war dürüst olmayan işinde başarılı olmaz
barê xwaran naçe waran (an jî
barê xwe hilgirtin yükünü almak
barê xwe li barê (yekî) xistin (biriyle) rakabet etmek
bareaş n değirmen yükü
barebar m 1. böğürtü, çağırtı 2. h bar bar * bûbû berebera wî bar bar bağırıyordu
bareg m tersane, gemilik
baregeh m 1. konut, yönetim yeri, saray (kamu işlerinin görüldüğü yapı) 2. üs, geçici konaklama yeri 3.lşk üs, karargâh (harekâtın yürütülebilmesi için gerekli birliklerin, her türlü gereçlerin tamamlandığı, teçhizatın toplandığı, dağıtıldığı bölge) 4. kamp * baregeha leşkerî askeri kamp * baregehên gerila gerilla kampları 5. kamp (tutsakların veya siyasî sürgünlerin toplandığı yer) 6.) yurt(bir grup insanın oturduğu, yetiştirildiği veya bakıldığı yer) * baregeha zarokan çocuk yurdu
baregeh lê danîn karargâh kurmak
baregehvan nd/nt kampçı
baregehvanî m kampçılık
barehol nd/nt israfçı, savurgan
bareholî m israfçılık, savurganlık
bareholî kirin savurganlık yapmak
barehul bnr barehol
barek cephane.
barem m barem (devlet memurlarının maaşlarının derece ve tutarlarını düzenleyen liste ve çizelge)
barene rd iş yapan (ticari iş)
bareş doğu rüzgarı.
nd kara yel
bareş kirin l/gh kamçılamak (yağmur, kar; hızla çarpmak)
bareşkirin m kamçılama (yağmur, kar; hızla çarpma)
bareste m hacim
barestedar rd hacimli
barestedarokî rd hacimlice
baresteyî rd hacimsel
barfîks m barfiks
barfisk dizin arka iç kısmı.
barge m garaj
bargeh karargah, üs.
m 1. yaylak, göçebelikte ara sıra konaklanan yer 2. yer yurt, kamp
bargemî m yük gemisi
bargîn m sarnıç
bargîr bnr bergîr
bargir (i) nd/nt 1. yük taşıyıcı, hamal 2. yük hayvanı 3. rd dertleri çok olan 4. nd milis, halk gücü
bargir (ii) zo/n beygir
bargiran rd 1. yükü ağır olan 2. sorumluluğu ağır olan
bargiranî m 1. yük ağırlığı 2. ağır sorumluluk 3. zorluk, engel çıkarma
bargirî m 1. hamallık 2. milislik
barguhêzî m transport
barheq rd haklı
barhilgir nd/nt 1. taşımacı 2. hamal, taşıyıcı, yükçü, yük taşıyıcı 2
barhilgirî m 1. taşımacılık 2. hamallık, taşıyıcılık, yükçülük, yük taşıyıcılığı
barî nd Yaradan, Allah
barî (i) d bari, hiç olmazsa, hiç değilse
barî (ii) yağmış olan
barîgeh m evren, dünya
barij yağışlı.
m 1. serpme yağışlı, rüzgârla yağan yağmur 2. yağış
barijnî m 1. serpıştirme 2. tozkoparan, rüzgârla yağan yağmur
barijnî kirin l/gh atıştırmak, serpiştirmek (yağmur veya kar için) * berfê barijnî dikir kar atıştırıyordu
barijnîkirin m atıştırma, serpiştirme (yağmur veya kar için)
barik rd daraç, dar
barîk rd ince, narin
barîkat m barikat
barim barim nd uzun eşek
barimte nd/nt 1. rehine, rehin, tutak 2. ipotek, tutu
barimte dan rehin vermek
barimte girtin rehin almak
barimte kirin ipotek etmek
barimtekirî rd ipotekli, tutulu (tutu olarak alınmış)
barimtename m ipotek belgesi
barîn m bağırtı, çığlık
l/ngh 1. yağmak (yağmur, kar, dolu için) 2. yağmak (toz, mermi vb. için) * gule bi ser me de dibarîn üstümeze kurşun yağıyordu 3. yuvarlanmak (dökülerek düşmek) * ji çavên min hêstir barîn gözlerimden yaşlar yuvarlandı 4. fışkırmak(bir şey bir yer de bol görülmek) * li van xakan bereket dibare bu topraklarda bereket fışkırıyor
barîn (ii) m 1. yağma (yağmur, kar, dolu için) 2. yağma (toz, mermi vb. için) 3. yuvarlanma (dökülerek düşme) 4. fışkırma (bir şey bir yer de bol görülme)
barîn jê anîn bağırtmak
barîn jê çûn bağırmak, çığlığı basmak
barîn jê hatin bağırmak, çığlığı basmak
barîna berfê kar yağışı
barîner rd yağdırıcı
barînî m çığırtı
barînî pê ketin çığlığı basmak
bariş bnr barij
barîsfer jeo/m barisfer, ağır küre
barist hacim.
barişt (i) m sağanak, rüzgârla yağan yağmur
barişt (ii) m oylum
baristan m tahammül, katlanma
baristan kirin l/gh dayanmak, tahamül etmek, katlanmak (güç bir duruma katlanmak)
baristandin m genleştirme
fiz l/gh genleştirmek
baristanî m tahammüllülük
baristanî kirin l/gh tahammül etmek, katlanmak
baristanî nekirin l/gh tahammül etmemek, katlanmamak
baristankirin m dayanma, tahamül etme, katlanma
bariste bnr berheste
baristin fiz/m genleşme
fiz l/gh genleşmek
barît (i) zo/m bıldırcın (Coturnix)
barît (ii) kîm/m barit
barîte nd/nt rehin
barîtîk zo/n bir tür kartal
barîtîn mîn/m baritin
barîton mzk/m bariton
barix rd arazileri komşu olan
barizandin m sataşma
l/gh sataşmak
barîze bot/m kerevize benzer bir bitki
barizîn m sataşma, ağız dalaşı
l/ngh sataşmak, ağız dalaşı yapmak
barkaz mazgal.
barker rd/nd yükleyici
nd/m yükleyici
barkerî m yükleyicilik
barkêş nd/nt 1. nakliyatçı, nakliyeci, taşımacı 2. hamal, taşıyıcı, yükçü
barkêşî m 1. nakliye, nakliyat, taşımacılık 2. hamallık, taşıyıcılık, yükçülük
barkêşîtî m nakliyatçılık, nakliyecilik
barkeştî m yük gemisi, şilep, kargo (yük taşıyan gemi)
barkeştîvan nd/nt şilepçi
barkeştîvanî m şilepçilik
barketî rd/mec işi bozuk kimse
barkirî rd 1. yüklü, yüklenik, yüklenmiş olan 2. kurulu (zembereği kurulu) * saeta barkirî kurulu saat 3. güdümlü * fişeka barkirî güdümlü mermi 4. taşınmış olan
barkirîbûn m güdümlülük
barkirin m 1. yükleme 2. göçme, göç etme (veya eyleme) 3. kurma (yayı veya zembereği germe) 4. taşınma (evi bir yerden başka bir yere taşıma)
barlama rd şımarık, terbiyesiz
barlamatî m şımarıklık, terbiyesizlik
barlêbûn m yüklenme
barlêker nd/nt yükleyici
barlêkerî m yükleyici
barmen nd/nt barmen
barmenî m barmenlik
barmentî m barmenlik
barmil m bidon
barname m fatura
baro baro.
m baro
barodan m koyunlar doğurduktan sonra kuzularla birlikte salma
barograf m barograf
barok m 1. barok (1600- 1750 yılları arasındaki klâsik sanatı izleyen resim, mimarlık üslûbu) 2. barok (edebî akım olarak)m
barometre fzk/m barometre, basınçölçer
baron n baron
barones m barones
baronî m baronluk
baroskop m baroskop
barov m 1. fırtına 2. tipi
barova berfê kar tipisi
barove m 1. kar fırtınası 2. zemheri
barpêç bnr werîs
barpişt n sırt yükü, sırtlık (yük)
bars oğul (arıların oğul vermesi).
m oğul (bey denilen bir dişi arıyla kovandan çıkan arı topluluğu)
bars dan l/gh oğullanmak
oğul vermek
bars girtin oğul çıkarmak
barsdan m oğullanma
barsdayîn l/gh oğullanmak
barsivik rd 1. yükü hafif 2. mec sorumluluğu az, sorunları az olan kimse
barsivikî m 1. yük hafifliği 2. sorumluluğu az olma, sorunları az olma durumu
barû kule, mazgal.
m 1. burç 2. kule 3. kale (satranç oyununda)
barûd barut.
m barut
barûdank m barutluk (barut saklanan kap veya yer)
barûdî rd barut gibi ağır kokulu
barûdpêj dîr/nd barutçu
barûdpêjî m barutçuluk
barûdxane m baruthane
barûne bot/m peynire katılan bir ot
barûte rd 1. hantal (işi, davranışları ağır ve yavaş) 2. yaramaz, işe yaramayan
barûte bûn l/ngh hantallaşmak
barûtebûn m hantallaşma
barûtebûyîn m hantallaşma
barûtetî m hantallık
barûya avê nd su terazisi
barûya çetiran nd paraşüt kulesi
barûya paraşûtê paraşüt kulesi
barûya saetê saat kulesi
barwer rd verimli, bol ürünlü
barxane ardiye, depo.
n 1. küçük kervan, barhane 2. barhane (göç eşyası, ev eşyası) 3. yük hayvanı 4. depo, ambar
barxwar rd beli bükük (güçsüz, zavallı)
barye m 1. hasır (saz dan yapılmış yaygı) 2. rd hasır (tamamı veya bir kısmı hasırdan olan)
baryûm kîm/m baryum (kısaltması Ba)
barzan rd sorumluluğunu, yükünü bilen
bar 1. piştgiranî 2. peywir 3. berpirsî -barê lokan mesûliyeta giran -barê xwe jê dagirtin bandêr xwesteka xwe jê hildan -bar ji ser xwe avêtin berpirsiyariya ku wergirtiye kuta kirin -bar kirin 1. bi pişt kirin 2. neqil kirin
1. tişta/ê têt hilgirtin (navdêr, nêr) tişta/ê mirovek yan dewarek yan tirimpêlek hildigire û radiguhêze (nemaze tiştek giran), berpirsiyarî, erk, wezîfe, vatinî.
Bide ber: piştî.
ji: Proto-hindûewropî: bher- (birin), Proto-aryayî: bar- (birin) Middle Persian: bār (bar) Farisî: bār (bar) Belûçî: bār (bar) Kurdî: bār (bar) Hewramî: bār (bar) ... Zazakî: bār) (bar) ir Sanskrîtî: bhārá- (bar) ...Çavkanî: Horn p.36, MacKenzie P.90 Hevreh: birin
bar birin (lêker)hajotin, têde ajotin, têjotin.
ji: bar + birin
bar biyayîş (Zazaki) alavparvebûn, pay bûyin
bar danîn (lêker)(Binihêre:) bar
bar dayîş (Zazaki) ber dayin, berhem dayin; Emsar rezê ma baş bar da:Evsal rezê me baş ber da
bar degrotiş (Zazaki) bar dagirtin, bar tije kirin
bar giran bûn (biwêj) pirsgirêk û binbarî zêde bûn. “gulê mehrûmê...temo, lawo...dotino, birano... şagirtino, qedirgiran û çelengino... barê min giran, derdê min bêeman e. mehmed uzun
bar hilanîn (Binihêre:) bar
bar hilgirtin (biwêj) binbarî pejirandin. “dema mirov dike barekî hilgire, lazim e li gorî hêza xwe wî barî hilgire. lê belê, barê gelê xwe hilgirtin jî ne hêsan e. sûleyman çevik
bar ji ser xwe avêtin (biwêj) ji ber binbariyê revîn. zêde bi wî bawer nebin, a wî kifş nabe, hûn ê hew bibînin ku bar ji ser xwe avêtiye ha.
bar ji stûyê xwe avêtin (biwêj) ji binbarî û berpirsyariyê revîn. di dawiyê de haran ji wê partiye istifa kir û ew barê bêxîretiyê ji stûyê xwe a vêt.
bar ketin ser milan (biwêj) binbarî û vatinî li parê ketin. hesen ev çend meli in ku çûbû leşkeriya tirkan, dîsa barê giran ketibû ser milên wê. fatma savci
bar kirin (lêker)(Binihêre:) bar.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: بار کرن
bar kişandin (lêker)(Binihêre:) bar
bar li ser mil man (biwêj) ji bêgavî binbarî hildan. “ku ji nişke de bavê min girtin, bar ma li ser milên dayika reben. medenî ferho
bar merivan nakuje serbar merivan dikuje gotina pêşiyan wekî ku mirov barekî hilgire û ew li gorî mirov be, tenê mirov dikare wî barî bi hêsanî hilgire lê hinek barê xwe jîbavêje ser milê mirov. wê demê bi tûmî mirov tengezer dibe.
bar min naeşîne, serbar min dieşîne (biwêj) gelek caran tiştên mezin na, lê tiştên piçûk mirov aciz dikin. bar min naeşîne, serbar min dişine. hemû derd têne kişandin, lê derdê vi zaroki nayê kişandin.
bar naçe ber kerî, ker diçe ber barî (biwêj) karê çiloçepî kirin. edî bes e. dev ji van karên çiloçepî berde lawê min, bar naçe ber kerî, ker diçe ber barî.
bar sivik kirin (biwêj) ji karê yekî re alîkarî kirin. “va vî kesî jî ilinek ji gunehên min bir; barê min hinekî sivik kir. fewaz ebdê
bar sivikayî kirin (biwêj) kêmaqilî û bôhişi kirin, kar hêsan kirin. “ji bar sivikayî wî bi şûr erîşî guleyê kir. dilawer zeraq baro di wî karî de bar sivikayîke wisa ji min re kir ku nayê gotin.
bar û cemek derew hatiye dinê, bar para wî/wê ketiye, cem jî para dinê (biwêj) ji kesên pir derewan dikin re tê gotin. bar û cemek derew katiye dinê, bar para wî ketiye, cent jî li dinê belav kirine. malxirabî tu dibêjî karê wî tenê derewkirin e.
bar- . Înglîzî: pêşgir (Binihêre:) bary
baraj (navdêr, mê) bendav, pileya ji sedê ku eger partiyek jê kêmtir rêjeya dengan wergire hingê nikare bikeve parlemanê.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: باراژ.
ji wêjeyê: Wekîlê AKP ê bajarê Batmanê Nezîr Nasiroglû, di derbarê xirakirina Heskîfê de çend gotin gotin û kêfa xwe ji talankirina dîroka Kurdistanê re anî. Nasiroglûyê ku bi xwe jî Kurd e û diviyabû li dij wêrankirin û xirakirina kevnetorîya Kurdistanê derketa, radibe dibêje, “wê ev bendav (baraj) bê şik bê çêkirin.Serokwezîrê me temelê bendavê avêtiye. Ev îş êdî xelas bûye” û ji kêfan re dide lotikan..
ji: ji frensî barrage (bendav) ji barrer (asteng kirin)
baraj çêkirin (lêker) bend çêkirin.
ji: baraj + çêkirin
barajçêkirî (rengdêr) bendçêkirî, bendkirî.
ji: baraj +çêkirî
baran 1. şilî 2. bariş *"gur ji baranê bitirsiya, dê ji xwe re kurk çêkira" -barana kûsiyan barana ronîvro ya di sayiyê de -barana roviyan barana xapînok a ku hey dibare û hey disekine
1. ava ji ewran dikeve (navdêr, mê) ava ku ji ewran dikeve, rijîna yan rijandina tiştekê/î ji esmanan: bombebaran, kîmyabaran.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: باران. Nêzîk: nixte xunav.
Têkildar: barandin barîn.
Bide ber: berf gijlok terg. Binêre
Herwiha: beran.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: baran, Kurdî (Soranî): baran, Zazakî: varan, Hewramî: waran kurdiya başûrî: waran.
ji: Ji Proto-hindûewropî weh₁r- (av), Proto-aryayî waHr (av, baran), têkilî vare (baran) ya avestayî, वार् (var av) ya sanskrîtî, varan (baran) ya pehlewî, уарын (warîn baran) ya osetî, varan (baran) ya zazakî, waran (baran) ya hewramî, باران (baran baran) ya farisî û soranî, gwarîş (baran) ya belûçî. Hevreha vari (av, şile) ya norsiya kevn û urinor (xwe bin-av kirin) ya latînî. Proto-hindûewropî: weh₁r-- (av, herrikîn) , Proto-aryayî: waHr- (barîn) Avestayî: vārā- (baran), pehlewî: vārān (baran) Farisî: bārān (baran) Belûçî: gwāriš (baran) Osetî: wārun (baran) Mazanderani: vāriš (baran) siv: vōrōn (baran) ... ir Kurmancî: baran (baran) Kurdî (Soranî): baran (baran) Hewramî: waran (baran) Zazakî: varan- (baran) Latînî: urinor (xwe bin-av kirin), norsiya kevn: vari (av, şile), Çavkanî: Horn p.36, Cheung p.406, Watkins p.100, MacKenzie P.132, Etymonline, hevreh: barîn.
ji wêjeyê: Êvar eBaran hûr hûr dibareTenê meNa ne tenê meHemû Moskow li gel min gav diavêje.
: baranî baranîk
baran dibare erd xwe dipesinîne gotina pêşiyan baran dibare li erdê şênahî û fêkî çêdibin, zad çêdibin her wiha kêfa mirovan ji erdê re tê, lê belê ne baran bûyaerd şîn nedibû.di civakê û jiyanê de ji gelek tişt hene ku yê anîne hole ne diyar in û hinerkî din ji dêleva wanpesnê xwe vedidin.
baran hat, qulên keviran tijî bûn (biwêj) ji bo xeta û çewtiyên ku dem di ser re derbas dibe û bi demê re tên jibîrkirin tê gotin. baran hat, qulên keviran tijî bûn; ka kî dizane ku îsmaîl çawuş li vî welatî çi bûyer pêk anîne?
baran hatin (lêker)(Binihêre:) baran
baran ji ewrê (yekî) nebarîn (biwêj) xêr jê nehatin. tit qet li hêviya wî mesekine, baran ji ewrê wî nabare.
baran sekinîn (lêker) baran vedan, baran vekirin.
ji: baran + sekinîn
baran vedan (lêker) baran sekinîn, baran vekirin.
ji: baran + vedan
baran vekirin (lêker) baran vedan, baran sekinîn.
ji: baran + vekirin
baran xwarin (lêker)(Binihêre:) baran
baran xwestin (lêker)(Binihêre:) baran
barana havînan, şil kir binê kulînan) (biwêj) tiştê ku ne di dema xwe de pêk bê, zêde bibandor nabe. barana havînan, şil kir bine kulînan. ev karê ku hûn dikin jî eynî wisa ye.
baranbarîn (navdêr, mê) hatin yan ketina dilopên avê ji esmanan, :li biharan pir baran di bare
barandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye barandin
barandin (lêker)(navdêr, mê) rijandin, werandin: rondik û hêsir barandin (ava girî ji çavan hatin).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: باراندن. Tewîn: Lêker: -barîn-.
Têkildar: baran barîn.
: barandî barîner
barandin/dibarîne/bibarîne 1. şilî rijandin 2. tiştek bi ser de rijandin
baranê erd şil kir, zîpikê erd qul kir (biwêj) tiştên hê xerabtir û bihêztir jî hene. şêx qaso ji xwe re hesabekî din dikir, lê baranê erd şil kir, zîpikê erd qul kir.
baranhatî (rengdêr) (Binihêre:) baran
baranhatin (navdêr, mê) (Binihêre:) baran
baranî kinca ku di şiliyê de tê lixwekirin
(navdêr), ?, bayê ku baranê bi xwe re dihêne
baranîk (navdêr, nêr) çakêtê baranê, sercilê ku mirov li xwe dike daku li ber baranê şil nebe.
ji: baran + -îk
baranparêz (navdêr, mê) sîwan, berbaran, şemsiye.
ji: baran +-parêz
baranpîv (navdêr) amûra ku barîna baranê dipîve.
Dijwate: bapîv, pestopîv, berfpîv, rewapîv
baranxwarin (navdêr, mê) (Binihêre:) baran
baravî şiloziwa -baravî bûn bi nîvî ziwa bûn
binerin: beravî 2. li bismila amedê navê heremekê ku nêzî çemê dîcle yegundên derdora Tepê giş baravî ne
barayene (Zazaki) (lêker) barîn
baraz (rengdêr) fêlbaz, gelac, kone, binbinkî, binfiskî, fisgenî, binifis, biwe, kunefêl, melûn, fetloke, pinî, fismirî, fetbaz, xasok, şatir, şeytan, rovî, rûvî, di xapandin û hîlekirinê de jêhatî
barbar (rengdêr) (navdêr) hov, wehşî, nemirov, dirrinde, ne medenî.
Bide ber: berber.
ji: ji frensî barbare ji latinî barbarus ji yunanî βάρβαρος (barbaros) ji dengê bar-bar ku bi texmîna yûnaniyên berê axiftina miletên din wisa bû.
: barbarî barbarîtî barbartî
barbarî (navdêr, mê) hovîtî, wehşiyet, barbarîzm, nemirovî, dijmirovî, ne insanî, ne medeniyet, ne şaristaniyet, reftar û rewiştên barbaran, xirabî.
Herwiha: barbarîtî barbartî.
Bide ber: berberî.
ji: barbar + -î.
Bikaranîn: Lêker: barbarî bûn, barbarî kirin. Navdêr: barbarîbûn, barbarîkirin Rengdêr: barbarîbûyî, barbarîkirî
barbarî bûn (lêker)(Binihêre:) barbarî
barbarî kirin (lêker)(Binihêre:) barbarî
barbarîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) barbarî
barbarîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) barbarî
barbarîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye barbarî kirin
barbarîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) barbarî
barbarkî (navdêr, mê) barbari.
ji: barbar +-kî
barbir wasite, amyar
(navdêr, mê) dewara gir.
ji: bar +-bir
barbirî (rengdêr) (Binihêre:) bar
barbirin (navdêr, mê) (Binihêre:) bar
barbû xêr û alîkarî -barbû dan hev destyarî berhev kirin
xêr û alîkarî -barbû dan hev destyarî berhev kirin
barbûyî (rengdêr) (Binihêre:) bar
barçêrmk cureyekî firindeyên şevê yên bêçav û bêhestî ne; baçermok
cureyekî firindeyên şevê yên bêçav û bêhestî ne; baçermok
bard 1. vexwarinên sar (navdêr, mê) saremenî, sare, vexwirakên sar mîna Coca-cola û Pepsî.
ji: Ji erebî 2. hozan, şaîr (navdêr) hozan, şaîr, helbestvan, dengbêj, stranbêj.
ji: Ji inglîzîÎnglîzî (navdêr) kurtan, hozan, dengbêj, hozanê das tanî yan qehremanî
bardan derdanê mezin, telîsê fireh *"bardanê biqul, pîneyî nagire"
(navdêr, nêr) telîs, xirar, tûr, çiwal, torbe, tûrik, gûnî, gwînî, gînî.
Bide ber: berdan, baran .Binêre.
Herwiha: çizdan, çante, zerf.
ji: Ji bar + -dan(k)?
bardanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) bar
bardar (rengdêr) bibar, barkirî, avis, ducan, giran, bihemle, hamîle, erkedar, wezîfedar.
ji: bar + -dar.
: bardarî bardarîtî
bardarî (navdêr, mê) rewşa bardarbûnê.
ji: bardar + -î
bardiş (Zazaki) birin; Veyvek bardiş asan niyo:Bûk birin hêsan nîye
bare 1. babet, mijar 2. car, teql
(navdêr, mê) car: dubare (ducarî)
barê (yekî) ceh an jî genim bûn (biwêj) bi kêrhatin an jî nehatin xuya bûn. erênî yan jî neyînî kifş bûn. heke em bi wîre bikari-bin têkiliyan daynin. emê têbigihîjin bê ka barê wî ceh e, an jî genim e.
barê (yekî) giran kirin (biwêj) astengî ji yekî re derxistin. van kirinên wê barê hemîd giran kir.
barê (yekî) kifş kirin (biwêj) zêdetir ji bo çendanîya qelenê bûkê yan jî berpirsyariya kesekî zelalkirinê tê bikaranîn. heyran me qebûl e, lê divê hûn barê me kifş bikin ku em li gorî wê xwe amade bikin.
barê (yekî) rast bûn (biwêj) karê yekî baş meşîn. şikir ji xwedê re ev çendek e, êdî barê lawê min rast bûye.
barê (yekî) rast kirin (biwêj) alîkarî dan yekî. dîsa di tengasiyan de rewşen barê min rast dike.
barê (yekî) takêş bûn (biwêj) karê yekî rast neçûn. belengazê salo dike nake, barê wî tint takêç e.
barê (yekî) teqilandin (biwêj) rewş û armanca yekî seh kirin. qet meraq nekin, min barê wî teqilandiye û ez baş dizanim di barê wî de çi heye.
barê (yekî) xwar bûn (biwêj) karê yekî xera bûn. xwedê barê kesekî xwar neke, îro barê wî xwar bûye.
barê giran, li ser mil bûn (biwêj) di bin berpirsyariyeke girîng de bûn. zêde têkildarî iawê min azad nebin, jixwe barekî giran li ser milê wî ye.
barê gulan nehanîn (biwêj) ew tiştê baş (!) ku dikir, bila ji vir bi şûn de melce. mala minê! bila êdîji vir bi şûn de barê gulan ji min re neyne. (qerf)
barê heft deveyan kişandin (biwêj) di nav rewşeke dijwar de bûn. gelekî betilîn. malavayo, wisa qilincê xwe kiriye ku tu dibêjî qey te barê heft deveyait kişandiye.
barê keran xistin ser pişta şêran (biwêj) ji bo helwest û hewldana ne di cih de û ne layîq tê gotin. “belê nema dikarim, ji ber ku tu dixwazî min biêxî şûna hesinê solingen û bi min qelema xwe tûj bikî, pelên kitêbên xwe vekî. tu dixwazî barê keran bikî pişta şêran. celadet alî bedirxan
barê kerê li ser pişta deveyê bûn (biwêj) ji bo tiştên nelayîq û binakokî tê bikaranîn. çi bikim dayê? qedera xwedê ye, carinan jî, barê kerê li ser pişta deveyê ye.
barê ketiyan rakirin (biwêj) ji kesên heweedar re alîkarî kirin. ew mirovekî wisan e ku barê ketiyan rakirin, ji bo wî tiştekî asahî ye.
barê pişta (yekî) bûn (biwêj) ji karên olam û suxre re tê gotin, ji bo karên ji bêgavî divê bên kirin re jî tê gotin. ew ê jî ji ber ku rûyê min nenn dîtiye, ew yek jî kiriye barê pişta min. ez jî dizanim ku ew barê pişta min e, divê ez pêk bînim.
barê xwe dagirtin (biwêj) bi heramî û neheqiyê di hêla aborî de pêşve çûn. wîjî barê xwe dagirtiye, bawer im ku ew ê jî di demeke kurt de bireve derveyî welat.
barê xwe danîn (biwêj) zarok anîn, hemla xwe danîn. 2. ji binbarî û giraniyekê rizgar bûn. pişti heft salan dema ku bûka wan hemla xwe danî, hemû malbat şad bû. dema ku şewqî dîplomeya xwe girt, weke ku barekî giran ji ser pişta xwe day ne rehet bû.
barê xwe giran kirin (biwêj) ji ber çewtî, nezanî û kêmasiyan ziyan dîtin. keçika min, bi van kirinên xwe yen ne di cih de te barê xwe hê girantir kir.
barê xwe hilgirtin (biwêj) binbariya xwe bi cih anîn. wî guh neda kesî, barê xwe hilgirt û hew
barê xwe li (yekî) din kirin (biwêj) karê xwe xistina stûyê hinekên din. nesîm mirovekîpir qûn boş e, hema yekî digere ku barê xwe lê bike.
barê xwe li yê yekî din xistin (biwêj) bi yekî din re rekabet kirin. barê xwe li yê yekî din xistin, di her mercê de ne rast e.
barê xwe pê rast kirin (biwêj) karê xwe pê dîtin. tenê ji bo berjewendiyên xwe bi kar anîn. wî barê xwe bi me rast kir, dû re jî pişta xwe da me û çû.
barê xwe sivik kirin (biwêj) kar ber bi qedandinê ve birin. seyranê bi çi zehmetî zarokên xwe mezin kirin, lê êdî ji vir û bi şûn de barê wê dê sivik be.
barê xwe zanîn (biwêj) ji rewş û berpirsyariya xwe agahdar bûn. di derka binbariya xwe de bûn. rast e, îro hinek kêmasiyên min hene, lê ez barê xwe dizanim.
barebar (navdêr, mê) kalekal
baregeh 1. êwirgeh 2. qerargeh 3. wargeh
(navdêr, mê) qerargeh, meqer, bingeh, navend, merkez, mekan, cih, esas.
Herwiha: barega, baregah, barege, baregih.
ji: bar + -e- + -geh.
Bikaranîn: Navdêr: baregehdanîn
baregehdanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) baregeh
baregehvanî (navdêr, mê) kampvanî.
ji: baregeh +-vanî
baregehvantî (navdêr, mê) kampvantî.
ji: baregeh +-vantî
barek [I] cebirxane barek [II] qatên valahiya seqayê
barek dirav, an barek derew (biwêj) ji her du berevajiyên tund yek divê, ne ya asahî. heyran niha kîjan ji bo vî karî divê, barek dirav, an barek derew?
bareng karistana hilberîna keştiyan
barêş (navdêr, mê) rewş, hal, kawdan, barûdox, weziyet, realîte, rastî (bi taybetî rewşa xirab).
ji wêjeyê: Hîç saziyekê pê baş nebûye zaravayê kirmanciya jûrî nebît yan jî bi zaraveyekî serekî û giring nezanîbin. Ji ber ku xwe bi kurd dizanin û barêşa xelkê welatê xwe dizanin ku hewl bidin dengê xwe bigehînin her aliyekî Kurdistanê.(Sîham Ebdulla: Tu xemxur î yan jî têkderê zimanê kurdî yî!, Rozhnama.com, 6/2008)
bareş bayê rojhilatê
bareste (navdêr, mê) mîzanpaj, qebare, tiyen, qeware, hecim, şikil, dirûv, format, mezinahî.
Herwiha: bariste
barestedar (rengdêr) qebaredar, biqebare, bitiyen.
ji: bareste +-dar
baresteyî (navdêr, mê) qebareyî.
ji: bareste +-yî
barewî Cilên ku li ber bayê zuwa bûne û hinekî şilorek in.
barfisk teşkên lingan
bargeh (navdêr, mê) , cihê barkirina mitay patirîya barkirin(zax kirina) tiştên eliktironî wek telefon, yd
bargir (navdêr, mê) barkêş, berbar, barhilgir, piştîvan, piştîkêş, hemal.
ji: bar +-gir
bargîr (navdêr, nêr) hespê barî barhigir, bargîrê hêzdar, :bargîrekê lewaz
bargiran (Zazaki) bargiran, ewê ku barê wî giran be
bargiraney (Zazaki) bargiranî, giranbûna barê hilgirtî
bargiranî (navdêr, mê) barzorî.
ji: bargir +-anî
bargiranî kirin (biwêj) zehmetî û astengî kirin. “kerê din ne wekî yê pêşîn bû; wî bargiraniyeke mezin ji xwediyê xwe re dernedixist. zinar soran
bargirî (navdêr, mê) barkêşî, piştîkêşî, piştîvanî, hemalî.
ji: bar +-girî
barhilgir (navdêr, mê) piştokêş, hilgir, barber, hemal, piştîkêş, piştîhilgir, piştîraker, piştîber
barî (Zazaki) (rengdêr). Bi kurmancî: zirav, zeîf Tirkî: qene, dena, qet nebe, balo
(navdêr) Xwedê, Yezdan, Barî Teala.
Bide ber: barî.
ji: Ji erebî
barî teala (navdêr) Xwedê, Yezdan, Barî.
ji: Ji erebî
barîdox 1. temtêl 2. werz 3. rewş
barîk (rengdêr) zirav, nazik, tenik, barî.
ji: Ji Proto-hindûewropîbhrei- (birrîn) Proto-aryayî brai- (birrîn, tenik kirin) Pehlewî: barîk (barîk) Farisî: barîk (barîk) Kurmancî: barîk (barîk) Kurdî (Soranî): barîk (barîk) Zazakî: barî (barîk) Çavkanî: Horn p.36 Hevreh: birrîn.
: barîkane barîkî barîkîtî barîktî
barik (navdêr, mê) lawaz.
ji: bar +-ik
barîkad (navdêr, mê) astengên ku mirov li ser rêyan datînin daku hin kesên din (bi taybetî polîs) bilivin.
Herwiha: barîkat (di bin tesîra tirkî de)
barîkane (rengdêr) bi awayekî barîk.
ji: barîk + ane
barîkî (navdêr, mê) rewşa barîkbûnê, lawazî, ziravî, narînî, jarî.
ji: barîk + -î
barim barim lîstikeke zarok û xortan e
barimte desteseriya ji ber berdêlekê ve
(navdêr) rehîne, kesa/ê hatiye girtin û nayêt berdan ta ku daxwazek neyêt bicihanîn, milkê ku mirov dike kefîlê deynekî daku eger deyndar nikare wî deynî bi pare bide, hingê ew milk bêt firotin daku ew deyn bêt edakirin.
Bikaranîn: Lêker: barimte kirin, barimte dan. Navdêr: barimtekirin, barimtedan Rengdêr: barimtekirî.
Têkildar: îpotek.
: barimtegir barimtegirî barimteyî
barimte dan (lêker)(Binihêre:) barimte
barimte kirin (heta ku berdêla xwastî bê dayîn) desteser kirin
(lêker)(heta ku berdêla xwastî bê dayîn) desteser kirin
barimtedan (navdêr, mê) (Binihêre:) barimte
barimtegir (navdêr) rehînegir, kesa/ê barimteyan digire yan barimte girtine.
ji: barimte + -gir.
: barimtegirî
barimtegirî (navdêr) rehînegirî, girtina barimteyan, girtina rehîneyan.
ji: barimtegir + -î yan barimte + -girî
barimtekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye barimte kirin
barimtekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) barimte
barimtename (navdêr, mê) gerewname.
ji: barimte +-name
barimteyî (navdêr, mê) rewşa barimtebûnê.
ji: barimte + -yî
barîn (lêker)(navdêr, mê) baran yan berf hatin, av yan berf ji ewran dahatin, av ji çavan hatin: Gelek rondik barîn..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: بارین. Tewîn: -bar-.
Têkildar: barandin.
ji: Têkildarî baranê, Proto-hindûewropî: wer- (av, herrikîn) , Proto-aryayî: war- (barîn) Avestayî: vār- (barîn) Farisiya Kevin: vār- (barîn) Pûnjabî: wr- (barîn) Sogdî: wr- (barîn) Hotenî: bār- (barîn) Farisî: bārīden/bār- (barîn) Belûçî: gwārit/gwār- (barîn) … ir Kurmancî: barîn/bar- (barîn) Kurdî (Soranî): barîn/bar- (barîn) Hewramî: waray/war- (barîn) Zazakî: varayen/var- (barîn) Sanskrîtî: vār- (av) Yewnanî: ouron (mîstin) Latînî: urine (mîstin) enk: wær (derya) ... Çavkanî: Cheung p.406, Watkins p.100, Etymonline, Hevreh: baran.
: bariyayî barî
barîn/dibare/bibare [I] 1. şilî rijîn 2. bariş hatin 3. bi ser de rijîn *"adar e, bibare nebare xedar e" [II] (sewal) qajîn
barînî (navdêr, mê) qarînî, qajînî, qîjînî.
ji: barîn +-î
bariş şilahiya ku ji esmên dibare
şilahiya ku ji esmên dibare
barist di cendêk de hêza helandina xwarinan
(navdêr, mê) bilindahî, hecim, giranî, qursî, wezin.
ji wêjeyê: Bi alîkariya bîrkariyê (mathematics) xisletên çalên reş hatine jimartin û encamên balkêş jê derketine. Nîvtîra (radius) gewdê ko barista (mass) stêrekê li nav bihêwire, da rakêşa wê bigehe wê hêzê, ko êdî ti foton ji nav nikaribin derkevin 3 kîlometre. Û navê nîvtîra Schwarzschild lê tê kirin..
ji: Ji balîst a Pehlewî.
: bêbarist, bêbaristî, bibarist, bibaristî, baristdar, baristdarî, baristdêr, baristdêrî
baristanî (navdêr, mê) saman, hedar, sebir, te hamûl.
ji: barist +-anî
baristanî kirin (lêker) tebatî kirin, semax kirin, tirûş kirin, ragirtin, tehemûl kirin.
ji: baristanî + kirin
baristanî nekirin (lêker) xiret barnedan.
ji: baristanî + nekirin
baristayî (navdêr, mê) laperîn, gomçikbûn, kombûn, baristbûn, topel.
ji: barist +-ayî
baristbûn (navdêr, mê) laperîn, gomçikbûn, kombûn, topel.
ji: barist +bûn
baristdar (rengdêr) bibilindahî, bihecim.
ji: barist + -dar.
: baristdarî baristdarîtî baristdartî
baristdarî (navdêr, mê) rewşa baristdarbûnê.
ji: baristdar + -î
barîte (navdêr, mê) rehîn, barimte, gerew, mişkane, girtî, destbiser, girap
barkêş 1. kesê ku giraniyekê bi pişt dike, hemal 2. sewala ku baran pişt dike
(rengdêr) ,(navdêr) kes yan jî tiştê/a ku barekî bi heqê xwe ji cîyekî dive ciyekî din.
: barkêşî
barkêşî (navdêr, mê) karê barekî ji cîyekî birina cîyekî din, Tirkî hamallık, küfecilik, nakliye, nakliyecilik, taşımacılık, yükçülük, Farisî حمل و نقل, Tirkî hamallık, küfecilik, nakliye, nakliyecilik, taşımacılık, yükçülük
barkêşîtî (navdêr, mê) neqliyatvanî.
ji: barkêş +-îtî
barkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye bar kirin.
Bikaranîn: Navdêr: barkirîbûn
barkirîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) barkirî
barkirin Tewandî(lêker)tiştekî hilgirtin û xistin ser yan jî hundurê tiştekî me arvan li kerê barkir.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: بارکرن.
ji: bar+kirin.
: barker, barkar, barkarî
barname kaxeza ku naveroka wê di heqê bar û xwediyê wî de agahiyê dide; îrsaliye
kaxeza ku naveroka wê di heqê bar û xwediyê wî de agahiyê dide; îrsaliye
baro (navdêr, mê) saziya pîşeyî ya parêzeran, sendîkaya avokatan, jûra mihamiyan.
ji wêjeyê: Konfernas bi îmzeya... serokê baroya Diyarbekirê Sezgin Tanrıkulu... hatiye diyar kirin.(Netkurd.com, 12/2006).
ji: Ji frensî barreau.
: baroyî
baro- . Înglîzî: pêşgir, pêwendîdarî pestan, tewj an goşar an giraniyê ye.
: barycenter baryon
baron (navdêr, nêr) efendî, malmezin, xanedan, bernavek arîstokratên ji kontan payekêmtir e.
ji wêjeyê: Mixabin, tevî van destkeftiyên şaristanî yên balkêş û berçav, hêja Keal, bê ku belgeyekê an egerek bicihkirî bîne, ew şahê keleha Yezdîgurdê bi Baronê diz û keleşan nav dike. Ev jî bêmafiyek mezin e bi çandeyek mirovatiyê ya kevnare û bêbextiyek e li ser gelê Kurd, ku ji aliyê arkeologek navdar ve hatiye kirin..
ji: ji inglizî baron (efendî, malmezin, xanedan).
: barones baronistan baronî baronîtî barontî
baronî (navdêr, mê) rewşa baronbûnê, axatî.
ji: baron + -î
barot keresteyekê peqînere potiraye bo peqandina guleyên top û tivengan di cengan da bi kar dihêt, barît
barove (navdêr, mê) bayê pirr xurt, bayê gelek bihêz.
Herwiha: barov barrov barrove revî ji ber bayê,ket ber baroveyê.
Hevwate: bahoz hirreba.
Bide ber: babelîsk bagerr sîseban tofan.
ji: ba + -rove.
: baroveyî barovik barovî
baroveyî (navdêr, mê) rewşa barovebûnê.
ji: barove + -yî
baroyî (navdêr, mê) rewşa barobûnê.
ji: baro + -yî
barrove (navdêr, mê) bayê pirr xurt, bayê gelek bihêz.
Herwiha: barov barrov barrove.
Hevwate: bahoz hirreba.
Bide ber: babelîsk bagerr sîseban tofan.
ji: ba + -rove.
: baroveyî barovik barovî
barroveyî (navdêr, mê) bahozî.
ji: barrove +-yî
barsenganê (navdêr, mê) werzişa rakirina yan hilgirtina tiştên gelek giran û sengîn.
Herwiha: iwîc îc îc wîc ûc Ûcê Ecemê.
ji wêjeyê: Dwîv da fehris û mêrxasên herdu aliyan xwe amade kir û çûne qada hevrikiyên meydanê û berdewam bûn li ser barsenganê û li dûmahiyê Paşayê Amêdiyê û Mîrê Hekariya zelamên serkeftî û birîyeve xelat kirin.(Ehmed Qerenî: Girew û hevrikî di navbera mîrê Hekariya û paşayê Behdînan da, Transkrîpsiyon (Tîpguhestin): Hallocî Larê, Nefel.com, 2/2009).
ji: bar + seng + -anê
barû avahiya tot û dirêj a ku ji bo payînê tê avakirin -barûya naqosê di dêran de cihê ku zêngil tê de hildiawêsînin
(navdêr, mê) birc, keleh, qele, qûle, qube.
Bide ber: baro barût.
ji wêjeyê: Ev keleh, keleha Meyafarqînê!Gava Roja me derdikeve ji hêla ZêwetirkêBerê xwe dide birca ZembîlfiroşBirc û barûyên hêkerengîŞewqa wê diavêje Kevanê Qîrê, di rasera girê di Tilmînê(Rojen Barnas: helbesta Ev keleh, keleha Meyafarqînê, pirtûka Milkê Evînê, Weşanên Nûdemê, 1995, r. 21)
barûd bûjeneke ku jê teqemenî tên çêkirin; pîşo
barûdank (navdêr, mê) qutiya barûdê.
ji: barû +-dank
barûdox (navdêr, nêr) rewş, kavdan, hal, destûdar, zirûf, weziyet, timtêl, kewn, kewter, stuasyon.
Herwiha: barudox.
ji: bar + -û- + dox.
: barodoxî
barûdoxek (navdêr, mê) têperî, barûdoxeke
barûdoxeke (navdêr, mê) têperî, barûdoxek
barût (navdêr, mê) toza di fîşekan de ku agir pê dikeve û dişewite.
Herwiha: barît barwît.
Bide ber: birnût.
barûte (rengdêr) cangiran, bêxîret, leşgiran, axgiran, gangox, betî, himbil, laxerî, tembel, arode, kislan, dexes, goc, kasilî, destgiran
barûtpêj (navdêr, mê) barûdpij.
ji: barût +-pêj
barûtxane (navdêr, mê) xelît.
ji: barût +-xane
barûya naqosê birca ku zengilê dêrê tê de tê daliqandin
barxane 1. erzaq û pêdiviyên rêwiyan 2. embar -barxaneya leşkerî erzaq û pêdiviyên leşkerî yên ku endamên yekîneyê bi xwe re dibine derveyî leşkergehê
(navdêr, mê) mereg.
ji: bar +-xane
baryûm (navdêr, mê) elementeke kîmyewî ku hejmara atomî ya wê 56 eKurte, Ba
barzan (navdêr, mê) deverek e li başûrê Kurdistanê.
: barzanî
barzanî (navdêr) hozek anku eşîrek kurd e li Başûrê Kurdistanê li devera Barzan ku gelek serok û mêrxas dane tevgerra azadîxwaz ya kurdî: Mela mistefa Barzanî, Idrîs Barzanî, Mesûd Barzanî, Nêçîrvan Barzanî, Mesrûr Barzanî, Şêx Ebdilselamê Barzanî, her kesa/ê ji wê hozê, peyrewên anku mirîdên wan serokan, PDKyî, endamê yan alîgirê Partiya Demokrat ya Kurdistanê (Başûrê Kurdistanê).
Herwiha: Barzaneyî Berzanî Berzaneyî.
ji: Barzan + -î.
: barzanîtî barzanîst barzanîzm
bar çaw
ço
barbaric şarezanebûyî, neşarmend 2. çors 3. hov.
barbarize hovî kirin
bark ewtîn
barley ceh
barred warbler çivîka şeytanok ya bixêz, (zool.) Sylvia nisoria.
barrette toqa por, berbisk.
barrister parêzer
barroom (U.S.A.) meyxane, bar.
baryta (kîmya) baryûm monoksît. barytic tişta têkildarî baryûm monoksîtê.
bar burden
(m.) burden, load, cargo
m. load.
m. load (bar kirin: to load)
bar bûn to be loaded; to bear up: çavên wan bar nebûbû=they hadn’t been able to bear the sight.
bar kirin to load
v.t. to load up, move (household).
v.t. to load up, move (household).
baran rain
(j.) rain
rain
f. rain.
f. rain
baran barîn to rain
baran li me tê it is raining on us
barandin v.t. to rain down
v.t. to rain down
baranparêz (f.) raincoat
barê delîldanê burden of proof
baregeh headquarter; (ê leşkerî) military base
baregehê leşkerî military base
barîk slender, thin
barimte lien
barîn to rain
v.i. to rain down
v.i. to rain down
barkêş m. Porter
barkêşî (f.) transport
barkişandin (f.) transport
barû (f.) tower
barût (j.) gun-powder
barxane (f.) caravan
barzirgan merchant; trader
barde dengbej
barfuß pêxas
xas
xasî
xwas
barfüßig mesa
xasî
barhäuptig servekirî
barmes brot loş
barmherzig bi rehîm
dilnerm
dilovan
diltenik
hestiyar
mirovperwer
zîz
barmherzigkeit dilovanî
rehim
rehm
rehme
rehmet
bart redîn
ridên
rih
rih


rîdan
rûdan
bart stehen lassen rih berdan
bart wachsen lassen rih berdan
bar Bürde
Gepäck
Last
Verantwortung
bar kirin aufladen
baran Niederschlag
Regen
baran dibare es regnet
barandîn regnen lassen
barandin fallen
regnen
tropfen
vergießen
baranî Regenmantel
bare Thema
baregeh Lager
bargîr Lastpferd
Zugpferd
barîdox Lage
Zustand
barîn Niederschlag
schneien
barîn regnen
barkirin beladen
belasten
fortfahren
Platz verlassen
umziehen
barbur-padêsek xlorîk-berbur- xu(n)zmanok?; galium aparine
bar paq. -bar
n. bar (govende) n.
m. bar, kargo n.
n. bar n.
bar bestin lg. bar giredayene, bar bestene
bar bûn lng. . bar bîyene
bar dagirtin lg. bar degirewtene
bar danîn lg. bar ronayene
bar gîrêdan lg. bar giredayene, bar bestene
bar hilanîn lng. . bar wegirewtene, barî vera bîyene, vero bîyene, wegirotene
bar kirin lg. bar kerdene, re cinayene, re cidardene, re ci barkerdene, ridaritene, daritene, cidardene, darayene
lg. wenayene, koç kerdene, bar kerdene
bar kisandin lg. barantene
bar rakirin lg. bar ravaznayene, bar berzkerdene
barabûn lng. va ravastene
baraj m. bendaw, baraj, pingaw, bendê awe, pingal n.
baran m. silîye, varane, dicne, rah m., varete, rahmete, silî, varite, varun, yaxer, silîye, dijne, varte, varon m.
baran barîn lng. . silîye varayene, varane varayene
baran lêdan lng. . silîye pirodayene, varane pirodayene, silîye risanitene
baran radan lng. . silîye raginitene, varane raginayene, silîye radayene, silîye vindetene
baran vedan lng. . silîye raginitene, varane raginayene, silîye radayene, silîye vindetene
barana havînê n. silîya hamnanî, varana hamnanî m.
barandin lg. varnayene
m. varnayis n.
baranî m. silîsevek, varanparêz, silîparêz, varanek n.
baranparêz m. cunîge, semsîye m.
m. silîsevek, varanparêz, sîlîparêz, varanek n.
baranpîv m. silîpê m., varanpê m., vartispême m.
barbar rd. barbar, hov
barbarî rd. barbarkî, hovkî, hovane
barbarîzm m. barbarîye, barbarîz m., hovîye, barbarênî m.
barbartî m. barbarîye, barbarîz m., hovîye, barbarênî m.
barbazoq rd. fizil, awan, pinevizik, fîtnecî, fîtnekar, fesad, mûnafiq, muzir, mozir
barbazoqî m. fizilîye, awanîye, pinevizikîye, fesadîye, munafiqîye, munafiqênî, awanênî, pinevizikênî m.
barbir n. goli g. n.
m/n. barberdox, barantox, neqlîyetcî n.
barbirî m. barberdoxîye, barantoxîye, barberdoxênî, barantoxênî m.
barboq m. kergane, surbine, kule, kunêre, qînore, kinore, surbune m.
barbû m. ayidat, aîdat n.
barbunya m. bot. barbunya m.
barbûyî rd. barkerde, barin, barbîyaye
bare m. bare, bahs, mewzû, derbare, derheq n.
n. wisare, sîgon, quare n.
barebar barebar, borebor
bareg m. lsk. cebilxane, cebxane, cebibbareg
baregeh m. ban n., awayîye m., bîna n.
m. birgeh, qerargeh n.
n. wargeh, avageh n.
bares n. vares n.
bareste m. qebare, hacim, qevare, hecim, hecm n.
barestedar rd. qebareyin, herîmin
barfîsk n. ana. rîqe, ceqe n.
bargemî m. bargemîye, sîlepe, barkestîye, kargo, gemîya barî, kestîya barî m.
barger n. hemal, barber, barantox, barberdox n.
bargir n. hemal, barber, barantox, barberdox n.
bargiran rd. bargiran, bargirun
bargiranî m. bargiranîye, bargiranênî m.
barigeh m. kaînat, kozmos n.
barîk rd. barî, nazik, sivtik
barîkat m. verbest, kend, bend, barîkat n.
barim barim n. hera derge (kay) m.
barîmte m. pergan, tepistî, ran, îpotek, dutî, rehîn, hîpotek n.
barîmte dan lg. pergan dayene, rehîn dayene, ran dayene
barîmte kirin lg. pergan kerdene, tepistî kerdene, îpotek kerdene, rehîn kerdene
barîmtekirî rd. pergankerde, tepistîkerde, îpotekkerde, rehînkerde
barîmtename m. perganname. îpotekname. tepistîname. dutîname m.
barîn m. vartis n.
lng. varayene, varitene
m. varayis, varitis n.
barîner rd. varnayox
barist m. qebare, harîm, qevare, herîm, hecm n.
baristan m. tebat, dîyax, tehamûl, xoverdayis, tamûl n.
baristandin m. fiz. nepixnayis, weperçefnayis, wepindofnayis n.
baristanî kirin lg. tebat kerdene, tehamûl kerdene, dîyax kerdene, xover dayene, xover estene, damîs bîyene
baristin m.fiz. nepixîyayis, weperçefîyayis, wepindofiyayis n.
barît m. zoo. zerkewe, bildirrîne m.
barîte m. pergan, tepistî, ran, îpotek, dutî, rehîn, hîpotek n.
barker rd. barker
barkês m. bargemîye, sîlepe, barkestîye, kargo, gemîya barî, kestîya barî m.
n. hemal, barber, barantox, barberdox n.
m/n. neqlîyatcî, neqlîyatwan, bargiranîyeantox, neqlîyetcî n.
barkêsî m. hemalîye, barberîye, barantoxîye, barberdoxîye, barberdoxênî, barantoxênî m.
m. neqlîyatcîyîye, neqlîyatwanîye, bargiranîyeantoxîye, neqlîyatwanênî, bargiranîyeantoxênî m.
barkestî m. bargemîye, sîlepe, barkestîye, kargo, gemîya barî, kestîya barî m.
barkestîvanî m bargemîrîyênî, sîleprîyîye, barkestîwanîye m.
barkirî rd. barkerde, barin, barbîyaye
barkirin m. wenayis, koçkerdis, barkerdis, koç n.
barmen m/n. barmen n.
barmenî m. barmenîye, barmenênî m.
barmil m. dolçike, fiçîye m.
baro m. baro n.
barodan lg. bare dayene
barometre m. barometre, tepespê m., dawaspê m., repespême m.
barove m. çeleyê zimistanî n.
bars m. bars, oxil n.
bars dan lg. . bars dayene, oxil dayene
barsdan m. barsdayis, oxildayis n.
barsivik rd. barsivik
barû m. mezxale, mezgale n.
barûd m. barût, barûd n.
barûddank m. barûtdang, kodikê barûtî n.
barût m. barût, barûd n.
barûte rd. xengar, cangiran, paygiran, ximbil, lasgiran, hengar, gangiran
barûtxane m. barûtxane n.
barûya avê n. terazîyê awe, terezunê awe, awterezun n.
barxane m. barxane, antoq n. *dan barkirin llb. dayene barkerdene. *hatin barkirin llb. bar kerîyene, ameyene barkerdene
barye m. xesîl, hesîre, hesîl n.
bar yük
barbur (=padêsek) yapışkan otu; galium aparine
barut barut
baraj awbend (n), baraj (n)
baraka baraqa (m)
barbunya barbunya (m)
bardak bardaxe (m), şuşe (n)
bardak altı binbardaxe (n)
barış aştî (m), aştîye (m)
barışık aşt
barışma aştbîyayîş (n), pêameyîş (n), werêameyîş (n)
barışmak aşt bîyene, pêameyene, werê ameyene
barıştırma aştkerdiş. (n), pêardiş (n), werêardiş (n)
barıştırmak aşt kerdene, pêardene, werê ardene
barometre barometre (n)
barut barut (n)
barut hakkı heqê barutî (n)
bar xort, negihayî
baram Merîx, Mars
bare par, behir, pişk
barîk tenik, nazik
barimte mişkane, barimte, îpotek
barist berz, bala, bilind
barişt nermebaran, lêzme
barbaro hov, wehşî. mi estas ŝuldanto al Grekoj kaj al barbaroj ez deyndarê yewnanî û hovan im
barilo tan, çeper. malantaŭ barilo kuraĝo estas facila li paş tanê wêrekî hêsan e