Encamên lêgerînê
baş serî, ser.
(I) 1. ser, serî, kur, qaf ant/n 2. serok, serek, ser, serî (kesê serê civatekê, komekê) *oymak başı serê êlê3. ser n, destpêk *hafta başı serê heftiyê *ay başı serê mehê 4. ser (hîm, xîm) *her şeyin başı sağlıktır serê her tiştî tenduristî ye5. ser (niqteya heri bilind a arazî) *dağın başı serê çiya 6. ser, şerik (ji bo serê tiştê gupikî) *sigara başı serikê cixareyê 7. ser (ji bo serê tiştekî) *köprünün başları se­ren pirê 8. serî (ji bo heywanê şerjêkirinê û hin xurekan, di şûna lib, heb, tane de), kap (ji bo şekir) *bir baş şeker kapek şekir *bir baş soğan seriyek pîvaz 9. pereyê serê, gava mirov pere diguhêre tiştek di ser re dide an jî distîne, serafiye 10. ber, ser *ateş başı=ber agir *başı­ma üşüşmeyin=li ser serê min nehêwirin 11. ser (di şûna heyîneke rastî de) *baş belası belaya serî *başın sağ olsun bila serê te xweş be 12. ser (gava ku wekî pêrkîtek, pêşgirek tê bikaranîn) *baştabib sertabîb 13. di pêlewaniyê (gulaşê) de pileya heri mezin 14. ser *adam başına beş milyon serê mirovê pênc milyon 15. ser , pêşî (di amyarên deryayê de hêla pêş) (II) kînor, kwînêr, kunêrbaşabaş deqedeq nd
baş (i) 1. ser, serî, kur, qaf ant/n 2. serok, serek, ser, serî (kesê serê civatekê, komekê) * oymak başı serê êlê n 3. ser n, destpêk m * hafta başı serê heftiyê * ay başı serê mehê 4. ser (hîm, xîm) * her şeyin başı sağlıktır serê her tiştî tenduristî ye n 5. ser (niqteya herî bilind a arazî) * dağın başı serê çiya n 6. ser, serik (ji bo serê tiştê gupikî) * sigara başı serikê cixareyê n 7. ser (ji bo serê tiştekî) * köprünün başları serên pirê n 8. serî (ji bo heywanê şerjêkirinê û hin xurekan, di şûna lib, heb, tane de), kap (ji bo şekir) * bir baş şeker kapek şekir * bir baş soğan seriyek pîvaz n 9. pereyê serê, gava mirov pere diguhêre tiştek di ser re dide an jî distîne, serafiye m 10. ber, ser * ateş başı ber agir * başıma üşüşmeyin li ser serê min nehêwirin n 1
baş (ii) kînor, kwînêr, kunêr m
baş ağırlık sîkleta giran sp/nd
sîkleta giran sp/nd
baş ağırtmak serî êşandin, serî werimandin, serî kirin dolab, aciz kirin
baş ağrısı serêş.
baş ağrısı olmak bûn emelê serê (yekî), bûn belaya serê (yekî)
baş alama­mak jê firsend netîdin, keys neketin (tiş­tekî), keysa (yekî) tune bûn *bu sanattan memnun değil, baş alamıyorum ki ez ji vê hunerê ne kêfxweş im, ez jê firsend nabînim ku...
baş altı 1. ji pênc pileyan (dereceyan), pileya duyemîn a di gulaşa bizeyt de sp 2. di keştiyan de qawîşa muretebatên ji dereceya nizm ku li aliyê pêşiya keştiyê ye der
1. ji pênc pileyan (dereceyan), pileya duyemîn a di gulaşa bizeyt de sp 2. di keştiyan de qawîşa muretebatên ji dereceya nizm ku li aliyê pêşiya keştiyê ye der
baş aşağı li serserkî, sernişûv, serberjêr, berjêrî, sernişîv, sernigûn
serbeijêr, derbejêr, sernişîvî, sernişîv, seijêrek
baş aşağı düşmek li ser erkî ketin
baş aşağı gelmek li serserkî hatin
baş aşağı gitmek ters çûn, dolaba (yekî) çep gerîn, şans û siûda (yekî) çep gerîn
baş aşağı olmak serbeijêr bûn, derbejêr bûn, semişîvî bûn
baş aşa­ğı olmak sernivşîv bûn, serbeijêr bûn, sernigûn bûn
baş bağlamak 1) serê xwe gir­tin *niye başını bağlamıyorsun? tu çima serê xwe nagirî? 2) serî girê dan *buğday başak bağlamış genim serî girê daye 3) pê ve hatin girêdan
baş bakan bnr başbakan
baş başa pevre, bi hev re, beranber *bir yer bul da başbaşa oturalım cihekî bibîne ku em pev re rûnin
deqedeq *iki gü­reşçi başa baş güreştiler her du pêlewan deqedeq derketin
baş başa kalmak (bir şeyle veya kim­seyle) bi tena serê xwe pê re man, bi (yekî) re tena serê xwe man *kız onunla başbaşa kalmamalı divê keçik bi tena serê xwe pê re bimîne
baş başa vermek Civîn. Kom bûn. Li hev şêwirîn. Piştgirî dan hev. Gûftûgo kirin.
baş başa vermek (veya ka­fa kafaya vermek) 1) serî kutan hev (ji bo ku gava çend kes tên cem hev û li ser tiş­tekî di nav xwe de dipeyivin) 2) serî qutan hev, qûn kutan hev (ji bo kirina piştgiriya hev)
baş belâsı emelê serî, belaya serî *bir köpeğim var, başımın belası kûçikekî min heye, belaya serî ye
baş bulmak kar (qezenc) tê de man (ji bo di dan û stendinc de) *bu fiyata verirsem baş bulmaz eger ez bi vê fiyetê bidim te, ji min re kar tê de namîne
baş çanağı qerqûde, kilox, qaqotê serî, tasa serî ant
baş çekmek serkêşî kirin
baş döndürücü 1) aqil sekinandin (ji bo lez û surete) 2) hiş pê re çûn (ji bo tiştê ku mirov ji berê ji bîr ve diçe)
baş dönmesi dewx.
baş dön­mesi çûna hiş, hiş çûn, sergêjbûn
baş edebilmek çax pê xistin, serî pê re kirin der
baş eğmek serîtewandin.
1) jê re serî xwar kirin, jê re serî tewandin (ji bo hirmet nîşandanê) 2) jê re serî danîn, li be­re serî danîn, jê re serşûrî bûn (ji bo têkçûnê)
baş elde iken hîna ku em nemirine, hê ku em li heyatê ne, hê ku em sax in
baş et­mek (veya baş etmemek) 1) pê karin (an jî nekarîn), sereder lê kirin (an jî nekirin), serî pê re kirin der (an jî serî pê re nekirin der), pê karibûn (an jî nikaribûn), qeweta (yekî) gihîştinê (an jî negihîştinê), serî pê re derxistin (an jî dernexistin), ta pê re ba dan (an jî nedan) 2) pê re gihîştin (an jî negihîştin)
baş fiyat zêdetir fiyet, fiyeta he­rî zêde (fiyeta herî zêde ya tespîtkirî)
baş gelmek ji heq derketin, pê karibûn
baş gös­termek lê peyde bûn *Leyla'da bir has­talık baş gösterdi nexweşînek li Leyla peyde bû
baş göz etmek bi serî kirin *bu gece oğlumu baş göz ediyoruz em îşev lawê xwe bi serî dikin
baş göz olmak bi se­rî bûn *çocuk sonunda baş göz oldu lawik di dawiyê de bi serî bû
baş haber sernûçe m
sernûçe m
baş hemşire serek hevşîre.
baş kaldırma raperîn, serhildan, îsyan
raperîn, serhildan, îsyan m
baş kaldırmak serîhildan.
serî bilind kirin, serî rakirin, îsyan kirin *baş kaldıran köylü tutuklandı gundiyê ku serî bilind kir, hate girtin
raperîn, serî hildan, serî rakirin, li ber rabûn, ser xwe rabûn, îsyan kirin
raperîn l/ngh, serî hildan l/gh, serî rakirin l/gh, li ber rabûn l/bw, ser xwe rabûn l/bw, îsyan kirin l/gh
baş kent bnr başkent
baş kesmek bi serî silav dan
baş kıç vurmak seroqûnko bûn, rabûn û rûniştin (gava pêlê deryayê li keştiyê dikeve, keştî li ser serî û qûnê radibe û bilind dibe) der
baş kırılır fes içinde, kol kırılır yen içinde devê dîzikê vemekin, di malê de ding û aş tenê nagere (ji bo pevçûn, dilmayî û tiştên wisa ku di nav malbat, heval û hogiran de diqewime, pêwist e ku kes pê nehise, mebe dengî)
baş komak (veya baş koymak) serî dan ser riyekê, serî kirin serê
baş komutan bnr başkomutan
baş konsolos bnr başkonsolos
baş koşmak lê cedandin (xebata pir a ji bo serketinê)
baş kumandan bnr başkomutan
baş makale sernivîsyar.
baş mal sermaye m
sermaye m
baş muharrir bnr başmuharrir
baş murakıp serperişt
serperişt nd/nt
baş mü­fettiş bnr başmüfettiş
baş nereye giderse, ayak da oraya gider mezin çi bikin biçûk jî li wê rêçê diçin, biçûk li rêça mezinên xwe diçin
baş ol da, istersen soğan başı ol bila lawikê malê şane be, bila qet meaşê wî tune be
baş olan boş olmaz 1) helbet pê tîne loma bûye seriyek, helbet dikare loma daye milê xwe 2) (di wateya) karê ke­se li serî, pir e
baş örtü bnr başörtü
baş örtücü xêlîvan m
xêlîvan m
baş örtüsü çit, temezî, laçik, dolbend, şar.
baş parmak tiliya beranekê.
beranek, qamk, tiliya mezin, tiliya beranekê, tiliya beranê, pêçiya me­zin, pêçiya beranê (ji bo tiliya mezin a dest û pê) ant/nd
beranek, qamk, tiliya mezin, tiliya beranekê, tiliya beranê, pêçiya mezin, pêçiya beranê (ji bo tiliya mezin a dest û pê) ant/nd
baş redaktör serredaktor
baş sağlığı serxweşî, sersaxî
serxweşî, sersaxîbaşsavcı serekdozger, serdozger, serdoznêr
serxweşî, sersaxî m
baş sağlı­ğı dilemek serxweşî tê dan, dilê (wan) xweş kirin
baş sallamak ji her tiştî re serî hejandin, ji her tiştî re ê gotin
baş şehir bnr başşehir
baş tacı taca serî, gula (tiştekî) *nereye giderse onu baştacı ediyorlar hema bi ku de diçe dibe taca se­re hevalan (an jî dibe gula cuvatan)
baş tanımazlık sêlûbêlî, geremolî, anarşîzm
sêlûbêlî, geremolî, anarşîzm m
baş tutamamak (gemi) serî jê stendin (ji boji rê derketina keştiyê)
baş tutmak di riya (rota) xwe de bûn (ji bo keştiyê ku bi gotina dumenê dike)
baş ucu li ber serî, berserî *elinin baş ucunda gezdirdi destê xwe li ber seriyê xwe gerand nd
baş ucu noktası robilindî ast
baş uşak serxulam
baş üstünde yeri var cihê (yekî) li ser ser û çavê me heye
baş üstüne! li ser seran!, li ser ser û çavan!
baş üs­tünde tutmak (yek) dan ser ser û çavên xwe
baş vekâlet bnr başvekâ­let
baş vekil bnr başvekil
baş vermek 1) serî dan (ji bo kînorê) 2) serî dan, seridîn, serî girê dan (ji bo genim, ceh û riwekên nolî wan)
baş vurmak serî lê dan.
bnr başvurmak
baş vuru bnr başvuru
baş yakmak serê (yekî) kirin belayê, serê (yekî) di av de kirin
baş yap­mak serî çêkirin (ji bo kuaforan)
baş yarılır börk içinde, kol kırılır kürk içinde girar pîso ye, kevanî ji malê ye, aş û ding tenê di malê de tune (an jî nagere) (ji bo tiştên ku di hundirê malê de diqewime divê mi­rov nede der)
baş yaver bnr başyaver
baş yazar sernivîskar.
baş yazı sernivîs.
baş yemek xwarina sereke (a li ser sifreyê)
baş yemek (başını yemek) 1) serê (yekî) xwarin 2) serê (yekî) xistin belayê
baş yukarı setjorek bat cureyek taqozê ji dara şimşadê
serjorek rd
başa çık­mak pê re serî kirin der, bi (yekî) re serî kirin der, çax pê xistin *o belâlının teki­dir, onunla başa çıkamazsın ew yekî belakir e, tu nikarî pê re serî bikî der
başa geç­mek serkêşî kirin, bûn serî, bûn serê (tiş­tekî) *oğul babanın yerine sen başa geç lawo, tu di şûna bavê xwe de bibe serê me
başa gelen çekilir tiştê ku bê serê me em dê bikişînin
başa gelmek deqedeq hatin, wek ev derketin
hatin serî *başıma gelenleri sana anlatmak istiyorum tiştên ku hatine serê min ez dixwazim ji te re vebêjim
başa güreşmek 1) di gulaşa ku zeytê di xwe didin de ji bo serpêlewantiyê gulaş girtin 2) serê xwe dan beranan, li loqa mezîn gerîn, li ba gayên mezin rêx ki­rin (cehdandina li tiştê herî baş)
başabaş deqedeq nd
başağaç dara ku serserkî di navê de tê jêkirin da ku damara salê wê tê de xuya dike
dara ku serserkî di navê de tê jêkirin da ku damara salê wê tê de xuya dike
başağrısı serêş m
serêş m
başak Simbil, ?ehrîwar, Birca ?ehrîwarê ast/m
simbil.
1. simbil, sinbil, silm *buğday başa­ğı silma genim 2. leqat, liqat, qurf (sinbila genim, ceh û hwd. ku tek tûk di zeviyê de dimîne) 3. efare (ji bo piştî xeritandina bax û bexçeyan, berhevkiran mêwe û zebzeyên ku di wan de mane)
Simbil, Şehrîwar, Birca Şehrîwarê ast/m
başak bağlamak (veya başak tutmak) serî girê dan, seridîn
başak burcu şehrîwar.
başak kılçığı bijî
başak toplamak liqat kirin
başaka durmak serî dan, seridîn
başakçı 1. leqatdorî, leqatker (kesê ku simbêlê genim, ceh û hwd. berhev dike) 2. efarevan, efareker
1. leqatdorî, leqatker (kesê ku simbêlê genim, ceh û hwd. berhev dike) 2. efarevan, efareker nd/nt
başaklamak 1. leqat kirin, efare kirin, qurf kirin
1. leqat kirin, efare kirin, qurf kirin l/gh
başaklanma seridîn, silmgirêdan, sinbilgirtin m
seridîn, silmgirêdan, sinbilgirtin m
başaklanmak 1. seridîn, silm girê dan l/bw, sinbil girtin, serî tije kirin, şonik girê dan
1. seridîn l/ngh, silm girê dan l/bw, sinbil girtin l/gh, serî tije kirin l/bw, şonik girê dan l/bw
başaklı 1. bisilm, bisimbil, sinbilgirêdayî (ji bo debr û ziyanê) 2. tîra ku qûna wê wekî sinbilê ye
1. bisilm, bisimbil, sinbilgirêdayî (ji bo debr û ziyanê) 2. tîra ku qûna wê wekî sinbilê ye rd
başaltı bnr baş altı
başarı serketin, serfirazî.
serketin, serkevtin, helketin, serfirazî, serefrazî, miyaserî, serfinazî
başarı göstermek bi ser ketin, serfiraz bûn, serfina­zî nîşan dan
başarı olmak serketî bûn, serfirazî bûn, serfinazî bûn
başarılı serketî, serfiraz.
1. serketî, helketî, serfiraz, serefraz, serfînaz, miyaser 2. serketî, serfirazbûyî (kesê ku bi ser ketiye) 3. serketiyane, serfînazane, serfirazane, bi awayekî ser­ketî h
başarılmak bi ser hatin ketin l/tb
bi ser hatin ketin l/tb
başarım performans sp/m
performans sp/m
başarısız 1. nejêhatî, serneketî, neserfiraz *başarısız bir öğrenci=xwendekareke nejêhatî 2. biserneketî, serfiraznebûyî 3. bi awayekî biserneketî h
başarısız kılmak herwandin
başarısızlık 1. nejêhatîbûn, serneketîbûn 2. bisemeketîtî, serfinaznebûnî, serfiraznebûn m
1. nejêhatîbûn, serneketîbûn 2. biserneketîtî, serfinaznebûnî, serfiraznebûn m
başarma biserketin, serketin, serfirazbûn, serefrazbûn, miyaserbûn, muhefaqbûn
biserketin, serketin, serfirazbûn, serefrazbûn, miyaserbûn, muhefaqbûn m
başarmak serketin.
bi ser ketin, serfiraz bûn, serefraz bûn, miyaser bûn, serfinaz bûn, bi ser xistin, muwefaq bûn
bi ser ketin l/bw, serfiraz bûn l/ngh, serefraz bûn l/ngh, miyaser bûn l/ngh, serfinaz bûn l/ngh, bi ser xistinl/bw, muwefaq bûn l/ngh
başasistan serasîstan
serasîstan nd/nt
başasistanlık 1. serasîstanî (ji bo rewşê se­rasîstan) 2. serasîstanî (ji bo erka serasîs­tan) m
1. serasîstanî (ji bo rewşê serasîstan) 2. serasîstanî (ji bo erka serasîstan) m
başat sereke.
sereta, sereke, serekîn, sereyî, serdest, dominant
başat etmek 1. hicinandin, hûr hêra kirin, hûrhûrî kirin, korkusandin, xişirandin. pelkut kirin, repin kirin, melhika dilê (yekkî) danê, hile dan milê (wî)
başat karakter karaktera sereta biy/nd
başat olmak sereke bûn
başatlık seretatî, sereketî
başatlık yasası qanûna seretatiyê (qanûna ku îspatkiriye di tevîhevbûna nijadan de taybetiya nîjada ser­dest di nifşên dahatû de derdikeve pêş)
başbakan serekwezîr, serokwezîr.
serokwezîr, serekwezîr, serokşalyar, serekşaryar (ji bo serê hikûmetê, serê kabîneyê)
serokwezîr, serekwezîr, serokşalyar, serekşaryar (ji bo serê hikûmetê, serê kabîneyê) nd/nt
başbakanlık 1.serekwezîrî, serokwezîrî. 2.serekwezîrxane, serokwezîrxane.
1. serekwezîrî, serokwezîrî, serokşalyarî (ji bo bûna serokwezîr û erk û vatiniya wî) 2. wezîrgeh, meqamê serokwezîr 3. wezaretxane (avahiya ku serokwezîr û erkedar lê dixebitin)
1. serekwezîrî, serokwezîrî, serokşalyarî (ji bo bûna serokwezîr û erk û vatiniya wî) 2. wezîrgeh, meqamê serokwezîr 3. wezaretxane (avahiya ku serokwezîr û erkedar lê dixebitin) m
başbaşa vermek Bkz: baş başa vermek
başbuğ 1. ser, serek, serok, fermandar, serleşker 2. serokmiiîs (di heyna Osmani­yan de) dir/n
1. ser, serek, serok, fermandar, serleşker n 2. serokmilîs (di heyna Osmaniyan de) dîr/n
başçavuş serçavîş.
1. sitvanyar, pêrefser, serpel Işk/n 2. di heyna Osmaniyan de çawîşê "yenîçeri"yan dır/n
1. sitvanyar, pêrefser, serpel lşk/n 2. di heyna Osmaniyan de çawîşê “yenîçeriîyan dîr/n
başçavuşluk sitvanyarî, pêrefserî, serpelî
sitvanyarî, pêrefserî, serpelî m
başçı 1. serkar (serê karkeran) 2. kese ku se­re pez difiroşe (çi pehtî çi nepehtî)
1. serkar (serê karkeran) 2. kesê ku serê pez difiroşe (çi pehtî çi nepehtî) n
başçık tovilik (kîsikê kulîlkan ku tê de bizr heye) bot/n
tovilik (kîsikê kulîlkan ku tê de bizr heye) bot/n
başçoban serşivan, serekşivan
serşivan, serekşivan n
başdanışman serekşêwirdar, serekşêwirmend
serekşêwirdar, serekşêwirmend nd/nt
başdizgici sertîprêz, sermuretîp
sertîprêz, sermuretîp nd/nt
başefendî semivîsevan, serkatip, di daîreyên dewletê de qidemtirîn karmend
sernivîsevan, serkatip, di daîreyên dewletê de qidemtirîn karmend nd/nt
başeksper serekpispor, serekê ekspêran nd
serekpispor, serekê ekspêran nd
başeser serberhem, şaheser
serberhem, şaheser m
başeski 1. kesê herî biqidem 2. di tofên "yeniçeri"yan de leşker û efserê herî bêqidem dîr
1. kesê herî biqidem 2. di tofên “yeniçeriîyan de leşker û efserê herî bêqidem dîr
başgardiyan sergardiyan, serekê gardiyanan n
sergardiyan, serekê gardiyanan n
başgarson sergarson, serekê garsonan
sergarson, serekê garsonan n
başgarsonluk 1. sergarsonî (bûna sergar­son) 2. sergarsonî (ji bo karê serekê garso­nan) m
1. sergarsonî (bûna sergarson) 2. sergarsonî (ji bo karê serekê garsonan) m
başgedikli sitvanyarê bapeyebilind nd
sitvanyarê bapeyebilind nd
başhakem serekhakem (serokê hakemên ku leyîstinekê bi rê ve dibin)
serekhakem (serokê hakemên ku leyîstinekê bi rê ve dibin) n
başhekim serbijîşk, sertabîb (hekîmê ku bi rêvebirina nexweşxaneyê hatiye erkedarkirin)
serbijîşk, sertabîb (hekîmê ku bi rêvebirina nexweşxaneyê hatiye erkedarkirin) nd/nt
başhekimlik 1. serbijîşkî, sertabîbî 2. meqamê sertabîb
1. serbijîşkî, sertabîbî 2. meqamê sertabîb m
başhemşire serekhemşîre, sereka xwişkên dilovaniyê
serekhemşîre, sereka xwişkên dilovaniyê m
başhemşirelik serekhemşîretî
serekhemşîretî m
başı açık serqot, sertazî, servekirî, serkol, serpas, serxwas
serqot, sertazî, servekirî, serkol, serpas, serxwas
serqot, sertazî, servekirî, serkol, serpas, serxwas rd
başı ağrımak serê xwe pê re êşandin
başı bağlı 1) benikê pey hebanê, ne bi sere xwe 2) bi serî, zewicandî
başı belâda serî di belayê de, serî di gêjahiyan de ye
başı belâya girmek serê (yekî) ketin belayê
başı boş beredayî, terkeser.
bnr başıboş
başı bozuk bnr başıbozuk
başı bütün kesê ku jina wî (an jî jina ku mêrê wê) li heyatê ye
başı çatlamak serê (ye­kî) belav bûn, serê (yekî) dike biteqe
başı çekmek serî kişandin, serkêşî kirin
başı darda kal­mak ketin destengiyê, ketin tengiyê (ji hêla pereyan ve)
başı da­ralmak destteng bûn, di destengiyê de bûn (ji aliyê pereyan ve)
başı derde girmek serê (yekî) ketin teq û reqan, serê (yekî) ketin gêjahiyan
başı dertte serî di teq û reqan de ye, serî di gêjahiyê de ye, serî di derdan de ye
başı devletli serê (yekî) bidewlet e, bidewelt e (ango bi bext û talih e)
başı dimdik serbilind e, serê (yekî) ji ba xwedê ve bi­lind e, eniya (yekî) bilind e, xweynamûs e
başı dinç serê (yekî) seqirandî ye
başı dön­mek 1) hişê (yekî) çûn, gêja (yekî) çûn 2) gêj bûn, hişê (yekî) çûn (ji bo rewşa ku yek li hemberî tiştekî dikeve tengiyê û nikare ji navê derkeve) 3) jê re heyîrî man, heyreta (yekî) jê re çêbûn, man êcêbmayî (ji bo rewşa li pêşberî tiştekî muezam) 3) xwe winda kirin, ji serê xwe çûn, ji serê xwe derketin
başı dumanlı 1) serî bidûman, serî bimij, serî bimij û dûman (ji bo çiyayê ku mij girtiye serê 2) sewdaser
başı eğik sertewandî, senizm, serşûr.
serşor, serxwar, semixûn, serkubandî, sernixwîn
başı eğiklik sernixwînî, serkubandîbûn, serxwarî
başı göğe ermek (veya başı göğe değ­mek) serê (yekî) gihîştin esmanan (ji kêfan)
başı havada serbilind, bikêf
başı hoş olmamak jê zewq nestendin (an jî negirtin), tehm jê nestendin
başı için bi serê (yekî) kirin, ji bo xatirê (yekî), dan xatirê (yekî) *Ali Bey'in başı için beni ele vermeyin hûn bi serê Alî Beg bikin min medin dest (an jî, hûn bidin xatirê Alî Beg, min medin dest)
başı kabak serzelût.
1. serzelût 2. serqotki, sertazîkî h
1. serzelût rd 2. serqotkî, sertazîkî h
başı kalabalık dora (yekî) qerebalix e, serê (yekî) di gêjahiyê de ye
başı kazan gibi olmak serê (yekî) bûn wekî dolabê, serî lê bûn kundir
başı kırık serşikandî, serşikestî
başı nâra yanmak kuştiyo di ber xelkê de, di ber (yekî) de ketin belayê, ji rûyê (yekî) de ketin belayê, di agirê (yekî) de şewitîn
başı önünde serî di ber de
başı örtülü serbixêlî
başı sıkılmak tê deman
başı sıkıya gelmek ketin tengasiyê, ke­tin tengiyê, lê qewimîn
başı taşa değmek wekî miriyê ku serê (wî) li hedan (an jîtabûtê) ketin, hişê (yekî) hatin serê (wî)
başı tutmak êş bi serî girtin, êş pê girtin
başı üs­tünde yeri olmak 1) cihê (yekî) li ser ser *çavê (yekî) hebûn (ji bo ezimandinê) 2) li ser ser û çavên xwe qebûl kirin (ji bo munasîp dîtina ramanek an jî lebatekê)
başı yastığa düşmek serî danîn, serî danîn û bilind nekirin (ji ber rehtbûn û bêmecaliyê xwe ranegirtin û ke­tin xewê)
başı yastık yüzü görmemek serî dananîn ser balîfe, xew neketin çavê (yekî), serê (yekî) neçûn ser balîfe
başı yerde serî di erdê de ye, serî di ber de ye (ji ber şermîbûn, dilmayîn û biberketinê)
başı yerine gelmek hişê (yekî) hatin serê (yekî)
başı yukarda pozbilind, qure, kuşpene
başı yumuşak semerm
başı zapt olunmamak serî jê stendin (ji bo hespê ku serî ji siwarê xwe distîne)
başıboş 1. serberdayî, terkeser, beredayî, zolik 2. berdayî, tor (negirêdayî) 3. biserêxwe (mec)
1. serberdayî, terkeser, beredayî, zolik 2. berdayî, tor (negirêdayî) 3. biserêxwe (mec) rd (birinI)
başıboş bırakmak (yek) serberdayî kirin, beredayî kirin, serî ber dan
başıboş büyümek bi serê xwe rabûn
başıboş kalmak beredayî man, serber­dayî man
başıboşluk serberdayîtî, terkeserî, zolikî, beredayîtî
serberdayîtî, terkeserî, zolikî, beredayîtî m
başıbozuk bêser û ber.
1. şervanê sivîl ê ku ketiye nava leşkeran 2. bêserî, bêserûber (ji bo civateke beredayî ku kes li ser sere wan nîn e)
1. şervanê sivîl ê ku ketiye nava leşkeran 2. bêserî, bêserûber (ji bo civateke beredayî ku kes li ser serê wan nîn e) rd
başıbozukluk 1. bêserîtî 2. bêserûberî m
1. bêserîtî 2. bêserûberî m
başıkabak bnr başı kabak
başimam serekîmam (di mizgefiekê de serekê îmaman)
serekîmam (di mizgeftekê de serekê îmaman) n
başımla beraber me bi serê xwe qebûl e
başın sağ olsun bila serê (te) xweş be, bila serê (we) sax be
başına belâ olmak bûn belaya serê (yekî), bûn emelê serê (yekî)
başına bir hal gelmek 1) lê qewimîn, lê bûn pêsîrtengî, tiştek ha­tin serê (yekî) 2) tiştek pê bûn (gava îhtimala mirinê hebe tê gotinê)
başına birşey gelmek 1) tiştek hatin serê (yekî), pê de hatin *başına bir kaza geldi qezayek pê de hat 2) tiştek li berê bûn
başına buyruk xweser, serbixwe.
bi serê xwe (ye)
başına çalmak li nav çavê (yekî) xistin, li ser û çavê (yekî) xistin, avêtin nav çavê (yekî)
başına çalsın bila di çavê xwe bike, bila bike çavê xwe
başına çıkarmak dan ser serê xwe (ji bo bi delalî xwedîkirina zarokekî)
başına çıkmak derketin ser serê (yekî)
başına çorap örmek dek anîn serê (ye­kî), lê dek û dolap çêkirin, dek û dolab li serê (yekî) çêkirin, lê fend û fût çêkirin, fend û fut anîn serê (yekî), tor li serê (ye­kî) gerandin
başına dert etmek serê xwe pê êşandin, ji xwe re kirin derd
başına devlet kuşu konmak dewleta (yekî) rêstin, dewleta (yekî) lê xistin, şansê (yekî) lê xistin, siûda (yekî) lê xistin
başına dikilmek 1) xwe dan ser serê (yekî), xwe ji balê nedan alî (ji bo kontrolkirina kesekî) 2) li ser se­re (yekî) sekinîn, di ser re sekinîn (ji bo heta kar biqede mirov xwe ji cem kar ne­de alî)
başına dolamak (yek) beri (yekî) dan, pêşkarî (yekî) kirin
başına ekşimek 1) kirin belaya serê (yekî), ketin stûyê (yekî) 2) di stûyê (yekî) de man
başına geçirmek 1) dan serê xwe *şapkasını başına geçirdi şewqeya xwe da serê xwe 2) xistin serê (yekî), kirin serê (yekî), li serê (yekî) xistin *tencereyi başına ge­çirdi beroş xiste serê wî
başına geçmek 1) çûn ser (tiştekî) *işinin başı­na geçecek dê here ser karê xwe 2) hatin ser (tiştekî) *tekrardan kurumun başı­na geçti ji nû ve hate ser saziyê 3) dest pê kirin
başına gelmek bi serî de hatin.
1) hatin serê (yekî) *hiç böyle bir şey başına geldi mi? qet tiştekî wiha hate serê te? 2) lê qewimîn, hatin serê (yekî) (ji bo tiştekî ku ji nişka ve li mirov diqewime)
başına güneş geç­mek tav li (yekî) xistin
başına iş açmak ji xwe re kar (iş) derxistin, serê ku nediêşiya rabûn benik lê girê dan
başına iş çıkar­mak kar ji (yekî) re derketin, gêjayî ji (ye­kî) re derketin, gêjayî jê re derxistin
başına kakmak serevde kirin.
kirin qar dan serê (yekî), kirin qar dan nav çavên (yekî)
başına kalmak di stûyê (yekî) de man, li (yekî) man
başına karalar bağlamak reş girê dan
başına musallat olmak mixeserî (yekî) bûn, museletî (yekî) bûn
başına sarmak kirin bela û beri (yekî) dan, (tiştek) li (yekî kirin bela
başına taç etmek kirin tac dan serê xwe
başına taş düşmek (veya başına taş yağmak) kevir û kuçik bi (yekî) de barîn, kevir û kuçik pê de barîn
başına üşüşmek lê hatin hev, lê hêwirîn, lê piçikîn, lê kom bûn
başına vur, ağzından lokması­nı al tu berê (yekî) bi ku de bikî nabêje na (ji bo kesên dengnekir û semerm)
başına vurmak 1) li serî ketin (ji bo rewşa kesê ku araq vexwariye û nizane çi dike) 2) li serî xistin (ji bo tav û gazê) *güneş başı­na vurmuş tavê li serê wê xistiye
başında di serî de, serê pêşîn, beriya her tiştî *öl­dürücü hastalıkların başında kanser hastalığı geliyor di serê nexweşînên kujende de şêrpençe tê
başında beklemek (veya başında durmak) li serê sekinîn, li berê sekinîn
başında değirmen çevirmek li ber serê (yekî) kirin girînî, li ber serê (yekî) kirin giregir
başında kalmak li berê man *malının başında bekle li ber malê xwe bimîne
başında kavak yeli es­mek 1) haya (yekî) ji bayê felekê tune bûn, sergerm bûn (ji bo xortên ku tenê li xwe û zewqa xwe dinêre) 2) beredayî li pey (tiştekî) gerîn
başında olmak (rewşek) li serê (yekî) bûn
başında paralansın (ha ji te re) bike çavê xwe
başında torbası eksik qemç (doçik) lê kem e
başından aşağı kaynar sular dökül­mek aveke kelandî bi ser û çokê (yekî) de hatin
başından atmak 1) (karek) avêtin pişt guhê xwe, xwe jê filitandin 2) avêtin pişt guhê xwe (ji bo dawîanîna li têkiliyekê)
başından bü­yük işlere girişmek (veya kalkışmak) zêdeyê xwe dan milê xwe, xwe di ber tiştên mezin re kirin
başından geçmek hatin serê (yekî), bi serê (yekî) de hatin *bu hastalık benim de başımdan geçti ev nexweşîn hatibû serê min jî
başından kaynar su dökmek cêrek ava sar bi nava serê (yekî) de kirin u bi çokên wan de hatin xwarê, weka beroşek ava kelandî bi canê (yekî) de hatin xwarê, ava sar bi çokên (yekî) de hatin xwarê
başından korkmak ji serê xwetirsîn, ji xwe tirsîn, ji canê xwe tirsîn
başından savmak qewitandin.
1) defa (yekî) ji xwe kirin, (yek) ji xwe dûr xistin, ji xwe dûr dan, qetha (yekî) ji xwe kirin 2) ji stûyê xwe kirin
başını ağrıtmamak (veya başınızı ağrıtmayayım) serê (yekî) pê neêşandin (an jî ez serê we pê neêşînim)
başını ağrıt­mak 1) serê (yekî) êşandin 2) serê (yekî) genî kirin, serê (yekî) birin *ikide bir şu oldu bu oldu deyip başımı ağntma tutêyî dibêjî ev bû, filan bû, bes e te êdî serê min bir
başını alamamak serê xwe jê neseqirandin, serê xwe jê nefilitandin *başını dertten alamıyor serê xwe ji derdan naseqirîne
başını alıp gitmek serê xwe hilanîn, serê xwe hilanîn û çûn, lê xistin û çûn, terkeserî bûn, terkeselatî bûn
başını ateşlere yakmak serê (yekî) ketin teq û reqan, serê (yekî) ketin derd û belayan
başını bağlamak benikê (yekî) kirin stûyê (ye­kî), benikê (yekî) pê ve danîn, (yek) bi se­rî kirin (ji bo nîşanîkirin an jî zewicandina yekî)
başını beklemek li berê bûn, li ber serî bûn
başını belâya sokmak serê (yekî) kirin belayê
başını bir yere bağ­lamak (yek bi cihekî ve) girê dan (ji bo gava mirov yekî dike karekî)
başını boş bırakmak (yek) bi tena serê (wî) hiştin, serê (yekî) berdan
başını çatmak benik li serê xwe girê dan, paç li serê xwe gi­rê dan
başını çekmek serî kişandin.
başını derde sokmak serê ku nediêşiya rabûn benik lê girê dan
serê (yekî) ki­rin derd û belayê, serê (yekî) xistin derd û belayan
başını dik tutmak eniya (yekî) hildayî bûn, serê (yekî) bilind bûn
başını din­lemek serê xwe seqirandin, serê xwe rihet kirin
başını ezmek serê (yekî) şema (yekî) kişandin (ji bo terbiyekirina kesekî nepak)
başını gözünü yarmak herimandin, lewitandin (ji bo ne bi awayekî baş kirina ka­rekî) *kardeşim sen bu işin başını gözü­nü yardın birayê min te ev kar herimandiye
başını istemek windakirina serê (yekî) xwestin (ji bo xwestina kuştina yekî)
başını kaldırmak (veya başını kaldırama­mak) 1) serê xwe ji serê rakirin (an jî ranekirin) serê xwe ji serê hilanîn (an jî hilneanîn), serî ji ser (karekî) rabûn (an jî ranebûn) (bêatlebûrî kar kirin) 2) serî ji ser balîfe bilind nekirin (ji bo bêhalbûna nexweşekî)
başını kaşımaya vakti olmamak (veya başını kaşıyacak vakti olmamak) fersenda (yekî) tune ye ku serê xwe bixurîne, keysa (yekî) neketinê ku serê xwe bixurîne, wexta (yekî) tune ye ku serê xwe bixurîne
başını koltuğunun altına almak mirina xwe dan ber çavê xwe
başını kurtar­mak 1) serê xwe jê filitandin, canê xwe jê filitandin, canê xwe jê xelas kirin) 2) serê xwe xelas kirin, xwe filitandin (ji bo rewşa ku êdî mirov karibe debara xwe bike)
başını nâra yakmak (yek) xistin zirerarê, belaya xwe di (yekî) gerandin,peşka xwe li (yekî) xistin, peşka xwe tê gerandin
başını ortaya koymak kuştina xwe dan ber çavê xwe
başını sok­mak ketin binê (cihekî) (strîn û hewîna di xaniyekî de)
başını taştan taşa vurmak se­rö xwe li vî dîwarî li wî dîwari (an jî vî kevirî li wî kevirî) xistin
başını toplamak se­rê xwe bi keys kirin, porê xwe bi keys ki­rin, porê xwe dan hev
başını uçurmak serê (yekî) firandin, serê (yekî) hilfirandin (an jî hilqetandin)
başını vermek serê xwe di ber de dan (ji bo fedakirina canê xwe)
başını yakmak serê (yekî) kirin gêjahiyan, serê (yekî) kirin geremolê
başını ye­mek bnr baş yemek
başının altında di bin serê (yekî) de (di bin balgiyê de)
başının altından çıkmak (tiştek) ji binê (yekî) derketin *bu iş Saniye'nın ıstanbullu anasının başının altında çık­tı ev tişt ji binê diya Saniye ya Stenbolî derket
başının belası olmak bûn bela serê (yekî), bûn cil û ketin milê (ye­kî)
başının çaresine bakmak li çareya serê xwe nihêrtin, ji xwe re çareyek dîtin
başının derdine düşmek ketin etra xwe, ketin etra serê xwe
başının dikine gitmek tîk çûn (ji bo kesê ku tenê bi ya xwe dike û guh nade pend û şîretan)
başının etini yemek serê (yekî) birin, serê (yekî) genî kirin, (yek) gêj kirin, hetka (yekî) birin
başının gözünün sadakası tesediqa seriyan
başın­dan kesmek di serê ser de rê lê birin, di serî de peşk lê xistin, di serî de pêşî lê bi­rin, di serî de rê lê girtin *ben bu kız is­teme olayını başından kestim min di se­re ser de rê li meseleya keçxwestinê birî
başka cihê, cê, din, bilî, xeyrî.
1. din, dî *başka bir eve taşındık me bar kire maleke din 2. cihê, cuda, cihêreng *o, başka bir adamdır ew, mirovekî cihê ye 3. dîtir, cudatir 4. ji bil, jê pê ve, xeynî, ji xeynî, xîncî, wekî din *bundan başka ji bilî vê, wekî din d
başka başka cihê cihê, cuda cuda
başka biri yekî din, yekî dîtir
başka işi yok mu? çi îşê (yekî) pê neketiye?, çi îşê (yekî) pê ye
başkaca ji bil (...), wekî din h
ji bil (...), wekî din h
başkahraman serleheng, serekgernas, qehremanê berhemekê wj/nd
serleheng, serekgernas, qehremanê berhemekê wj/nd
başkalaşım teşeguhirîn, dirûvguhirîn, veguheran, metamorfîzm jeo/m
teşeguhirîn, dirûvguhirîn, veguheran, metamorfîzm jeo/m
başkalaşma 1. cihêrengbûn2. teşeguhiribûn, metamorfoz biy/m
1. cihêrengbûn m 2. teşeguhirîbûn, metamorfoz biy/m
başkalaşmak veguhêrîn.
1. cihêreng bûn, guherîn 2. dirûvguherî bûn, teşeguhirî bûn 3. xera bûn, nepak bûn, kotî bûn (mec)
1. cihêreng bûn, guherîn l/ngh 2. dirûvguherî bûn, teşeguhirî bûn l/ngh 3. xera bûn, nepak bûn, kotî bûn (mec) l/ngh
başkale Elbak (Navçeyeke girêdayî Wanê)
başkalık cudabûnî.
cihêrengî, ciyawazî, cudayî
cihêrengî, ciyawazî, cudayî m
başkan serek, serok.
1. serok, serek, sermiyan, serkirde, reîs 2. serok, serek (li hin welatan serekê dewlet û hikûmetê)
başkan vekili cîgirê serok, cîgirê serek, şûngirê serek, cihnişînê serok, birîkarê serok, wekîlê serek
başkan yardımcısı alîkarê serok, alîkarê serek
başkanlık serokatî.
1. seroktî, serokatî, serektî, serokayî 2. serokatî (ji bo erk û meqamê se­rok)
başkanlık etmek serokatî kirin, serektî ki­rin
başkanlık konseyi (veya başkanlık divanı) encûmena serokatiyê, dîwana serokatiyê
başkası yê/ya din, yê/ya dîtir, yekî din h
yê/ya din, yê/ya dîtir, yekî din h
başkâtip bnr başkâtip
sernivîsevan, sernivîsyar, sereknivîsevan, serekê katiban
başkatip sernivîsevan, sernivîsyar, sereknivîsevan, serekê katiban nd/nt
başkâtiplik sernivîsevanî, sernivîsyarî
başkatiplik sernivîsevanî, sernivîsyarî m
başkent paytext, serbajar.
paytext m, serbajar
paytext m, serbajar n
başkesit ferîş, felqê darê (parçeyê darê gava ku li serserkî qolê wê tê birîn damarê ku emrê wê didin nîşan, xuya dibe)
ferîş, felqê darê (parçeyê darê gava ku li serserkî qolê wê tê birîn damarê ku emrê wê didin nîşan, xuya dibe) m
başkilise katedral m
katedral m
başkişi serleheng, lehengê sereke yi berhemekê wj/nd
serleheng, lehengê sereke yê berhemekê wj/nd
başkomutan serfermandar.
serfermandar, serfermander, serleşker, serdar
serfermandar, serfermander, serleşker, serdar n
başkomutanlık serfermandarî, serfermanderî, serleşkerî, serdarî
serfermandarî, serfermanderî, serleşkerî, serdarî m
başkonsolos serekkonsul, serekkonsolos
serekkonsul, serekkonsolos nd/nt
başkonsolosluk 1. serekkonsulî, serekkonsolosî 2. konsulxane, konsolosxane
1. serekkonsulî, serekkonsolosî 2. konsulxane, konsolosxane m
başköşe quncê odeyê, kuncê odeyê, cihê baş (cihê ji bo rûniştinê ku ji kesên mezin re hatiye veqetîn) nd
başköşeye kurulmak li quncê odeyê rûniştin
başkumandan serfermandar, serleşker, ser­dar, serkumandan
serfermandar, serleşker, serdar, serkumandan n
başkumandanlık serfermandarî, serleşkerî, serdarî, serkumandanî (ji bo erk û meqam) m
serfermandarî, serleşkerî, serdarî, serkumandanî (ji bo erk û meqam) m
başkurt 1. Başkîr (gelekî ku li Rûsyayê dijî) 2. Başkirî (tiştê xweserî vî gelî) nd/rd
1. Başkîr (gelekî ku li Rûsyayê dijî) 2. Başkirî (tiştê xweserî vî gelî) nd/rd
başkurtça Başkîrî, Başkîrkî (zimanê Başkîran) m
Başkîrî, Başkîrkî (zimanê Başkîran) m
başlâhana bnr baş lâhana
cureyekî keleman e ku pelên wê di hev de û serê wê topikî ye (Brassica oleracea) bot.
başlahana cureyekî keleman e ku pelên wê di hev de û serê wê topikî ye (Brassica oleracea) bot
başlama destpêkirin
destpêkirin m
başlama! bibir! dîsa dest pê meke!
başlamak dest pê kirin.
1. dest pê kirin *yazmaya başladım min dest bi nivisandinê kir 2. dest pê kirin (ji bo rewşa tiştekî ku dişixule, dimeşe, berdewam dike) *oyun başla­dı leystik dest pê kir 3. bûn, çêbûn, welidîn 4. xuya bûn *kasabanın kenar mahallelerinden sonra mezarlık başlar piştî taxên perê bajarok goristan xuya dibe 5. dest pê kirin (ji bo tiş­tek ku bandora xwe bide nîşan dan) *kış başladı zivistanê dest pê kir l/b w 6. dest pê kirin (ji bo destpêkirina lebat û tevgereke ne baş) *yine küfiir etmeye başla­dı dîsa dest bi çêran kir
1. dest pê kirin l/bw * yazmaya başladım min dest bi nivisandinê kir 2. dest pê kirin (ji bo rewşa tiştekî ku dişixule, dimeşe, berdewam dike) * oyun başladı leystik dest pê kir l/bw 3. bûn, çêbûn, welidîn l/ngh 4. xuya bûn * kasabanın kenar mahallelerinden sonra mezarlık başlar piştî taxên perê bajarok goristan xuya dibe l/ngh 5. dest pê kirin (ji bo tiştek ku bandora xwe bide nîşan dan) * kış başladı zivistanê dest pê kir l/bw 6. dest pê kirin (ji bo destpêkirina lebat û tevgereke ne baş) * yine küfür etmeye başladı dîsa dest bi çêran kir l/bw * başlama! bibir! dîsa dest pê meke!
başlangıç destpêk.
1. destpêk *hayatın başlangıcı destpêka jînê 2. pêşek, destpêk (ji bo pêşgotin an jî destpêka berhemekê) wj/m
1. destpêk * hayatın başlangıcı destpêka jînê m 2. pêşek, destpêk (ji bo pêşgotin an jî destpêka berhemekê) wj/m
başlanılmak 1. dest pê bûn, li dar ke­tin, dest pê hatin kirin l/tb
1. dest pê bûn l/bw, li dar ketin l/bw, dest pê hatin kirin l/tb
başlanma destpêbûn, lidarketin
destpêbûn, lidarketin m
başlanmak 1. dest pê bûn, li dar ketin, dest pê hatin kirin (an jî hatin destpckirin) l/tb 2. serî girê dan *soğan baş­landı pîvazê serî girê da
1. dest pê bûn l/bw, li dar ketin l/bw, dest pê hatin kirin (an jî hatin destpêkirin) l/tb 2. serî girê dan * soğan başlandı pîvazê serî girê da l/bw
başlatılmak hatin destpêkirin, hatin lidarxistin l/tb
hatin destpêkirin, hatin lidarxistin l/tb
başlatmak 1. dan destpêkirin l/tb, li dar xis­tin 2. dan destpêkirin l/tb, li dar xis­tin (ji bo bi awayekî ne baş, bûna sedcmc axaftina yekî) *sen başlattın, yok­sa böyle konuşmazdı te li daran xist, heke na wiha xeber nedida
1. dan destpêkirin l/tb, li dar xistin l/bw 2. dan destpêkirin l/tb, li dar xistin l/bw (ji bo bi awayekî ne baş, bûna sedemê axaftina yekî) * sen başlattın, yoksa böyle konuşmazdı te li daran xist, heke na wiha xeber nedida
başlayıcı destpêker (ji bo kesê ku hîna nû dest bi hînbûna tiştekî dike) nd/rd
destpêker (ji bo kesê ku hîna nû dest bi hînbûna tiştekî dike) nd/rd
başlayış destpêkî
destpêkî m
başlı biserik
biserik rd
başlı başına bi serê xwe.
bi serê xwe *yazmak başlı başına bir sanattır nivisandin bi serê xwe hunerek e h
bi serê xwe * yazmak başlı başına bir sanattır nivisandin bi serê xwe hunerek e h
başlı diken kerbeş (botanîk)
kerbeş bot/m
başlıca sereke.
giringtirin, bingehîn *eleştirme her okurun başlıca hakkıdır rexnekirin mafekî bingehîn î xwendevan e
girîngtirîn, bingehîn * eleştirme her okurun başlıca hakkıdır rexnekirin mafekî bingehîn î xwendevan e h
başlık qelen, next.
1. serpûş (ji bo tiştê mîna kum, kumik û telik ku mirov dide serê xwe)2. serkele (ji bo hefsarê ku dikin serê heywanê bar)3. qub (ji bo serê kutek û stûnan)4. sername m, sernav n, sernivîs(ji bo pirtûk û tiştên wisa) 5. şerik (ji bo alav û hacetan) 6. qelen, qelind, nexd*başlık parası pereyê qelen
başlık atmak (veya başlık koymak) sernav lê kirin, sernivîs lê danîn
başlık vermek qelend dan, next dan
başlıkçı 1. serpûşfiroş 2. serpûşvan (kesê ku serpûşan çêdike)
1. serpûşfiroş 2. serpûşvan (kesê ku serpûşan çêdike) nd/nt
başlıklı 1. biserpûş, sergirtî *başlıklı ka­dınlar jinên sergirtî 2. biserî, biserik *başlıklı kalem pênûsa biserik 3. bisernivîs, bisernav
1. biserpûş, sergirtî * başlıklı kadınlar jinên sergirtî 2. biserî, biserik * başlıklı kalem pênûsa biserik 3. bisernivîs, bisernav rd
başlıksız 1. bêserpûş, servekiri 2. bêserî, bêserik 3. bêsernivîs, bêsemav
1. bêserpûş, servekirî 2. bêserî, bêserik 3. 3. bêsernivîs, bêsernav rd
başmabeynci serekmabeynvan (di seraya Osmanî de serekê mabeynvanan)
serekmabeynvan (di seraya Osmanî de serekê mabeynvanan) rd
başmak 1. şekal (ji bo sola kevn) 2. pêlav, sol m
1. şekal (ji bo sola kevn) 2. pêlav, sol m
başmakale serbend, sergotar, benda sereke
serbend, sergotar, benda sereke m
başmakçı 1. pêlavfiroş, solfiroş 2. pêlavker, solker (kesê ku solan, pêlavan çêdike) 3. pêlawan, solvan (kesê ku li camiyan li ber solan dimîne, nobedariyê dike)n
1. pêlavfiroş, solfiroş nd/nt 2. pêlavker, solker (kesê ku solan, pêlavan çêdike) nd/nt 3. pêlavvan, solvan (kesê ku li camiyan li ber solan dimîne, nobedariyê dike) n
başmakçılık 1. pêlavfiroşî, solfiroşî 2. pêlavkerî, solkerî 3. solvanî (nobedariya so­lan) m
1. pêlavfiroşî, solfiroşî 2. pêlavkerî, solkerî 3. solvanî (nobedariya solan) m
başmaklık 1. texsîsata ku didan de, xwişk û keça padîşah dîr 2. soldank, pêlavdank (a li mizgeftan)
1. texsîsata ku didan dê, xwişk û keça padîşah dîr 2. soldank, pêlavdank (a li mizgeftan) m
başmal bnr baş mal
başmisafir mêvanê heri hêja, hêjatirin mêvan nd
mêvanê herî hêja, hêjatirîn mêvan nd
başmubassır serekçavnêr, sereke çavnêran nd
serekçavnêr, serekê çavnêran nd
başmüdür serekgerînende, sergerînende, serekmudir
serekgerînende, sergerînende, serekmudir nd/nt
başmüdürlük 1. serekgerînendetî, sergerînendetî, serekmudirî 2. daîreya ku serek­gerînende lê dixebitebaş
1. serekgerînendetî, sergerînendetî, serekmudirî 2. daîreya ku serekgerînende lê dixebite m
başmüfetiş serçavdêr, serperişt nd/nt
başmüfetişlik 1. serçavdêrî, serperiştî
1. serçavdêrî, serperiştî m
başmuharir sernivîskar
sernivîskar nd/nt
başmuharirlik sernivîskarî
sernivîskarî m
başmühendis serekendezyar
serekendezyar nd/nt
başmürettip serektîprêz, sermuretîp
serektîprêz, sermuretîp nd/nt
başöğretmen gerînende, mudir, serekmamoste (mamosteyê ku li dibistana seretayî ji rêvebirina dibistanê berpirs e)
gerînende, mudir, serekmamoste (mamosteyê ku li dibistana seretayî ji rêvebirina dibistanê berpirs e) nd/nt
başöğretmenlik serekmamostetî
serekmamostetî m
başorakçı serpale n
serpale n
başörtü, başörtüsü çît, çîtik, temezî, çarik, xêlî, laçik, şimaqî, poşî... (ku jin pê serê xwe dinixêmin)
çît, çîtik, temezî, çarik, xêlî, laçik, şimaqî, poşî ... (ku jin pê serê xwe dinixêmin) m
başörtülü bixêlî, bipoşî, bilaçek, biçîtik (ji bo jina ku sere xwe bi tiştekî girtiye)
bixêlî, bipoşî, bilaçek, biçîtik (ji bo jina ku serê xwe bi tiştekî girtiye) rd
başoyuncu serleyzvan, serekleystikvan (sîn/şn)
serleyzvan, serekleystikvan (sîn/şn) nd/nt
başpapaz serekkeşe, serekkeşîş ol/n
serekkeşe, serekkeşîş ol/n
başpapazlık 1. serekkeşetî, serekkeşîşî 2. herêma ku di bin rêvebirina serekkeşe de ye) m
1. serekkeşetî, serekkeşîşî 2. herêma ku di bin rêvebirina serekkeşe de ye) m
başparmak tiliya beranekê.
başparmak otu gêjlok
başpehlivan serekpêlewan n
serekpêlewan n
başpehlivanlık serekpêlewanî
serekpêlewanî m
başpiskopos sermetran.
sermetran ol/n
sermetran ol/n
başpiskoposluk 1. sermetranî 2. meqamê sermetran ol/n
1. sermetranî 2. meqamê sermetran ol/n
başrahip serekrahib ol/n
serekrahib ol/n
başrol bnr baş rol
1. serleyzvan 2. serekerol, rola sere­ke
1. serleyzvan 2. serekerol, rola sereke nd/nt
başsağlığı sersaxî.
başsavcı serekdozger, serdozger, serdoznêr nd/nt
başsavcılık 1. serekdozgerî, serdozgerî, serdoznêrî 2. meqam an jî peywira serdozger
1. serekdozgerî, serdozgerî, serdoznêrî 2. meqam an jî peywira serdozger m
başşehir paytext, serbajar.
serbajar n, paytext
serbajar n, paytext m
başsız 1. bêser, bêserik, bêsefî 2. bêserî, bêserek, bêsermiyan (mec) *düşmana kar­şı ordu başsız bırakılmamalı divê li hemberî dijmin artêş bêserî neyê hiştin
1. bêser, bêserik, bêserî 2. bêserî, bêserek, bêsermiyan (mec) * düşmana karşı ordu başsız bırakılmamalı divê li hemberî dijmin artêş bêserî neyê hiştin rd
başsızlık 1. bêserî, bêserîtî, bêserekî 2. anar­şî sos/m
1. bêserî, bêserîtî, bêserekî 2. anarşî sos/m
başsütün serstûn
serstûn m
başta bulunmak (veya başında bulunmak) li serê (kare­kî) bûn (ji bo birêveberê karekî)
başta gel­mek (cihek, tiştek) di serî de hatin *tü­tüncülükte Muş başta gelir di warê titûnê de Muş di serî de tê
başta gitmek di serî de (...) bûn
başta taşımak dan ser serê xwe (ji bo hurmetdanê)
baştabib serbijîşk, sertabîb
serbijîşk, sertabîb nd/nt
baştabiblik serbijîşkî, sertabîbî
serbijîşkî, sertabîbî m
baştabip serbijîjk.
baştan ji serî de, ji nû ve *meseleyi baştan anlat meseleyê ji serî de vebêje
baştan aşağı ji serî heta binî.
baştan aşağı (baştan ayağa veya baştan başa) seranser, seranpê, serdanpê, sertaser, seranpêl, serbiser
baştan aş­mak di ser serî de qelaptin (ji bo zêdebûn û pirbûna tiştekî)
baştan başa seranser.
baştan beri ji serî ve.
baştan çıkarmak ji rê derxistin.
hiş ji serê (yekî) kirin, (yek) ji serî derxistin (ji bo xirandin û xapandina kesekî)
baştan çık­mak ji serê xwe derketin, ji serî derketin (ji bo xerabûna kurm û exlaqê yekî)
baştan kalmış (veya baş kalma) xizmetkirî (ji bo eş­ya û malên ku ji hêla kesên din ve hatibe şixulandin)
baştan kara etmek di rewşa xetereya noqbûna keştiyê de bi zanebûn berê keştiyê dan ser reşahiyê û tê de sekinandin
baştan kara gitmek hesabê paş û pêşiya xwe nekirin
baştan savma kirtûpan.
ji stûyê xwe kirin, di ser guhê xwe re avêtin, pûte pê nedan
kirtûpanbaştarda cureyek cengkeştî ku demên berê di stola Osmanî de hatiye bikaranîn
kirtûpan m
baştankara fîsqegul (Parus maior) zo/m
fîsqegul (Parus maior) zo/m
baştankaragiller famîleya fîsqegulan zo/nd
famîleya fîsqegulan zo/nd
baştarda cureyek cengkeştî ku demên berê di stola Osmanî de hatiye bikaranîn
başteknisyen serteknîsyen
serteknîsyen nd/nt
başucu bnr baş ucu
başülke bnr baş ülke
serekwelat, welatê serek (di împeratorîtiya mêtîngehan de welatê ku serekê mêtîngehan e)
serekwelat, welatê serek (di împeratorîtiya mêtîngehan de welatê ku serekê mêtîngehan e) n
başuzman serpispor, serekpispor
serpispor, serekpispor nd/nt
başuzmanlık serpisporî, serekpisporî (ji bo bûyîna serekpispor û erka serekpispor)
serpisporî, serekpisporî (ji bo bûyîna serekpispor û erka serekpispor) m
başvekâlet serokwezîrî
başvekalet serokwezîrî
başvekil serokwezîr, serekwezîr, serekşalyar
serokwezîr, serekwezîr, serekşalyar nd/nt
başvurma serîlêdan, qesidîn, murecaet
serîlêdan, qesidîn, murecaet m
başvurmak qesidandin, serî lê dan, serî lê xistin, murecaet kirin
qesidandin l/gh, serî lê dan l/bw, serî lê xistin l/bw, murecaet kirin l/gh
başvuru serîlêdan.
serîlêdan, wajgerî, serlêdan
serîlêdan, wajgerî, serlêdan m
başvurucu serlêder, wajger, serlêxist, mureceatker
serlêder, wajger, serlêxist, mureceatker nd/nt
başyapıt şaheser, berhema sereke m
şaheser, berhema sereke m
başyardımcı serekalîkar
serekalîkar nd/nt
başyargıcı serekhakem sp/n
serekhakem sp/n
başyaver serekyawer n
serekyawer n
başyazar sernivîskar
sernivîskar nd/nt
başyazarlık sernivîskarî (ji bo bûna sernîvskar û erka serniviskar)
sernivîskarî (ji bo bûna sernîvskar û erka serniviskar) m
başyazı sernivîsar, sergotar, nivîsara sereke
sernivîsar, sergotar, nivîsara sereke m
başyazman sernivîsyar, sernivîsevan
sernivîsyar, sernivîsevan nd/nt
başyazmanlık 1. sernivîsyarî, sernivîsevanî 2. erk an jî meqamê semivîsyar
1. sernivîsyarî, sernivîsevanî 2. erk an jî meqamê sernivîsyar m
başya­zar bnr başyazar
başyıldız di nav stêrên cot de, mezintirîn stêr
di nav stêrên cot de, mezintirîn stêr
baş iyi, güzel, hoş.
rd 1. iyi (kötü karşıtı) * îlaca baş iyi ilâç 2. iyi (bol, yararlı, kazançlı) * baraneke baş barî iyi yağmur yağdı 3. iyi (uğurlu, hayırlı, iyilik getiren) * xebera baş iyi haber 4. iyi (esen, sağlıkklı) * hûn baş in? iyi misiniz? 5. iyi (yerinde, uygun) * bersîveke baş iyi bir cevap 6. iyi (yeterli, yetecek miktarda olan) * rûyê diya min baş nayê bîra min annemin simasını iyi hatırlamıyorum 6. güzel, hoş (pek iyi, doğru) * baş e lê belê... güzel amma... 7. dolgun (para için; çok) * destmiziyeke baş dolgun ücret 8. iyi, temiz (çok az kullanılmış veya hiç kullanılmamış olan, özürü olmayan) * erebeyeke baş temiz bir araba 9. iyi, kaliteli 10.sıkı, iyice * baş cilan li xwe bike sıkı giyin 11.yakinen * ez wî baş nas dikim onu yakinen tanıyorum
baş bala xwe dan (...) iyice bakmak, dikkat etmek
baş bêhna xwe nedan ayağının tozu ile * roja ku hate malê hîna baş bêhna xwe neda hate ba me eve döndüğü gün ayağının tozu ile bize geldi
baş bû ku iyi ki, isabet ki, Allahtan, neyse ki, bereket ki * baş bû ki ew, li vir bû bereket versin ki o buradaydı
baş bû! ne iyi!
baş bûn l/ngh 1. iyileşmek, iyi olmak (iyi duruma gelmek) 2. iyileşmek, düzelmek, sağalmak, şifa bulmak, afiyet bulmak, sağlığını kazanmak (hastalıktan kurtulmak, salâh olmak) * tu xeman mexwe, di nêzik de wê kurik baş bibe sen merak etme, yavrucak yakında düzelir 3. mec bitmek * karê me baş bû işimiz iyiydi
1) iyi gelmek (yaramak) * ev îlac ji birîna min re baş bû bu ilâç yarama iyi geldi 2) iyi olmak, iyileşmek (hastalıktan kurtulmak 3) iyi olmak (yerinde olmak, uygun gelmek)
baş çûn iyi gitmek
baş dîtin iyi karşılamak (olumlu bulmak) * ramanên min baş dîtin düşüncelerimi iyi karşıladılar
baş e 1) ne âlâ * ku were baş e, ku neyê dê heqê xwe winda bike gelirse ne âla, gelmezse hakkını kaybeder 2) pek âlâ (dediğin gibi olsun) 3) pek âlâ (karşı durum alınacağını anlatan cümlenin başına getirilir) 4) peki, olur, tamam (verilen buyruk veya söylenen sözün onaylandığını, kabul edildiğini anlatır) 5) peki (itiraz cümlelerinde; pek âlâ, madem öyle) * baş e, tu do li ku bûyî? peki, dün nerede idin?
baş eseyî kirin anlayıp dinlemek
baş jê fehm kirin anlayıp dinlemek
baş kirin l/gh 1. iyileştirmek, iyi etmek * başkirina rewşa asayîşê asayişi iyileştirme durum 2. iyileştirmek, düzeltmek, sağaltmak 3. bitirmek
1) iyi etmek, iyileştirmek 2) iyi etmek (uygun, yerinde bir davranışta bulunmak) * we baş kir ku hûn hatin iyi ettiniz de geldiniz (yek)
1) (birini) iyileştirmek 2)(birini) iyi göstermek (veya göstermeye çalışmak), methetmek (yek)
baş kirin mîna rûnê ser nan yağ çekmek veya yapmak
baş nebaş yalan yanlış
baş neşixuliye az gelişmiş (gelişmesi gecikmiş olan)
baş qûna xwe nedan erdê eğreti oturmak
baş xerab acı tatlı
1) iyi kötü 2) acı tatlı
baş xerab nabin altın eli bıçak kesmez
başbaşik bnr başok
başbaşok zo/nd leşyiyici bir kuş
başbûn m 1. iyileşme, iyi olma (iyi duruma gelme) 2. iyileşme, düzelme, sağalma, şifa bulma, afiyet bulma, sağlığını kazanma (hastalıktan kurtulma, salâh olma) 3. iyilik
başbûnî m 1. iyilik, esenlik (sağlığı yerinde olma durum) 2. iyilik (yarar veya elverişlilik)
başbûyîn m 1. iyileşme 2. iyileşme, düzeliş, düzelme, şifa bulma
başê xeraban ehvenişer
başebaş 1. doğru dürüst 2. sıkı sıkıya * diya wî beriya ku kurik bi rê bikeve başebaş temenî lê dikirin annesi sıkı sıkıya yola çıkmadan evvel çocuğu tembihliyordu
başebaş ji hev re gotin birbirine kavratmak
başewal rd altında hiç bir şey olmama durumu, altının giyinik olmaması
başewal bûn l/ngh eteğin kalkmasıyla bacaklar çıplak olarak görülmek
başî m 1. iyilik (iyi olma durumu) 2. iyilik (karşılık beklenmeden yapılan yardım) 3. iyilik (yarar veya elverişlilik) * başiya xwendinê jî heye okumanın iyiliği de var
başî lê nehatin (birine) iyilik yaramamak
başî pê kirin (birine) iyilikte bulunmak
başî û xweşî iyilik sağlık (veya iyilik güzellik)
başîk bnr başok
başîperwer rd iyiliksever
başîperwerî m iyilikseverlik
başîq zo/n atmaca
başîxwaz rd iyiliksever
başîxwazî m iyilikseverlik
başîya (yekî) dan gotin ağıtlamak
başker rd iyileştirici, iyileştiren
başkir nd/rd Başkurt
başkirî m 1. Başkurtça 2. nd/rd Başkurtlara özgü olan
başkirin m 1. iyileştirme, iyi etme 2. iyileştirme, düzeltme, sağaltma
başkurî m 1. istirham 2. yakarı, yakarış, yalvarma
başkurî hatin kirin yalvarılmak
başkurî kirin l/gh yakarmak, yalvarmak, istirham etmek
başkurî pê dan kirin yalvartmak
başkurî xwedê bûn Allaha yakarmak
başkurîkirin m yakarma, yalvarma, istirham etme
başnabe rd onulmaz
başnîjad rd soylu, asil
başniyaz rd iyi niyetli
başniyazî m iyi niyetlilik
başok zo/m atmaca, alıcı kuş
başoka zer zo/nd sardoğan
başokane rd/h çaylakça
başokar rd iyilikbilir
rd iyilikbilir
başoke zo/m çaylak, atmaca
başokvan n atmacacı
baştir rd yeğ, daha iyi, evlâ
baştirîn nd/rd
rd en iyi, ekstra, optimum, en iyi olan * baştirîn arvan ekstra un
başûr n 1. güney 2. rd güney (bu yönde olan, bu yönle ilgili)
başûrê rojava nd güneybatı
başûrê rojhilat nd güneydoğu
başûrî rd 1. güneyli 2. güneyle ilgili, cenubî
baş 1. çak 2. qenc 3. rind 4. delal *"xebera xweş bi cîranan re, faydeya baş bi nasan re"
(rengdêr) çê, qenc, rind, çak, bikêr, bikêrhatî.
Dijwate: bed, xirab, nebaş, nesax, nexweş.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: باش.
Bikaranîn: Lêker: baş bûn, baş kirin. Navdêr: başbûn, başkirin Rengdêr: başbûyî, başkirî.
ji: jiari, hevreha pehlewî baş, farisî باش (be!, bibe!) ji lêkera باشیدن (bûn) anku baş wek di nuqteya berî vê de jî pêşiyê dikare bi maneya dibe, bila, baş e ye û paşî wateyeka berfirehtir wergirtiye..
: başî, başîtî, baştî, êvarbaş, rojbaş, spêdebaş, şevbaş
baş bûn (lêker)(Binihêre:) baş
baş e bikêr e, bila, temam, okey, hay hay, serçavan
baş e, baş e, lê hebekî qûna wî/ê li paş e (biwêj) ji bo tirene kirin û neecibandinê tê gotin. erê, hezîme xanim baş e, başe, lê hebekî qûna wê li paş e. (qerf, argo)
baş kirin (lêker)(Binihêre:) baş
baş li me nagerin, pîs jî ji me danegerin (biwêj) :bnr.baş li me nagerin, pîs jî ji me venagerin
baş li me nagerin, pîs jî ji me venagerin (biwêj) kesên baş na, lê yên xirab dev ji yekî bernadin. lê mixabin, baş li me nagerîn, pîs jî ji me venagerin
başane (rengdêr) bi awayekî baş.
ji: baş + ane
başar (navdêr)başar kirin, pê çêbûn, jê hatin, karîn, şiyan, bi ser ketin, gihiştinê, xwe gihandinê: Ez başar nakim vî xaniyê giran bikirrim. (Ez nikarim.../min pare nînin ku...).
Bikaranîn: Kurmanciya Xorasanê.
ji wêjeyê: Gelo peyvê başar ba we jî heye? Mîna: Va mala pir giran e, ez başar nakim wî bikirrim. wateya karîn, hêz û eşe kirin dide..
ji: jitirki yan zimanekê dî yê tirkîkî başar- ji başarmak, têkilî başarlı (biserketî) ji baş (ser) an jî dîsa ji zimanê tirkî becermek ku nêzî wateya (pê çêbûnê dide û li Serhedê jî wek bêcer kirin tê bikaranîn.
başbar (rengdêr) çakbar.
ji: baş +-bar
başbîn (rengdêr) kesa/ê çavên wê/wî baş dinyayê dibînin, kesa/ê bawer dike ku tiştek yan her tişt dê baş çêbibe.
Hevwate: geşbîn optîmîst xweşbîn ronbîn.
Dijwate: bedbîn pesîmîst reşbîn xirabbîn.
ji: ron + -bîn.
: xweşbînî xweşbînîtî xweşbîntî
başbînî (navdêr, mê) optîmîzm, optîmîstî, geşbînî, xweşbînî, ronbînî
başbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) baş
başbûnî (navdêr, mê) başî (nîmet.
ji: baş +-bûnî
başbûyî (rengdêr) (Binihêre:) baş
başebaş 1. bi rêk û pêk 2. riprast
başî 1. çakî 2. qencî 3. rindî 4. delalî
(navdêr, mê) çêyî, qencî, rindî, çakî, xêr, saxlemî, saxî.
Dijwate: bedî, xirabî, nebaşî
başî û xerabî herdû jî di destê kesan de ne gotina pêşiyan başî jî, xerabî jî mirov an kes dikin.wekî ku mirov bixwaze dikare baş be jî dikare xerab an nebaş be jî.mirovdikarin başiyê jî bikin û xerabiyê jî bikin.herwiha mirov dema li xwe miqatebin wê baş bin.lê li xwe ne miqatebinrewşa wan jî wê nebaş be.
başîkirin (navdêr) qencîkirin, pend, :ba îyê bike da ba îyê bi bînî pend, :ba îyê bike û di ber avê da berdeang, :çakî bê berhember
başkar (navdêr, mê) çakar.
ji: baş +-kar
başker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê baş dike, qencker, xweşker.
ji: baş + -ker
başkîrî (navdêr, mê) zimanek tirkîkî ye û li hin deverên Rusyayê û Ozbekistanê û Qazaxistanê tê peyivîn.
ji: başkîr + -î.
: başkîrîîtî
başkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye baş kirin
başkîrîîtî (navdêr, mê) rewşa başkîrîbûnê.
ji: başkîrî + -îtî
başkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) baş
başkirinbar (rengdêr) bijarbar.
ji: başkirin +-bar
başkirinbarî (navdêr, mê) çakirinbarî.
ji: başkirinbar +-î
başkirinbarkî (navdêr, mê) bi başkirinbarî.
ji: başkirinbar +-kî
başkirinî (navdêr, mê) çakkirinî.
ji: başkirin +-î
başok balindeyek e
(navdêr) waşe, hin cûn firrindeyên jakaw anku dirrinde ne û xwarina wan çivîkên biçûk e.
Herwiha: başîk, başîq, başoq.
ji wêjeyê: Lê tu çûyîLi pey te rûpelên bindestiyê spî manli pey tepeyamên me tengezar û bêxwedî manli pey tehelbestên me bê nîşan û bê gilî manli pey tepayîzên me bê bûk û bê kezî manli pey tedaristana dozê bê başok û şengebî man....
: başokî. Navê zanistî: Accipiter nisus.
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: başok, başoke, Kurdî (Soranî): başû, başe, Kurdiya başûr: waşe, Lekî: waşe, Hewramî: waşe
başokî (navdêr, mê) rewşa başokbûnê.
ji: başok + -î
başqa 1. bi zanîn, bi zanetî (hoker) , bi zanayî, bi zanîn, bi zanetî, ji qesta, bi extiyara xwe tiştek kirin: Wî başqa xwe li nezanî na ku fehm bike ka ez dizanim an nizanim..
Herwiha: başqe 2. ya din, yê dî. Binêre;, başqe
başqe (rengdêr) Cînav, (ya/yê/yên) din, dî, dîtir, tir.
ji: Ji tirkî başka
baştir (rengdêr) çêtir, qenctir, rindtir, çaktir: Ev ji wê baştir e. (Ew ne bi qasî vê baş e.) Ez îro dikarim ji duh baştir bixebitim. (Duh min nedikarî mîna îro baş kar bikim.).
Dijwate: bedtir xirabtir.
ji: baş + -tir.
Bikaranîn: Lêker: baştir bûn, baştir kirin. Navdêr: baştirbûn, baştirkirin Rengdêr: baştirbûyî, baştirkirî
baştir bûn (lêker)(Binihêre:) baştir
baştir dîtin (lêker)(Binihêre:) baştir
baştir kirin (lêker)(Binihêre:) baştir
baştirbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) baştir
baştirbûyî (rengdêr) (Binihêre:) baştir
baştirdar (rengdêr) baştirkirî.
ji: baştir +-dar
baştirîn (lêker)çêtirin.
ji: baştir +-în
baştirînker (navdêr, mê) çaktirînker.
ji: baştirîn +-ker
baştirînkirî (rengdêr) çaktirînkirî.
ji: baştirîn +kirî
baştirînkirin (navdêr, mê) bêqisûrkirin, kamilandin.
ji: baştirîn +kirin
baştirîtî (navdêr, mê) berzîtî, torîn, balayîtî, çêtirîtî, başbûn, bûnseri, raserbûn, serdestî.
ji: baştir +-îtî
baştirkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye baştir kirin
baştirkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) baştir
başûr 1. aliyê jêrîn ê her tiştî 2. di erdnîgariyê de berê derziya qiblenameyê
Aliyên erdnîgarî(navdêr, nêr) (başûr): alê dikeve destê çepê dema mirov berê xwe dide rojavayê, (Başûr): Başûrê Kurdistanê, Kurdistana Başûr, parçeya Kurdistanê ya di bin dagirkeriya Iraqê ve, (Başûr): başûrê Zemînê, başûrê dinyaya me, (başûr): aliyê başûr yê her welatekê, (Başûr): parçeya başûr ya ji her welatê duparçebûyî: Koreya Başûr, (Başûr): parçeya başûr ya ji her herêma dupar: Emerîkaya Başûr.
Hevwate: cinûb.
Dijwate: bakur.
Bide ber: rojava, rojhilat.
ji: ba + şûr (şor, sûr, têrxwê) ji ber ku ev ba ji behrê/deryayê ve tê û şor e anku têrxwê ye..
: başûrî, başûr-rojava, başûr-rojhilat
başûr-rojavaya kurdistanê Serenav,mê, parçeya Kurdistanê ya ku niha di bin dagirkeriya Sûriyeyê de ye.
Herwiha: Rojavaya Kurdistanê, Başûr-rojavayê Kurdistanê, Başûrê-rojavaya Kurdistanê, Kurdistana Başûr-rojava, Kurdistana Sûriyeyê, Başûrê Biçûk.
Bide ber: Bakurê Kurdistanê, Başûrê Kurdistanê, Rojhilata Kurdistanê
Başûrê Rojavaya Kurdistanê Serenav,mê, Kurdistana Sûriyeyê, Kurdistana ji alî Sûriyeyê ve dagirkirî.
Herwiha: Kurdistana Başûr-Rojava, Kurdistana Rojava.
Bide ber: Bakurê Kurdistanê, Başûrê Kurdistanê, Rojhilata Kurdistanê
başûrane (rengdêr) başûrî southern.
ji: başûr +-ane
başûrê kurdistanê Serenav,mê, parçeya Kurdistanê ya di nav sinorên siyasî yên Iraqê de.
Herwiha: Başûrî Kurdistan, Kurdistana Başûr.
Hevwate: Kurdistana IraqêParçeyên din yên Kurdistanê, Bakurê Kurdistanê, Başûr-Rojavaya Kurdistanê, Rojhilata Kurdistanê.
ji: başûr + ê + Kurdistan + ê
başûrî (rengdêr) cinûbî, ya/yê başûr, cinûbî, ji başûr.
Dijwate: bakurî.
Bide ber: rojhilatî rojavayî.
ji: başûr + -î.
: başûrîtî
başûrîtî (navdêr, mê) rewşa başûrîbûnê.
ji: başûrî + -tî
başûrkî (navdêr, mê) bi başûrî.
ji: başûr +-kî
başwal (Zazaki) başwal, tazî bûna ji navikê berjêr
baş good
good.
good, well
good, well
good
baş kirin to improve
v.t. to improve;
v.t. to improve;
başkirin improvement
f. improvement
başkirina rewşa mafên mirovan improvement of human rights conditions
başok(e) falcon
başûr south
m. south
başûrî southern
baş gut
nett
schön
baş gesund
başebaş geeignet
passend
başî Güte
başîq Falke
Gabelweihe
Sperber
başîx Falke
Gabelweihe
Sperber
başok Falke
Mäusebussard
başqe abgeteilt
baştir lieber
başûk Falke
Gabelweihe
Sperber
başûke Falke
Gabelweihe
Sperber
başur Süden
başûr Süden
baş sere (n); katike (m), kakate (m), qotike (m), qoqe (m), qafike (m)
baş dönmesi dewqe (m), hîre (n)
baş mantarı nezilê serî (n)
başak sere (n), weşe (n), şane (n)
başak bağlamak b. başaklanmak
başak düzmek b. başaklanmak
başak toplamak b. taraşlamak
başak tutmak b. başaklanmak
başakçı lekatekerdox, -e; leqatçî, -ye; başaxkerdox, -e
başaklanmak seredîyayene, sere girewtene, weşe girewtene
başaklı sereyin (n), weşeyin (n)
başbakan serekwezîr, -e
başı açık (kişi) serqot (n)
başı dönme dewqeşîyayîş (n), hîreşîyayîş (n)
başı dönmek dewqa ... şîyene, hîre şîyene, hîrê ... şîyene Başınız döner. (Dewqa şima şona./Hîrê şima şono.)
başıboş dolaşmak zugir kerdene, lost kerdene
başka 1)sewbîn, sewbîna 2)bîn, -e 3)cîya, -ye
başka bir yewna
başkaldırı serewedaritiş (n), îsyan (n)
başkaldırma serewedaritiş (n), îsyankerdiş (n)
başkaldırmak sere wedaritene, îsyan kerdene Halk başkaldırmış. (Şarî sere wedarito./Şarî sere darito we./Şarî îsyan kerdo.)
başkan serek, -e
başkanlık serekîye (m)
başkent paytext (n)
başlama destpêkerdiş (n)
başlamak dest pêkerdene
başlangıç destpêkerdiş (n), destpêk (n), sere (n)
başlangıç beyti beyta destpêkerdişî (m)
başlık b. külah
başmak b. ayakkabı
başmakçı b. ayakkabıcı
başorakçı serpale (n), serpala (m), serhoye (n, m), hoybaşî, ye; hunaz, -e; melekçî, -ye
başorakçılık serpaleyî (m), serpaletî (m), serhoyîye (m), serhoyênî (m), hoybaşênî (m), hoybaşîtîye (m), hunazî (m), melekçîyî (m)
başörtü-I (kadın için) serepêşe (m), mexmele (m), deyle (m), dolbende (m), leçege (m), çîte (m), çîtike (m), mendîle (m), vala (m), luwa (m), şîfone (m), şarpa (m), qemte (m), şama (m), temezî (m), temezîye (m)
başörtü-II (hem kadın hem erkek için) serepêşe (m), puşî (m), puşîye (m), şare (m), şarike (m), kefî (m), kefîye (m), şutike (m)
başörtüsü b. başörtü
başsağlığı serweşîye (m), serweşî (m)
baştankara şalûl (n)
baş çê, qenc, baş, rind
başûr başûr, jêr