Encamên lêgerînê
anîn getirmek.
m 1. getirme, getiriş (gelmesini sağlama) 2. getirme, alma (bir şeyi yanında veya üstünde bulundurma) 3. getirme (erişme veya eriştiğini sanma) 4. getirme (bir şeyin oluşmasına neden olma) 5. getirme (ileri sürme) 6. getirme (iletme, bildirme) 7. getirme (gelir sağlama) 8. getirme (bir makama atama veya seçme) 9. etme (bulma, erişme) 10. yeşertme (bereketli olma, verimli olma)
l/gh 1. getirmek (gelmesini sağlamak) * av anî gund köye su getirdiler 2. getirmek, almak(bir şeyi yanında veya üstünde bulundurmak) * gava ku ez derkevim kuçeyê, ez dê sîwana xwe bi xwe re bînim sokağa çıkarken şemsiyemi alacağım 3. getirmek (erişmek veya eriştiğini sanmak) * me bihar anî baharı getirdik 4. getirmek(bir şeyin oluşmasına neden olmak) * ev ba dê berfê bîne bu rüzgâr kar getirir 5. getirmek (ileri sürmek) * ji min re palpiştan bîne bana delil getir 6. getirmek (iletmek, bildirmek) * ji min re silav aniye bana selam getirmiş 7. getirmek (gelir sağlamak) * ev dukan mehê çi qas pere tîne? bu dükkan ayda ne kadar para getiriyor? 8. getirmek(bir makama atamak veya seçmek) * dibêjin dê wî ji serokwezîriyê re bînin onu başbakanlığa getireceklermiş 9. etmek (bulmak, erişmek) * em bi wan re rûniştin, me kêf û eşq kir hetanî ku me şefeq anî onlarla oturup, eğlendik ta ki sabahı edene dek 10. yeşertmek (bereketli olmak, verimli olmak) * erda baş şitil tîne iyi toprak fide yeşertmek 11. getirmek (yardımcı fiil olarak) * bawîşk anîn esnemek
anîn ba hev l/bw 1. bir araya getirmek 2. birleştirmek 3. çiftleştirmek (hayvanları çiftleştirmek)
1) bir araya getirmek 2) buluşturmak
anîn ba xwe yanına almak (geçimini sağlamak için yanında bulundurmak)
anîn ber çavan göz önüne getirmek
anîn ber hev bir araya getirmek.
anîn ber mirinê ölümün kıyısına getirmek
anîn ber qedandinê kolaylaştırmak(bir işi sonuna yaklaştırmak) * di dawiyê de me ev kar anî ber qedandinê sonunda bu işi kolaylaştırdık
anîn ber xelasiyê kolaylaştırmak(bir işi sonuna yaklaştırmak)
anîn bi devê gewriyê xistin bir işi bitirip sonuna gelmek
anîn bîr anımsatmak, çağrıştırmak.
anîn bîra (yekî) 1) (birine) anımsatmak, hatırlatmak 2) çağrıştırmak, andırışmak * ev dengê hanê yekî tîne bîra min bu ses kulağıma birini çağrıştırıyor yek (…)
anîn bîra meriv (an jî mirov)(birinde, bir kimsenin) havası olmak * zarok bavê xwe tîne bîra mirev çocukta babasının havası var
anîn bîra xwe l/bw hatırlamak, hatırlamaya çalışmak
1) anımsamaya çalışmak, hatırlamaya çalışmak 2) anmak, hatırlamak 3) akıl yormak
anîn cem hev yan yana getirmek.
l/bw bir araya getirmek
1) bir araya getirmek 2) buluşturmak
1) bir araya getirmek 2) buluşturmak
anîn cih l/gh 1. gh yerine getirmek, infaz etmek 2. ifa etmek, yapmak * hevalê min di nava deh deqîqeyan de xwestina min anî cih arkadaşım on dakika içinde isteğimi yaptı 3. eda etmek (namaz için)
1) yerine getirmek (istenileni, gerekeni yapmak) 2) yerine getirmek, ifa etmek 3) tutmak, yerine getirmek * sozê xwe ne anî cih sözünü tutmadı
anîn der l/gh 1. çıkarmak (birinin veya bir şeyin çıkmasını sağlamak, çıkmasına sebep olmak) 2. dışa vurmak 3. dışlaştırmak
1) çıkarmak 2) dışa vurmak
anîn dinyayê l/gh dünyaya getirmek (doğurmak)
dünyaya getirmek (doğurmak)
anîn emanê aman dedirtmek (veya amana getirmek) * ez dibêjim qey serma îsal wê me bîne emanê galiba bu sene soğuklar bizi amana getirecek
anîn fesalê 1) kıvamına getirmek, istenilen düzeye getirmek 2) bir şeyin zeminini hazırlayıp tuzağa düşürmek 3) fırsatını yakalamak (yek)
anîn geremolê karambole getirmek
anîn hedayê hidayete erdirmek
anîn hewlê kıvamına getirmek, istenilen düzeye getirmek
anîn hişê xwe l/bw hatırlamaya çalışmak
1) hatırlamaya çalışmak 2) aklından geçirmek
anîn hîzayê hizaya getirmek
anîn holê l/gh meydana getirmek, oluşturmak
1) meydana getirmek, oluşturmak 2) ortaya çıkarmak
anîn îmanê 1) imana getirmek (Müslümanlığı kabul ettirmek) 2) imana getirmek (istenilen biçimde davranmayı zorla kabul ettirmek)
anîn ji deriyan dan xêra miriyan Sultan Ahmet’te dilenip Ayasofya’da sadaka vermek
anîn li henekan (an jî hewesan) xistin (işi) şakya vurmak
anîn meydanê meydana getirmek, vücuda getirmek
anîn nik (cem an jî ba) hev1) bir araya getirmek 2) buluşturmak
anîn nik hev 1) bir araya getirmek 2) buluşturmak
anîn pê l/gh gerçekleştirmek, oluşturmak
anîn pêş ileri (veya öne ) sürmek(bir düşünceyi veya tasarıyı önermek)
anîn pêşberî hev l/bw karşı karşıya getirmek
anîn qilopiloyan gargaraya getirmek
anîn rastê 1) gündeme getirmek 2) gündeme getirmek, güncellik kazandırmak
anîn rayê (an jî rê) yola getirmek
anîn rê yola getirmek
anîn rewşa livînê devitmek
anîn rex hev 1) bir araya getirmek 2) buluşturmak
anîn rojevê gündeme getirmek
anîn rû hev l/bw yüzleştirmek
yüzleştirmek
anîn rûbarî hev l/bw yüzleştirmek
yüzleştirmek
anîn ser l/gh üstüne getirmek
anîn ser (…) indirgemek * bûyerê neynîn ser vê mijarê olayı bu soruna indirgemeyin (yek)
anîn ser afirê gayê kilo argo dize getirmek
anîn ser bi serê kıvamına getirmek, istenilen düzeye veya duruma getirmek
anîn ser çokan çökermek, çökertmek
anîn ser eynê xwe bozuntuya vermek (tiştek)
anîn ser hemdê xwe kendine getirmek
anîn ser henekan (yariyan an jî hewesan) şakaya getirmek * min anî ser hewesan û jê re got şakaya getirip söyledim (yek)
anîn ser hişê (wî) birini ayıltmak
anîn ser îmanê 1) imana getirmek (Müslümanlığı kabul ettirmek) 2) imana getirmek (istenilen biçimde davranmayı zorla kabul ettirmek)
anîn ser kewna berê yerine getirmek (eski durumuna döndürmek)
anîn ser nîskokê l/bw odaklamak
anîn ser rêzekê çırpıya getirmek, bir sıra üzerine getirmek
anîn ser xwe 1) itiraf etmek, yaptıklarını itiraf etmek 2) üzerine almak
anîn ser zar û zimanan 1) dillendirmek, dilden dile girmesini sağlamak 2) dillere düşürmek
anîn ser ziman dillendirmek
anîn serê l/gh indirgemek * bûyerê neynîn ser vê mijarê olayı bu soruna indirgemeyin
anîn serê (...) yardan atmak (kazaya uğratmak)
anîn wê gotinê (an jî maneyê) -e demeye getirmek
anîn wexta (...) kertesine getirmek
anîn wicûdê vücuda getirmek
anîn xwar indirmek, düşürmek, aşağişa düşürmek
anîn xwarê l/gh 1. aşağıya indirmek 2. indirmek, (fiyatları) aşağıya çekmek 3. indirmek (kırmak, tahrip etmek) * zarokan cam anînê xwarê çocuklar camları indirmişler
1) indirmek 2) düşürmek (düşmesine yol açmak) 3) fiyat düşürmek * naxwaze fiyeta malê xwe bîne xwarê malının fiyatını düşürmek istemiyor
anîn zeyî el öpmeye getirmek (kız, gelin olarak damat evine gidip bir zaman kaldıktan sonra -bu süre yöreden yöreye değişmekte- bir kaç haftalığına baba evine getirilip misafir etme olayı) (yek)
anîn ziftê gagasından yakalamak
anîn ziman l/gh dillendirmek, dile getirmek
dile getirmek (belirtmek, anlatmak, açıklamak) * neanîn ser eynê xwe bozuntuya vermemek * tîne ji deriyan dide xêra miriyan Sultan Ahmet’te dilenip Ayasofya’da sadaka vermek
anîn (lêker) tiştek yan kesek ji derek dûrtir gihandin derek nêzîktir, li gel kesekê/î yan tiştekê/î hatin, bi kesekê/î yan tiştekê/î re hatin: Ji kerema xwe, bo min perdaqek avê bîne. Hevalên xwe jî li gel xwe bînin..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: ئانین.
Herwiha: hanîn, hênan, hunîn, înan, unîn. Tewîn: -în-, -ên-, -hên-.
Dijwate: birin. Biwêj: anîn dinyayê: anîn holê: anîn serê kesekê/î: anîn ûştewîştê: bi kar anîn.
ji: Ji peyvek arî anku îranî ya ku herwiha serekaniya hênan ya soranî, ardene ya zazakî, averden ya farisî, biyarden ya mezenderanî. Bi pehlewî âwurden bû, bi avestayî âberten, bi soranî û kurmancî -awr- ji -an-ê diguhere, bi zazakî wek -ar- dimîne.Proto-hindûewropî nei- (bi rê ve birin), Proto-aryayî: a-- (ber bi ... ve) + nai- (anîn, raber kirin) Pehlewî: ā-ny (anîn, raber kirin ) Sogdî: ā-ny (anîn, raber kirin ) Kurmancî: ā-nīn Kurdî (Soranî): ’’’hê’’’-nan (arden, rayberê kerden) Zazakî: ard-ene (anîn, raber kirin) ir Sanskrîtî: nay- (raber kirin) Hîtîtî: nai- (raber kirin) Çavkanî: Cheung p.278, Watkins p.57, Etymonline Pokorny: 760.
: deranîn
anîn ber çavan (biwêj) xeyal kirin, bi bîr anîn. uleşkeren dewletê bi kuştina wan jî ranawestin, serê wan jî jê dikin, dixin telîsan û ji bo ku xelk çavtirsandî bibe, nîşanî xelkê didin. ji vî alî ve wehşe-ta leşkerin tirk tîne ber çavan.’ sûleyman çevik
anîn bîrê (lêker)(navdêr, mê) bi bîr xistin, wisa kirin ku tiştek bêt bîra mirovî: Temaşekirina televizyonên kurdî Kurdistanê tîne bîra min..
Herwiha: hanîn bîrê, hênan bîrê, hînan bîrê, înan bîrê.
Têkildar: hatin bîrê.
Dijwate: ji bîrê birin
anîn cih dan, eda kirin, çespandin, infaz kirin, pêk anîn, anîn holê, miyaser bûn, pêkanîn, îfa kirin
anîn der (navdêr, mê) derxistin, derêxistin, êxistin, deranin, kirin der, derkirin, avêtin der, veder kirin, deranîn.
ji: anîn +-der
anîn dereke (lêker) berh anîn, berve anîn, berde anîn, anîn cîhekî.
ji: anîn +dereke
anîn dinyayê (lêker) hilberandin, xetandin, çêkirin, anîn holê.
ji: anîn +dinyayê
anîn holê (lêker) derxistin rastê, pêk anîn, anîn cih, miyaser bûn, anîn dinyayê, hilberandin, xetandin, çêkirin, anîn rojevê, qal kirin.
ji: anîn +holê
anîn jêr (lêker) daxistin, anîn xwar, danîn jêr.
ji: anîn +jêr
anîn kelecanê (lêker) coşandin.
ji: anîn +kelecanê
anîn meydanê (lêker) derxistin holê, eşkere kirin, hatin çêkirin.
ji: anîn +meydanê
anîn pê (lêker) ava kirin, çê kirin, afirandin, damezrandin, danîn, saz kirin, çêkirin, pêk anîn, pêkanîn, lê anîn, hevhatin, jê hatin, karîn.
ji: anîn +pê
anîn pêş (lêker) berpêş kirin, derpêş kirin.
ji: anîn +pêş
anîn rastê (lêker) anîn rojevê, avêtin rastê.
ji: anîn +rastê
anîn rê (lêker) tîmar kirin, terbiye kirin, tedîp kirin, anîn rayê.
ji: anîn +rê
anîn rojevê (lêker) avêtin rastê, anîn rastê, anîn holê, qal kirin.
ji: anîn +rojevê
anîn ser gotina xwe (biwêj) di encame de bi awayeld wekî gotina xwe dan pejirandin. wardeke xwe li şel û pelan x1.it, di dawiye de ew anî ser gotina xwe.
anîn ser gotinê (biwêj) guftugo anîn ser we mijare, qala we mijare kirin, wekî daxwaz û gotina xwe pek anîn serkar çawa kir kir, bi awayeld dîsa mijar anî ser we gotine. min dizanîbû, berîvan de îleh wî bîne ser gotina xwe.
anîn ser hev (lêker) kom kirin, top kirin, anîn cem hev
anîn ser hişê xwe (biwêj) şiyar kirin, durist kirin. siltan ketibû rewşeke aloz û sosret, li rehmanî ew bi evuia xwe anî ser hişê xwe.
anîn ser kewna berê (biwêj) anîn ser rewş û radeya berê. wextekîpir cuda bûbû lê cewdet ew anî ser kewna berê.
anîn ser tase (biwêj) yek îkna kirin. xistina bin bandora ramana xwe. heta me rizgar anî ser tase, me got, ya felekl
anîn ser xwe (biwêj) li xwe mukir hatiné, îthaf kirin, sererast kirin, tekûz kirin, şiyar kirin, hildana ser xwe, xwe wekî berpirsyar daxuyandm bere qet qal nedikir, niha edî tîne ser xwe. helce ferîdûn nebûya, nur endam zû bi zû nedihate ser xwe. bi we gotina min a bi peyam ew hate ser xwe, naxwe, kare me we tevlihev bibûya. heke ku dîlawer neda ser xwe, wî ew erebe bi deyn nedida mehemed.
anîn ser zimên (biwêj) qal kirin, ji bo gotin û dîtina peyveke hewldan “bele, niha heke em niha di ve rûpele de der heqe ve mijare de nivîsan diweşînin û pirsgirekan tînine zimen, deme mesele hene. kemal orgun
anîn serî (biwêj) bela yan acizî ji kesekî re çêkirin/peyda kirin: Tirk û ereb û farisan çi anî serê me! (gelek bela û nexweşî ji me re çêkirin), anîn jor/silal/serî, gihandin serê derekê.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: ئانین سه‌ری.
Herwiha: hanîn serî hênan serî înan serî hînan serî.
Bide ber: birin serî
anîn ûşteûştê pir sergêjî û bela jê re çêkirin
anîn wicûdê (lêker) çêkirin, bûn sebeb, berceste kirin.
ji: anîn +wicûdê
anîn wucûdê (biwêj) peyda kirin, afirandin, çêkirin, xuliqandin.
Têkildar: hatin wucûdê
anîn xezebê (lêker) sor kirin.
ji: anîn +xezebê
anîn xîretê (lêker) vejandin.
ji: anîn +xîretê
anîn xwar (lêker) berjêr kirin, daxistin, anîn jêr, danîn jêr.
ji: anîn +xwar
anîn xwarê (lêker) xistin, kêm kirin.
ji: anîn +xwarê
anîn ziman (lêker) întaq, gotin, diyar, vegotin, bas kirin, vegêrran.
ji: anîn +ziman
anînberî (navdêr, mê) olamgirtî, çewsawe, renerû.
ji: anîn +-berî
anînder (navdêr, mê) havêtin, derkirin.
ji: anîn +-der
anînziman (navdêr, mê) derbirîn, :ez nizanim çawa dilşadbûna xwe bi hînim ziman jiber hilbijartina barzanî jibo serokatîya kurdistanê anko (pêrb)
anîn to bring
v.t. (pres. ind. tînim, neg. naynim; subj. bînim, neg. subj. neynim) to bring
v.t. (pres. ind. tînim, neg. naynim; subj. bînim, neg. subj. neynim) to bring
anîn ber çavan to recall
anîn dawiyê to finish, to end
anîn der to divulge
anîn dinê to give birth
anîn meydanê v.t. to bring to the fore
v.t. to bring to the fore
anîn bringen
herbringen
holen
anîn mitbringen
anîn cih erfüllen
realisieren
verwirklichen
anîn dinê (menschen) gebären
anîn holê ans Licht bringen
offenbaren
zeigen
anîn pê erbauen
gründen
verbinden
anîn serê über jdn bringen
anîn şûnde an die richtige Stelle bringen
ausführen
vollstrecken
anîn m. ardis, erdis n.
lg. ardene
anîn bîra xwe xo vîrî ardene, vîrîya xo ardene
anîn û birin m. ardene û berdene, ardis û berdis n.
anîn xwe re xonayene, îtiraf kerdene, xo nayene, ere xonayene