Encamên lêgerînê
aklı bispî
bispîrd
aklı almamak 1) aqilê (yekî) tiştekî (yekî) negirtin 2) a qilê (yekî) nebirîn (ji bo qewimîna tiştekî) 3) aqilê (yekî) negirtin *gecenin bu vaktinde çocuğun dışarıya çıkması aklım almıyor=vê nîvşevê hanê derketina zarok aqilê min nagire
aklı başına gelmek 1) hişê (yekî) hatin sere (yekî), hişê (yekî) hatin serî, aqilê (yekî) hatin serî 2) bi hişê xwe ve hatin, hişê (yekî) hatin serê (yekî)
aklı başında 1) hişê (yekî) li serê (yekî) ye, aqilê (yekî) temam e, hişê (yekî) temam e 2) hişliser, hiştemam
aklı başında olmamak hişê (yekî) ne li serê (yekî) bûn, aqilê (yekî) ne li serê (yekî) bûn
aklı başından gitmek hiş di serê (yekî) de neman, aqil ji serê (yekî) çûn, xwe winda kirin, hiş li serî neman
aklı başka yerde olmak hişê (yekî) li cihekî din bûn, aqilê (yekî) li oihekî din bûn
aklı bir karış yukarıda olmak aqilê (yekî) li ser serê (yekî) bûn, aqilê (yekî) bi ser kum ketin
aklı birinde olmak hişâ (yekî) pê de bûn, hişê (yekî) lê bûn *akılım onda=hişê min pê de ye
aklı bokuna karışmak pêlî aqilê xwe kirin (argo)
aklı dağılmak hişê (yekî) belav bûn
aklı dağınık olmak kavirê (yekî) bela bûn
aklı durmak aqilê (yekî) sekinîn, hişê (yekî) sekinîn
aklı ermek I) hişc (yekî) gihîştin (tiştekî), hişê (yekî) girtin, aqilê (yekî) girtin 2) aqilê(yekî) gihîştin, aqilê (yekî) temam bûn (ji bo kamilbûna kesekî)
aklı kalmak dilê (yekî) pê ve man, hişê (yekî) pê de bûn
aklı karalı bi reş û spî
bi reş û spî
aklı karışmak aqilê (yekî) li hev qelibîn, hişê (yekî) li nava hev ketin
aklı kesmek aqilê (yekî) birin
aklı kısa hişsivik
aklı sıra li gora aqilê xwe
aklı tam ayar aqilê (yekî) temam e *bu ailede aklı tam ayar kimse yoktur=di vê malê de kesê ku aqilê wî temam e tune ye
aklı yatmak bnr aklı kesmek
aklı zıvanadan çıkmak aqilê (yekî) ji serê (yekî) derketin
aklık 1. spîtî, spîtayî 2. makyajeke jinan ku spî ye û di rûyê xwe didin
1. spîtî, spîtayî 2. makyajeke jinan ku spî ye û di rûyê xwe didin m
aklıllara zarar ji aqil re zirar e
aklıma gelen başıma geldi tiştê ku em jê tirsiyan bû
aklıma sığdırmak aqilê (yekî) birîn
aklımda di bîra min de
aklına bir fikir gelmek fikirek hatin (yekî)
aklına düşmek 1) ketin bîra (yekî), ketin aqilê (yekî), hatin bîra (yekî), hatin hişê (yekî) 2) ketin bîra (yekî), ketin aqilê (yekî) (ji bo rewşa ku fîkrek tê hişê mirov)
aklına esmek hema wisa hatin hişê (yekî)
aklına geleni söylemek li ber devê xwe nenihêrtin, çi hatin berdevê (yekî) gotin
aklına geleni yapmak tiştê ku hatin aqitê (yekî) kirin
aklına gelmek 1) hatin aqilê (yekî), hatin bîra (yekî), ketin bîra (yekî), hatin hişê (yekî) 2) di dilê (yekî) de sêwirîn
aklına getirmek kirin bîra (yekî) *yemekten önce şekeri çocuğun aklına getirme=beriya xwarinê şekir meke bîra zarok 2) lê fîkirîn *bu işin sonu nereye varacağını aklına getirmiyor=lê nafikire ku wê dawiya vî karî çi be
aklına koymak (tiştek) kirin aqilê xwe, (tiştek) kirin hişê xwe *bir kere bunu aklına koymuş, yapacak=carek vê kiriye aqilê xwe, dê bike (biri başkasının) aklına koymak; (yek) tiştek kirin sere (yekî) *sen niye bu şeyleri çocuğun aklına koydun?=te çima ev tişt kirin serê zarok?
aklına şaşarım şaş dimînim ji aqilê wan re, heyret dimînim ji aqilê wan re, ji aqilê wan re ecêbmayî dimînim *sana güvenenin aklına şaşayım=ez şaş diminin ji aqilê wî re ku bi te ewle dibe
aklına şaşayım şaş dimînim ji aqilê wan re, heyret dimînim ji aqilê wan re, ji aqilê wan re ecêbmayî dimînim *sana güvenenin aklına şaşayım=ez şaş diminin ji aqilê wî re ku bi te ewle dibe
aklına sığmamak 1) hişê (yekî) negirtin, aqilê (yekî) negirtin 2) aqilê (yekî) nebirîn
aklına takılmak hişê (yekî) lê man
aklına takmak kirin hişc xwe
aklına tükürmek jehr kirin aqilê (yekî) (argo)
aklına uymak berbayî aqilê (yekî) ketin
aklına yatmak bi serê (yekî) ketin
aklınca bi aqilê xwe *aklınca beni kandıracak=bi aqlê xwe dê min bixapîne
bi aqilê xwe * aklınca beni kandıracak bi aqlê xwe dê min bixapîne h
aklında kalmak 1) di aqilê (yekî) de man, di hişê (yekî) de man, di bîra (yekî) de man (ji bo jibîrnekirinê) 2) di aqilê (yekî) de man, di hişê (yekî) de man, di bîra (yekî) de man (ji bo bibîranînê)
aklında olsun bila di bîra de te be, bila di hişê te de be, bila di aqilê te de be
aklında tutmak 1) (tiştek) kirin hişê xwe (tiştek) aqilê xwe (ji bo hînbûnê) 2) (tiştek) di hişê xwe de girtin, (tiştek) aqilê xwe de girtin (ji bo jibîmekirinê)
di hişê (an jî aqilê) xwe de girtin
aklından çıkmak ji bîra (yekî) çûn, ji bîra (yekî) derketin
aklından geçirmek di dilê xwe de sêwirandin
aklından geçmek di aqilê (yekî) de derbas bûn, anîn hişê xwe
aklından zoru olmak gotin bi serê (yekî) de neçûn, serhişk bûn
aklını başına almak (veya toplamak, devşirmek) hişê xwe dan serê xwe, aqilê xwe dan serê xwe, aqilê xwe anin sere xwe, aqilê xwe civandin (an jî top kirin)
aklını başından almak (bir şey birinin) (tiştek an jî kesek) hişê (yekî) ji serê (yekî) birin, (tiştek an jî kesek) aqilê (yekî) ji serê (yekî) birin
aklını başka bir yere vermek hişê xwe dan cihekî din
aklını bozmak (bir şeyle) (tiştek) ji xwe re kirin derd
aklını çalmak (bir şey birinin) (tiştek) time (yekî) xera kirin, aqil ji serê (yekî) birin
aklını çelmek 1) hiş ji serî birin, ji hiş û aqil kirin, aqil ji serê (yekî) birin 2) ketin binê (yekî), aqilê (yekî) çelq kirin, aqil ji serê (yekî) birin, xirandin
aklını kaçırmak 1) aqilê xwe winda kirin, aqil avêtin, aqilê xwe xwarin 2) aqil avêtin, aqilê xwe xwarin (mec)
aklını oynatmak 1) aqil firandin, aqil çeliqandin 2) aqilê xwe çeliqandin (ji bo rewşa kirinên dûrî aqil)
aklını peynir ekmekle yemek nan bi guhan xwarin (tinaz)
aklını şaşırmak aqilê xwe şaş kirin
aklını takmak kirin hişê xwe
aklını yitirmek aqil avêtin, aqilê xwe winde kirin
aklının terazisi bozulmak aqilê (yekî) li hev qelibîn, aqilê (yekî) li hev ketin
aklınla bin yaşa tu xêrekî ji wî aqilê xwe bibînî (henek)
aklıselim aqlêselîm
aqlêselîm nd