Encamên lêgerînê
adem 1. Adem (li gorî baweriyên olî mirovê ku ewilîji layê Xwedê ve hatiye afirandin û pêxemperê pêşîn) 2. mirov, ademîzad, benîadem 3. mirov, meriv (kesê ku xwediyê taybetiyên ku di mirovan de peyde dibe)
1. tunebûn, hîçatî, hîçayî, mirin 2. gava bi peyvên Osmanî re bi yek dibe wateya bê, î, tî, asî dide
1. tunebûn, hîçatî, hîçayî, mirin 2. gava bi peyvên Osmanî re bi yek dibe wateya "-bê, -î, -tî, -asî" dide
adem elması zengilor, gûzika zengilorê, zengelok, giriyangozik
zengilor, gûzika zengilorê, zengelok, giriyangozik m
adem evlâdı bnr ademoğlu
adem otu bnr adam otu
ademcilik cureyeke wêjeyê ku di sedsala XX. de li Rûsyayê li hemberî sembolîzmê derketiye
ademi merkeziyet bnr yerinden yönetim
bnr yerinden yönetim
ademiyet 1. mirovayî, mirovatî, merivahî, mirovayetî, însaniyet 2. mirovbûn (rewşa ku bi mirovê rast û dirust dikeve) 3. tunebûn, hîçîtî m
ademoğlu ademîzad, benî adem (tevahiya mirovan, mirov tevde) nd
adenit adenît (ragirtina girêkên lenfan)
adenît (ragirtina girêkên lenfan) bj/m
adese 1. nîskok, rojik, adese, mercek
1. nîskok, rojik, adese, mercek fîz/m 2. qulêr, kovik bot/m
adet 1. hejmare, jimare 2. aded, lib, heb, tene rd/nd
1. kurm, pîr, xûy, gertev, adet (tiştê ku yek kirina wan ji xwe re kiriye kurm û adet) * bunu yapmaya kendine adet edinmiş kirina vî tiştî ji xwe re kiriye kurmn 2. dab m, gerdîş m, tore m, adetn (dab û nêrît) * adet ve göreneklerimize göre li gorî dab û nêrîtên me 3. hayze, bênimêjî, keçxwînî, edet (ji bo ketina cilan a jinan)m
1. hejmare, jimarem 2. aded, lib, heb, tene rd/nd
adet dışı derî adet
derî adet
adet görmek ketin cilan, ketin bênimêjiyan, ketin hayzeyan
adet görmek k etin cilan, ketin bênimêjiyan, ketin hayzeyan
adet olmak 1) bûn adet * ramazanda pide yapmak adet olmuş di remezanê de çêkirina nanê tenik bûye adet 2) bûn dab, bûn gerdîş, bûn tore
adet yerini bulsun diye de hema ev jî adetek e, de hema ev jî bûye adet
de hema ev jî adetek e, de hema ev jî bûye adet adeta wekî ku, hemen hemen, maxwene, qey * çocuğun sözüne adeta inandınız ez dibêjim qey we bawerî bi gotina zarok anî h
adetçe hejmarkî (ji aliyê hejmarî ve, ji hêla jimarî ve, ji hêla aded ve)
hejmarkî (ji aliyê hejmarî ve, ji hêla jimarî ve, ji hêla aded ve) h
adeti mürretep bnr tam sayı
bnr tam sayı
adeti olmak 1) bûn adet *ramazanda pide yapmak âdet olmuş=di remezanê de çêkirina nanê tenik bûye adet 2) bûn dab, bûn gerdîş, bûn tore
ade m 1. budama 2. ayıklama (yabanî ot ayıklama)
ade bûn l/ngh 1. budanmak 2. ayıklanmak (yabanî ot ayıklamak)
ade kirin yabancı otlardan temizlemek.
l/gh 1. budamak 2. ayıklamak
adebûn m 1. budanma 2. ayıklanma (yabanî ot ayıklama)
aded rd/nd adet, tane
adekirî rd budanmış olan
adekirin m 1. budama 2. ayıklama
adem adam, insan.
nd Âdem (dinî inaçlara göre ilk yaratılan insan ve peygamber)
ademî (i) nd âdemoğlu, insan
ademî (ii) nd irice koyun türü
ademî merkeziyet hiq yerinden yönetim
ademîzat nd âdemoğlu, insanoğlu, beniâdem
ademîzatî m beşeriyet, insanlık
ademzade nd âdemoğlu
adenît bj/m adenit
adeptasyon wj/m 1. adaptasyon, uyarlama 2. biy adaptasyon
adepte rd adapte, uyarlanmış
adepte kirin l/gh 1. adepte etmek, uyarlamak (edebî eserleri sinama, tiyatro, radyo ve televizyonun tekniklerine uyarlamak) 2. adepte etmek, uyarlamak (bir yabancı eseri, kişi ve yer adlarını değiştirerek yerli bir eser durumuna getirmek)
adepteker nd/nt uyarlayıcı
adeptekirin m adapte etme, uyarlama
adeptor m adaptör, uyarlaç
ader rd asil, soylu
adese (i) bot/m kovucuk
adese (ii) fîz/m adese, mercek
adesedar rd adeseli, mercekli
adet n 1. âdet, alışkı, huy * kirina vî tiştî ji xwe re kiriye adet bunu yapmayı kendine adet edinmiş * me ji xwe re kiriye adet, piştî nîvro em bi tombela dileyîzin alışkı edinmişiz, öğleden sonra tombala oyunuyoruz 2. âdet, töre 3. ay başı, âdet
adet bûn âdet olmak, ay başı olmak
adetê fatûre stendinê faturalı yaşam
adetî normal, töreye uygun.
rd 1. olağan, normal (kurala uygun, alışılana uygun, düzgülü) 2. nd normal (bu durumda olan 3. geleneksel 4. alışılmış
adetî bûn l/ngh olağanlaşmak, normalleşmek
adetîbûn m 1. olağanlaşma, normalleşme 2. olağanlık
adetîbûyî rd olağanlaşmış, normalleşmiş
adetîbûyîn m olağanlaşma, normalleşme
adetkî h 1. âdete göre 2. alışılana göre
adetperest nd/nt gelenekçi, muhafazakâr
adetperestî m gelenekçilik, muhafazakârlık
adey b ole
adek (navdêr, mê) bist, xişt, şîş, şîşik, pîjik, zegir, sîx, asinê yan darikê zirav û dirêj (bi taybetî bo goşt bêt bi ser ve kirin û pê bêt wergerrandin di dema biraştinê de), bistik.
ji: ad +-ek.
Herwiha: bistik.
Bide ber: ade adode
adekarî (navdêr, mê) rewşa adekarbûnê.
ji: adekar + -î
adeker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê ade dike.
ji: ade + -ker
adem (navdêr, nêr) Adem ango Camer: li gor Quranê û Pîroznameyê yekem mirovê dinyayê û bavkalê hemû mirovên din: Adem û Hawa, zelam, mêr: Ademê sext (pîs, xirab) sevî kulînçekê xwe diavêje têndûr. (pendek kurdên Xurasanê), mirov, meriv, insan, ademîzad, benîadem.
ji: Bi rêya erebî ji îbranî.
: Camer ademî ademîza ademîzad Camerza mirovza$Ji wêjeyê, nûr î tu di husn-i rûyê dildar, nar î tu di qelbê ‘aşiqê zar, şem’ î, ne ji qismê nûr û nar î, şems î, ji ‘eyan tu perdedar î, genc î tu di nêv tilismê ‘alem, kenz î tu ‘eyan ji ismê adem, ev ‘alem û ademî û meşhûd, ev mumkin û masiwayê mewcûd
ademî (navdêr) jin û zelam û keç û kurr û bûnewerên din yên bi du piyan dimeşin û dikarin biramin û biaxivin.
Herwiha: ademîza, ademîzad, benîadem.
Hevwate: benderuh, beşer, insan, însan, kes, merdim, mere, meriv, merov, miro, mirov.
ji: Adem + î
ademîza (navdêr)jin û zelam û keç û kurr û bûnewerên din yên bi du piyan dimeşin û dikarin biramin û biaxivin..
Herwiha: ademîzad ademî benîadem.
Hevwate: Wate 1: benderuh beşer insan însan kes merdim mere meriv merov miro mirov.
ji: Adem + za
ademîzad (navdêr) mirov, meriv, insan, beşer, benîadem, jin û zelam û keç û kurr û bûnewerên din yên bi du piyan dimeşin û dikarin biramin û biaxivin, xelk, ademî, gel, alem, merdim.
Herwiha: ademîza ademî ademza ademzad.
Hevwate: benderuh beşer insan însan kes merdim mere meriv merov miro mirov.
ji: Adem + zad
ademxwer (rengdêr) (navdêr) mirovxwer, yamyam, kanîbal, dehbe, hov, wehşî, dirrinde, barbar, kesa/ê yan ajelê/a ku goştê mirovan dixwe, antropofaj.
Herwiha: ademxwar, ademxor.
ji: adem + -xwer
aderî (navdêr, mê) torinî.
ji: a +-derî
adet ra kewtiş (Zazaki) (navdêr) ji adetê ketin
adet ra vejyayîş (Zazaki) ji adetê derketin, ji derê adetan hereket kirin
adetî bûn (lêker)(Binihêre:) adetî
adetî kirin (lêker)(Binihêre:) adetî
adetîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) adetî
adetîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) adetî
adetîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye adetî kirin
adetîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) adetî
adetkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye adet kirin
adetkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) adet
adey (soranî) hoker, de! dê! haydê, haydî! de haydî! yella!
adeyî (navdêr, mê) rewşa adebûnê.
ji: ade + -yî
adenoid paça lenfê
adept hoste, pispor
pispor
adequate guncan, lêhatî, musaid, pêketî
adet custom, tradition, habit
f. custom.
adetî habitual
ordinary
ader damar
reg
reh
reh
tamar
temar
adet Brauch
Gewohnheit
Sitte
ade rd. adî
n. gazgazo n., lulikên gazgazokîzh.
m. kax, esefe, kalan n.
m. ropejiknayis, teresnayis, gilkerdis, pejiknayis n.
ade kirin lg. ropejiknayene, teresnayene, ropezeknayene, gil kerdene, pejiknayene, terisnayene, gilnayene
adem m/n. merdim, însan, adem, benî n.
ademî rd. ade m., merdimsî, merdimên
ademîzad m. merdimza, benîadem, benîmerdimr?.
ademxor n. merdimwer n.
ademza n. merdimza, ademza, benîza n.
adenît m. tip. adenît n.
adeptasyon întihaq, adaptasyon n.
adepte rd. adapte
adepte bûn lng. . adapte bîyene
adepte kirin lg. . adapte kerdene, re ciardene
adeptebûn m. adaptebîyayis n.
adeptekirin m. adaptekerdis, reciardis n.
adeptor m. adaptor, reciardox n.
adese m. fiz. adese, mercûke, mercege m.
adesedar rd. mercûkin, mercegin, adeseyin
adet m. dane m., hebe m., dende m.r libe m., tane m., aded n.
n. bera, adet, urf, odet n.
adet bûn lng. bera bîyene, edet bîyene
adetperest rd. beraperest, adetparêz, adetcî, beraparêz
adetperestî m. beraperestîye, adetparêzîye, beraperestênî m.
ademelması zengilok (n), gilê qirrike (n), nêrîyê qirrike (n), saya gilbe (m), girêya zuqlike (m)
ademelması (gırtlak çıkıntısı) zengilok (n), gilê qirrike (n), nêrîyê qirrike (n), saya gilbe (m), girêya zuqlike (m)
adet 1)humare (m) 2)tene, hebe
1)hûmare (m) 2)tene, hebe (m)
b. aybaşı
1)hûmare (m) 2)tene, hebe (m)
b. aybaşı
adet görmek b. aybaşı olmak
adey! de! dê! de bike! de haydî! haydî! yella!