Encamên lêgerînê
şemsî rd ardak (içten çürümeye yüz tutmuş ağaç) * dara şemsî ardak ağaç
şemsî (i) m şemsiye
şemsî bûn l/ngh ardaklanmak
ardaklanmak
şemsî kirin l/gh ardaklamak
şemsîbûn m ardaklanma
şemsîbûyî rd ardak, ardaklanmış olan
şemsîbûyîn m ardaklanış
şemsîkirî rd ardaklanmış olan
şemsîkirin m ardaklama
şemsî (navdêr, mê) sîwan, sihwanetêlikên ku bi cawî hatine niximandin û mirov li raserî xwe digire daku ji baranê yan tavê bêt parastin, rêkxistinek yan dezgehek ya ku çend rêkxistin yan dezgeh tê de ne, Şemsî: navek jinan e.
Herwiha: şemsiye.
ji wêjeyê: Li gorî min xwandiye, Pkkê îcar hemû kesên ku dê li gel TRT6ê bixebitin, tehdît kiriye! Pkk ye, ji derî kuştina kurdan ti xêr nekiriye. Heger kurd TRT6ê jibo ziman, chand, wêje û bi gelemperî jibo berjewendiyên neteweya kurdan bi kar bînin, bi xêr û xweşî hatiye. Ez hêvîdar im ku ewê kurdên ku pê ra bixebitin, dernekevin derî sînorên neteweperestiya Kurdistanê. Bêguman Tirsa PKKê û RojTVyê şexsî ne, ne netewî ne. Ez bawer nakim ku ti televîzyoneke din were bi qasî RojTVyê perestiya zimanê tirkî bike û mîlletê kurd asîmîle bike. Mirov hew fam dike, gelo Pkk û RojTV chawan dikarin ewqas ehmeq bin û xizmeta nijadperestên tirkan bikin. Diyar e ev vê yekê bi zanîn dikin û wekî makîneya asîmîlasyonê ya dewleta tirkan dixebitin, di bin şemsiya kurdîtiyê da. Goya TZP-Kurdî pêngava perwerdehiya bi zimanê kurdî dabu destpêkirin. Lê piştî chend rojan him Ziya Gökalpê tirkan Apo û him jî dewleta tirkan ev chalakiyana bi saya porê Apo manîpule kirin û dawî lê anîn. Apo tirk û tirkchî careke din hebuna neteweyekê jibo şexsê xwe yê nexweş binpê kir û ajantiya xwe ya li gel dewleta tirkan bi serkeftî anî şûnê..
ji: Ji erebî, têkildarî şems (tav, roj).
Bikaranîn: Lêker: şemsî bûn, şemsî kirin. Navdêr: şemsîbûn, şemsîkirin Rengdêr: şemsîbûyî, şemsîkirî.
: şemsîçêker, şemsîsaz, şemsîsazî, şemsîdar, şemsîdarî, şemsîvan, şemsîvanî, şemsîvanîtî, şemsîvantî
şemsî bûn (lêker)(Binihêre:) şemsî
şemsî kirin (lêker)(Binihêre:) şemsî
şemsîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) şemsî
şemsîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) şemsî
şemsîdar (rengdêr) bisîwan.
ji: şemsî + -dar.
: şemsîdarî şemsîdarîtî şemsîdartî
şemsîdarî (navdêr, mê) rewşa şemsîdarbûnê.
ji: şemsîdar + -î
şemsîfiroş (navdêr, mê) sîwanfiroş.
ji: şemsî +-firoş
şemsîfiroşî (navdêr, mê) sîwanfiroşî.
ji: şemsî +-firoşî
şemsîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şemsî kirin
şemsîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şemsî
şemsîvanî (navdêr, mê) karê şemsîvanan.
ji: şemsîvan + -î
şemsî Schirm
şemsîye Regenschirm
şemsî (m) bakınız: şemsîya (m)
şemsîya (m) şemsiye
şemsîyaroş -e, şemsiyeci