Encamên lêgerînê
şah (I) 1. şah, şeh, argiştî n 2. şah (di setrencê de kevirê herî giring) n 3. şah (li gorî hinkûte xwe yê herî baş, ê raserî hinkûfê xwe) rd
şah (i) 1. şah, şeh, argiştîn 2. şah (di setrencê de kevirê herî girîng)n 3. şah (li gorî hinkûfê xwe yê herî baş, ê raserî hinkûfê xwe)rd
şah (ii) pêdar (rabûna hespê ya li ser lingên paşîn)
şah çekme kiş (di şetrencê de)
kiş (di şetrencê de)
şah damarı şahdamar, damara mirine m
şahdamar, damara mirinê m
bnr şah damarı
şah iken şahbaz olmak 1) serkelebû îro bûye qûş (bi awayekî tinaz ji bo kesên ku her diçe rewşa wî xerab dibe û qedrê wî namîne) 2) heyv û roj bû îro bûye pêşkeniyê hevalan (ji bo kesê ku her diçe cira wan ne xvveşik dibe) *şahımı bu kadar severim=hew qeweta mirî digire, êdî hew ji min tê (II) pêdar (rabûna hespê ya li ser lingên paşîn)
1) serkelebû îro bûye qûş (bi awayekî tinaz ji bo kesên ku her diçe rewşa wî xerab dibe û qedrê wî namîne) 2) heyv û roj bû îro bûye pêşkeniyê hevalan (ji bo kesê ku her diçe cira wan ne xweşik dibe) (ben)
şaha kalkmak 1) rabûn pcdarê 2) kela (yekî) rabûn, çoşîn (mec)
1) rabûn pêdarê 2) kela (yekî) rabûn, çoşîn (mec)
şahadet 1. govanî, guvahî, şadeyî, şadetî 2. pakrewanî, rewanpakî, şehadet, şehîdbûn m
1. govanî, guvahî, şadeyî, şadetî 2. pakrewanî, rewanpakî, şehadet, şehîdbûnm
şahadet etmek şadeyî dan, guvahî kirin
şadeyî dan, guvahî kirin
şahadet getirmek eşheda xwe anîn
eşheda xwe anîn
şahadet parmağı tiliya nîşandekê, tiliya îşaretê, tiliya eşhedê nd
tiliya nîşandekê, tiliya îşaretê, tiliya eşhedê nd
şahadetname 1. bawername, şahadetname, dîploma 2. guvahname, şahadetname (belgeya pesendkiri) m
1. bawername, şahadetname, dîploma 2. guvahname, şahadetname (belgeya pesendkirî) m
şahadette bulunmak lê guvahî kirin, lê şadeyî dan
lê guvahî kirin, lê şadeyî dan
şahan şahan nd
şahan nd
şahane 1. şahane, şahanî, şehyane (tiştê ku xweserî şahan e ) 2. şahane, şahwer (tiştê ku babet û liyaqî şahan e) 3. şahane, pir xweşik, pir têkûz û mukemel (mec) rd
1. şahane, şahanî, şehyane (tiştê ku xweserî şahan e ) 2. şahane, şahwer (tiştê ku babet û liyaqî şahan e) 3. şahane, pir xweşik, pir têkûz û mukemel (mec) rd
şahap stêrerij m
stêrerij m
şahbaz (şehbaz) 1. şehbaz (cureyek bazê spî ye) n 2. çapik, sivik (çalak û bikêrhatî) (mec) rd 3. şehbaz, egîd, mêrxas, merd rd
şahbaz, şehbaz 1. şehbaz (cureyek bazê spî ye) n 2. çapik, sivik (çalak û bikêrhatî) (mec) rd 3. şehbaz, egîd, mêrxas, merd rd
şahbeyt şahmalik
şahmalik wj/m
şaheser 1. şahkar, serberhem, şaheser, berhema hêja m 2. şahkar, şaheser (tiştê xwedî wesfa baş e) rd
1. şahkar, serberhem, şaheser, berhema hêjam 2. şahkar, şaheser (tiştê xwedî wesfa baş e)rd
şaheser yaratmak berhemeke nemir afirandin, berhemeke nemir çêkirin
berhemeke nemir afirandin, berhemeke nemir çêkirin
şahika bandev, lûtke m
bandev, lûtke m
şahım bez n
bez n
şahımı bu kadar severim hew qeweta min digire, êdî hew ji min tê
şahin şahin (Buteo buteo) zo/n
şahîn (Buteo buteo) zo/n
şahin bakışlı awirtûj rd
awirtûj rd
şahinci şahînvan, bazevan n
şahînvan, bazevan n
şahinşah şahînşah nd
şahînşah nd
şahinşahlık şahînşahî m
şahînşahî m
şahıs 1. kes, şexs n 2. kes, kesîn *üçüncü şahıs zamiri=cînavkên kesê sêyemîn
1. kes, şexsn 2. kes, kesîn * üçüncü şahıs zamiri cînavkên kesê sêyemîn rz/n
şahıs eki qertafa kesîn rz
qertafa kesîn rz
şahıs zamiri cînavka kesîn, pronavê kesîn rz
cînavka kesîn, pronavê kesîn rz
şahit guvah, govan, guwah, gewah, şahid nd/nt
guvah, govan, guwah, gewah, şahid nd/nt
şahit olmak bûn guvah, bûn govan, bûn şahid
bûn guvah, bûn govan, bûn şahid
şahitli biguvah, bigovan, bişahid rd
biguvah, bigovan, bişahid rd
şahitlik guvahî, govanî, şahidî m
guvahî, govanî, şahidîm
şahitlik etmek guvahî dan, şahidî dan, govanî kirin, şahidî kirin
guvahî dan, şahidî dan, govanî kirin, şahidî kirin
şahitlik yapmak guvahî kirin, şahidî kirin
guvahî kirin, şahidî kirin
şahitsiz bêguvah, bêgovan, bêşahid rd
bêguvah, bêgovan, bêşahid rd
şahlandırma rakirina pêdarê nd
rakirina pêdarê nd
şahlandırmak rakirin pêdarê l/gh
rakirin pêdarê l/gh
şahlanış I. rabûna pêdarê 2. çoşbûyîn, çoşîn (mec) m
1. rabûna pêdarê 2. çoşbûyîn, çoşîn (mec) m
şahlanma 1. rabûna pêdarê 2. çoşbûn, çoşîn (mec) m
1. rabûna pêdarê 2. çoşbûn, çoşîn (mec) m
şahlanmak 1. rabûn pêdarê l/ngh * at şahlandı hesp rabû pêdarê 2. çoş bûn l/gh, çoşîn l/gh, kela (yekî) rabûn (mec) l/bw
şahlanmak 1 . rabûn pêdarê l/ngh *at şahlandı hesp rabû pêdarê 2. çoş bûn l/gh, çoşîn l/gh, kela (yekî) rabûn (mec) l/bw
şahlık 1. şahîtî 2. şahîtî (hukumdariya Afgan û îranê) dır/m
1. şahîtî 2. şahîtî (hukumdariya Afgan û Îranê) dîr/m
şahmerdan 1. şahmerdan (makîneya kompresor) 2. şahmerdan (makîneya ku singên avahiyekê dikute erdê) 3. kerane n
1. şahmerdan (makîneya kompresor) 2. şahmerdan (makîneya ku singên avahiyekê dikute erdê) 3. kerane n
şahniş (şahnişin) şahnişin, şaneşîn, şehnişîn nı
şahniş, şahnışin şahnişîn, şaneşîn, şehnişîn m
şahrem şahrem qetîqetî, pirtîpirtî h
şahrem qetîqetî, pirtîpirtî h
şahsen 1. bi xwe, bi şexsê xwe, bîzat 2. bi şexs, şexsen *onu şahsen tanıyorum ez wî şexsen nas dikim
1. bi xwe, bi şexsê xwe, bîzat 2. bi şexs, şexsen * onu şahsen tanıyorum ez wî şexsen nas dikim h
şahsi kesîde, kesane, beradî, kesanî, şexsî, zatî rd
kesîde, kesane, beradî, kesanî, şexsî, zatîrd
şahsi mal arizî, xoyetî
arizî, xoyetî
şahsiyat 1. karên kesîdeyî (karên ku aîdî kesekî ne) 2. kesîdeyî (gotinên ku li ser jiyana taybet tên gotin)
1. karên kesîdeyî (karên ku aîdî kesekî ne) 2. kesîdeyî (gotinên ku li ser jiyana taybet tên gotin)rd
şahsiyat yapmak (veya şahsiyata dökmek) li ser kesatî sekinîn, li ser aliyên ne baş ên kesan sekinîn, jê behs kirin
şahsiyat yapmak (veya şahsiyata dökmek) li ser kesatî sekinîn, li ser aliyên ne baş ên kesan sekinîn, jê behs kirin
şahsiyet 1. kesîtî, kesatî, kesayî, kesayetî, şexsiyet m 2. kes, kesatî (kesê hêja) nd
1. kesîtî, kesatî, kesayî, kesayetî, şexsiyet m 2. kes, kesatî (kesê hêja) nd
şahsiyetli xweykesayetî, xweykesatî, xwedî kesayetî, bişexsiyet, xweyşexsiyet rd
xweykesayetî, xweykesatî, xwedîkesayetî, bişexsiyet, xweyşexsiyet rd
şahsiyetsiz bêkesatî, bêkesayetî, bêşexsiyet rd
bêkesatî, bêkesayetî, bêşexsiyet rd
şahsiyetsizlik bêkesatîbûn, bêkesayetîbûn, bêşexsiyetî m
bêkesatîbûn, bêkesayetîbûn, bêşexsiyetî m
şahtere şahtere bot/m
şahtere bot/m
şah şah, kral.
n 1. şah 2. şah (satranç oyununda en önemli taş) 3.rd şah, kral (benzerlerine oranla en üstün, en güzel, en iyi, herhangi bir alanda başkalarından üstün olan kimse) * şahê sedrencê satranc kralı * şahê dengbêjan ozanların kralı * şahê xortan gençlerin şahı 4. temel, ana * şah rê ana yol 5. önek olarak kullanıldığında da en iyi, en üstün vb. anlamları belirtir * şahsiwar en iyi binici * şaheser baş yapıt
şah (i) bnr şad
şah bûn bnr şad bûn
şah dengbêjan ozanlar kıralı
şahadet m şahadet
şahadet dan l/gh şahitlik yapmak
şahadetdan m şahitlik yapma
şahadetname m diploma, sertifika
şahan nd şahan
şahane rd 1. şahane (şahlarla ilgili, şahlara üzgü olan) 2. şahane (şahlara yakışacak durumda olan) 3. şanhane (çok güzel, mükemmel, üstün nitelikli) 4. b fevkalede
şahanî rd 1. şahane (şahlarla ilgili, şahlara üzgü olan) 2. şahane (şahlara yakışacak durumda olan)
şahaser şaheser.
şahbano m 1. kraliçe, prenses (hükümdar karısı) 2. mec kraliçe (kendi cinsleri arasında herhangi bir bakımdan üstünlüğü olan)
şahbanotî m 1. kraliçelik 2. mec kraliçelik
şahbanoya ciwaniyê (an jî bedewiyê) güzellik kraliçesi
şahbanû bnr şahbano
şahbanûtî bnr şahbanotî
şahbaz zo/n 1. doğan, beyaz doğan 2. şahbaz (gösterişli, yiğit kimse)
şahbelot bot/m 1. kestane (Castanea sativa) 2. kestane (bu bitkinin meyvesi)
şahbelotî rd kestane rengi
şahbelût bnr şahbelot
şahbender nd/nt şehbender, konsolos
şahbenderî m şehbenderlik, konsolosluk (konsolosun yaptığı iş)
şahbenderxane m konsolosluk, konsoloshane
şahberû bot/m 1. kestane (Castanea sativa) 2. kestane (bu bitkinin meyvesi)
şahberûya hespî at kestanesi
şahbeyt wj/m şah beyit
şahbitandin m sıyırma
l/ngh sıyırmak
şahbitîn m sıyrılma
l/ngh sıyrılmak
şahdamar m şah damarı, aort
şahde nd/nt şahit
şahde dan l/gh şahitlik yapmak
tanıklık etmek
şahde û şûd (an jî şût) şahitler
şahdedan m şahitlik yapma
şahdetî m şahitlik, tanıklık
şahdetî dan l/gh şahitlik vermek
şahdetîdan m şahitlik verme
şahê xortan gençlerin şahı (veya kralı)
şaheng zo/nd arı beyi, ana kraliçe, ana arı
şaheser m 1. şaheser, başeser, başyapıt (üstün ve kalıcı nitelikte olan eser) 2. rd şaheser (değeri üstün olan, üstün nitelikli)
şahestûn m temel direk
şahfik bnr tevşik
şahgêre n karınca beyi
şahgul m çok güzel bir tür çiçek
şahî m 1. eğlence, keyif 2. şenlik (eğlenti), şölen 3. parti (belli bir şeyi kutlamak için düzenlenen eğlence)
şahî (i) m şahlık, krallık
şahî çêkirin 1) eğlence düzenlemek, şenlik yapmak 2) parti vermek
şahî gerandin l/gh eğlence düzenlemek, şenlik yapmak, şölen yapmak
eğlence düzenlemek, şenlik yapmak
şahî kirin l/gh keyfetmek
şahî xistin (cihekî) ruh kazandırmak (veya vermek)
şahî ya li çolê kır eğlencesi
şahî ya sinetê sünnet düğünü
şahîbaz bnr şahbaz
şahid nd/nt şahit, tanık
şahid nîşan dan tanık göstermek, tanıklamak
şahid û şihûd (an jî mişûd) şahitler
şahidê derewîn yalancı tanık (şahit)
şahidê rovî dêla wî ye bozacının şahidi şiracı
şahidî m şahitlik, tanıklık
şahidî dan şahitlik etmek
şahidî kirin şahitlik etmek (veya yapmak), tanıklık etmek
şahidî lê kirin (birinin aleyhine) şahitlik yapmak
şahîgêr nd/nt eğlence düzenleyen, şöleni yapan
şahîgerandin m eğlence düzenleme, şenlik yapma, şölen yapma
şahîgêrî m eğlence düzenleme, şöleni yapma
şahîkirin m keyfetme
şahîn şahin.
zo/n şahin (Buteo buteo)
şahîne bnr şahînet
şahînet m 1. eğlence, eğleti (neşeli ve hoşça vakit geçirilen toplantı) 2. eğlenti 3. şenlik, şölen, parti (belli bir şeyi kutlamak için düzenlenen eğlence) 4. kutlama, kutlama töreni
şahînet çêkirin 1) eğlence düzenlemek 2) parti vermek
şahînet danîn parti vermek
şahînet kirin l/gh 1. eğlenmek 2. kutlama yapmak
1) eğlence düzenlemek 2) parti vermek 3) kutlama yapmak
şahînetkirin m 1. eğlenme 2. kutlama yapma
şahînî (i) rd şahane (şahlarla ilgili, şahlara üzgü olan)
şahînî (ii) bnr şahînet
şahînşah n şahinşah, şahların şahı, ulu hükümdar
şahînşahî m şahinşahlık
şahînvan n şahinci
şahîtî m 1. şahlık, krallık 2. dîr şahlık (Afgan ve İran hükümdarlığı)
şahîtok rd kaygan, kayan, pürüzsüz
şahîtokî h kayganca
şahiyan (i) m eğlenti
şahiyane (ii) h şahane
şahjin m kraliçe
şahjinî m kraliçelik
şahkar m şaheser, başyapıt
şahkase m şah ve vezirlere has kase
şahlewend rd 1. boylu poslu, güzel genç 2. mec güzellerin şahı
şahmalik wj/m şahbeyt (bir koşuğun en güzel beyti)
şahmar n kırkayak
şahmerdan şahmerdan, yiğitlerin yiğidi.
şahmerdan (i) n şahmerdan, yiğit, kahraman
şahmerdan (ii) m 1. şahmerdan (vurucu ağırlığın, mekânik olarak yükselmesi ve düşmesi sornucu dövme işlemi yapan makine) 2. şahmerdan (bir yapının temel kazıklarını çakmakta kullanılan bir çeşit araç) 3. şahmerdan (çok ağır bir çeşit tokmak veya çekiç)
şahmîro m büyük karınca
şahname wj/m 1. şahname (hükümdarların niteliklerini, üstün başarılarını anlatan, mesnevi biçiminde yazılmış manzume) 2. şahname (manzum olarak yazılmış tarih)
şahnamenivîs n şehnameci
şahnîş bnr şahnişîn (I)
şahnişîn (i) m şahniş, şahnişin, balkon, ayazlık
şahnişîn (ii) m krallık (kral yönetiminde yönetilen toprak)
şaho zo/m kuğu (Cygnus olor)
şahper m en uzun telek
şahperest rd/nd kralcı, monarşist
şahperestî m kralcılık, monarşizm
şahpesend bot/m mine çiçeği (Verbena)
şahrê m ana yol, ana cadde
şahreg ant/m toplar damar
şahrewa nd şahların öncüsü
şahsaman m krallık, kraliyet (kral yönetiminde yönetilen toprak)
şahşelanî rd debdebeli, azametli
şahsiwar nd/nt 1. süvarilerin şahı 2. iyi binici, ata iyi binen, en iyi binici
şahstûn m temel direk
şahtac n şah tacı
şahyan (i) h şahane
şahyar nd/nt bakan, vezir * şalyara bazirganiyê ticaret bakanı
şahyarê karê derveyî dış işleri bakanı
şahyargeh m bakanlık, vezaret (bakanlık konutu)
şahyarî m bakanlık, vezirlik
şahyarîya aboriyê ekonomi bakanlığı
şahyarîya darayî maliye bakanlığı
şahyarîya karê derve dışişleri bakanlığı
şahyarîya navxwe içişleri bakanlığı
şahyarxane m bakanlık (bakanın yönetimindeki kurumların tümü, nezaret, vekâlet)
şahzade şehzade.
şah key
1. padişa, qiral, melik (navdêr, nêr) paşa, padişa, qiral, melik, monark, serok, serwer (bi taybetî serokên Îranê heta sala 1979).
Herwiha: şa.
: şa- şabanî Şabanî şabanû şahane şaheser şakar şakarî şahperist şahperistî 2. kêfxweş, dilxweş (rengdêr) (Binihêre:) şa
şahane 1. bijarte 2. tiştê layiqî mîran
şahanî (navdêr, mê) şahane.
ji: şah +-anî
şahbanû keybanû
şahbaz teyrê baz
şahbender nûnêrê dûgelê yê li derveyî welêt, sefîr
şahbenderî sefîrtî
şahbenderxane sefaret
şahberrû (navdêr, mê) belot, şahbelot, şambelot, kestane, cûnek darên berrûyan e, fisteqên wê darê.
Herwiha: şaberû, şaberrû, şahberû, şahbelot. Navê zanistî: Castanea (Castanea sativa)
şahbûn (lêker),mê bi tiştekî kêfxweş bûn û xwe jibîrkirin heyta tu hatî ez bi zarokan şahbûm
şahdemar (navdêr, mê) demarên serekî yên ji mejî di stoyî ra derbaz di bin bo le êcandaran
şahê kerîm (navdêr) mebest jê Xwedê ye.
ji wêjeyê: Hêvîdar in em ji te, Şahê Kerîm , Îhdîna, ya Reb, sîratel musteqîm w:Mela Hisênê Bateyî.
Herwiha: şah,kerîm
şahê, di kerê de dayê (biwêj) ji bo karên ecele û bi çewtî tên kirin tê gotin. şahê di kerê de dayê. hê dema wê nehatî pê kuta ser me, got heh ez ê bibim mudir...
şaheng serok û mîrê komeke mêşhingivan
şaheser pir bedew
(navdêr, mê) şakar, berhema hêja, sertac karê herî giring yê ku kesekî kiriye, berhemê serekî yê ku kesekî afirandiye: Mem û Zîn şahesera Ehmedê Xanî ye lê wî hin pirtûkên din jî nivîsîne..
Herwiha: şeheser, şaeser.
ji wêjeyê: Nedîmê rehmetî toreka berfireh ya kontaktan ji xwe re ava kiribû û xwe gihandibû kesên payebilind û desthilatdar di civaka Swêdê de. Ew bi xwe mirovekê pirhêvî bû û dixwast gelek karan bike. Xewneka wî ew bû ko kitêbxaneyeka kurdî dabimeziranda. Wî ew xewna xwe bi renc û têkiliyên xwe kir rastî û ev deh sal di ser vebûna wê de derbas bûn. Gelek xewnên wî yên wek Kitêbxaneya kurdî ya dijîtlal, Muzîkxaneya kurdî, Kitêbxaneya kurdî ya li Diyarbekirê, kovarên kurdî yên temadar û dehên din yên mîna wan hebûn. Şiyana wî ya xeyalkirinê pir xurt bû. Wî gelek tişt digotin û gelek tişt dikirin. Lê, şakarê wî yê biqîmet û pirgiring Kitêbxaneya Kurdî li Stockholmê ye.(Newzad Hirorî di hevpeyivînekê de li gel Enwer Karahan, Nefel.com, 12/2007).
ji: şah- + eser
şahî çalakiya kêfxweşiyê *“kesîb ne li şînan e, ne jî li şahiyan e”
1. cejn (navdêr, mê) cejn, zewq, lovyank, kêf, xweşî, aheng, dîlan, dawet, dilxweşî, kêfxweşî.
Herwiha: şadî, şatî, şayî.
ji: şa + -hî.
Bikaranîn: Lêker: şahî kirin, şahî danîn. Navdêr: şahîkirin, şahîdanîn Rengdêr: şahîkirî
şahî çêkirin (lêker) şahînet dan, bezm çêkirin.
ji: şahî + çêkirin
şahî danîn (lêker)(Binihêre:) şahî
şahî kirin (lêker)(Binihêre:) şahî
şahî şahî gotî, şîn şîn gotî (biwêj) divê her tişt li gorî taybetî û naveroka xwe be. di vê şînê de ya ku ev dikin, ne durist e, şahî şahî gotî, şîn şîn gotî.
şahibeyt (rengdêr) beyta xweştirîn di helbestê de, şahê beytan.
ji wêjeyê: namê te ye şahibeytê meqsûd, fihristê mukatebatê mehmûd, medmûnê muraselatê la-reyb, meşhûdê mukaşefatê bi-l-xeyb, mehbûbê qulûbê men lehu l-qelb, qelban tu dikî bi ba xwe ve celb, me’şûq tu yî, bi fexr û naz î, ‘aşiq tu yî, lêk bêniyaz î, mutleq tu mufîd û mustefad î, bêşubhe murîd û hem murad î, nûr î tu di husn-i rûyê dildar, nar î tu di qelbê ‘aşiqê zar.
Herwiha: beyt,.
ji: ~ Ji şah ya farisî û erebî بیت tê Peyva şah ji peyva `xşî` `xişaya` ya avestayî derketiyeya maneya wê şiyan, şiyîn,şî kirin e. Ango kesê xurt û zexm ang kesê dikane şa. Di kurdiya Navanadolê de ez şa nakim diwate ez nikanim e. Ew mirovekî şa ye ango têt wateya ew mirovekî xwedan qûdret e. Em werin beytê: Bêt di kurdî de bineam tê stranên dînî ku bi beşawend tên gotin re têt gotin. Bêt ne beyt û ducar wek beyt nayê gotin bêt dema bihûrî a lêkera bêjtinê ye ku bi `got` ê ve cih guheriye. Şahîbêt ma çima farsî an erebî be?
şahid kesê ku bûyerek dîtiye; guwah *“şahidê roviyî, boçika wî ye”
(navdêr) govan, gewa, kesa/ê ku dîtiye dema tiştek qewimiye yan hatiye kirin û dikare paşî basa wê bike.
Herwiha: şahîd.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: شاهد.
Bide ber: şehîd.
Têkildar: şehade, şehadet.
ji: ji erebî شاهد (şahid), hevreha aramî ܣܗܕܐ (sehda: 1. şahid 2. şehîd), têkilî şehîd, şehade, şehadet. Bo têkiliya şahid û şehîd herwiha bide ber yûnaniya kevn μάρτυς (martus: 1. şahid 2. şehîd) ku serekaniya hevwateya peyva şehîd ya bi bi zimanên ewropî ye: inglîzî û fransî martyr, almanî Märtyrer, spanî mártir..
Bikaranîn: Lêker: şahid bûn, şahid kirin. Navdêr: şahidbûn, şahidkirin Rengdêr: şahidbûyî, şahidkirî.
: şahidî, şahidîtî, şahidtî
şahid bûn (lêker)(Binihêre:) şahid
şahid ji malê ye, xazok li serê darê ye (biwêj) ku xerabî naveroka tifaqê, yan jî malbat û exrebeyan xeterî hê dijwartir dibe. şahid ji malê ye, xazok li serê darê ye, li gori wê bingehê ev jî zêde ye.
şahid kirin (lêker)(Binihêre:) şahid
şahîdanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) şahî
şahîdar (rengdêr) kêfdar, kêfxweş, bexteyar.
ji: şahî +-dar
şahidbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) şahid
şahidbûyî (rengdêr) (Binihêre:) şahid
şahidên yahowa (navdêr) komek olî ku nêzî 7 milyon endamên wan hene û nêzî mesîhiyan in lê Îsa wek xweda napejirînin.
Herwiha: Şahidên Yehowa. Yekjimar: Mê: şahida Yahowa, şahida Yehowa Nêr: şahidê Yehowa, şahidê Yahowa.
ji: şahid + -ên + Yahowa
şahidhal (navdêr) şahidên rewşekê yan bûyerekê.
ji: şahid + hal.
ji wêjeyê: Berpirsê Encûmena Niştimanî diyar kir ku li gor şahidhalên bûyerê, di encama êrîşê de kuştî û birîndar hene lê hejmara wan nehatiye piştrastkirin.  (Rudaw.net 5/2014)
şahidî guwahî
(navdêr, mê) wesîqe, belge, delîl, şehade, sertîfîkat, rewşa şahidbûnê.
ji: şahid + -î.
Bikaranîn: Lêker: şahidî dan, şahidî kirin. Navdêr: şahidîdan, şahidîkirin
şahidî dan (lêker)(Binihêre:) şahidî
şahidî kirin (lêker)(Binihêre:) şahidî
şahidîdan (navdêr, mê) (Binihêre:) şahidî
şahidîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şahidî
şahidkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şahid kirin
şahidkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şahid
şahîk 1. rewşen, ronak 2. meht, şimşimot
şahîkî (navdêr, mê) bi şadî, bi dilgeşî, bi xoşî, qence.
ji: şahî +-kî
şahîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şahî kirin
şahîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şahî
şahîn (navdêr)rightthumbŞahîn, şahîn: baz, şehbaz, şimqar, terlan, laçin, dubirak, firrindeyek jakaw anku dirrinde ye(rengdêr) şahane, mîrane, paşayane(navdêr, nêr) Şahîn: navek zelaman e.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: شاهین.
Têkildar: başok, eylo, keçelok, kerges, kurt , simsiyark, sîsalk.
ji: hevreha farisî شاهين (şahîn), avestayî seêne-, sanskrîtî श्येन (şyêne-), têkilî sîmir. Şahin ya tirkî, շահէն (şahên) ya ermeniya kevn û շահեն (şahen) ya ermeniya nû ji îranî ne..
: bşahîngir, şahîngirî, şahînî, şahînvan, şahînvanî, şahînvanîtî, şahînvantîBi Soranî, dall. Navê zanistî: Buteo buteo
şahînet dawet, civîna bixwarin.
(navdêr, mê) şahî, cejn, roşan, pîrozbahî, pîrozkirin, kêf.
ji wêjeyê: Tosinê Reşîd û nivîskarê vê bendê xwestin di sala 1999-an de 90-saliya Qanatê Kurdo bi awayekî zanistî şahînet bikin. Jina Qanat ya ku kurdan vê re digotin tu dayika kurda yî dema mêrê wê sax, lê dema zanayê kurdan rehmetî bû, Nadêjda Vasîliyêvna nikanîbû wêneyine Q. Kurdo ji me re bişandana, bihayê posteyê tune bû.(Husên Hebeş: Destnivîsa Ferhenga Celadet Bedirxan, celadet.com, 7/2008).
Bikaranîn: Lêker: şahînet kirin, şahînet dan. Navdêr: şahînetkirin, şahînetdan Rengdêr: şahînetkirî
şahînet dan (lêker)(Binihêre:) şahînet
şahînet kirin (lêker)(Binihêre:) şahînet
şahînetdan (navdêr, mê) (Binihêre:) şahînet
şahînetkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şahînet kirin
şahînetkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şahînet
şahîngirî (navdêr, mê) karê şahîngiriyê.
ji: şahîngir + -î
şahînî (navdêr, mê) rewşa şahînbûnê, hing, bezm, şahînet.
ji: şahîn + -î
şahinşah (navdêr, nêr) şahê şahan, bilindtirîn şah (bernavê şahên Îranê berî sala 1979 ku hingê îslamiyan şah ji ser desthilatdariyê avêt).
Herwiha: şahenşa, şahenşah, şahinşa, şahînşa, şahînşah.
ji: şah + -in + şah.
: şahinşahane, şahinşahî, şahinşahîtî, şahinşahtî
şahinşahane (rengdêr) bi awayekî şahinşah.
ji: şahinşah + -ane
şahinşahî (navdêr, mê) rewşa şahinşahbûnê.
ji: şahinşah + -î
şahînvan (navdêr, mê) bazevan.
ji: şahîn +-van
şahînvanî (navdêr, mê) karê şahînvanan.
ji: şahînvan + -î
şahitî (navdêr, mê) şahî, keyîtî, xanedanî, monarşî.
ji: şah +-itî
şahko (navdêr, mê) gundek bajarrkê Zarayê yê bi ser Koçgirî ve ye.
ji wêjeyê: Hunermend Besê keçikeka li gundê Zarayê ji dayik bûye. Navê gundê min bi kurdî Şahko ye. Lê me got ya, navên navceyên me hatin guhertin, navên gundên me hatin guhertin. Ew hemû bûne tirkî. Niha jî navê gundê min bi tirki Kuruköprü ye. Hetanî 12 saliya xwe ez di nava wan çîyan, dar û daristanan de mezin bûm.(Beser Şahîn di hevpeyivînekê de li gel Diya Rûmet, Netkurd.com, 3/2007)
şahkulî (navdêr, nêr) cureyek kulîyek mezin, gagêlî, kercuhî, şakulî
şahmar marê herî girs
(navdêr, nêr) (navdêr, mê) şahê maran, marê kobra
şahmerdan egîdê egîdan
şahname (navdêr, mê) pirtûkek pirr mezin ya helbestan e ku bi farisî ji alî Fîrdewsî ve nêzï sala 1000 hatiye nivîsîn û basa dîrok û efsaneyên gelên îranî dike
şahnazîkirin (navdêr)mirovê karekî dilxweş ûserferaz bi be, :ew ahnazîyê bi keça xwe dike ko yekem derçû liser xandingeha xwe
şaho (navdêr, mê) qû, sî, qubeqaz, qazquling, qebeqaz
şahperest (navdêr, mê) keyperest, qralperest, monarşîst.
ji: şah +-perest
şahperestî (navdêr, mê) keyperestî, qralperestî, monarşîzm.
ji: şah +-perestî
şahr (navdêr),mê, cûreyek şemlan e di ciwaniyê de şahrek min ya gulabdî he bû.
şahrê 1. riya sereke 2. riya şoşê
(navdêr, mê) otoban, otorê
şahreg reha ku xwînê ji dilî belavî cendêk dike
şahsiwar sersiwar
serokê siwaran, sersiwar, siwarên bijare, siwarên zîrek, fêris, şovalye, siwarî.
Herwiha: şasiwar şehsiwar.
ji: şah + siwar, hevreha farisî شهسوار (şehsiwar) jiari
şaht (rengdêr) raşîtîk, hestînerm, kesê/a ku ji kêmkalsiyûmî yan jî ji nexweşiyeke hestiyan lingên wî/ê xwar in yan xwar bûne û birêveçûna wî nedurist e.
Herwiha: şeht.
: şahtî
şahtî keytî, mîrtî
şahtik (navdêr, mê) patik, past, gepir, gempir, qemçik, şatik, stukur, pate, gepêr
şahwer (navdêr, mê) şahane.
ji: şah +-wer
şahyar wezîr, kizîr
(navdêr, mê) wezîr.
ji: şah +-yar
şahzade zarokên şahan
şahzênî (navdêr, mê) devokeke kurdiya başûrî ye ku li rojavayê Tirkiyê tê axiftin.
Herwiha: şahhisênîFerhengoka şahzênnî Ferhengoka şahzênî. Têkilî: şêxbizinî
şah king; shah
m. king
şahbanû queen
şaheser masterpiece
şahî royal
f. gladness, happiness
şahid Binêre: govan
şahîd m. witness
şahîk shining, brilliant
şahkar masterpiece
şahad Zeuge
şahî Fest
Freude
Fröhlichkeit
Glück
şahî kirin amüsieren
şahid Zeuge
şahîr Dichter
Poet
şahrê Hauptstraße
şah şah
şahbeyîte şahbeyit
şahid şahit
tanık
şahida çiman görgü tanığı
şahidê çiman görgü tanığı
şahidîye şahitlik
tanıklık
şah şah (n)
şahbeyit şahbeyte (m)
şahika b. doruk, zirve
şahıs kes, -e
şahıs zamiri zemîrê kesî (n)
şahit şahid, -e
şahitlik şahidîye (m)