Encamên lêgerînê
şûra şûra (desteya amojkariyê, heyeta şêwiriyê m
şûra (desteya amojkariyê, heyeta şêwiriyê m
şûrayıdevlet Şûraya dewletê nd
Şûraya dewletê nd
şû koca, erkek.
n koca, eş (bir kadının eşi) * şûyê jinikê hate malê kadının kocası eve geldi
şû bûn kocası olmak, tutmak * birayê min şûyê xwişka wî ye kardeşim onun kız kardeşini tutar
şû dan l/gh kocaya vermek
şû kirin l/gh kocaya varmak, evlenmek
kocaya varmak, evlenmek
şûbira n kayın, kayın birader (kadına göre kocasının erkek kardeşi)
şûbiratî m kayınlık, kayınçoluk
şûd bnr şahde û şûd
şûdan m kocaya verme
şûde rd mutlu
şûdetî m mutluluk
şûf benzeme
şûf (i) nd benzer, gibi, şekil
şûf (ii) bnr şûv
şûf (iii) m şüphe
şûfa m şufa, ön alım
şûfandin m benzetme
l/gh benzetmek
şûfguhartî rd değişim geçirmiş (şekil olarak)
şûfguhartî bûn l/ngh değişim geçirmek
şûfguhartîbûn m değişim geçirme
şûfîn m benzeme
l/ngh benzemek
şûjî m 1. peynir yapma işleminden sonra arta kalan su 2. yoğurttan süzülen su,
şûjik n çakıl, ufacık taş
şûjikandî rd süründürülmüş
şûjikandin m süründürme
l/gh süründürmek
şûjikî rd çakılımsı
şûjikîn m sürünme
l/ngh sürünmek (karnı üzerinde sürünerek ilerlemek)
şûjikkirî rd çakıllık
şûjin m 1. çuvaldız 2. mec sıska, zayıf ve bakımsız kimse
şûjinî rd çekikçe (göz)
şûjirk m çakıl taşı
şûkirî rd evli (evli kadın)
şûkirin m kocaya varma, evlenme
şûl 1.karaca. 2.teyel.
m iğne ardı, ilinti, teyel, oyulga, oyulgama (elle yapılan seyrek dikiş)
şûl (i) bnr şol
şûl (ii) zo/m karaca (Capreolus)
şûl kirin teyellemek.
l/gh iğne ardı yapmak, ilintilemek, teyellemek, oyulgalamak, oyulgamak
teyel yapmak (veya atmak)
şûlar m kılık kıyafet düzeni
şûlik (i) m sürgün (bir bitkide yeni süren filiz)
şûlik (ii) m çapak (göz çapağı)
şûlik girtin l/gh çapaklanmak
şûlikandin m 1. kaydırma 2. akıtma
l/gh 1. kaydırmak 2. akıtmak
şûlikgirtin m çapaklanma
şûlikîn m 1. kayma (düz, ıslak ve kaygan bir yüzey üzerinde sürtünerek kolayca yer değiştirme) 2. kayma (kaygan bir yüzey üzerinde birdenbire dengesini yitirme) 3. akma 4. hissetirmeden yaklaşma
l/ngh 1. kaymak (düz, ıslak ve kaygan bir yüzey üzerinde sürtünerek kolayca yer değiştirmek) 2. kaymak (kaygan bir yüzey üzerinde birdenbire dengesini yitirmek) 3. akmak * çemê zirav dişûlike ince nehir akıyor 4. hissetirmeden yaklaşmak
şûlkirî rd teyelli, teyellenmiş
şûlkirin m iğne ardı yapma, ilintileme, teyelleme, oyulgalama, oyulgama
şûm rd 1. haylaz, yaramaz, haşarı, şımarık 2. yaman
şûm (i) rd oğursuz
şûm bûn l/ngh yaramazlaşmak, şımarmak
yaramaz olmak
şûm kirin l/gh şımartmak
şûm rakirin şımarık yetiştirmek
şûmbûn m yaramazlaşma, şımarma
şûmbûyîn m yaramazlaşış, şımarış
şûmî rd haşarı, aramaz, şımarık * ez di zaroktiya xwe de yekî pir şûmî bûme çocukluğumdan çok haşarı birisiymişim
şûmî bûn l/ngh haşarılaşmak, haylazlaşmak, şımarıklaşmak
şûmî kirin l/gh şımartmak
şûmîbûn m haşarılaşma, haylazlaşma, şımarıklaşma
şûmîkirin m şımartma
şûmit rd şımarık
şûmîtî m haşarılık, haylazlık, yaramazlık, şımarıklık
şûmîtî kirin haylazlık yapmak, yaramazlık yapmak
şûmiyane h haylazca, yaramazca
şûmkî h şımarıkça
şûmkirin m şımartma
şûn yer.
m 1. yer, mahal (bir şeyin, bir kimsenin kapladığı veya kaplayabileceği boşluk, mekân) 2. yer (bulunulan, yaşanılan, oturulan şehir, kasaba, mahalle) * ev dera hanê şûna bav û kalên me ye burası atalarımızın yeri 3. yer (durum, konum vaziyet) * Mezopotamya ji aliyê stratejîk ve li şûneke girîng e Mezopotamya stratejik olarak önemli bir yerdedir 4. yer (görev, makam) * di dema van tayînên dawî de gerînende li şûna xwe ma son atamalar sırasında müdür yerinde kaldı 5. yer (herhangi bir şeye, bir işe ayrılmış bölüm, alan) * şûna sobayê sobanın yeri 6. yer (üzerinde yapı kurulmaya veya ekime elverişli toprak parçası, arazi, arsa) * li ber deryayê ji xwe re şûna xanî kirî deniz kıyısında ev için bir yer aldı 7. yer (bir olayın geçtiği veya geçeceği bölüm, alan) * şûna civînê toplantı yeri 8. yer (sinema ve tiyatroyada veya taşıtlarda oturulacak koltuk, sandalye) * li sînemayê, li pêş ji xwe re şûnek dît sinemada, kendine ön tarafta bir yer buldu 9. yer (durum) * di şûna te de ku ez bûma senin yerinde ben olacaktım ki 10. yer, mevki 11. mevki (bazı ulaşım araçlarında yolculara veya sinama, tiyatro gibi yerlerde seyircilere sağlanan konfora ve bilet ücretlerine göre düzenlenmiş yer) 12. iz (bir şeyin geçtiği veya önceden bulunduğu yerde bıraktığı belirti, nişan) * şûna teker tekerlek izi 13. iz (bir şeyin dokunmasıyla oluşan belirti) *şûna nehpan tırnak izi 14. yer, iz * şûna devê kêrê bıçak izi
şûn de çûn geri gitmek.
şûn dîtin yer bulmak (oturacak yer sağlamak)
şûn girtin yer kapmak, yer tutmak
şûn guhartin yer değiştirmek
şûn ve dan l/bw ertelemek
şûn ve kişîn geri çekilmek.
şûn zift kirin yer kapmak
şûna (yekî) li mirov xuya bûn yeri gözükmek
şûna hendesî (an jî geometrîk) mat geometrik yer
şûna ling ayak izi
şûna mişextiyê (an jî surgûnê) sürgün yeri
şûna pê ayak izi
şûna piyê (an jî lingê) xwe kirin yerini yapmak
şûna tiliyê parmak izi
şûna xenceran xweş dibe şûna xeberan xweş nabe kılıç yarası onar dil yarası onmaz
şûna xwe dan (yekî) (birine) yer vermek (kendi yerini bir başkasına bırakmak)
şûna xwe dîtin yerini bulmak
şûna xwe girtin (an jî zift kirin) yerini kapmak
şûna xwe kirin (an jî çêkirin) yerini yapmak
şûnayî rd lokal * tevza şûnayi lokal aneztezi
şûnd bnr şûn
şûndadayî rd ertelenmiş
şûndan m ödence
şûndemanî m gerilik
şûndemayî rd geri, geri kalmış (gelişmemiş)
şûndemayîn m geri kalma, geri kalmışlık
şûndemayîtî m geri kalmışlık
şûndews m yer, iz
şûndiyarî m hediyeye karşılık verilen hediye
şûnek m yedek
şûnekirî rd evlenmemiş kadın
şûneşop m iz yeri
şûnewar n 1. mekan 2. harabe, kalıntı * şûnwarên dîrokî tarihi kalıntı 2. eski yerleşim yeri
şûnewarî rd arkeolojik * vekolînên şûnewarî arkeolojik kazılar
şûnewarnas nd/nt arkeolog
şûnewarnasî m arkeoloji
şûngar m nişangeç
şûngir nd/n t1. ardıl, halef 2. vekil
şûngir (i) nd yedek
şûngirê serok (an jî serek) başkan vekili
şûngirî m vekillik
şûngirt nd/nt vekil
şûngirtî (i) m vekillik
şûngirtî (ii) nd yedek (bir şeyin yerini tutabilme özeliğine sahip olan)
şûnik n tokaç
şûnkar nd/nt vekil
şûnkarî m vekillik
şûnmal n konak yeri
şûnpê n pedal
şûnpêk m ayak izi
şûnşewat m yangın yeri
şûnvemayî rd geri kalmış
şûnvemayîtî m geri kalmışlık
şûnwar n 1. yurt, mekân 2. yerleşim yeri 3. kalıntı, tarihî yer (bir toplum, kültür uygarlık vb. den artakalan şey)
şûnwar bûn l/ngh yerleşmek, ikamet etmek
şûnwarbûn m yerleşme, ikamet etme
şûnwarî rd arkeolojik
şûnwarnas nd/nt arkeolog
şûnwarnasî m arkeoloji
şûpik m oklava
şûr n 1. kılıç 2. kılıç (saban ökçesini oka bağlayan ağaç parçası)
şûr (i) rd eğik, meyil
şûr (iii) rd sersem
şûr bûn l/ngh sersemleşmek
şûr danîn kılıçı kınına koymak (savaşı bırakmak)
şûr hejandin kılıç oynatmak
şûr ji kalan kişandin kılıçı kınından çıkarmak
şûr kalan nabire kılıç kınını kesmez
şûr kalanê xwe nabire kılıç kınını kesmez
şûr kirin l/gh kılıçlamak
şûr kirin kalan kılıçı kınına koymak (savaşı bırakmak)
şûr kişandin kılıç çekmek
şûr kişandin û bi ser de çûn kılıç üşürmek (kılıç çekerek saldırmak)
şûr lê xistin (an jî dan) kılıç vurmak
şûr li ba kirin kılıç sallamak
şûr li nava xwe girê dan kılıç kuşanmak (veya takmak)
şûr mêrekî dikuje ziman hezaran kılıç birini öldürürken kötü lâf binlercesini öldürür
şûr şam, xencer mam, jin dotmam kılıçlardan Şam kılıcı, akrabalardan amca ve eş olarakda emmi kızını
şûr simbêl nebirîn bıyığı balta kesmez olmak, kendinden çok emin olmak
şûr simbêlê (yekî) nebirîn bıyığı balta kesmez olmak, alçacık dağları ben yarattım demek (çok kurumlu olmak)
şûr şûr h şar şar
şûr tazî kirin kılıcı kınından çıkarmak
şûra m şura
şûran m sızma
şûrandin (i) m sızdırma
l/gh sızdırmak
şûrandin (ii) m şarıldatma, şarlatma
l/gh şarıldatmak, şarlatmak
şûraya dewletê nd şûrayidevlet, danıştay
şûrbaz eskrimci.
nd/nt eskrimci, kılıç oyuncusu
şûrbazî m eskrim, kılıç oyunu
şûrbûn m sersemleşme
şûrdar rd kılıçlı
şûrdûv zo/m kılıç kuyruk (xiphophorus helleri)
şûre m barut
şûrê m bağ etrafındaki duvar
şûrê bêkalan kınsız kılıç
şûrê cot nd karasaban keskisi
şûrê gergenî nd bir tür kılıç
şûrê kotanê nd pulluğun keski demiri
şûrê meqrawî nd Bitliste üretilmiş bir tür kılıç
şûrê misrî nd Şam kılıcı
şûrê pehn süvari kılıcı
şûrê rûs nd dal kılıç, dalyan kılıç
şûrê şamê nd dünyaca ünlü ve kiymetli çelikten Şam kılıcı
şûrê sedefbazind kabzası sedef kakmalı kılıç
şûrê şêxanî nd Bitliste üretilmiş bir tür kılıç
şûrê şilf nd dal kılıç, yalın kılıç
şûrê tazî nd dalyan kılıç, yalın kılıç
şûrê xwe ji hev re kişandin (birbirlerine) kılıç çekmek
şûredank m barutluk (barut saklanan kap veya yer)
şûreger mzk/m beyat makamı (aralıklar dizine dayanır)
şûrepêj dîr/nd barutçu (imal eden)
şûrepêjî m barutçuluk
şûreşûr h şarıl şarıl, şırıl şırıl
şûreşûr kirin l/gh şarıldamak
şûreşûrkirin m şarıldama
şûret bnr şoret
şûrger mzk/m beyatî makamına yakın bir müzik makamı
şûrgiya bot/n uzun yapraklı bir bitki
şûrhilgêr nd/nt kılıç kuşanan
şûrhingêv nd/nt kılıç dövüşçüsü, kılıç ustası, iyi kılıç kullanan
şûrhingêvî m kılıç dövüşçülüğü, kılıç ustalığı
şûrî m eğiklik
şûrik n kılıç (saban ökçesini oka bağlayan ağaç parçası)
şûrikandin m 1. kaydırma 2. akım yaptırma, cereyan yapma
l/gh 1. kaydırmak 2. akım yaptırmak, cereyan yapmak
şûrikîn m 1. kayma, kayak yapma 2. akım olma, cereyan olma 3. sürünme, ilerleme
l/ngh 1. kaymak, kayak yapmak 2. akım olmak, cereyan olmak 3. sürünmek, ilerlemek
şûrîn (i) m sızma, sızış
l/ngh sızmak
şûrîn (ii) m şarıldama, şırıldama, şorlama
l/gh şarıldamak, şarlamak
şûrînî m şırıltı
şûrker nd/nt kılıççı, kılıç imalatçısı
şûrkerî m kılıççılık
şûrkêş nd/nt kılıç çeken, kullanan
şûrkêşî m kılıç oyunu
şûrkî h 1. kılıçlama, kılıcına 2. kılıçlama, çaprazlama
şûrkirin m kılıçlama (kılıçla vurma)
şûrmasî zo/n kılıç balığı (Xiphias gladius)
şûrmend nd/nt eskrimci, kılıç oyuncusu
şûrmendî m eskrim, kılıç oyunu
şûrt bot/m çalı süpürgesi otu
şûrxane m kılıçhane
şûrzan nd kılıç ustası
şûş m kayma
şûş (i) nd rüzgârdan savrulmuş buğday
şûş bûn (i) l/ngh 1. kayarak düşmek 2. kandırılmak, yoldan çıkarılmak, enayi yerine konulmak
şûş bûn (ii) l/ngh 1. süzülmek (kanatlarını çırpmadan uçmak) 2. el ve ayaklarını çırpmadan yüzmek
şûş bûn (iii) l/ngh sendelemek
şûş kirin l/gh 1. kaydırarak düşürmek 2. kandırmak, yoldan çıkarmak
şûşan bot/m süsen
şûşbûn (i) m 1. kayarak düşme 2. kandırılma, yoldan çıkarılma, enayi yerine konulma
şûşbûn (ii) m 1. süzülme (kanatlarını çırpmadan uçma) 2. el ve ayaklarını çırpmadan yüzme
şûşbûn (iii) m sendeleme
şûşe şişe.
m 1. şişe 2. kadeh, bardak 3. şişe (gaz lâmbasında fitil çevresine konulan cam koruyucu) 4.rd şişe (bir şişenin alacağı miktar) * şûşeyek mey bir şişe şarab
şûşe dagirtin l/gh şişelemek
şûşebend m camekan
şûşebir m şişe kesici
şûşekir nd/nt şişeci, şişe satın alan
şûşeya dilê însan ku bişkê nacebire kalbi yıkmak kolay, yapmak zordur
şûşeya valak termos * eynî şûşe ye çok güzel olan kadın
şûşî navê bûn içine düşmek
şûşik m akım, cereyan
şûşikandî rd akıtılmış olan
şûşikandin m 1. akıtma 2. akım yaptırma, cereyan ettirme
l/gh 1. akıtmak 2. akım yaptırmak, cereyan ettirmek
şûşikîn m 1. akma 2. akım yapma, cereyan etme
l/ngh 1. akmak 2. akım yapmak, cereyan etmek
şûşing bnr şişe
şûşkirin m 1. kaydırarak düşürme 2. kandırmak, yoldan çıkarma
şûştek m dere
şûşterî mzk/m Kürt müziğinde bir makam
şûştî rd yıkanık
şûştin m 1. yıkama 2. kîm yıkama (kimyasal maddelerle yapılan işlem) 3. sn yıkama (arı suyla yapılan temizleme) * şûştina fîlm film yıkama
l/gh 1. yıkamak, yumak 2. kîm yıkamak
şûştin ji heriyê avêtin ser kema diriyê eski hayratı da berbat etmek
şûştina bi ava aravê killeme
şûştina yek carî be teneşire gelesin
şût 1.koni. 2.kurnaz. 3.şut.
sp/m şut
şût (ii) rd 1. dikik 2. sivri
şût (iii) bnr şahde û şût
şût (iv) rd 1. kavgacı 2. kaypak (kimse)
şût (v) nd/nt 1. kurnaz 2. becerikli, çalışkan
şût (vi) rd çıplak
şût lê xistin şut çekmek
şûtî (i) bot/m 1. karpuz (Citrullus vulgaris 2. karpuz (bu bitkinin meyvesi)
şûtî (ii) m 1. kaypaklık 2. kavgacılık
şûtî (iii) m kocalık
şûtî (iv) rd parlak, temiz kimse
şûtî kirin l/gh kendine bakmak, temizlenmek, taranmak
şûtî tazî rd çırılçıplak
şûtik (i) rd sivri
şûtik (ii) m kuşak, bel bağı bele sarılan uzun ve enli kumaş)
şûtik (iii) m ağız salyası, ağız suyu
şûtik (iv) rd fiyakalı
şûtikî m sivrilik
şûtikî bûn l/ngh sivrileşmek, sivrilmek
şûtikî kirin l/gh sivrileştirmek, sivriltmek
şûtikîbûn m sivrileşme, sivrilme
şûtikîbûyîn rd sivrileşiş
şûtikîkirî rd sivrileştirilmiş, sivriltmiş olan
şûtikîkirin m sivrileştirme, sivriltme
şûtîkirin m kendine bakma, temizlenme, taranma
şûtkî rd kaypakça
şûtkî bûn l/ngh kaypaklaşmak
şûtkîbûn m kaypaklaşma
şûtkîbûyîn m kaypaklaşış
şûttazî h çırçıplak, çırılçıplak
şûttazîtî m çırçıplaklık, çırılçıplaklık
şûv m 1.herk, nadas 2. keleme (sürülmeden bırakılmış tarla)
şûv hiştin nadasa bırakmak (veya nadasa yatırmak), dinlendirmek
şûv kirin herk etmek, nadas etmek (veya yapmak)
şûx rd şuh
şûxî (i) m şuhluk
şûxî (ii) m şaka
şûxî kirin l/gh şaka yapmak
şûxîkirin m şaka yapma
şûyê xwe kirin evlenmek (kadın için)
şû hevser
(navdêr) mêrê jinekê, jina kesekî yan mêrê kesekê, hevser, hevjîn.
Herwiha: şwî, şî.
Bikaranîn: Lêker: şû kirin: (jin) zewicîn, mêr kirin dan şû: (keç) zewicandin. Navdêr: şûkirin Rengdêr: şûkirî.
: şûyîtî.
ji: şû bi maneya mêr e (lê tenê di zewacê de), hevreha شوهر (şûher) ya farisî ye. Wek ku tê zanîn, di kurdî de paşbendika -er ya peyvên malbatî ji kurdî ketiye: farisî birader, kurdî bira; doxter, kurdî dot-, farisî x(w)aher, kurdî xwi-şk; farisî mader, kurdî ma-k û hwd. Ev -er bi rastî ji kurdî ketiye û di farisî de maye, ne ku li farisî zêde bûye. Bi heman awayî di gelek zimanên din jî yên hindûewropî de maye, bo nimûne inglîzî: broth-er (kurdî: bira, farisî: birader), moth-er (k: ma-k, f: mader), daught-er (f: doxter, k: dot-), fath-er (f: pider, kurdiya zazakî: pî, bab/bav ya kurmancî ne ji eynî rehî ye). Lê herwiha hêjayî gotinê ye ku şû êdî wek peyveke serbixwe nayê bikaranîn (mirov nabêje şûyê wê) lê tenê di biwêjên wek şû kirin (mêr kirin, jin zewicîn) yan şûkirî (jina ku mêr kiriye, jina zewicî) de tê bikaranîn. Vê dawiyê wek neolojiyekê dîsa şû wek wergera spouse (hevser, jin yan mêr) ya inglîzî bo nimûne ji aliyê şahînê Bekirê Soreklî ve tê bikaranîn. Bi zimanê sûmerî peyvên « šuba » û « šul » hene.1: wergerina peyva « šuba »: mêrane/merdane bûn, mêrê ciwan, mirovê ciwan, şûştin, şen, rengareng bûn, arî/paqij bûn, şuhle 2: wergerina peyva « šul», mêrane/merdane bûn, xortanî/ciwanî, mêrê ciwan, mirovê ciwan Em ditin kû peyvên kurdî û sûmerî gelek nezik in
şû bûn (lêker)(Binihêre:) şû
şû kirin 1. mêr kirin 2. zewicîn
şûbar (rengdêr) şûdar.
ji: şû +-bar
şûbira birayê mêrê bûkê; tiyê bûkê
(navdêr) tî, birayê mêrê jinekê.
ji: Ji şû + bira, Bi zimanê Sûmerî em dibêjin uş-bar ji bo xezûrantî
şûbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) şû
şûbûyî (rengdêr) (Binihêre:) şû
şûdar (rengdêr) şûbar.
ji: şû +-dar
şûf (navdêr, mê) guman, şik, şube, gûş, dudilî, dilwasî, bêbirryarî, dudil bûn, şibhe
şûjin derziyeke stûr e û pê devê bardan û têrikan tê dirûtin; bijûn *“bi derziyê neçe ser şûjinê”
(navdêr, mê) derziyên gir yên ku bi gelemperî ne bo dirûna cilan lê bo girêdana devên têrr û çewalan û tiştên wek wan tên bikaranîn.
Herwiha: sûjin, şwîjin, şwûjin, şîjin. Nêzîk: bişûjin derzî, dirêzî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: شووژن.
ji: Ji Proto-hindûewropî sīw-/syuh- (dirûn/dirûtin), avestayî sûka (şûjin), sanskrîtî सीव्यति (sī́vyati: dirûn), sûçî (şûjin), farisî سوزن (sûzen: şûjin), pehlewî bizîn- (dirûn, dirûtin) - ku hevreha bişûjin ya kurmancî ye - parsî bijîngir (cildirû, terzî, xeyat), sogdî şwm (dirûn, dirûtin), hewramî û sîvendî çen (dirûn), lîtwanî siūti (dirûn), rûsî шить (şîti: dirûn), inglîzî sew (dirûn), latînî suo (dirûn)....
Herwiha: şîjin, şwîjin.
: şûjinane, şûjinî, şûjink.
: Alm.: Nadel, Îng.: needle, İnglîziya kevn: nædl mê, Baskî: orratz, Breton: nadoz, Katalanî: agulla, pua, Danîmarkî: nål, Erebî: ابرة (ibre) Îsp.: aguja, aguja de coser, Esperanto: nadlo, kudrilo, Farisî: سوزن (sûzen), Faroeî: nál, Fînlandî: neula, Fr.: aiguille, Frîzyanî ya Roava: nuddel, nulle, Galiya Skotî: snathad, Yewnanî: βελόνα mê, Hûngarî: tű, Îdoyî: agulo, Ît.: ago, Latînî: acus, Malay: jarum, Mayayî: puuts’, Holendî: naald, kompasnaald, wijzer, Norwecî: nål, Oksîtanî: agulha Papyamentoyî: angua, hangua, Por.: agulha, Sonxayî: sana, Swêdî: nål, Swahîlî: sindano, Tagalog: karáyom, Çolyanî: pnákh (p : pnáyal), Tr.: iğne
şûjina di çavê xwe de nabîne, derziya çavê xelkê de dibîne (biwêj) xetaya xwe na lê ya xelkê ditin. ji bo yên din dinyaye xera dike, lê li ya xwe jî qet nani-here. şûjina di çavê xwe de nabîne, derziya çavê xelkê de dibîne.
şûjinane (rengdêr) bi awayekî şûjin.
ji: şûjin + -ane
şûjinî (navdêr, mê) rewşa şûjinbûnê.
ji: şûjin + -î
şûkil hevserê nazenîn
şûkirî (rengdêr) (Binihêre:) şû
şûkirin (navdêr)(Binihêre:) şû
şûkirinî (navdêr, mê) jininanî, şûkirin.
ji: şûkirin +-î
şûl [I] hevûrî [II] şêl
şûl kirin şêl kirin
şûm nehs
(rengdêr) kesê fiêlbazîyêde bi biaqil,lixwe xuyî.
Herwiha: şwîm, şîm.
ji: ji erebî شؤم (şuim: bêxêrî, bêoxirî), hevreha شأم (şeim: çep). Ji heman rehî: şîmal..
Bikaranîn: Lêker: şûm bûn, şûm kirin. Navdêr: şûmbûn, şûmkirin Rengdêr: şûmbûyî, şûmkirî.
: şûmahî, şûmatî, şûmayî, şûmî, şûmîtî, şûmtî
şûm bûn nehs bûn
(lêker)(Binihêre:) şûm
şûm kirin nehs kirin
(lêker)(Binihêre:) şûm
şûm rakirin (lêker) netebt rakirin.
ji: şûm + rakirin
şûmatî (rengdêr) nehecimtin, nerawestan.
Bikaranîn: Lêker: şûmatî kirin. Navdêr: şûmatîkirin Rengdêr: şûmatîkirî
şûmatî kirin (lêker)(Binihêre:) şûmatî
şûmatîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şûmatî kirin
şûmatîkirin (navdêr)zarok tena nabit, şûmatîyan diket, :vî zarokî gelek ûmatî yên kirîn
şûmbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) şûm
şûmbûyî (rengdêr) (Binihêre:) şûm
şûmî nehsî
(navdêr, mê) rewşa şûmbûnê, şewmî, bêwatî, mûdîtî, pîşkî, çiftî, pûşilî, bêoxirî, şeytanî, nehs, nerehet, neqetî, destmatî, harî, hêçî, netebatî, rikdarî, rikatî, girdarî, kîndarî, rikgirî, bikînbûn, kînbazî, kînokî, naqolbûn, hewîn, nearamî, heşer, nehsî.
ji: şûm + -î.
Bikaranîn: Lêker: şûmî bûn, şûmî kirin. Navdêr: şûmîbûn, şûmîkirin
şûmî bûn (lêker)(Binihêre:) şûmî
şûmî kirin (lêker)(Binihêre:) şûmî
şûmîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) şûmî
şûmîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şûmî
şûmirî 1. jinebî 2. mêrebî
şûmiyane (rengdêr) netebtane, bi nehsî.
ji: şûmî +y+-ane
şûmkî (navdêr, mê) şaqizkî, bi gewîld, bifırkî.
ji: şûm +-kî
şûmkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şûm kirin
şûmkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şûm
şûn 1. dews 2. war 3. cih *“kevirê giran, di şûna xwe de birûmet e”
(navdêr, mê) cih, cî, dêlv: Ez nikarim biçim, tu li şûna min herre. Kurrê wî şûna wî girtiye. şop: Şûna piyên wan li vê derê ye. Şûna wan jî nemaye. (Ti tişt jê nemaye.).
Bikaranîn: Lêker: şûn ketin, şûn girtin, şûn dan. Navdêr: şûnketin, şûngirtin, şûndan Rengdêr: şûnbirî.
Herwiha: şwîn, şîn Bi zaravayên din, Kurdî (Soranî): şwên, Kurdiya başûr: şûn, Hewramî: şonî.
: şûngir, şûngirî, şûnkar, şûnkarî, şûnpê, şûnpî, şûntil, şûntilî
şûn dan (lêker)(Binihêre:) şûn
şûn dîtin (lêker)cih dîtin.
ji: şûn + dîtin
şûn girtin (lêker)(Binihêre:) şûn
şûn ketin (lêker)(Binihêre:) şûn
şûna (navdêr) ji şûn
şûna (yekî) dagirtin (biwêj) cihe yekî girtin. tu kes bawer nake ku mamosteyekî din şûna mamoste loqman bigire.
şûna (yekî) şehitandin (biwêj) bûn sedema ji kar û cihê xwe dûrketina yekî. we keçike hedî hedî xwe xiste çavê patron, hetci ku şûna siltane şehitand.
şûna xwe dan xuya kirin (biwêj) bandora tunebûna kesekî xuya bûn. pir taybetmendiyen we keçike hebûn, ji bo we jî şûna xwe zehf dide xuya kirin.
şûna yekî girtin 1. cînişîniya yekî kirin 2. dewsa yekî vala nehiştin şûna bav/dê/xwîşk/birayê min de ye ez bi çavê nebaşiyê lê nanihêrim
şûna zarokî guherandin binê wî paqij kirin û bi pîneyên paqij girêdan
şûnbar (rengdêr) şopbar.
ji: şûn +-bar
şûnbarîtî (navdêr, mê) şopbarîtî.
ji: şûnbar +-îtî
şûnbirî (rengdêr) cihgirtî, guhastî, veguhazî.
ji: şûn +birî
şûnbirin (navdêr, mê) tik, derza dirinê, çîna metali, girnijîn.
ji: şûn +birin
şûndaman (navdêr, mê) paşveman, paşdaman
şûndamanî (navdêr, mê) paşvemanî, paşdemayîn.
ji: şûndaman +-î
şûndan (navdêr, mê) (Binihêre:) şûn
şûndar (rengdêr) şûngirtinî, berdelî.
ji: şûn +-dar
şûndarî (navdêr, mê) kevnarzanî.
ji: şûn +-darî
şûndeavêtin (navdêr, mê) paşvehavêtin, paşdahêlan
şûndegirtin (navdêr, mê) dubare wergirtin, carek din wergirtin
şûndehiştin (navdêr, mê) li paşhêlan, paşdahêlan, li paşxwe hîştin
şûndiyarî xelata ku berdêla xelateke dayî ye *“diyarî qesp e, şûndiyarî hesp e”
şûnewar 1. mekan 2. welat
şûnewarên kevn kevnewarên dîrokî
şûngir (navdêr, mê) kesê/a şûnan digire.
ji: şûn + -gir
şûngirî (navdêr, mê) peygirî, cîgirî, bûn şûngir, bûn peygir, bûn cîgir, piştî kesekî karê wî kesî kirin.
Herwiha: şûngirîtî.
ji: şûngir + -î
şûngirtî (rengdêr) vesihandî.
ji: şûn +girtî
şûngirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) şûn
şûngirtinî (navdêr, mê) berdelî.
ji: şûngirtin +-î
şûnguhêztin cihguherandin, levguherandin
şûnî (navdêr, mê) dirî.
ji: şûn +-î
şûnik (navdêr) Amûrê ku ji text hatiye çêkirin û di şûştinê de pê cil dihên kutan
şûnîtî (navdêr, mê) beyavîtî, valayîtî, nimênenderîtî, niwênerîtî, berdêlî, kûdeyî, kûveyî.
ji: şûn +-îtî
şûnkar kesê ku li şûna berpirsekî kar dike; cîgir
(navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê li şûnayekî berpirsekî kar dike, cihgir, şûnkarê alyarî, şûnkara rêvebirî
şûnkarî (navdêr, mê) rewşa şûnkarbûnê.
ji: şûnkar + -î
şûnketî (rengdêr) (Binihêre:) şûn
şûnketin (navdêr, mê) (Binihêre:) şûn
şûnkirî (rengdêr) şopkirî.
ji: şûn +kirî
şûnnav (navdêr, mê) cînav, zemîr, pronav, pronom
şûnnedîtî (rengdêr) nexşenekirî.
ji: şûn +nedîtî
şûnpê/şûnpêk 1. dewsa piyan a ku li ser axê, heriyê û berfê diyar dibe
şûnpêk (navdêr, mê) repin, rêç, şop, şoperêç
şûnpî (navdêr, mê) şop, rêç, pêger, şoperêç, dews, îz, nîşanên ku ji meşa kesekî yan ajelekî mane, (mecazî) berhemên yan nîşanên ku kesek pê tê bibîranîn.
Herwiha: şûnpê.
Bide ber: şûntil.
ji: Belkî ji şûn + pî
şûntil (navdêr, mê) mora bi tilan, pencemor, besmat.
Herwiha: şûntibil, şûntibl, şûntilî, şwîntibil, şwîntibl, şwîntilî, şwîntilî, şîntibil, şîntibl, şîntilî, şîntilî.
ji wêjeyê: Sentera Gelawêjê yek ji saziyên kulturî yên Kurdistanê ye û şûntiliyên wê li ser bizava rewşenfikriyê de diyar in..
ji: şûn + til
şûntilk dewsa tiliyan a ku li ser berf, herî û hwd diyar dibe
şûnve (hoker) (ji hingê/niha/îro) pêve, piştî (hingê/niha/îro ...).
Herwiha: şûnda, şûnde, şûnva, şûn da, şûn de, şûn va, şûn ve.
ji: şûn + ve
şûnve anîn (lêker) şûnde vegerandin.
ji: şûnve + anîn
şûnve çêkirin (lêker) kopî kirin.
ji: şûnve + çêkirin
şûnve çûn (lêker)(Binihêre:) şûnve
şûnve dan (lêker)(Binihêre:) şûnve
şûnve girtin (lêker)(Binihêre:) şûnve
şûnve hatin (lêker) vegerîn, paşde hatin, jê vegerîn, jê zivirîn.
ji: şûnve + hatin
şûnve ketin (lêker) mayîn, mayî, man.
ji: şûnve + ketin
şûnve man (lêker) paşde man.
ji: şûnve + man
şûnve standin (lêker) vegirtin.
ji: şûnve + standin
şûnveçûn (navdêr, mê) (Binihêre:) şûnve
şûnvedan (navdêr, mê) (Binihêre:) şûnve
şûnvegirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) şûnve
şûnvemayî (rengdêr) paşvemayî, paş demayî, şûndemayî.
ji: şûnve +mayî
şûnwar (navdêr, mê) asar, keleh û birc û avahiyên din yên kevnar, cihên arkeolojîk, derên dîrokî, warên kavil.
Bide ber: şînwar, şwînwar.
ji wêjeyê: Li gorî amara Birêveberiya Şûnwarên Germiyanê, piraniya şûnwaran li sînorê bajarokê Kelarê (navenda kargêrî ya Germiyanê) û bajarokê Kifrî ne ku hejmara şûnwarên wan digihêje 244 şûnwaran, li bajarokê Çemçemal û navçeyên din jî 142 şûnwar hene..
ji: şûn + war (anku cihê warên kevn, şopa warên kevn).
: şûnwargerr, şûnwargerrî, şûnwarî, şûnwarnas, şûnwarnasî, şûnwarvan, şûnwarvanî, şûnwarzan, şûnwarzanî
şûnwarî (navdêr, mê) rewşa şûnwarbûnê.
ji: şûnwar + -î
şûnwarnas (navdêr, mê) arkeolog, asarnas
şûnwarnasî (navdêr, mê) arkeolojî, asarnasî
şûnwarvanî (navdêr, mê) karê şûnwarvanan.
ji: şûnwarvan + -î
şûpik bi ser mala (yekî) de barîn (biwêj) ketin rewşek xeter, tofan bi ser de hatin. jixwe şûpik bi ser mala wî de bariye, ka çi maye?
şûr çeka hesinî a ku berê şervanan pê ceng dikir *“şûrê tazî, xwînê dixwaze”
1. çekek (navdêr, nêr) şemşîr, çekek devikdirêj e bi gelemperî hinekî tewandî anku çemandî ye (mirov bi dest xwe digirin û pê şerr dikin).
Herwiha: şimşûr, şîr , şwîr.
ji: Ji Proto-hindûewropî ḱōro-, ji ḱō- (sûn, hesûn, sûtin), hevreha hesan, san, sûn, hesûn, sûtin yên kurdî, سان (san) ya farisî, अश्रि (áśri: devê kêr û amûrên weke wê) û शूल (śūla: amûrên tûj) ya sanskrîtî, սուր (sur: şûr; tûj) û հեսան (hesan: hesan) yên ermenî, cōt (hesan) û catus (jîr) yên latînî..
Bikaranîn: Lêker: şûr danîn, şûr kirin. Navdêr: şûrdanîn, şûrkirin.
: şûrdar, şûrdarî, şûrvan, şûrvanî
şûr danîn (lêker)(Binihêre:) şûr
şûr kirin (lêker)(Binihêre:) şûr
şûr kişandin (lêker)(Binihêre:) şûr
şûr lêxistin (lêker) kêr kirin.
ji: şûr + lêxistin
şûr simbêlên (yekî) nebirîn (biwêj) ji bo yê lafezan û qure tê gotin. çokên wan dilerizîn, xwîna hinekan dikeliya. kefbi devê hinekan diket. şûr sinibêlên hinekan nedibirî. helîm yûsiv
şûr simêlên wî nabirre (biwêj) serbilind, kêfxweş, şanaz, gelek pozbilind e, pirr qurre ye, kesekî gelek mêr û mêrxas e.
Herwiha: şûr simbêlên wî nabirre
şûra (navdêr, mê) encûmen, konsey, deste, dîwan, meclis, civat, komîte, komisyon, sovyet, parlement yan desteyek din ya hilbijartî ya ku birryaran bi dengdanê dide.
Herwiha: şûre.
Bide ber: şûr.
: şûrayî, şûravan, şûravanî
şûravanî (navdêr, mê) karê şûravanan.
ji: şûravan + -î
şûrayî (navdêr, mê) rewşa şûrabûnê.
ji: şûra + -yî
şûrayî kirin (lêker) sovyetî kirin, civatî kirin.
ji: şûrayî + kirin
şûrbaz kesê ku şûran baş bi kar tîne
(navdêr, mê) şûrhingêv.
ji: şûr +-baz
şûrbazî (navdêr, mê) şûrhingêvî, eskrim, şûrkêşî.
ji: şûr +-bazî
şûrbazîkirî (rengdêr) tankirî.
ji: şûrbazî +kirî
şûrbazîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şûrbazî
şûrdanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) şûr
şûrdank (navdêr, nêr) kevlan
şûre 1. barût 2. pîşo
şûrê (yekî) tûj bûn (biwêj) bibandor bûn. şûrê wî çiqasî tûj be jî qet talaşa min nîn e.
şûrê demokles (biwêj) aluzyonek e û tê wê wateyê ku kesên ku pirr hêz û desthilat heye di heman demê de di xeter û talûkeyên mezin de ne jî.
Herwiha: şûrê Damoklesî.
ji wêjeyê: Her çiqas sifetê fermî yê Y. Buyukanıt serokê erkana giştî be jî, bi rastî ew serokê Partîya Hêzên Çekdarên Tirk e. Ev partî seranserî dewra komarê bûye hevparê dîyar an veşartî yê desthilatîyê, an jî li ser serê îqtidarên sîyasî bûye ‘Şûrê Demokles’. Ya duyem, li dijî vê axaftinê tu reaksîyonên girîng çênebûne. Ne ji ewên ko tepûrep dibêjin, ‘Kurd çi dixwazin’, ne jî ji ewên ko dibêjin, ‘Pirsgirêka Kurd heye’. Rastîya ko li Tirkîyê leşkerek dikane gefên wisa toqbar (bi dehşet) û zalimane bixwe, ji bo raya giştî ya Tirk a pêşverû, wekhevîxwaz û azadîxwaz cîhê xemê ye, û dijwarîya karê kesên ko li ‘çareserîya bê tundûtûjî’ digerin xuya dike. Ya sêyem, tu têkilîya armancên dîyarkirî bi ‘têkoşîna li dijî terorê’ tuneye, ji dewsa wê hatiye armanckirin ko rasteqînîya netew û dewleta gelekî ji navê bê rakirin, anku tê îtirafkirin ko bi tevahîya wateyê ‘terorîzm’ tê kirin..
ji: Ji çîrrokek kevn ya yewnanî ku dibêje Demokles berdestkê mîrekî bû û jê re got ku mîr gelek bextiyar e ji ber ku xwedî ewqas hêz û desthilatê ye. Mîrê wî jî xwest ku rojekê herdu cihên xwe bi hev biguherrin û Demokles wê rojê mîr be. Demokles bi hindê pirr kêfxweş bû. Lê li ser şîvê dît ku şûrek li raserî wî ye ku tenê bi davek pirça hespî ve hatiye hilawîstin û her gavê ihtimal e ku bikeve û Demokles bikuje. Bi vî awayî ew tê gihişt ku kesên desthilatdar hertim di bin gef û talûkeyan de ne.
şûrê du dev bûn (biwêj) hem kar, hem jî ziyan pêkanîn. sond jieye çûrê dudev e, carinan jî ziyanê dide xw’ediyê xwe.
şûrê qetlê li destê te, rehma xwedê li dilê te be (biwêj) divê mirov derfetên xwe bi dadiyane bi kar bîne. berî her tiştî dad û mirovahî divê ezbenî. şûre qetlê li destê te, lê bila rehma xwedê li dilê te be.
şûrê rastiyê di destê (yekî) de bûn (biwêj) mafdar û dadyar bûn. ez pirji wî bawer im. çimkî, çûrê rastiyê di destê wî de ye.
şûrê şems li stû ketin (biwêj) ji xwedê dixwazim şûre şems li stûyê te bikeve. (nifir)
şûre şer, ketiyê destê kundê kor (biwêj) derfetên baş ketin destê yên nehêja. belê, meqama wî pir bilind e, lê şûre şer ketiye destê kundê kor.
şûre tazî, xwîn dixwazî (biwêj) mirov ku bi karên xeter re mijûl bibe, her dem dibe ku bikeve nav xeteriyê. lawo ma tu nizanî, şûre tazî, xwîn dixwazî.
şûre xwe kişandin (biwêj) ji şer û tekoşînê re amade bûn. an jî dest bi şer kirin. wê şûrt xwe kişandiye lê niyeta min a şerkirine nîn e.
şûrger (navdêr, mê) şûrbaz, şîrbaz.
ji: şûr +-ger
şûrî (navdêr, mê) xwarî, xûzî, şefılî.
ji: şûr +-î
şûrik (navdêr, mê) gerîla.
ji: şûr +-ik
şûrikîn (lêker) kaşûn kirin, xwe dakirin, xwe dadan. Tewîn: -şûrik-.
ji: şûrik +-în
şûrîn (lêker)çizirîn, nizilîn, çorîn, tê çûn, şirin, şûreşûrkirin, şıreşır kirin. Tewîn: -şûr-.
ji: şûr +-în
şûrînî (navdêr, mê) şirînî.
ji: şûrîn +-î
şûrkêş kesê ku jidil û bi awayekî pisporane beravaniyê dike
şûrkêşî (biwêj) ji bo hinekên din xebitîn. ji ber şurkêsiyci faris ew ê rojekêpoşman bibe, lê ka kingê?
şûrkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şûr kirin
şûrkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şûr
şûrmasî cureyekî masiyên zeryayî ye û nikilê wî dirêj e
şûrvanî (navdêr, mê) karê şûrvanan.
ji: şûrvan + -î
şûş leclecok
şûşa dilê (yekî) şikestin (biwêj) şekê yekî şikestin. hêvî vemirîn. lawo gunehê te tifalî çi ye? wekî ji niha de şûşa dilê te disikê. toqa malê giran dikeve stûkura te. xelîl mûradov
şûşe bûjeneke şkestok û zebloq a ku jê camên paceyan û hwd tê çêkirin; abegîne *“dil weke şûşeyê ye û zû dişkê, lê dereng dicebire”
(navdêr, mê) cam, belûr, glas, abagne, krîstal, betl, botl, perdaq, piyale, peyale, qedeh, pêk.
Herwiha: şîşe, şwîşe.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: شووشه.
Bide ber: şaş, şeş, şîş, şoş.
ji: jiari, hevreha soranî شووشه (şûşe), farisî شیشه (şîşê), pehlewî şîşek, hemû jiarami ܫܝܫܐ (şîşa) û ܫܝܫܬܐ (şîşta) jiakadi şeşşu jimisri şş..
: şûşebend, şûşexane, şûşeyî
şûşe bûn (lêker) şûşe kirin, guhorandin şûşeyî.
ji: şûşe + bûn
şûşe kirin (lêker) şûşe bûn, guhorandin şûşeyî.
ji: şûşe + kirin
şûşebend (navdêr, mê) camekan, sergen, ref, vîtrîn, dolabên şûşeyî yên ku tişt tê de tên berçavkirin.
Herwiha: şîşebend.
ji: şûşe + -bend.
: camekanî
şûşefiroş (navdêr, mê) şûşeçêker.
ji: şûşe +-firoş
şûşegeh (navdêr, mê) şînmal, şûşexanîk.
ji: şûşe +-geh
şûşeger (navdêr, mê) şûşefiroş, şûşeçêker.
ji: şûşe +-ger
şûşekirî (rengdêr) vemiştî.
ji: şûşe +kirî
şûşesazî (navdêr, mê) şimşatkirin, hisîn.
ji: şûşe +-sazî
şûşexane (navdêr, mê) riwekxane, giyaxane, gulxane, camxane, şûşebend, sera, avahiyê ku dîwar û banê wî cam anku şûşe ne û gul û giya tê ve tên çandin.
ji: şûşe + -xane.
: şûşexaneyî
şûşexaneyî (navdêr, mê) rewşa şûşexanebûnê.
ji: şûşexane + -yî
şûşeyî (rengdêr) camî, belûrî, tişta/ê ku ji şûşeyê hatiye çêkirin yan şûşe di nav de heye, tişta/ê ku di şûşeyekê de ye.
Herwiha: şîşeyî.
ji: şûşe + -yî
şûşî kirin (di zimanê zarokan de) şûştin
şûşt ji heriyê avête ser dara diriyê ji dêla ku kil bike çav derxistin
şûştî (navdêr) tiştên ku hatine şûştin.
Dijwate: neşûştî.
Têkildar: paqijkirî.
ji: şûşt + -î
şûştin (lêker)(navdêr, mê) bi avê paqij kirin.
Herwiha: şîştin, şuştin, şwîştin.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: شووشتن. Tewîn: Lêker: -şo-.
Bikaranîn: aman şûştin, cil şûştin, firax şûşin, leşê xwe şûştin, serê xwe şûştin, xwe şûştin.
Bide ber: balav.
: amanşo, amanşok, amanşokî, amanşoyî, destşo, destşok, destşokî, destşoyî, pêşo, pêşok, serşo, serşok, serşokî, têşo, têşok, veşo, veşok, veşokî, veşoyî, veşûştin.
ji: Ji Proto-aryayî xşaud- (şûştin) Avestayî: xşaod- (to become liquid), xşaodah- (herrikîna avê) Pûnjabî: şwd- (şûştin) Middle Persian: şwd-, şws-, şus- (şûştin) Farisî: şo- (şustin) Belûçî: şuş-, şus- (şûştin) Kîrîbatî: şos- (şûştin) Kurdî: şûştin- (şûştin) Kurdî: şûştin, şordin- (şûştin) Hewramî: şi- (şûştin) Zazakî: şiten/şi-) ir Sanskrîtî: kşod (to dissolve, to disintegrate) Çavkanî: Cheung p.455. Bi soranî: şordin, şûştin
şûştin/dişo/bişo bi avê paqij kirin *“mêran mêr kuşt, Senemê hûrî şûşt”
şûştinxane (navdêr, mê) hemam, serşok, banyo.
Bide ber: avdestxane, cilxane, karxane, nivistinxane, rûniştinxane, xwarinxane.
Bide ber: bersifk, dîwar, metbex, mezel, ode.
ji: şûştin + -xane
şût [I] şeklekî ku binê wê biber û girover e lê serê wê kêmber û tûj e [II] 1. kone, xasûk 2. bênamûs
(rengdêr) rûs, rût, tazî, bêcil.
Bide ber: şot, şûtî.
ji wêjeyê: Li bajarê Antalyê otelek bi navê Bera Otel heye. Ev otel tenê jibo jinên sergirtî ye. Yanî, jinên şût û rût nikarin bên vê otelê û lotikan bidin xwe. Îcar li kêleka wê otelê otelek din bi navê Oasîs jî heye ku otela tûrîstên berdîberdayî ye. Jin û mêr wek garanê dikevin nav hev û dikin qarewar.(Lotikxane.com, 6/2007).
: şûtî
şût û rût (rengdêr) bi temamî tazî, qet ti cil lê nebûn.
ji wêjeyê: dîskotekê de xwe şût û rût berdide çolê, ji kovara Tempo re behsa xisûsîyetên zilamên Tirk dike û çend lotikên ademî li wan dixe, dide bin dûvê wan.(Lotikxane.com, 5/2007)
şûtî (navdêr, nêr) zebeş, fêkiyek bûstanî û gir yê tîvilkesk û naviksor e, şimtî, kal, kelek.
Herwiha: şîtî, şwîtî, şiftî.
Bide ber: gundor, kulind, petêxBinere.
Herwiha: şûtik.
: şûtîçin, şûtîçinî, şûtîçîn, şûtîçînî, şûtîk, şûtîkî. Navê zanistî: Citrullus lanatus
şûtik kembera navê
1. kemera cawî (navdêr, mê) parçeyek çîtî ye zelam li navtenga xwe dialînin (bi taybetî li ser doxînê).
Herwiha: şûtkNêzîk, kemer, şal.
Bide ber: cemedanî, dersok, egale, kefî, kevînk, serpoş, şapk, şel, şelûşapk.
Bikaranîn: şûtik girê dan, şûtik vekirin.
: bêşûtik, bêşûtikî, bişûtik, bişûtikî, şûtikdar, şûtikdarî
şûtikî (navdêr, mê) pîjî, tûjî, hûtikî.
ji: şûtik + -î
şûtkî (navdêr, mê) bêhawakî, çarpînekî.
ji: şût +-kî
şûtkî bûn (navdêr, mê) bêhawa bûn.
ji: şût +-kî + bûn
şûtkîbûn (navdêr, mê) bêhawabûn.
ji: şût +-kî +bûn
şûv şov *“bila şêrê şûvê be, bila ne qopqopê bênderê be”
(navdêr, mê) ji bona erdên ku ji bo demekê nayên çandinê tê gotin.
Bikaranîn: şûv hiştin : ji bo demekê erd neçandin
şûv hiştîn şov hiştin
şûv kirin (lêker)(Binihêre:) şûv
şûvkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şûv kirin
şûvkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şûv
şûvrakirin (navdêr, mê) kêlan, cotkarî.
ji: şûv +rakirin
şûx (rengdêr) rind, ciwan, xweşik, eng, tt(te) pîta bîst û çarê ji abeya kurdî
şûxî (navdêr, mê) şoxî.
ji: şûx +-î
şûyî (navdêr, mê) pêwendîdarê şûkirinê.
ji: şû +-yî
şû spouse
spouse
şû kirin to marry
şûjin û derzî bûn v.i. to stand on end (the hair)
v.i. to stand on end (the hair)
şûker marrier
şûkirî married
şûlikîn v.i. to move stealthily
v.i. to move stealthily
şûm naughty
gloomy, inauspicious
şûn f. place; track, wake: divê ew têkeve şûna bavê xwe=he must follow in his father’s footsteps. Also see: şûna ... girtin, şûn de, bi şûn de, ji niha şûn de, di şûna ku.
şûn de see: bi şûn de
şûna ... girtin v.t. to follow in the wake of, take the place of.
v.t. to follow in the wake of, take the place of.
şûnda see: bi şûn de
şûngir successor
şûr (m.) to come back
şûş sudden death
quick, nimble, sleek; mirina
şûşaşûş pieces of glass
şûşe f. glass
şûştin şû- v.t. to wash
şû Ehemann
Gatte
Gattin
Mann
şûjin Packnadel
Sattelnadel
şûkirin heiraten
şûl Reh
şûlik dünner Baumast
dünner Stab
dünner Stock
Fuhrmannspeitsche
Reitpeitsche
şûn Lage
Ort
Platz
Sitz
Spur
Stelle
Stellung
şûnda nach (zeitl.)
schließlich
şûnde hinten
rückwärts
zurück
şûnewar Land
şûr Säbel
Schwert
şûre Pulver
Schießpulver
şûrê kevan gebogenes Schwert
şûştin waschen
şût schlau
unehrlich
şûstin 씻다 (şit-ta)