Encamên lêgerînê
şîr süt.
n 1. süt (kadınların ve memeli dişi hayvanların memelerinden gelen besin değeri yüksek sıvı madde) 2. bot süt (bazı bitkilerin türlü organlarında bulunan beyaz renkli öz su) 3. süt (süte benzeyen her türlü sıvı) 4. mec soy sop * tu ji şîr û aveynê kê yî? kimin soyu sopundansın?
şîr (i) bnr şûr (II)
şîr (ii) m bir yaşında küçük tay
şîr dan (yekî) süt vermek
şîr girtin l/gh sütlenmek
şîr hilkişandin sağım hayvanının süt sağma esnasında sütünü vermeme durumu
şîr hingiv yağ bal (hoş, istenir bir biçimde)
şîr ketin (çiçikan) sütlenmek
şîr lê ketin (çocuğu) süt çalmak
şîr li (zarok) ketin (çocuğu) süt çalmak
şîr pîç meyîn süt kendilğinde mayalanır gibi olmak
şîr sayî rd apaçık (gök yüzü)
apaçık (gök yüzü)
şîr û aveyn (an jî haveyn) hasebi nesebi
şîr û hingiv süt bal
şîrandî rd 1. kişnetilmiş 2. kükremiş (kabarıp taşmış)
şîrandin m 1. kişnetme 2. kükretme (kabarıp taşmasına neden olma)
l/gh 1. kişnetmek 2. kükretmek (kabarıp taşmasına neden olmak)
şîranî m 1. tatlı (şeker veya şekerle yapılan yiyecekler) * wek şîranî ez ji beqleweyê hez dikim tatlı olarak baklavayı severim 2. şerbet merasimi
şîranîfiroş nd/nt 1. tatlıcı (satan kimse) 2. tatlıcı (tatlı satılan yer)
şîranîfiroşî m tatlıcılık
şîranîhez nd/nt tatlıcı (tatlıyı seven kimse)
şîranîhezî m tatlı sevme
şîranîkar nd/nt tatlıcı
şîranîkarî m tatlıcılık
şîranîya kundiran kabak tatlısı
şîranîya loqmeyan lokma tatlısı
şîranîya pêçîkan parmak tatlısı
şîranîya penêr peynir tatlısı
şîrav (i) m çağlayan
şîrav (ii) m 1. bal özü 2. öz su (bitki) 3. sulu süt
şîravok rd 1. süt tadından, tatlımsı 2. sıcaklığı süt kıvamında 3. kelek tadında (tam olgunlaşmamış meyve tadı)
şîravokî rd 1. süt tadından olan, tatlımsıca 2. sıcaklığı süt kıvamında olan 3. kelek tadında olan
şîraze m şiraze
şîrazî bnr şîraze
şîrberf m dondurma
şîrbiha m süt hakkı
şîrbira n süt kardeşi (erkek için)
şîrbirinc sütlaç.
m sütlaç
şîrdan (i) zo/m şirden
şîrdan (ii) m süt yeri
şîrdangeh m süt sağım yeri
şîrdank m 1. sütlük (süt kabı) 2. biberon
şîrdar rd 1. sütlü 2. sütü bol olan, süt veren
şîrde nd/nt 1. sağıcı 2. rd sağmal
şîrden zo/m şirden
şîrdetî m sağıcılık
şîrdoş nd/nt sağıcı, süt sağıcı
şîrdoşî m sağıcılık, süt sağıcılık
şîrdoşk m süt bakracı
şîre şıra, şerbet.
m 1. şıra (henüz mayalanmamış üzümsuyu) 2. şıra (bazı meyve ve sebzelerin öz suyuna verilen ad) 3. bot süt (bazı bitkilerin türlü organlarında bulunan beyaz renkli öz su) 4. bal özü 5. bitkilerin yapışkan sıvısı
şîrê (kesekî) heram e sütü bozuk
şîrê (yekî) man sütüne kalmak
şîrê berê xwe kendi sütü (anne için)
şîrê binî kaymak altı
şîrê çilîtiya diya (wî) di pozê (wî) de derketin (birini) anasından doğduğuna pişman etmek
şîrê çilîtiyê di pozê (yekî) de anîn Hanya’yı Konyay’yı gösterme (veya öğretmek)
şîrê çilîtiyê di pozê (yekî) de derketin burnundan (fitil fitil) gelmek, fitil fitil burnundan gelmek
şîrê çilîtiyê di pozê (yekî) de derxistin burundan (fitil fitil) getirmek, (birine) kan kusturmak
şîrê dêlê bot/nd şiresi bulanık suların durulanmasında kullanılan bu bitkini şiresi deriye temas ettiğinde yakar ve şişirir
şîrê firîşk ağız sütü
şîrê helal xwariye helâl süt emmiş
şîrê heram 1) haram süt 2) gebe olduğu halde annenin çocuğuna verdiği süt
şîrê kerê eşek sütü
şîrê kerê pir e ji dehşika kerê re herkesin faydası kendisine (yakın çevresine) olur (li)
şîrê mara (=xwelîşîrik, maşhedonk, xoşrîng) sütleğen; euphorbia macroclada
şîrê mêşan nd arı sütü
şîrê mirî anne uykudayken çocuğuna verdiği süt
şîrê rîs bnr şûrê rûs
şîrê sêrojkê di pozê (yekî) re anîn burnundan (fitil fitil) getirmek, (birine) kan kusturmak
şîrê ter ağız (yeni doğurmuş memelilerin ilk sütü)
şîrê teyran nd kuş sütü (bulunmayan şey anlamında)
şîrê teyran lê kêm nebûn kuş sütü eksik olmamak bi
şîrê teyran xwedî kirin kuş sütü ile beslemek
şîrê toz nd süt tozu
şîrê xav nd çiğ süt
1) çiğ süt 2) ağız (yeni doğurmuş memelilerin ilk sütü)
şîrê xîç nd ağız (yeni doğurmuş memelilerin ilk sütü)
ağız (yeni doğurmuş memelilerin ilk sütü) (li)
şîrê xwe çûn süt çekmek
şîrê xwe lê helal kirin sütünü helal etmek
şîrê zikmakî ji dev û pozê (yekî) hatin anasından emdiği süt burnundan gelmek
şîrê zikmakî ji devê (yekî) hatin anasından emdiği süt burnundan gelmek
şîrê zinc nd doğumdan ilk sağılan süt
doğumdan sonra ilk sağılan süt
şîredar rd şıralı * tiriyê şîredar şıralı üzüm
şîrefiroş nd/nt 1. şıracı (şıra satan kimse) 2. m şıracı (şıra satılan yer)
şîregerm rd 1. süt sıcaklığında 2. ılık
şîregermî rd 1. ılıcak, ılıkça 2. aşılama (soğuğa sıcak, sıcağa soğuk su katılarak elde edilmiş su)
şîregermî bûn l/ngh ılıklaşmak, ılınmak, ılımak
şîregermî kirin l/gh 1. ılıklaştırmak, ılındırmak, ılıtmak 2. aşılamak (soğuğa sıcak, sıcağa soğuk su katarak su elde etmek)
şîregermîbûn m ılıklaşma, ılınma, ılıma
şîregermîbûyîn m ılıklaşış, ılınış, ılıma
şîregermîkirin m 1. ılıklaştırma, ılındırma 2. aşılama (soğuğa sıcak, sıcağa soğuk su katma)
şîregermîtî m ılıklık
şîregermokoyî rd ılıkça
şîreker nd/nt şıracı (imal eden)
şîrekerî m şıracılık (imal etme)
şîremenî m süt ürünleri
şîreq m şırak
şîreşîr h şakır şakır
şîret m öğüt, nasihat
şîret gotin öğüt söylemek
şîret kirin öğütlemek, nasihat etmek
şîret lê dan nasihatte bulunmak
şîret lê kirin öğüt vermek (veya öğütte bulunmak), nasihat vermek * car carinan şîretan li min dike arasıra bana öğtte bulunuyor
şîret li guhê xwe kirin kulaklarına küpe etmek
şîreta bavîtiyê baba nasihatı
şîretan li xwe nake li hevalan dike halka (veya âleme) verir talkını (telkini) kendi yutar salkımı
şîretger bnr şîretker
şîretkar nd/nt öğütçü, öğütverici, nasihatçı
şîretkarî m öğütçülük, öğütvericilik, nasihatçılık
şîretkarî kirin öğütvericilik yapmak
şîretker nd/nt öğütçü, öğütleyici, nasihatçı
şîretkerî m öğütçülük, nasihatçılık
şîretkirî rd nasihatlı, tembihli (öğüt verilmiş olan)
şîretkirin m öğüt verme, nasihat verme
l/gh öğüt vermek, nasihat vermek
şîretmend nd/nt öğütçü, öğütleyici, nasihatçı
şîretmendî m öğütçülük, öğütleyicilik, nasihatçılık
şîretmendî kirin öğütvericilik yapmak
şîretname m öğüt kitabı
şîretvan nd/nt öğütçü, nasihatçı
şîretvanî m öğütçülük, nasihatçılık
şîreya şîrîn nd bal özü
şîrêz 1.çiriş. 2.zamk, tutkal.
m 1. çiriş (çiris otundan elde edilmiş yapıştırıcı) 2. yapıştırıcı, yapışkan
şîrêz kirin zamklamak.
l/gh çirişlemek, zamklamak
şîrêzdar rd çirişli
şîrêzkirî rd çirişli (çirişlenmiş olan), zamklı
şîrêzkirin m çirişleme, zamklama
şîrfiroş nd/nt sütçü (satan kimse)
şîrfiroşî m sütçülük
şîrgerm ılık.
bnr şîregerm
şîrgermî bnr şîregermî
şîrgirtî rd sütlenmiş olan
şîrgirtin m sütlenme
şîrgiya bot/m ipek otu
şîrhelal rd rd helâlzade, helal süt emmiş kimse (doğruluktan ayrılmayan)
şîrheram nd/rd sütsüz, sütü bozuk, mayası bozuk, fürumaye, soysuz
şîrheramî m sütsüzlük, sütü bozukluk, fürumayelik, soysuzluk
şîrherimî rd sırasını kaybetmiş olan (çocuk, bebek)
şîrherimî bûn l/ngh (çocuk, bebek) sırasını kaybetmek
şîrherimîbûn m (çocuk, bebek) sırasını kaybetme
şîrhod m lazımlık, işeme kaba
şîrî sütbeyaz.
rd 1. süt beyazı 2. sütten yapılma
şîrîdar rd süt veren, sütü bol olan
şîrik (i) rd pembe
şîrik (ii) biy/m öz su (bitkilerde)
şîrik (iii) bot/m hayvan yemi olarak da kullanılmayan bir ot türü
şîrik (iv) rd sütlü (taneleri sertleşmemiş, yumuşak taneli mısır, buğday vb.)
şîrik girtin l/gh sütlenmek
şîrika daran nd bitki sütü
şîrıka riwekan nd bitki sütü
şîrikgirtin m sütlenme
şîrîn l/ngh 1. kişnemek 2. okramak (yiyecek veya su gördüğünde atın kişnemesi için) 3. kükremek (coşkuyla saldırmak)
rd 1. tatlı 2. tatlı (acı olmayan, içilebilen, yenilebilen şey) * xiyara şîrîn tatlı salatalık 3. mec tatlı (insanı çeken, göze kulağa hoş gelen, rahatlatan dinlendiren, sevindiren) * xewa şîrîn tatlı uyku 4. mec şirin, tatlı, sevimli, sevecen, cana yakın, sempatik, sıcak kanlı, şeker * zarokekî pir şîrîn çok sevimli bir çocuk * ca binêre çi qas tiştekî şîrîn e! hele bak ne şeker şey! 5. ömür (çok hoşa giden) * tu mirovekî pir xweş î sen ömür bir adamsın
şîrîn (ii) m 1. kişneme, kişneyiş 2. okrama (yiyecek veya su gördüğünde atın kişnemesi için) 3. kükreme, kükreyiş (coşkuyla saldırma)
şîrîn bûn l/ngh 1. tatlılaşmak 2. tatlılaşmak, tatlanmak, ballanmak (meyveler için) * arûng têr baş şîrîn bûne kaysılar iyice ballanmış 3. mec tatlılaşmak, sevimlileşmek, şekerleşmek (sevimli, hoşa gidecek bir durum almak)
şîrîn kirin l/gh 1. tatlılaştırmak 2. mec tatlılaştırmak, sevimlileştirmek, sevimli hale getirmek
şîrîn û tal bot/m güzel avrat otu
şîrîna berdil nd gözde (önemli bir kimsenin beğendiği kadın) * şîrîna berdil a mêrik adamın gözdesi
şîrînatî m tatlı
şîrînayî m 1. tatlılık 2. şekerleme
şîrînbûn m 1. tatlılaşma 2. tatlılaşma, tatlanma, ballanma (meyveler için) 3. mec tatlılaşma, sevimlileşme, şekerleşme (sevimli, hoşa gidecek bir durum alma)
şîrînbûyîn m 1. tatlılaşma 2. tatlılaşma, tatlanma, ballanma (meyveler için) 3. mec tatlılaşma, sevimlileşme, şekerleşme (sevimli, hoşa gidecek bir durum alma)
şîrînê ber dilê (...) (birinin) azizi
şîrînê berdilê dê û bavan ana baba yavrusu
şîrînî (i) m 1. kişneme 2. kükreme
şîrînî (ii) m 1. tatlılık, tat * az şîrîniya vê helawê kêm e bu helvanın tadı 2. şerbet merasimi 3. şirinlik, sevimlilik, sevecenlik, sıcak kanlılık, cana yakınlık, tatlılık
şîrînkelam rd tatlı sözlü, hoş sohbetli
şîrînker rd tatlandırıcı
şîrînkirî rd tatlılaştırılmış olan
şîrînkirin l/gh 1. tatlılaştırma 2. mec tatlılaştırma, sevimlileştirme, sevimli hale getirme
şîrînmeh m bal ayı
şîrînmehî m bal ayı
şîrînok rd 1. tatlıcık 2. şirin, sempatik
şîrînokî rd 1. tatlımlımsı, tatlıca (biraz tatlı, az tatlı) 2. şirince, sevecence, sempatik
şîrînpeyv rd tatlı sözlü, hoşsohbet
şîrînşaho zo/m balıkçıl (Ardea cinerea)
şîrîntal bot/m yaban yasemini
şîrîntî m 1. tatlılık 2. şirinlik, sevimlilik, sevecenlik,
şîrînziman rd tatlı dilli
şîrîşk m çiriş (şiraze)
şîrjar n süt tulumu
şîrkanî m/argo göğüs, meme
şîrkî rd mor
şîrmaq m sille, tokat
şîrmaq di ser çav de lê xistin (an jî danîn) suratına indirmek
şîrmeşk m süt tulumu
şîrmij nd/nt süt çocuğu, bebek (meme veya kucak çocuğu)
şîrmijî m süt hakkı
şîrnal zo/m soreks
şîrogermî bnr şîregermî
şîrok bot/m sütleğen (Euphorbia)
şîrokî rd ılıcak, ılıkça (sıvılar için)
şîrokî bûn l/ngh ılıklaşmak
şîrokî kirin l/gh ılıklaştırmak
şîrokîbûn m ılıklaşma
şîrokîkirin m ılıklaştırma
şîrove m 1. yorum (bir yazının, bir sözün güç yönlerini açıklayarak aydınlığa kavuşturma, tefsir) 2. yorum (bir olayı belli bir görüşe göre açıklama, değerlendirme) 3. yorum (gizli veya hayalî bir şeyden anlam çıkarma) 4. yorum (tiyatro eserini veya müzik parçasını orijinal bir teknik veya duyarlılıkla sunulması) 5. yorum, tabir (rüya tabiri)
şîrove bûn l/ngh yorulmak, yorumlanmak
şîrove kirin l/gh 1. yorumlamak (bir yazıyı veya bir sözü yorum yaparak açıklamak) 2. yormak, yorumlamak (bir olaya, bir duruma anlam vermek, tabir etmek) 3. yorumlamak, açıklamak (bir düşünceyi veya bir yazıyı izah etmek) 4. yorumlamak, tabir etmek (rüya tabir etmek)
şîrovebûn m yorulma, yorumlanma
şîrovebûyîn m yorumlanış
şîrovedar rd yorumlu
şîroveger nd/nt yorumcu
şîrovegerê radyoyê radyo yorumcusu
şîrovegerî m yorumculuk
şîrovekar nd/nt yorumcu
şîrovekarî m yorumculuk
şîroveker nd/nt 1. yorumcu 2. yorumlayıcı
şîrovekerî m 1. yorumculuk 2. yorumlayıcılık
şîrovekirî rd yorumlanmış olan
şîrovekirin m 1. yorumlama, yorumlayış (bir yazıyı veya bir sözü yorum yaparak açıklama) 2. yorma, yorumlama (bir olaya, bir duruma anlam vermek, tabir etme) 3. yorumlama, açıklama (bir düşünceyi veya bir yazıyı izah etme) 4. yorumlama, tabir etme (rüya tabir etme)
şîrovename m tabirname
şîrovexwaz rd yorum isteyen
şîrpak rd helâlzade, helal süt emmiş, soylu kimse
şîrpakî m helâlzadelik, soyluluk
şîrpalek m süt imbiği
şîrpandin m şaplatma (sesli şamar atma)
l/gh şaplatmak (sesli şamar atmak) * şeqamek şîrpande rûyê wî yüzüne bir tokat şaplattı
şîrparzîng m süt süzeği
şîrparzong m süt imbiği
şîrparzûn m süt imbiği
şîrpeşîrp h şak şuk
şîrpîn m şaplama
l/ngh şaplamak
şîrpînî m şaplama
şîrpîv m sütölçer
şîrq m şırak, şarkadak
şîrqal m 1. posa 2. rd yapışıcı, yapışkan (sıvı madde)
şîrqalk bnr şîrqal
şîrqalokî rd yapışkanca, yapış yapış
şîrqalokî bûn l/ngh yapışkanca olmak
şîrqalokîbûn m yapışkanca olma
şîrqam m sille, tokat
şîrqam avêtin (yekî) (birine) tokat atmak, tokatlamak
şîrqam danîn (yekî) (birine) tokat atmak, tokatlamak
şîrqam jê xwarin (birinden) tokat yemek, tokatlanmak
şîrqam xwarin tokat yemek
şîrqamek avêtin (yekî) tokat atmak (aşk etmek veya patlatmak)
şîrqamek çelpandin (yekî) tokat atmak (aşk etmek veya patlatmak)
şîrqamek çelpandin danîn (yekî) tokat atmak (aşk etmek veya patlatmak)
şîrqandin m 1. şaklatma 2. şaklatma, şaplatma (sesli şamar atma, tokatlama)
l/gh 1. şaklatmak 2. şaklatmak, şaplatmak (sesli şamar atmak, tokatlamak) * hebek şîrqande rûyê wî bir tane yüzene şaklattı * şîrqamek şîrqande rûyê wî yüzüne bir tokat şaplattı
şîrqandin (yekî) tokat atmak (aşk etmek veya patlatmak)
şîrqeşîrq h şak şuk
şîrqeşîrq kirin şak şuk etmek
şîrqîn l/ngh 1. şaklamak 2. gürlemek
m 1. şaklama, çakıntı * şîrqîna birûskê şimşek çakıntısı 2. gürleme 3. h şarkadak
şîrqîn jê çûn l/bw 1. şaklamak 2. gürlemek, top gibi gürlemek
şîrqîn ji çepikan rabûn alkış kopmak
şîrqîn ketin çepikan alkış kopmak
şîrqînî m çakıntı * şîrqîniya birûskê şimşek çakıntısı
şîrqînî jê çûn 1) şaklamak 2) gürlemek
şîrsahî bnr şîrsayî
şîrşekir m süt şekeri
şîrşihitî rd 1. sırasını kaybetmiş olan (çocuk, bebek) 2. kavruk (yaşının ilerlemesine karşılık iyi gelişmemiş, cılız kalmış olan) * zarokekî şîrşihitî û tîltîlokî kavruk ve cılız bir çocuk
şîrşihitîbûn m 1. sırasını kaybetme 2. kavrukluk
şîrşîr h şakır şakır
şîrşîr kirin l/gh şakımak
şîrşîrkirin m şakıma
şîrşîrok bot/m güneş sütleğeni
şîrt n dilim
şîrtoz m süt tozu
şîrtûk n süt kaymağı
şîrvan nd/nt sütçü
şîrvanî m sütçülük
şîrxane m süthane
şîrxor bnr şîrxur
şîrxur rd 1. süt bebeği 2. sütçül
şîrxurî m 1. süt bebekliği 2. sütçüllük
şîrxwişk m süt kardeş (kız için)
şîrzak bnr firo
şîr adana ku di her guhanî de heye *“şîrê kerê, ji cehşa kerê re ye”
(navdêr, nêr) berhemê ji memik û guhanan şileya spî ya ji memikên jinan û ji guhanên candarên din yên mê tê (û wisa tê vexwarin yan jî mast yan penîr jê tê çêkirin).
Bi alfabeyên din: شير.
Bide ber: şêr, şîre.
Têkildar: dew, jajî, firo, mast, nîvişk, penîr.
Bikaranîn: Lêker: şîr girtin. Navdêr: şîrgirtin.
ji: Ji Proto-hindûewropî sṷēid- (şîr), hevreha sanskrîtî क्षीर (kṣîre: şîr), avestayî xşvid- (şîr) farisiya kevn şift- (şîr), farisî شير (şîr: şîr), soranî شير/şîr, zazakî şid/şit, hewramî şot. Herwiha hevreha şil (ruhn, şilî, têrav) ya kurmancî û rehê ksviḍ (şil bûn) ya sanskrîtî. Peyva tirkî süt hevreha ya mongolî sün e û di zimanên kevnar yên altayî de hebû lê belkî deynkirineke kevn ya ji hindûewropî be yan jî peyveke hevbeş ya herdu makezimanan be. Hêjayî gotinê ye ku ev rehê peyva şîr di pirraniya zimanên din yên hindûewropî de peyda nabe lê rehê h₂melg̑- gelek berbelavtir e: latînî mulgeo, yûnanî ἀμέλγω (amelgō), inglîzî milk, rusî молозиво, lîtwanî mélžti, toçarî A malke....
: berşîr, berşîrî, ji şîr vekirin, jişîrvekirî, şîrî, şîrîn
şîr çêkirin (lêker)şîrhazirkirin.
ji: şîr + çêkirin
şîr dan (lêker) mijandin.
ji: şîr + dan
şîr dot seradê, bêjîng da binî (biwêj) ji bo karên çiloçepî tê gotin. maşelah ronak pir bipeşk e lo, (!) şîr didoşe seradê, bêjîngê jî dide binî. (qerf)
şîr e dê bi hewariya (yekî) ve hatin (biwêj) di tengasiyê de neman. ew şîre diya wê ya dilovan bi hewariya wê ve liêt. naxwe, xelasbûna wê neguncav bû.
şîr girtin (lêker)(Binihêre:) şîr
şîr ketin (lêker) şîr girtin.
ji: şîr + ketin
şîr kirin (lêker) xudan kirin.
ji: şîr + kirin
şîr lê heram bûn (biwêj) ji ber neheqî û bêdadiyê rastî cezayekê hatin, belaya xwe dîtin. heke wî ew neheqî neki-ra, şîr wisa lê heram nedibû.
şîr vedixwe şivan, to dixwe berxvan (biwêj) her kes li gorî rewş û pileya xwe. şîr vedixwe şivan, to dixwe berxvan. ma berxvan û şivan dibin yek?
şîrandin (lêker)hîrandin, şehandin, lûşkandin.
ji: şîr +-andin
şîranî xwarinên ku şekir dikeve tev
(navdêr, mê) şirînî.
ji: şîr +-anî
şîraz serenav, bajareke mezin li Îranê
şîrbayî (navdêr, nêr) next, qelen, cihêz, cêyiz
şîrbaz (navdêr, mê) şûrbaz, şûrger.
ji: şîr +-baz
şîrbira (navdêr, nêr) birayê yê şîrê dayka mirovî xwarî, :ez û ew birayên hevin çunkî min şîrê diya wî xwarî ye
şîrbirak du kesên ku şîrê diyekê mêtine
şîrbirinc cureyekî xwarina ku ji şîr, şekir û birincî tê çêkirin; birinceşîr
(navdêr, mê) xwarin core zadekê ile ji birinc û şîrî çê dikin
şîrdan (navdêr, mê) dana şîrî, giyandarên bi şîr şîrî didin têjikên xwe
şîrdar (rengdêr) bi şîr.
ji: şîr +-dar
şîrder sewalên bi şîrê guhanên xwe têjikên xwe dimêjînin
(rengdêr) giyandarên bi şîr mîna bizin çêl seg gur şêr û htd
şîre 1. ava rehekan 2. keresteyekê çir ê ku pê pirç tên rûçikandin
(navdêr, mê) ava fêkî, ava ji mêweyan.
Herwiha: şîra.
Bide ber: şîr.
ji: hevreha farisî شيره (şîrê), herdu jiari, têkilî şîr. Şıra ya tirkî ji zimanekî îranî ye..
: şîredar, şîreyî, aşûran>a-şîre, aşûre>a-şîre
şîrê (yekî) li çavên (yekî) girtin (biwêj) li hemberî ewledên xerab, ji bo ked û zehmeta dayikan tê gotin. şîre wêjinikê wê di dawiyê de li çavê wî yê pis bigire. (nifir) .
şîre berê xwe dan (yekî) (biwêj) gelek qenciyên girîng kirin. li çavên wê bigire, min şîre berê xwe da wê.
şîrê helal mêtin di maleke qenc de hatin dinyayê û wisa jî mezin bûn
(biwêj) rast û durist bûn. hesen şîre helal mêtibû ku ew keçika pêkhatî rastî wî hat.
şîrê kerê pir e, ji dehşika kerê re (biwêj) kêra her kesî digihîje nêzîkên wan. rast e, rewşa aboriya wî pir baş e, lê ji me re çi? şîre kerê pir e, ji dehşika kerê re.
şîre kirin (lêker)(Binihêre:) şîre
şîrê ku ji diya xwe mêtî di firnikan re anîn (biwêj) di bin zor û zerpeke mezin de hiştin. wî bêbavî wisa kir, şîri ku siltanê ji diya xwe mêtibû di firnikan re anî.
şîre ku ji diya xwe mêtî di firnikan re hatin (biwêj) di bin zor û zerpeke mezin de bûn. heya fazil ew yek pêk anî, şîre ku ji diya xwe mêtibû, di firnikan re hat.
şîrê min bila çê be, toyê min bila pak be (biwêj) her tiştê xwe ji yê baş û xweş daxwaz kirin. zîrek dibêje, şîrê min bila çê be, toyê min bila pak be, lê ew qas erênî zû bi zû guncan nabe.
şîrê şêr e, di eyarê beraz de ye (biwêj) bi xwe pir spehî û hêja ye, lê mixabin di nav hawtreke xerab de ye. heyfa wê bûkê, sed car heyf ku şîrê şêr e, di eyarê donxiz de ye.
şîre şêr, di eyarê şêr de (biwêj) divê her tişt wekî xwe û layîqî xwe be. a rastî divê şîre şir, di eyarê şir de be.
şîrê toz toza şîr, şîrê hişkkirî
şîre xav mêtin (biwêj) xerab û bêbawer bûn. mirov ku rastî yê şîri xav mêti bê, pir zor e.
şîrê xwe lê heram kirin (biwêj) heqê xwe li ewledê xwe heram kirin. lawo heke tu bi zimanê me, ango bi zimanê xwe yê zikmakî nepeyîvî, ez şîre xwe li te helal nakim.
şîrê zêç (navdêr, nêr) xirindol, şîrê heywana ku nû zaye.
Herwiha: firî , firo, furî, furû.
Bide ber: dew, mast, sertûk, şîr, tûk, şojî, to, rûn, penêr, çolik
şîrê zikmakî ji dêv û pozî re anîn pir tengezar kirin
şîrebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) şîre
şîredar (rengdêr) şîreyî.
ji: şîre +-dar
şîregermî 1. saregermî 2. ava hênik *“ava biharê çiqasî şîregermî bibe jî, nikare birincî bipijîne”
şîregermî kirin sarogermo kirin, tînegermî kirin, çêrme kirin, bizarekirin, şîrokî kirin, tînoyî kirin, xovan kirin, sarûgerm kirin, sarsûrî kirin
şîregirtin (navdêr, mê) şîrebûn.
ji: şîre +girtin
şîret 1. nesihet 2. tembîh 3. hêvojkarî *“heta şîretan li xelqê dikî, qûna xwe bişo”
(navdêr, mê) pend, nesîhet, tewsiye, gotina qenc ya kesek ji kesekî re dibêje daku kesa/ê wê gotinê dibîze karê xwe baş bike, şêwir Nimûne ji Melayê Cizîrî: Xelqo li min kin şîretê, ew dilbera zerrîn-kemer, Min dî di halî xefletê, hat der ji burcê wek qemer.
Bikaranîn: Lêker: şîret dan, şîret kirin, şîret xwestin. Navdêr: şîretdan, şîretkirin, şîretxwestin Rengdêr: şîretdayî, şîretkirî.
: şîretdar, şîretdarî, şîretder, şîretderî, şîretkar, şîretkarî, şîretker, şîretkerîGotinên pêşiyan, şîreta kîrê ker e
şîret dan (lêker)(Binihêre:) şîret
şîret girtin (lêker)(Binihêre:) şîret
şîret kirin (lêker)(Binihêre:) şîret
şîret lê kirin tembîh kirin, hêvotin
şîret xwestin (lêker)(Binihêre:) şîret
şîretbar (rengdêr) hêjayî şîretkirinê, hêjayî temîkirinê.
ji: şîret +-bar
şîretdan (navdêr)(Binihêre:) şîret
şîretdar (rengdêr) bipend, binesîhet, bitewsiye.
ji: şîret + -dar.
: şîretdarî şîretdarîtî şîretdartî
şîretdarî (navdêr, mê) rewşa şîretdarbûnê.
ji: şîretdar + -î
şîretder (navdêr, mê) rawêjmend, amojgar
şîretgeh (navdêr, mê) şêwirgeh.
ji: şîret +-geh
şîretgêr (navdêr, mê) şîretker, şîretmend, şîretkar, amojgar, pendyar.
ji: şîret +-gêr
şîretgêrî (navdêr, mê) şîretkerî, şîretmendî, şîretkarî, amojgarî, şêwirmendî, şêwirdarî, pendyarî.
ji: şîret +-gêrî
şîretgirtin (navdêr, mê) wergirtina şîretan, :berî ez bi çim zandora hînbûna zimanî ez di xwazin çend şîretan ji te bi girimwergirim
şîretkar (navdêr, mê) pendyar, amojgar, şîretmend, şîretker, şîretgêr.
ji: şîret +-kar
şîretkarî (navdêr, mê) pendyarî, amojgarî, şîretmendî, şîretkerî, şîretgêrî, şêwirmendî, şêwirdarî.
ji: şîret +-karî
şîretkarî kirin (lêker) pendyarî kirin, amojgari kirin, şîretmendî kirin.
ji: şîretkarî + kirin
şîretker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê şîret dike, şîretmend, şîretkar, şîretgêr, amojgar, pendyar.
ji: şîret + -ker
şîretkerî (navdêr, mê) şîretmendî, şîretkarî, şîretgêrî, amojgarî, şêwirmendî, şêwirdarî, pendyarî.
ji: şîret +-kerî
şîretkirî (rengdêr) (Binihêre:) şîret
şîretkirin (navdêr)(Binihêre:) şîret
şîretlêkirin (navdêr) ji şaşîyê bi dûr êxistin, rênî adana dirist, dema yek pilanên ba nî anî mirovî bi de, :kirin
şîretmend (navdêr, mê) pendyar, amojgar, şîretkar, şîretker, şîretgêr.
ji: şîret +-mend
şîretmendî (navdêr, mê) pendyarî, amojgarî, şîretkarî, şîretkerî, şîretgêrî, şêwirmendî, şêwirdarî.
ji: şîret +-mendî
şîretmendî kirin (lêker) pendyarî kirin, amojgari kirin, şîretkarî kirin.
ji: şîretmendî + kirin
şîretvan (navdêr, nêr) (navdêr, mê) mirovê zana û şareza ko şîretan dide mirov dezgeh karbidestan
şîretxwestin (navdêr, mê) (Binihêre:) şîret
şîreve kirin 1. zarok/sexele ji şîr veqetandin 2. zarok hînî xwarinê/sexele hînî çêrînê kirin
şîreyî (navdêr, mê) rewşa şîrebûnê.
ji: şîre + -yî
şîrêz 1. çêreyeke ku jê zeliqok/çesp tê bi destxistin 2. zemq *“helaw, ji şîrêzê çênabe”
(navdêr, mê) kola, darek herşên e û dişibe kakawê, vexwiraka ji gûzên wê darê. Navê zanistî: Cola acuminata.
ji wêjeyê: Erê kuro, ev çapemenî û medya Tirk wek şîrêz û benîşt bi yekî ve dizeliqe û heta tirrê ji yekî bernedin, dev ji wan bernadin..
Bikaranîn: Lêker: şîrêz kirin. Navdêr: şîrêzkirin Rengdêr: şîrêzkirî.
: şîrêzî
şîrêz kirin bi hev ve zeliqandin
(lêker)(Binihêre:) şîrêz
şîrêzî (navdêr, mê) rewşa şîrêzbûnê, nerm, nazik, şad, şirîn, gihiştî.
ji: şîrêz + -î
şîrêzkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şîrêz kirin
şîrêzkirin (navdêr)pêkve nûsandin, :kaxezê bi dîwarî ve şîrêz bike
şîrfiroş firoşkarê adana ku ji guhanên sewalan hatiye dotin
şîrgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) şîr
şîrhe dîwar
çeper, dîwar, kelek
şîrhe kirin dîwar kirin
şîrhekirin (navdêr)dîwarkirin, :mamê min îrheka li dor rezê xwe ava kirî
şîrhelal (rengdêr) (navdêr) kesa/ê biesl, bicibilyet, binamûs.
Dijwate: şîrheram.
ji: şîr + helal.
: şîrhelalane, şîrhelalî, şîrhelalîtî, şîrhelaltî
şîrhelalane (rengdêr) bi awayekî şîrhelal.
ji: şîrhelal + -ane
şîrhelalî (navdêr, mê) rewşa şîrhelalbûnê.
ji: şîrhelal + -î
şîrheram 1. bêar 2. nebaş
(rengdêr) (navdêr) (argo) kesa/ê bêesl, bêcibilyet, bênamûs, xwînheram, bîjî, weledzina.
Dijwate: şîrhelal.
ji wêjeyê: Rûreşîya ku bi navê “eşq”ê tê şîfrekirin û nasîn, eşq bêmecal hiştîye; loma ji ber van sewdayên şîrheram, eşqê di merzelê hundirê xwe de jibîrbûnan re gor vedaye, sûretên bêhesab binax kirine. Li ser kevirê tirbê, îmla pirsê danîye û reşa xwe girêdaye, şîn daniye.(Sever Işık: Em, Mansûr û lejyoner, kovara Nûbihar, hj. 102, sala 2008).
ji: şîr + heram.
: şîrheramane, şîrheramî, şîrheramîtî, şîrheramtî
şîrheramane (rengdêr) bi awayekî şîrheram.
ji: şîrheram + ane
şîrheramî 1. bêarî 2. nebaşî
(navdêr, mê) rewşa şîrherambûnê.
ji: şîrheram + -î
şîrî di rengê şîr de
(navdêr) Rengê wek şîr sipî.
Bide ber: sipî, şîr
şîrik (navdêr, nêr) ava spî ya ji riwekan.
Herwiha: şîrk.
ji: şîr + -ik.
: bêşîrik bêşîrikî bişîrik şîrikdar şîrikî
şîrikî (rengdêr) rengê mina îrî.
Bikaranîn: Lêker: şîrikî kirin. Navdêr: şîrikîkirin Rengdêr: şîrikîkirî
şîrikî kirin (lêker)(Binihêre:) şîrikî
şîrikîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şîrikî kirin
şîrikîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şîrikî
şîrîn bûn (lêker)(Binihêre:) şîrîn
şîrîn kirin (lêker)(Binihêre:) şîrîn
şîrînbûyî (rengdêr) (Binihêre:) şîrîn
şîrînkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şîrîn kirin
şîrkî (rengdêr) (navdêr) rengê şîrkî:  
 
.
Hevwate: binefşî, mor, xemir
şîrkuj (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) kesê/a ku berî braya wî/ê yan xwuşka wî/ê ji şîr qut bibe ji dayîk bûye û bûye sedemê hîledarîya xwuşk yan jî brayê xwe,.
ji: şîr+kuştin
şîrkujî (navdêr)(navdêr, nêr) (navdêr, mê) Kesê/a ku berî dema xwe ji mêtina şîrê dêya xwe hatiye qut kirin û ji ber vê yekê jî hîledarî ma ye..
şîrmaq şeqam, sîle *“şîrmaq, li gorî rû ye”
şîrmayî (rengdêr) şîrmahî.
ji: şîr +mayî
şîrogermîtî (navdêr, mê) hênikahî
şîrok (navdêr, mê) şîlik, giyaşîrk, miravke, xweşrîng, xaşîl, xwaşîl, talşîr (Euphorbia).
ji: şîr +-ok
şîrokî (navdêr, mê) hozek hindiyên Emerîkayê ye, zimanê wê hozê(navdêr) kesa/ê ji wê hozê.
Bikaranîn: Lêker: şîrokî bûn, şîrokî kirin. Navdêr: şîrokîbûn, şîrokîkirin Rengdêr: şîrokîbûyî, şîrokîkirî.
Herwiha: çerokî, şerokî
şîrokî bûn (lêker)(Binihêre:) şîrokî
şîrokî kirin (lêker)(Binihêre:) şîrokî
şîrokîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) şîrokî
şîrokîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) şîrokî
şîrokîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şîrokî kirin
şîrokîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şîrokî
şîrove (navdêr) Dîtin û ramana bi pergal a li ser mijarekê.
Bikaranîn: Lêker: şîrove bûn, şîrove kirin. Navdêr: şîrovebûn, şîrovekirin Rengdêr: şîrovebûyî, şîrovekirî
şîrove bûn (lêker)(Binihêre:) şîrove
şîrove kirin 1. rave kirin 2. îzah kirin
(lêker)(Binihêre:) şîrove
şîrovebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) şîrove
şîrovebûyî (rengdêr) (Binihêre:) şîrove
şîroveger (navdêr, mê) şîroveker.
ji: şîrove +-ger
şîrovegerî (navdêr, mê) şîrovekerî.
ji: şîrove +-gerî
şîrovekar (navdêr) Kes an jî nivîsbariya ku şîrove dike. Mînak: Şîrovekarê HTML, PHP û ASPê hene
şîroveker raveker
şîrovekerî (navdêr, mê) şîrovegerî.
ji: şîrove +-kerî
şîrovekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye şîrove kirin
şîrovekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) şîrove
şîrpandin (lêker)(navdêr, mê) dengê şîrp derxistin. gava li mirovekî hat xistin zêdetir tê bikaranîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: شیرپاندن. Tewîn: -şîrp-
şîrqandin şelpandin, çelpandin, daşeqandin, çerpandin, şeqandin, çeqandin, çîrpandin, şerpandin, şeqam avêtin, sile avêtin
şîrqandin/dişîrqîne/bişîrqîne dengê birûskê yî tîz ji tiştekî derxistin
şîrqîn/dişîrqe/bişîrqe dengê birûskê yî tîz jê hatin
şîrqînî dengê birûskê yî tîz
şîrqînî jê anîn (biwêj) bi hêz û zerp lê xistin, an jî deng jê derxistin. çeto wisa şîrqînî ji peleguha zerîfeyê anî ku agir ji ber çavên rebenê pekiya.
şîrşêrk cureyekî şirînahiya ku ji şîr, şekir û ardê birincî tê çêkirin
şîrvekirin (navdêr) paş zarok mezin dibe êdî dayk şîrê xwe jê di bire, ji şîrî hat vekirin, :ewê zarokê xwe îrvekirîye, :kirin
şîrxane (navdêr, mê) bane.
ji: şîr +-xane
şîr (m.) to grow
milk
milk
m. milk
m. milk
şîret (piece of) advice
(f.) to wean
f. advice.
şîret dan to follow someone's advice
şîret kirin v.t. to advise
v.t. to advise
şîrgerm (adj.) to give some advice
şîrîn sweet, pretty, nice
şîrket f. company
şîrove review; interpretation, construction; comment; paraphrase
f. interpretation.
şîrove kirin to review; to interpret, to construe; to comment; to paraphrase
v.t. to interpret
v.t. to interpret
şîr Milch
şîregerm lauwarm
şîret Beratung
Empfehlung
Rat
Ratschlag
şîretlêkirin empfehlen
raten
şîretvan Berater
şîrfiroş Milchfrau
Milchmann
şîrhelal anständig
aus gutem Haus
aus guter Familie
vertrauenswürdig
şîrheram Bösartiger
schlechter Abstammung
Undankbarer
şîrik Mitinhaber
Partner
Teilhaber
şîrinahî Süßigkeit
şîrmahî Elfenbein
şîrmaq Ohrfeige
Schlag ins Gesicht
şîrmayî Elfenbein
şîrovekar Kommentator/in
şîrovekirin kommentieren
şîrê mara (=maşhedonk, xoşrîng, xwelîşîrik) delê; euphorbia macroclada
şîrêz (=gulik) hêllik; asphodelus aestivus