Encamên lêgerînê
îş ayağa düş­mek kar (îş) li (yekî) man (mec)
îş n iş
îş (an jî kar) leqîn işler açılmak
îş anîn serê (yekî) (birine) iş etmek
îş berî nava hev dan işler becermek
îş bi (yekî) qedîn iş (birinde) bitmek
îş çêkirin iş çevirmek
îş çû qediya iş işten geçmek * piştî ku îş çû qediya, hîna ji me re dibêje iş işten geçtikten sonra bize söylüyor
îş dan (yekî) iş vermek
îş derxistin iş açmak, iş çıkarmak (uğraştırıcı, gereksiz bir durumun ortaya çıkmasına sebep olmak)
îş dirêj kirin işi uzatmak
îş ew e ku..., iş ki * îş ew e ku ji sinifa xwe derbas bibe iş ki sınıfını geçsin
îş girtin iş tutmak
îş ji destê (yekî) derketin iş çıkarmak (çok iş yapmak)
îş ji tehmê derketin iş çığrından çıkmak
îş ketin ser (yekî) (birine) iş düşmek
îş ketin stûyê (yekî) iş başa düşmek
îş kirin 1) iş yapmak, iş görmek 2) iş karıştırmak (zararlı bir iş yapmak)
îş li (yekî) man 1) iş ayağa düşmek 2) (birine) iş düşmek
îş li hev qelibîn iş sarpa sarmak
îş nîn ebûn ku... fıkır fıkır kaynamak * îşê masiyan nîn e di bestê de dere fıkır fıkır balık kaynıyor
îş pê bûn 1) iş bitirmek (bir işi iyi bir sonuca ulaştırmak) 2) iş görmek (iş yapmaya uygun olmak)
îş pê qedîn iş (birinde) bitmek
îş qedandin 1) iş bitirmek (bir işi iyi bir sonuca ulaştırmak) 2) işi pişirmek * Ferit û keçikê îş qedandine Ferit kızla işi pişirmişti
îş têl e işler yolunda
îş tev dan iş karıştırmak (fesat sokmak)
îş tevî hev bûn iş sarpa sarmak
îş û karê xwe rast kirin dünyalığı doğrultmak
îş zor çêbûn iş çatallanmak
îş zor gerîn iş çatallanmak
îşa m yatsı
îşa lê çûn yatsı namazının vaktini geçirmek
îşare m işaret
îşare pê dan 1) işaret etmek 2) değinmek,
îşaret im, işaret.
m 1. işaret (anlam yükletilen şey, im) 2. işaret (belirti, alâmet) 3. işaret (el, yüz hareketleriyle gösterme)
îşaret dan îşaret vermek, sinyal vermek
îşaret dan hev l/bw işaretleşmek
îşaret danîn işaret koymak
îşaret kirin m işaretleme, imleme
l/gh işaretlemek, imlemek
işaret etmek
îşaret pê dan l/bw 1. işaret etmek 2. değinmek
îşareta rê sp yol işareti
îşaretdêr nd/nt işaretçi
îşaretên trafîkê (daborîn an jî çûnehatê) trafik işaretler
îşaretkirî rd işaretli
îşarkî rz/m işaret
îşê (yekî) baş bûn işi iş olmak
îşê (yekî) bûn işi olmak (uğraşmak zorunda olmak)
îşê (yekî) çi pê ketiye! neci oluyur! * îşê te çi pê ketiye, tu li karê ber xwe binêre! sen neci oluyorsun, sen kendi işine bak!
îşê (yekî) çi ye? işi ne?
îşê (yekî) dan dîtin 1) (birinin) işini gördürmek 2) işini görmek (dövmek) 3) işini görmek, işini gördürmek (öldürmek)
îşê (yekî) dan qirikê işi başından aşmak (veya aşkın olmak)
îşê (yekî) hebûn işi olmak
îşê (yekî) ji ser serê (yekî) derbas kirin işi başından aşmak (veya aşkın olmak)
îşê (yekî) ketin rê işi işler duruma gelmek
îşê (yekî) li hev nehatin işi aksi gitmek
îşê (yekî) li rê bûn 1) işi iş olmak 2) işi tıkırında (veya yolunda) olmak
îşê (yekî) li rê ye işi tıkırında (veya yolunda)
îşê (yekî) pê ketin (birini) ilgilendirmek, alâkadar etmek
îşê (yekî) pê nîn e (an jî tune) 1) birini alâkadar etmez 2) bana ne ya
îşê (yekî) qedîn işi bitmek
îşê (yekî) rast çûn işi rast gitmek
îşê (yekî) xera bûn işi bozulmak
îşê (yekî) xerab e işi duman
îşê bi lezê şeytan tevlî dibe acele işe şeytan karışır
îşê hesab nîn e hesabı yok (sayılamayacak kadar çok, sayısız)
îşê te çi pê ketiye? işine bak! sen karışma, sana ne! üstüne vazife olmamak (veya değil)
îşê te pê neketiye üstüne vazif e değil
îşê te tune işin mi yok
îşê xwe bi rê xistin gemisini yürütmek
îşê xwe bi vira girê dan herşeyi yalan dolan üzerine kurmak
îşê xwe bi viran girê dan yalana dolana bel bağlamak, yalan dolan üzerine kurulmak
îşê xwe birin serî işi olmak (işi istediği gibi bitirmek)
îşê xwe dan dîtin (biri) işini gördürmek
îşê xwe dewam kirin o yolun yolcusu olmak (toplumun ahlâk anlayışına göre kötü bir hayat sürdüren)
îşê xwe dîtin işini yapmak
îşê xwe jê anîn 1) ilgilenmek, alâkalanmak 2) kafaya takmak, kafasına takmak
îşê xwe kirin 1) işini görmek (görevini yapmak) 2) işini yapmak
îşê xwe pê anîn 1) ilgilenmek 2) kafaya takmak
îşê xwe saxlem çêkirin işi sağlama bağlamak
îşê xwe zanibûn iş bilmek (becerikli olmak)
îşê xwe zanîn işini bilmek (nerede, nasılyararlanacağını bilmek, çıkarını bilmek)
îşê zarokan çocuk oyuncağı
îşek hel kirin işi bağlamak, işi hal etmek
îşekî bêserûqûn kirin ata et, ite ot vermek (bir işi ters yapmak)
îşên nelirê karanlık işler
îşên reş karanlık işler
îşev nd bu gece
îşevîn rd bu gecenin
îşguzar rd işgüzar
îşiq bnr îşk
îşk m 1. gergi, toyaka, germe aleti 2. m düğüm
îşk dan l/gh yük sıkıştırmak
îşkaf m dolap (genelikle tahtadan yapılmış, bölme ve çekmecelerine eşya konulan kapaklı mobilya)
îşkdan m yük sıkıştırma
îşkence sıkma, eziyet, işkence.
m 1. işkence * ji bo ku mêrik bidin axaftin îşkence lê kirin adamı konuşturmak için ona işkence yaptılar 2. işkence, eziyet 3. işkence (azap, sıkıntılı durum)
îşkence kirin l/gh işkence etmek, işkence yapmak
îşkence lê bûn işkence edilmek
îşkence lê kirin (birine) işkence etmek (veya) yapmak
îşkencedîtî rd işkence görmüş, işkence mağduru, işkenceye maruz kalmış kimse
îşkencekar nd/rd işkenceci
îşkencekarî m işkencecilik
îşkenceker nd/rd işkenceci
îşkencekerî m işkencecilik
îşkencekirî rd işkence edilmiş veya payılmış olan
îşkencekirin m işkence etme, işkence yapma
îşkencexane m işkencehane
îşkencexwar rd işkence edilmiş kimse
îşker nd/nt işçi
îşkerî m işçilik
îşkîl m bela, oyun * tu yê işkilekî bînî serê min sen başıma bir bela getirecek
îşkok bot/m ahlat
îşkone m kadınların çalışırken giydikleri iş elbisesi
îşlik n gömlek
îşlikê heşû içi pamuk doldurularak yapılan işlemeli üstlük giysi
îşlikê nîv zebûn zıbne benzer gömlek
îşporta m işporta
îşportakar nd/nt işportacı
îşportakarî m işportacılık
îşportavan nd/nt işportacı
îşportavanî m işportacılık
îşporte işporta.
îşportevan işportacı.
îşq bnr îşk
îşqedîn rd iş bitirici
îşqedîno rd iş bitirici
îşteh m iştah
îşteha (yekî) çûn (tiştekî) iştahı çekmek
îşteha (yekî) girtin iştah kapamak (veya kesmek)
îşteha (yekî) hatin girtin iştahı kapanmak (veya kesilmek)
îşteha (yekî) kişandin iştahı çekmek
îşteha (yekî) lê vebûn iştahı açılmak, iştahlanmak
îşteha (yekî) vebûn iştahı açılmak
îşteha (yekî) vekirin iştah açmak, iştahını açmak
îştiraq m iştirak, katılım, katılma
îştiraq kirin iştirak etmek
îştixal m iştigal
îştixal kirin iştigal etmek
îşwe m işve, cilve
îşwe kirin işve etmek (veya yapmak), cilvelenmek
îşwebaz cilveli
rd işveli, edalı, fıkırdak
rd işveli, edalı
îşwebazî m işwecilik, fıkırdaklık
îşxal m işgal
îşxal kirin l/gh işgal etmek
îşxalker nd/nt işgalci
îşxalkerî m işgalcilik
îşxalkirî rd işgal edilmiş olan
îşxalkirin m işgal etme
îş kar û xebat *"îşê meran xuyan nabe, car heye tûyan dixwin, car heye gûyan dixwin"
(navdêr, nêr) kar, xebat, şol, şuxl, çalakî, kiryar, rêncberî, paletî, tişta/ê tê kirinê, tişta/ê mirov dike: Îşê wî şivanî ye. (Ew şivan e.), ked, emel, wezîfe, erk, vatinî.
Herwiha: îş.
Bikaranîn: îş kirin. Bilêvkirin: îş yan îş.
: îşker, îşkerî
îş çêkirin (lêker) dolab gerandin.
ji: îş + çêkirin
îş dan (lêker)(Binihêre:) îş
îş derxistin (lêker) kar derxistin.
ji: îş + derxistin
îş kar (navdêr, mê) xebat.
ji: îş +-kar
îş ketin tanga (yekî) (biwêj) ji bo pêdiviyekê hewcedarî yekî bûn. binêre, ji bîr neke, carekê tenê karê min kete tanga te, tu jî nebûyî alîkar.
îş kirin (lêker)(Binihêre:) îş
îşaret (navdêr, mê) nîşan, elamet, nîşe, siroş, nîşandek, nîşêt, hêma, mîmîk, îndîs, danîşan, nîşandan, sînyal, marq, jest, nîşandana yan diyarkirina bi destî yan bi rûyê xwe, nima, remz, sembol.
Herwiha: işaret.
Bikaranîn: Lêker: îşaret kirin. Navdêr: îşaretkirin, îşaretdan Rengdêr: îşaretkirî.
ji: Ji erebî.
: îşaretî, îşaretker
îşaret kirin (lêker)(Binihêre:) îşaret
îşaretdan (navdêr, mê) îma, tiwanc, îhsas, xirpandin, telmîh, xirpkirin, xirp-xirp, îşaretkirin
îşaretdêr (navdêr, mê) hêmadêr.
ji: îşaret +-dêr
îşaretî (navdêr, mê) rewşa îşaretbûnê.
ji: îşaret + -î
îşaretker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê îşaret dike.
ji: îşaret + -ker
îşaretkirî (rengdêr) (Binihêre:) îşaret
îşaretkirin (navdêr)(Binihêre:) îşaret
îşdan (navdêr, mê) (Binihêre:) îş
îşe henekan nebûn (biwêj) ji bo karên girîng û cîdî tê gotin. kuro destê xwe zû bigire, ev ne îşê benekan e. îşê xwe jê neanîn jê re mijûl nebûn, têkildar nebûn. ezbenî, min ji te re negot, îşê xwe jê neyîne?
îşê nemayî anîn sêrî 1. pir eziyet lê dan kişandin 2. êtixiyek anîn ber dêrî îşaret nîşaneya tiştê nimandî; hêma, diyarde
îşev ev şev/vê şevê
(hoker) vê şevê, ev şev, ev şeve: Îşev ez ê li otêlê binivim.(navdêr)netewbar, ya/yê vê şevê: bernameya îşev.
ji: -î + şev. Bi avestayî im- + xşepne, bi farisî dibe êm, bi kurdî dimîne îm, kurmancî dengê myê dike winda..
: îşevî. Bi soranî: emşew, îmşew
îşevî (navdêr, mê) rewşa îşevbûnê.
ji: îşev + -î
îşgal (navdêr, mê) dagirkirin, welatek bindest kirin: Iraqê, Îranê, Sûriyeyê û Tirkiyeyê Kurdistan dagir kiriye. dagirtin, tijî kirin, mişt kirin (bi taybetî rêyek yan cihek).
Herwiha: îşgal.
Bikaranîn: Lêker: îşxal kirin, îşgal kirin. Navdêr: îşxalkirin, îşgalkirin Rengdêr: îşxalkirî.
ji: Ji erebî.
: îşxalî, îşxalker, îşxalkerî
îşgal kirin (lêker)(Binihêre:) îşgal
îşgalkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye îşgal kirin
îşgalkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) îşgal
îşî (navdêr, mê) kom, ûşî.
ji: îş +-î
îşî bûn (navdêr, mê) diteyisit (stêr), ûşî bûn.
ji: îş +-î + bûn
îşîkî (navdêr, mê) ûşîkî.
ji: îşî +-kî
îşîkirî (rengdêr) ûşîkirî.
ji: îşî +kirî
îşîkirin (navdêr, mê) gomçikkirin.
ji: îş +-î +kirin
îşiq li ber çavan ketin (biwêj) hêvî li dil ketin. gumana alîkariyekê dîtin, hêz û qewet tê de hatin. di wê dema lên em di lincreyê de bûn, dengê serok bû îşîq, û ber çavê min ket. min ew xwarin xwar, dû re dinek îşiq li ber çavê min ket.
îşk şid
(navdêr, mê) kuj, goşe, qulaç, kunc, qunc:Em li wê îşkê zivirrîn û bi aliyek din ve çûn..
Herwiha: îşik.
Bide ber: enîşk
îşk dan bar şidandin
bar şidandin
îşkar 1. xebatkar 2. jêhatî
xebatkar , jêhatî
îşkav sindoq
sindoq
îşkence rêbaza azarkirina bi lêdanê
îşkence kirin bi lêdanê azirandin
(lêker)bi lêdanê azirandin
îşkenceker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê îşkence dike, şkencewer.
ji: îşkence + -ker
îşkene (navdêr, mê) avgoşt, şorbe, avikmadk, avika goştî.
Herwiha: şkene.
Bide ber: îşkence, şkence
îşker (navdêr) karker kedkar, xebatkar, şolker, amil, pale, rêncber, kesa/ê ku îş dike, karker, kedkar.
Herwiha: îşçî, îşçî, îşker, îşvan, îşvan.
ji: îş + -ker.
: îşkerî, îşkerîtî, îşkertî
îşkerî (navdêr, mê) rewşa îşkerbûnê, paletî, kedkarî, karkerî, şolkerî.
ji: îşker + -î
îşkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye îş kirin
îşkirin (navdêr) karkirin, şolkirin
îşlig çûye, bi dû qilçik û dûçikan ketiye (biwêj) yê bi xwedî derfet, hêvî li yên xwedî bêderfet kirin. ew çi gêj e? îşlig çûye bi dû qilçik û dûçikan ketiye.
îşlik (navdêr, mê) kurtik, pîrehen, kiras, gomlek.
ji: Tirkî: işlik
îşpêbûyî jîr û xebatkar
(rengdêr) jîr û xebatkar
îşqilk (navdêr, mê) lîstineke mirov li ser lingekî radiweste û lingê din bi destî ra di gire û di çe
îşqilkkirin (navdêr)yarîya îşqilkê dikin
îşraq (navdêr, mê) ronahî, hilatina rojê.
Herwiha: işraq.
Bide ber: îşrak.
ji wêjeyê: Di vê nivîsa xwe de em ê li ser fîlozofê kurd yê navdar û mezin Şihabeddîn suhrewerdî rawestin. Di felsefeya rojhilata navîn ya li dû îslamê de fîlozofê herî bandordar e. Bi fikr û ramanên xwe rê li pêş piraniya fîlozofên musilman û gelek fîlozofên ewrûpayî vekiriye. Niha gava me felsefeya wî ji we re diyar kir, hûn ê bibînin ku birastî jî gelek fîlozofên dû wî ji ramanên wî kedî bûne. Navê felsefeya wî weka ekolekê tê binavkirin. Felsefeya îşraqî an jî îşraqiyyûn felsefeya Suhrewerdî ye. Ango Suhrewerdî avakarê felsefeya îşraqî ye.(Mihemed Ronahî: Fîlozofên Kurd 5: Suhrewerdî, Serhed.org, 7/2009).
ji: Ji erebî, têkildarî şerq.
: îşraqiyyûn, îşraqî, îşraqîtî, îşraqtî
îşraqî (navdêr, mê) rewşa îşraqbûnê.
ji: îşraq + -î
îştar (navdêr, mê) navê xwedayek jin ya asûriyên berê ye
îşteh (navdêr, mê) meyl, gêwl bij, mijaj, arezû, dilbijîn, mad, mereq, mirûz, dilxwazî, bij, miciz, gêwl.
Herwiha: işteh, îştah, işteh.
ji: Ji erebî.
: îştehî
îştehî (navdêr, mê) rewşa îştehbûnê.
ji: îşteh + -î
îşwe (navdêr, mê) flort, nazdarî, nazbûn, celwe, alûsî, cîlwe, nazdarî, naz-û-nûz, nazî, nazîtî, naztî.
Bikaranîn: Lêker: îşwe kirin. Navdêr: îşwekirin
îşwe kirin (lêker)(Binihêre:) îşwe
îşwebaz (navdêr, mê) nazdar, dilbaz, cîlwedar, cîlwebaz, cîlwekar.
ji: îşwe +-baz
îşwebazî (navdêr, mê) cîlwedarî.
ji: îşwe +-bazî
îşwedar (rengdêr) nazdar, dilber, cîlwedar.
ji: îşwe +-dar
îşwekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) îşwe
îşxal vegirtina welatekî bi awayekî ku derî zagonên navneteweyî ye
vegirtina welatekî bi awayekî ku derî zagonên navneteweyî ye.
Bikaranîn: Lêker: îşxal kirin. Navdêr: îşxalkirin Rengdêr: îşxalkirî.
ji: erebî >> اشغال
îşxal kirin (lêker)(Binihêre:) îşgal
îşxalker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) dagirker, ya/ê îşxal dike.
ji: îşxal + -ker
îşxalkirî (rengdêr) (Binihêre:) îşgal
îşxalkirin (navdêr)(Binihêre:) îşgal
îş m. work, affair, job: çi îşê min bi tirkan re heye?=What do I have to do with the Turks?
îşaret (f.) sign
îşaret dan to signal
îşellah God willing, I hope
îşev tonight
îşk dry
îşkence (n) torture
f. torture.
îşkence kirin to torture
(îşkence kirin bi ...) v.t. to torture, torment
îşkenceker torturer
îşkencekirî tortured
îşker (m.) workman
îşkestin (dial. var.) = şikestin
îşare kirin ankündigen
aufmerksam machen
signalisieren
îşat Erdichtung
Erfindungsgabe
Erfindungsreichtum
îşev diese Nacht
heute nacht
îşk Funke
Licht
îşkeme Sitz
îşlik Hemd
kurdische Weste
îş kar, şol, şuxl, îş