Encamên lêgerînê
çix (i) n çuha * çixê sor kırmızı çuha
çix (ii) m ses seda, koyun sesi * çixa mihê tune koyundan eser yok
çixan m çekilme (bir kimseden, partiden kopma, peşine gitmeme)
çixandin m çektirme, ayırtma
l/gh çektirmek, ayırtmak
çixare m sigara
çixarî m gezi, kır gezintisi
çixarte m kibrit
çixat m kibritm 1. kibrit 2. kibrit (içinde kibrit çöpleri bulunan kutu)
çixat pê xistin kibrit çakmak
çixatdank m kibritlik
çixatfiroş nd/nt kibritçi (satan kimse)
çixatfiroşî m kibritçilik
çixatik m kibrit
çixebelek nd koyu elâ renk
çixeçixe m koyun çağırma
çixêz m 1. çizgi (çizilerek veya çeşitli yollarla oluşmuş iz) * çixêz kişandin ser kaxiz kâğıda çizgi çizmek * çixêz kirin çizgi çizmek 2. çizik * çixêz kirin çizmek, çiziktirmek 3. mat çiz(bir noktanın yürütülmesiyle oluşan biçim) 4. mat çember
çixêz bûn l/ngh çizilmek
çixêz kirin l/gh 1. çizmek, çizgilemek, çiziktirmek 2. çizmek (çizgi halinde berelemek) 3. çizmek, karalamak (bir yazının üzerini çizerek onu geçersiz kılmak) * divê ku mirov her du rêzên dawiyê çixêz bike son iki satırı karamalı
çixêz kişandin l/gh çizgilemek
çixêza hendesî (an jî geometrîk mat geometrik çizim
çixêzbûn m çizilme
çixêzbûyîn m çizilme
çixêzdar rd çizgili
çixêzî rd çizgisel
çixêzik m 1. çizgi, çizik (çizilerek veya çeşitli yollarla oluşmuş iz) * çixêzik kişandin ser kaxiz kâğıda çizgi çizmek * çixêzik kirin çizgi çizmek 2. mat çizgi (bir noktanın yürütülmesiyle oluşan biçim)
çixêzik kirin l/gh çizmek, çiziktirmek
çixêzker rd çizici
çixêzkirî rd 1. çizili, çizilmiş olan 2. karalı (çizilmiş)
çixêzkirin m 1. çizme, çizgileme, çiziktirme 2. çizme (çizgi halinde berelemek) 3. çizme, karalama, karalayış (geçersiz kılma)
çixêzkişandin m çizgileme
çixik bot/m kadifemsi ve küçücük yaprakları olan bir bitki
çixik (i) rd herkesin dümen suyuna giden güvenilmez kimse, kişiliksiz
çixîn m 1. çekilme (bir yere uğramama, bir yerden uzaklaşma) 2. çekilme, çekiliş, ayrılma (bir kimseden, partiden kopma, peşine gitmeme)
l/ngh 1. çekilmek (bir yere uğramamak, bir yerden uzaklaşmak) * muşterî yeko yeko diçixin müşteriler birer birer çekiliyor 2. çekilmek, ayrılmak (bir kimseden, partiden kopmak, peşine gitmemek)
çixir m çığır (iz, patika, yol)
çixîr m korkuluk
çixiz bnr çixêz
çixrî rd huylanan kimse
çixrî bûn l/ngh huylanmak
çixrîbûn m huylanma
çixsî nd/nt tüfekçi
çixsîtî m tüfekçilik
çixsor rd kırmızı çuhalı
çixsûr bnr çaqsûr
çixuk bot/m kayalıklarda yetişen, boyu bir karışa yakın ve yaprakları tüylü bir bitki türü, aynı zamanda halk hekimliğinde kullanılar
çixzanî m daire oyunu
çix renîya befirê
çixandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çixandin
çixandin (lêker)(navdêr, mê) bi xirabî behsê kesekî kirin, kesek dan şermê, dijûn anku xeber gotin kesekî, kesek sil kirin, xeyidandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چخاندن. Tewîn: Lêker: -çixîn-.
Bide ber: cewir.
ji wêjeyê: Kurê min, hişyar be kesî neçixîne!(Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 57).
: çixandî, çixîner
çixarî (navdêr, mê) seyran, pîknîk, geşt, derketina bo nav siriştê û borandina çend seetekan li wir û xwarina li wir
çixat (navdêr, mê) şixat, bitik, derbik, ezwaz, kerkût, kifrît, kirkût, kukurt, newtik, niftik, pêtik, spîçke, zilûke, çixat, çixatik, şemçe, zilikên ku barût bi serikê wan ve heye û agir pê tên hilkirin, pakêta wan zilikan.
Herwiha: çixart
çixatik (navdêr, mê) şixat, bitik, derbik, ezwaz, kerkût, kifrît, kirkût, kukurt, newtik, niftik, pêtik, spîçke, zilûke, çixat, çixatik, şemçe, zilikên ku barût bi serikê wan ve heye û agir pê tên hilkirin, pakêta wan zilikan
çixayene (Zazaki) (lêker) çixîn
çixir (navdêr, mê) şêwazeke nû, geşbûneke nû, pêşketin.
Herwiha: çixr, çîxir.
Bide ber: cixir, şixir.
ji: Tirkî.
ji wêjeyê: Di nava fîlozofên, felsefeya serdema navîn ya Kurdistanê de navê yekemîn Ebûl Henîfeyê Dînawerî ye. Em ê felsefeya serdema navîna a kurdistanê bi Ebûl henîfe Ehmed ê kurê dawidê Dînawerî bidin destpê kirin. Birastî di kurdistanê de felsefeya serdema navîn bi awayekî sîstematîk, bi Şihabuddîn Suhreverdî destpê dike, lê ji ber ku Dînawerî çixir li pêş Suhrewerdî û fîlozofên dû Suhrewerdî kolaye û rê li pêş wan vekiriye, em ê bi Dînawerî destpê bikin.(Mihemed Ronahî: Fîlozofên Kurd 4: Dînawerî, Serhed.org, 7/2009)
çixirandin (lêker) hizirkirin, biryardan.
ji: çixir +-andin
çixirî bûn (navdêr, mê) jê enitîn, xidîkî bûn, xurîtîka, xurîtîk hatin, qîdîq hatin.
ji: çixr +-î
çixsî (navdêr, mê) tivingker.
ji: çix +-sî
çixt (rengdêr) peyt, zivt, zîx, çîst
çixek guhbelok(phlomîs armenîaca); phlomis sieheana
çix m. asît, vewrês, çix, veyrês, voryes, hoyrês, hewrês, horyes, orês, oiyes n.
n. çuxa, çuha, çoha, çuxe, çoxo n.
çixat m. nifte, kibrîte, kivrîte, kirvîte m.
çixêz m. mat. xêze, çixize, xete m.
çixêz kisandin tg. xêze antene, lijna antene, xete antene, çixize antene
çixêza geometrîk n. mat. xêza geometrîke, çixiza geometrîke m.
çixêzkisandin m. xêzeantis, lijnaantis, xeteantis, çixizeantis n.
çixir m. çixir n.
çixiz m. xêze, cixize, çixize, cilxa, xete, çixêze, xizike m.
çixsî m/n. tifangvirastox, tifangcî n.
çixsîtî m. tifangvirastoxîye, tifangcîyênî, tifangvirastoxênî m.
çixa bakınız: çiqas
çixas bakınız: çiqas
çixaş bakınız: çiqas
çixe çixe gelmeleri için büyükbaş ve küçükbaş hayvanlara seslenirken kullanılan sözcükler (inek ve öküz içi (n)
çixek çobançırası; phlomis sieheana