Encamên lêgerînê
çira neden, niçin, niye * te çira ev kir? bunu neden yaptın?
m 1. çıra (ışık aracı) 2. çıra (çam gibi reçineli ağaçların yağlı ve çabuk yanmaya elverişli bölümü)
çira (iii) nd/nt oyunbaz
çira (yekî) birin yenmek, mağlup etmek * min çira te bir seni yendim
çira hilkirin l/gh çıra yakmak
çıra yakmak
çira pê xistin çıra yakmak
çira şîr kaymak gibi (bembeyaz)
çira xizan î, ji nezanî yoksulluk bilgisizliktendir
çira ya (yekî) temirandin ocağını sündürmek
çira ya (yekî) temirîn ocağı sünmek
çira ya bêdon naîse kazan kaynamayan yerde maymun oynamaz, aç ayı oynamaz
çira ya bêdonî nade ronî aç ayı oynamaz
çira ya kesî heta serê sibehê naşewite kimsenin ışığı sonsuza dek parlamaz
çiraçep m viraj, dönemeç
çiradank m çıralık, çırakma, çırakman
çirahilkirin m çıra yakma
çirakandî rd çıtırdamış
çirakandin m çıtırdama
l/gh çıtırdamak
çirakîn m çıtırdanma
l/ngh çıtırdanmak
çiran m yırtılış, yırtılma
çirandî rd yırtık, yirik
çirandîbûn m yırtıklık
çirandin (i) m 1. yırtma, yırtış 2. yırtma (vücudu kanatacak kadar derin çizme) 3. yırtma (zorlama)
l/gh 1. yırtmak * tiştekî sirt devdelinga min çirand sert bir şey paçamı yırttı 2. yırtmak (vücudu kanatacak kadar derin çizmek) * pisîkê destê zarok çirand kedi çocuğun ellini yırttı 3. yırtmak (zorlamak) * hingî min gazî kir min qirika xwe çirand bağıra bağıra gırtlağımı yırttım
çirandin (ii) m gıcırdatma
l/gh gıcırdatmak
çiranek m çörten, oluk (yapılardaki oluk için) * weka
çiranekê hatin xwarê oluk gibi akmak
çiranekî rd oluklu (üstünde yol yol oluklar bulunan) * muqaweyê çiranekî oluklu mukava
çiranekî bûn l/ngh oluklaşmak
çiranekîbûn m oluklaşma
çiranok m çörten, oluk
çirapif m mum söndü
çiraq m yudum, az miktarda su
çiratî m oyunbazlık
çirav (i) m 1. kirli, çamurlu su 2. balçık, cıvık çamur 3. bataklık
çirav (ii) m (r kalın okunur) 1. çok ince ve az akan su 2. çağlayan, çavlan
çiravk m su sızıntısı
çirax nd/nt 1. çırak (zanaat öğrenmek için bir ustanın yanında çalışan kimse) 2. çırak (dükkanda ayak işlerine bakan kimse) * çiraxê beqal bakkal çırağı
çirax (i) m 1. çıra, meşale, fener 2. çıra (çam gibi reçineli ağaçların yağlı ve çabuk yanmaya elverişli bölümü)
çirax bûn l/ngh çıraklaşmak
çirax kirin l/gh 1. becermek (üstesinden gelmek, güç görünen bir iş veya duruma çözüm bulmak) 2. eğitmek, geliştirmek
çiraxane m çıraklık (çırakların yetiştiği yer)
çiraxbûn m çıraklaşma
çiraxdar rd 1. çıralı 2. çıralı, meşaleli, fenerli
çiraxê şêx senede bir şeyhine sığır götüren kimse
çiraxfiroş nd/nt fenerci (fener satan kimse)
çiraxfiroşî m fenercilik
çiraxî m 1. çıraklık (çırak olma durumu) 2. çıraklık (çırağın yaptığı iş) 3. çıraklık (çırağa verilen ücret)
çiraxî kirin l/gh çıraklık etmek
çiraxker nd/nt fenerci
çiraxkerî m fenercilik
çiraxkirin m 1. becerme (üstesinden gelmek, güç görünen bir iş veya duruma çözüm bulma) 2. eğitme, geliştirme
çiraxvan nd/nt fenerci (sokaklardaki fenerleri yakan görevli)
çiraxvanî m fenercilik
çira 1. şemal 2. fener, panos *"çira ji koran re, def ji keran re bêfayde ye"
1. ronahî (navdêr, mê) tişta/ê ku ronahiyê dide (wek lampe yan find anku mûm).
Herwiha: çirax (di bin tesîra farisî de).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چرا.
: bêçira, bêçirayî, çiradank, çirayî.
ji: hevreha soranî چرا (çira), farisî چراغ (çeraẍ, çiraẍ) û pehlewî çirak, jiari, belkî têkilî peyva çirisîn. çırağ ya tirkî, ճրագ (çrag) ya ermenî, ܫܪܓܐ (şiraẍa) ya aramî, ჩირაღდანი (çiraẍdani) ya gurcî û سراج (sirac) ya erebî ji zimanên îranî hatine wergirtin.
çira (yekî) birin (biwêj) yek têk birin, mexlûb kirin. wî çi kir kir, di dawiyê de çira cimlî begê bir.
çira (yekî) tefandin (biwêj) hêvî şikandin, xerabiyeke mezin li yekî kirin. hêlîn berê zehf hêvîdar bû, lê narînê çira wê tefand. min ew qas jî jê hêvî nedikir, ew ê matoçqeyê çira bavê xwêyê reben tam tefand.
çira çavan bûn (biwêj) zehf hindik bûn. xwedê jê razîbûyê, te digot çira çavan e, nedixwest hinekî bide destê zarokan.
çira herkesî pêxistî namîne hete sibehê gotina pêşiyan dema ku zarok nû ji dayika xwe çêdibin wê şevê mala zarok çira xwe pêxistî dihêlin heta sibehê. herwiha demaşîn, miri di malan de çê bibe jî çira heta sibehê pêxistî dimîne. ev yek tiştekî taybet e û herkes vê yekê pêknayne, yê ku van bûyerana di serê wan de bê pêk tînin. ev gotin jî tê wateya ku herkes li bûyerên şadî û xerabiyêrast nayê .
çira ji koran re, def ji keran re fêde nake gotina pêşiyan çi tişt hene ku mirov ji ehlê wê re bibêje fêm dike, heke ne ehlê wî be û jê re ne pêwistbe naxwaze fêmbike.dîsa tiştin hene û ne gengaz e ku hin mirov an ajal jê sûdê wergirin, mîna kor û çira.
çira kirin (lêker)(Binihêre:) çira
çira li ber koran, tembûra li ber keran (biwêj) ji bo ked û hewldana bêkêr tê gotin. hevalo, ma tu tênagihîjî? ev kirina te çira li ber koran, tembûra li ber keran e.
çira li koran çi bike, şîret li pîran çi bike! (biwêj) ji bo hewldanên bêkêr tê gotin. qet xwe newestîne. çira li koran çi bike, şîret li pîran çi bike?!
çira xizanî ji nezanî (biwêj) sedema feqîriyê, zêdetir nezanî ye. min evyek başfêm kir ku çira xizanî ji nezaniyê ye. çirax kirin parastin, pêk anîn. tu meraqan meke. rehmanî dikare wî karî çirax bike.
çiradank (navdêr, mê) şamdank, findank, mûmdank.
ji: çira +-dank
çirafiroş (navdêr, mê) fenerfiroş.
ji: çira +-firoş
çirafiroşî (navdêr, mê) fenerfiroşî.
ji: çira +-firoşî
çirakerî (navdêr, mê) fenervanî.
ji: çira +-kerî
çirakirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çira kirin
çirakirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çira
çirandin/diçirîn/biçirîne 1. dirandin 2. derewên berhewa kirin
çiranekî (navdêr, mê) cihokî.
ji: çiranek + -î
çiranekî bûn (lêker) cihokî bûn.
ji: çiranekî + bûn
çiranekîbûn (navdêr, mê) cihokîbûn.
ji: çiranekî +bûn
çirav dilop, çilk
(navdêr, mê) avzê, ridav, pengav, avzêl, lîtav, cimcime, rihînok zêlav, avevek, şilek, avgîr, cihê ku av û ax di nav de heye û erdê wê nerm e û lingê mirovî zû tê re kûr diçe, herrî.
Herwiha: çirrav.
ji: çir + av.
: çiravî
çiravî (navdêr, mê) rewşa çiravbûnê.
ji: çirav + -î
çiravkirî (rengdêr) mend, peng, pengkirî, kevzî.
ji: çirav +kirî
çiraxane (navdêr, mê) cihê çiraxan.
ji: çira +-xane
çiraxker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê çirax dike.
ji: çirax + -ker
çirayî (navdêr, mê) rewşa çirabûnê.
ji: çira + -yî
çira f. lamp, stove
(=çima) why?
çirandin çirînv.t. to tear, tear up
çirandin (biçirîne) to tear
çirav (f.) marsh, swamp, lagoon
f. muck
çira Lampe
warum
çirandin zerreißen
çirandin <çirîn> aufreißen
zerfetzen
zerreißen
çira m. çira, çiraxe, çila m.
h. çira, qey, ça, qay, çene
çirandî rd. dirîyaye, çîrbîyaye, qîsbîyaye, dirate, çîrîyaye
çirandîbûn m. dirîyayeyîye, çîrbîyayîye, qîsbîyayîye m.
çirandin lg. çîr kerdene, dirnayene, qîs kerdene, roqetnayene, çîrim kerdene, raqilasnayene
m. çîrkerdis, dirnayis, qîskerdis, roqetnayis, raqilasnayis n. *xwe çirandin tz. xo dirnayene, xo çîrkerdene, xo raqilasnayene, xo çîrnayene *xweçirandin m. xodirnayis, xoraqilasnayis, xoçîrkerdis, xoçîrnayis n.
çiranek m. çirtike, çirike, çire, çiraneke, çilonçike, sirike, çure, çurnike, çurane, çuraneke m.
çirav m. çiraw, çirinçe, çurezge n.
çirax m. çira, çiraxe, çila m.
m. çiraxe, mesale, alawine m.
n. çirax n.
m/n. sagirt, çirax n.
çirax bûn lng. çirax bîyene
çirax kirin lg. çirax kerdene, xelat kerdene, çiraxnayene
çiraxî m. çiraxîye, sagirtîye, çiraxênî, sagirtênî m.
çiraxî kirin lg. çiraxîye kerdene, sagirtrîye kerdene, çiraxênî kerdene, sagirtênî kerdene