Encamên lêgerînê
çile (I) 1. çile (çil rojê ku derwêş di hicrikê de derbas dikin) 2. zehmetî, rencûr (mec) m (II) 1. gac, kelef, peng, tunge *iplik çilesi gaca ta 2. jî, jiya kevan m
1. çile (çil rojê ku derwêş di hicrikê de derbas dikin) 2. zehmetî, rencûr (mec)m
çile (ii) 1. gac, kelef, peng, tunge * iplik çilesi gaca ta 2. jî, jiya kevan m
çile çekmek zehmet kişandin, zehmet dîtin
zehmet kişandin, zehmet dîtin
I) Di kul û derdan de xenî bûn. II) Zehmetî dîtin. Zehmetî kişandin.
çile çıkarmak (veya çile doldurmak) çileye xwe kişandin, çileyê xwe tije kirin
çile çıkarmak (veya doldurmak) çileyê xwe kişandin, çileyê xwe tije kirin (birini)
çile doldurmak Semaxî tehdayiyê kirin. Li zehmetiyê tehemûl kirin.
çilecilik çilekêşî m
çilekêşî m
çileden çıkarmak (yek) ji eyar derxistin, hêrsa (yekî) rakirin
(yek) ji eyar derxistin, hêrsa (yekî) rakirin
Kezeba (yekî) anîn xwarê. Kezeba (yekî) di devê (wî) re derxistin.
çileden çıkmak 1) ji serê xwe derketin 2) ji çilexaneyê derketin
1) ji serê xwe derketin 2) ji çilexaneyê derketin
Ji eyara xwe derketin. Kezeba (wî) hatin xwarê. Ji serê xwe derketin.
çilek 1. tûfrengî, tûtê frengi, tûtê erdê, çîlek (Fragaria vesca) bot/m 2. tûfrengî, (ji bo mêweya vê riwekê) m
1. tûfrengî, tûtê frengî, tûtê erdê, çîlek (Fragaria vesca) bot/m 2. tûfrengî, (ji bo mêweya vê riwekê) m
çilekçi 1. cenanê tûfrengiyan 2. tûfrengîfiroş nd/nt
1. cenanê tûfrengiyan 2. tûfrengîfiroş nd/nt
çilekçilik 1. cenantiya tûfrengiyan 2. tûfrengîfiroşî m
1. cenantiya tûfrengiyan 2. tûfrengîfiroşî m
çilekeş çîlekêş, xemkêş, derdkêş, derdbihur nd/rd
çîlekêş, xemkêş, derdkêş, derdbihur nd/rd
çilekeşlik çîlekêşî, xemkêşî, derdkêşî, derdbihurî m
çîlekêşî, xemkêşî, derdkêşî, derdbihurî m
çileli 1. renckêş, derdnak 2. rencûr, dijwar, zehmet *çileli bir iş karekî dijwar rd
1. renckêş, derdnak 2. rencûr, dijwar, zehmet * çileli bir iş karekî dijwar rd
çilemek 1. peşkandin *yağmur çimledi baranê peşkand l/gh 2. şil bûn l/ngh, kam girtin l/gh 3. wîçandin (ji bo bilbilan) l/gh
1. peşkandin * yağmur çimledi baranê peşkand l/gh 2. şil bûn l/ngh, kam girtin l/gh 3. wîçandin (ji bo bilbilan) l/gh
çilentî xunav m
xunav m
çileye girmek ketin çilexaneyê
ketin çilexaneyê
çile kış ve yazın en sert kırk günü.
n 1. karakış (20 günü aralık ayına 20 günü de ocak ayına denk düşen dönem 2. yazın en sıcak 40 günü 3. çile (derviş ve şeyh adayların 40 gün süre ile tek başlarına hücrede geçirdikleri zahmetli ve perhizli dönem) 4. ocak (yılın 31 gün çeken birinci ayı)
çile lê qelibîn l/bw loğusa humasına tutulmak
çileçep rd sapa * riyên çileçep sapa yollar
çileçil rd kırkar
çiledar rd lağusalı kadın
çilegir nd/nt kırk gün oruç tutan (Yezidilikte)
çilek 1. nefsine düşkün, şikemperver, pis boğaz 2. ekti, yemek düşkünü (her yiyeceği canı çeken)
çilekêş nd/nt çileci
çilekêşî m çilecilik, fakirizm
çilekî m ektilik, şikemperverlik
çilekî kirin l/gh ektilik yapmak, şikemperverlik yapmak
çilekî tê de dîtin ektiliğini tespit etmek
çilektî bnr çilekî
çilem (i) rd becerikli
çilem (ii) rd kırkıncı
çilemî m beceriklilik
çilemîn rd kırkıncı
çilepelk m dönemeç, viraj
çileqe rd/nt geveze, boşboğaz (çenesi düşük)
çileqetî m gevezelik, boşboğazlık
çilesir m kırk ikindi, ikindiler (Mart’ın 22’sinde başlayarak kırk gün sürmekte)
çilesrîn m kırk ikindi
çilexane m çilehane, çile çekilen yer
çileyê ereb nd kara kış
çileyê havînê (an jî payîzê) mec sıkıntı zamanı
çileyê reş nd kara kış
çileyê xwe kişandin (an jî tije kirin) çile çıkarmak (veya doldurmak)
çileyê zivistanê nd erbain, kara kış (kırk günlük kış dönemi)
çile 1. çil roj 2. çele
(navdêr, mê) rêbendan, meha yekem ya salê(navdêr, nêr) çil roj: çileyê zivistanê (nîveka zivistanê, 40 rojên herî sar yên zivistanê), çileyê havînê (nîva havînê, 40 rojên herî kel û germ yên havînê), çileyê kesek mirî (şîniya 40-rojî ya bo kesek mirî têt kirin), çilikên zarrokek nûwelidî (40 rojên pêşîn ji jiyana zarrokekê).
Herwiha: çele.
ji: hevreha farisî چله (çillê) jiari, ji çil (40) + -e
çilek 1. silek 2. çavbirçî 3. kesê ku baha wî zêde ye *"bizina kulek, timî çilek e"
(rengdêr) xwazok, parsek, çil (bi taybetî zarrok), ji bo kesên cavbirçî û têrnexwer tê gotin.
Bikaranîn: Lêker: çilek bûn, çilek kirin. Navdêr: çilekbûn, çilekkirin Rengdêr: çilekbûyî, çilekkirî.
Bide ber: çepel.
: çilekî, çilekîtî, çilektî
çilek bûn (lêker)(Binihêre:) çilek
çilek kirin (lêker)(Binihêre:) çilek
çilekbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çilek
çilekbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çilek
çilekêşî (navdêr, mê) derwêştiya hindiyan.
ji: çile +-kêşî
çilekî (navdêr, mê) rewşa çilekbûnê, çilî, çavbirçîtî, timatî, bênefsî.
ji: çilek + -î
çilekkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çilek kirin
çilekkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çilek
çilem (çilemîn) di rêza çilî de
(hejmar) di rêzê de ya 40ê, li pey 39an.
Herwiha: çelem, çelemîn, çilemîn rengdêr.
ji: çil + -em.
: çilemî
çilemî (navdêr, mê) rewşa çilembûnê.
ji: çilem + -î
çileyê zivistanê (navdêr, nêr) çil rojên herî sar yên zivistanê (ji 22.12 heta 31.).
Herwiha: çilê zivistanê.
Dijwate: çileyê havînê.
ji: çile + -yê + zivistan + -ê
çile f. the coldest period of winter. (Also see: çileya paşîn, çileya pêşîn)
çileya paşîn January.
çileya pêşîn December
çile die vierzig Tage in der Mitte jeder Jahreszeit
Januar
çile-qerqaş ganz weiß
çilek gefräßig
çilemîn vierzigste
çileya pêşin Dezember
çile m. çele /?., zimistana wertêne m.f çeleyo pîl n.f çelopîl n.
kîm. çilekîye, nefsokîye, bênefsîye, çilekênî, nefsokênî m.
çilek rd. çilek, vêrehes, çilez, nefsok, nefsperest, bênefs, çelek, bênems
çilekîn lng. . çilekîyene, çilezîyene
çilem rd. çewresin
çilemîn rd. çewresi n. çilûyek çewresûyew
çileqe rd. qurvet, çenebaz, qurtqur, fekbaz, lafezan, lewbaz, geweze, zevzek, çeneyin, qalizav, fekwazun, riririr, wazun
çileyê res m. çeleyê zimistanî n.
çileyê zîvistanê m. çeleyê zimistanî n.
çile (iplik vb. çilesi) gaje (m), fitîle (m), maşla (m)
çilek çîlege (m)
çilek bitkisi çîlegêre (m)