Encamên lêgerînê
çerx 1.çark. 2.dönence, burç.
m 1. döngü, dönüş, devir 2. çark (eksenin döndürdüğü tekerlek biçimindeki makine parçası) * çerxa sûtinê bileği çarkı 3. dönme, deveran 4. devir, dönem (kendine özgü bir özellik taşıyan zaman parçası) 5. asır, çağ * çerxeke nû vekirin çağ açmak 6. ast burç (zodyak üzerinde bulunan on iki takım yıldızına verilen ad) 7. ast/erd dönence 8. daire, felek 9.lşk çark (herhangi bir kıtanın, biçimini, düzenini bozmadan, kanatlarından biri çevresinde dönerek yön değiştirmesi)
çerx (i) m ev içindeki küçük banyo
çerx bûn l/ngh 1. dönmek (ekseni etrafında dönme) 2. çark etmek, geri dönmek 3. dolaşmak, gezmek, gezinmek 4. sapmak, kıvrılmak 5. köşeyi dönmek
çerx dan l/gh dönmek (etrafından)
çerx kirin l/gh 1. çark etmek (sağa veya sola doğru yön değiştirmek) 2. döndürmek 3. bileylemek, taşa çekmek (bileği taşıyla bilemek)
çerx û felek nd 1. mec dünya 2. gökte beyaz bir çizgi biçimindeki yıldız dizisi
çerx û maçerx çark
çerxa (yekî) ters gerandin çarkına etmek (veya okumak)
çerxa felekê nd çarkıfelek
çerxa felekê çep gerîn şansı dönmek, şans yaver gitmemek
çerxa felekê geh li jêr e geh li jor e dünya halidir belli olmaz, bir gün şans birine de gülebilir
çerxa felekê li (yekî) çep gerîn şansı ters gitmek
çerxa felekê li ser serê (yekî) çep gerîn şansı dönmek, şans yaver gitmemek
çerxa hevsengiyê nd düzen teker
çerxa kevirîn dîr taş devri
çerxa kevirîn (berdîn) taş devri
çerxa pevgihînê ast/m kavuşum devri
çerxbûn m 1. dönme (ekseni etrafında dönme) 2. çark etme, geri dönme 3. dolaşma, gezme, gezinme 4. sapma, kıvrılma 5. köşeyi dönme
çerxbûyîn m 1. dönme (ekseni etrafında dönme) 2. çark etme, geri dönme 3. dolaşma, gezme, gezinme 4. sapış, sapma, kıvrılış, kıvrılma 5. köşeyi dönme
çerxdan m dönme (etrafından)
çerxdar rd 1. çarklı 2. devirli
çerxe tekerlek.
çerxetîn m 1. saplı tas 2. saplı tencere
çerxetûn tava.
bnr çerxetîn
çerxeyan m bisiklet
çerxgeran nd Temmuz ayındaki fırtına isimleri
çerxî (i) m beş kuruşluk osmanlı parası
çerxî (ii) erd/rd 1. tropikal 2. dönencesel
çerxifelek nd halay başındakinin mendil salama hareketi
çerxîfelek m fırıldak çiçeği
çerxjen nd/nt dönen, dönücü
çerxker nd/nt çarkçı, bileyici
çerxkerî m çarkçılık, bileyicilik
çerxkirî rd bileyli, bileylenmiş olan
çerxkirin m 1. çark etme (sağa veya sola doğru yön değiştirme) 2. döndürme 3. bileyleme, taşa çekme (bileği taşıyla bileme)
çerxvan nd/nt çarkçı, bileyici
çerxvanî m çarkçılık, bileyicilik
çerxzîz m halkaya benzeyen bir savaş aracı
çerx 1. kevirê alavtûjkirinê 2. alava ku devê pênûsa darînî tûj dike *"çerxa felekê, geh li jêr e geh li jor"
(navdêr, nêr) xirrxal, tekel, tayre,tole, dewr, zivirr, gerr li dor tiştekî, dewran, zeman, serdem, sedsal, sede.
Herwiha: çerix.
Bide ber: çax.
ji: Proto-hindûewropî kwe-kwlo- (çerx) Proto-aryayî: Avestayî: çexre (erebe) Farisiya Kevin: çekre (çerx) Farisî: çerx (çerx) Kurmancî: çerx Kurdî (Soranî): çerx Zazakî: çerx Sanskrîtî: çekrem- (çerx) Yewnanî: kuklos (çerx) Latînî: cyclus (çerx) (< yûnanî) Înglîzî: wheel (çerx) ... Çavkanî: Watkins p.45, Etymonline, Hevreh: çer, çerîn, çerandin, şixre, gêre, kolan.
Bikaranîn: Lêker: çerx bûn, çerx kirin, çerx dan. Navdêr: çerxbûn, çerxkirin, çerxdan Rengdêr: çerxbûyî, çerxkirî.
: çerixandin, çerixandî, çerixiyayî, çerixî, çerixîn, çerixîner, çerxik, çerxok
çerx bûn (lêker)(Binihêre:) çerx
çerx çep zivirîn (biwêj) kar û bar serrast neçûn, kêmasî û bela li ser hev bi ser de hatin. xwedê axiriyê xêr bike, lê îsal mîsala xweclê çerxa me çep ziviriye.
çerx dan (lêker)(Binihêre:) çerx
çerxa ... di destê (yekî) de bûn (biwêj) xwedî erk bûn, bibandor bûn. “di demên weha de di bin çavan de diran li min diqir-içandin, lê belê zêde feycle nedikir, çimkî çerxa otêlê di destê min de bû. felat dilgeş
çerxa felekê çep gerîn (biwêj) kar baş neçûn. ez çawa bikim û çi bibêjim êdî bêfeydeye. îsal çerxa felekê ji bo me çep geriya
çerxa felekê geh li jêr e geh li jor gotina pêşiyan çerxa felekê jî tiştekî xwezayî ye û li ser herikandina roj û şevê hatiye gotin.stêrk û dinya her tim li dora tavêdigerin guh nade kesî her tim digere.rojek tê ji hinekan re başî ji hinekan re xerabî heye, roja din jî berawajî wêtê holê.
çerxandî (rengdêr) hesankirî, seqakirî.
ji: çerxand + -î
çerxandin (navdêr, mê) lêkzivrandin, xapandin, pare jê çerixandin, malê wî jê çerixand
çerxbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çerx
çerxbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çerx
çerxdan (navdêr, mê) (Binihêre:) çerx
çerxdar (rengdêr) biçerx , gerdar, dewrdar, bidewr.
ji: çerx +-dar
çerxê mirovên ku mal bi mal digerin, navmalangerî çerxê berê bêsol bû û îdareya me di dêst de tunebû, îcar di piyan de sol jî hene
çerxe 1. taye 2. toterîk çenberî
taye , toterîk çenberî
çerxê/çerxo mirovên ku mal bi mal digerin, navmalangerî *"çerxê berê bêsol bû û îdareya me di dêst de tunebû, îcar di piyan de sol jî hene"
çerxeme 1. zembîl, selik 2. çapûk
zembîl, selik, çapûk
çerxerê (navdêr, mê) filke, rêya zivirrok, rêya girrovirr ku li dor tiştekî dewr dide.
Bide ber: çarrê duriyan korerê xaçerê.
ji wêjeyê: Bi gotina wê çavkaniyê, hêzên pêşmerge wek taktîkekê, ji 3 cihên xwe li çerxerêya Badûş û kargeha derman a Mûsilê paşde kişiyane..
ji: çerx + -e- + rê, bide ber xaçerê
çerxetûn tawe, miqilk
tawe, miqilk
çerxîkevjal (navdêr, nêr) kêvjale
çerxker (navdêr, mê) çerxvan, disû, çarkçi.
ji: çerx +-ker
çerxkerî (navdêr, mê) çerxvanî, çarkçılıkxhtml.
ji: çerx +-kerî
çerxkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çerx kirin
çerxkirin (navdêr) xweşkirina devêd das bivir sator û htd, tîjkirin, seqakirin, :devê bivirî çerx kir
çerxlêdan (navdêr, mê) çerxkirin, zivrîn
çerxok (rengdêr) girrovirr, gogirr, çemberî, çerxî, xirrxalî, çemberok, xirrxalok
çerxpîv (navdêr, mê) rêpîv.
ji: çerx +-pîv
çerxvan (navdêr, mê) disû).
ji: çerx +-van
çerxvanî (navdêr, mê) çerxkerî.
ji: çerx +-vanî
çerx (f.) wheel
f. wheel
çerx Achse
Feuerzeug
Mühlrad
Mühlstein
Rad
Reifen
Weltall
çerxetûn Bratpfanne
çerx m. gûnd, çerx, çax, dewr, gûn n.
m. mizure, çerx, banyo, awke, hekuke, çale, seresu, hemam, çalê serun, hemom n.
m. çerx n.
çerx kirin lg. çerx kerdene, çerexnayene
çerx lêdan lg. çerx riverdayene, çerex pirodayene
çerxa felekê n. çerxê felekî n.
çerxandin lg. çerxnayene, çerexnayene
çerxbûn lng. . çerx bîyene, çerexîyene
çerxetîl n. sînîka paxirine m.
çerxî rd. çerxin
çerxî kevjal m. ast. kerkence m.f bûrcê kerkence n.r bûrcê çarpenrike n.
çerxîfelek m. bot. çerxfeleke m.
çerxker m/n. çerxwan, çerxcî, çerxker n.
çerxvan m/n. çerxwan, çerxcî, çerxker n.