Encamên lêgerînê
çe navê tîpa çaremîn a alfabeya Tirkî
navê tîpa çaremîn a alfabeya Tirkî
çebiç gîsk (ji bo karika nêr û mêr ku yek salî ye) nd/nt
gîsk (ji bo karika nêr û mêr ku yek salî ye) nd/nt
çeç 1. çarç (loda dexlê) m 2. bêjinga gir, cureyek bêjing nd
1. çarç (loda dexlê) m 2. bêjinga gir, cureyek bêjing nd
çeçe mêşa tisetis (Glossina) zo/nd
mêşa tisetis (Glossina) zo/nd
çeçen Çaçan (gele û kesê ji vî gelî ku li ba kurê rojhilata Kafkasyayê dijî) nd/rd
çaçan (gele û kesê ji vî gelî ku li bakurê rojhilata Kafkasyayê dijî) nd/rd
çeçence çaçanî, Çaçankî m
çaçanî, çaçankî m
çedene (çetene) kizkiz (ji bo yê qelandî) n, tovê kinfan nd
çedene, çetene kizkiz (ji bo yê qelandî) n, tovê kinfan nd
çehre 1. rû, rûdên, rûdeyn, sikûm, sûret n 2. xuyang (mec) m 3. mirûç, mirûz (mec) n
1. rû, rûdên, rûdeyn, sikûm, sûretn 2. xuyang (mec)m 3. mirûç, mirûz (mec)n
çehre züğürdü rûkirêt, rûqebîh, cirnexweşik
rûkirêt, rûqebîh, cirnexweşik
çek 1. Çek, Çekoslovak nd/nt 2. Çek, Çekoslovak (tiştê xweserî gelê Çek) rd
çek (di bazirganiyê de) bz/n
1. çek, çekoslovak nd/nt 2. çek, çekoslovak (tiştê xweserî gelê çek) rd
çek çek (di bazirganiyê de) bz/n
çekap (ji check upê) çekap m
(ji check upê) çekap m
çekçe Çekî, Çekoslovakî (zimanê gelê Çekoslovak) m
çekî, çekoslovakî (zimanê gelê çekoslovak) m
çekçek kaşkaşk m
kaşkaşk m
çekeceği olmak ji destê (yekî an jî tiştekî) kişandin
çekecek misab (alava ku pê sol tê wergirtin) m
misab (alava ku pê sol tê wergirtin) m
çekek cihê ku qeyik û keştiyên biçûk lê tên kişandin
cihê ku qeyik û keştiyên biçûk lê tên kişandin
çekel 1. devşik, kulbeyê biçûk n 2. lawûte, misas m
1. devşik, kulbeyê biçûk n 2. lawûte, misas m
çekelemek (tekrar tekrar) kaş kirin, kişandin l/gh
(tekrar tekrar) kaş kirin, kişandin l/gh
çekelez sihor, sihorik. simolek zo/m
sihor, sihorîk, simolek zo/m
çekememek 1. nikarîn kişandin, nekanîn kaş kirin, neşên kcşandin l/gh 2. ji destê (yekî) qedandin, baristan nekirin, tehemûl nekirin *ben onun bu yaptıklarını artık çekemem ez edî nikarim ji destê wî biqedînim (mec) l/b w 3. çavnebarî kirin l/gh
1. nikarîn kişandin, nekanîn kaş kirin, neşên kêşandin l/gh 2. ji destê (yekî) qedandin, baristan nekirin, tehemûl nekirin * ben onun bu yaptıklarını artık çekemem ez êdî nikarim ji destê wî biqedînim (mec) l/bw 3. çavnebarî kirin l/gh
çekememezlik (çekemezlik) çavnebarî, zikreşî m
çekememezlik, çekemezlik çavnebarî, zikreşî m
çeker 1. keş (hiigirtina giraniyê ya aletekî kişandinê) 2. terezî, mêzîn, şihîn m
1. kêş (hilgirtina giraniyê ya aletekî kişandinê) 2. terezî, mêzîn, şihîn m
çeki 1. kêş, kêşan m 2. pîvaneka giranikêşanê ku beramberî 250 kîloyî ye 3. çeşîdek çara ku jin didin serê xwe 4. bnr çeki düzen 5. tengavî, kovan, kerb (mec) m
1. kêş, kêşanm 2. pîvaneka giranikêşanê ku beramberî 250 kîloyî ye 3. çeşîdek çara ku jin didin serê xwe 4. bnr çeki düzen 5. tengavî, kovan, kerb (mec)m
çeki çekmek kesirîn, keribîn, keser kişandin
kesirîn, keribîn, keser kişandin
çeki düzen bnr çeki düzen
rêkûpêkî, pûtepêdanî, intizam m
rêkûpêkî, pûtepêdanî, întizamm (ortalığa)
bnr çeki düzen
çeki düzen vermek derdor bi keys kirin, bi rêk û pêk kirin, der û dor dan hev
derdor bi keys kirin, bi rêk û pêk kirin, der û dor dan hev
çekiç 1. çakûç, çakût n 2. dîsk sp/m çekiçhane çakûçxane m
1. çakûç, çakût n 2. dîsk sp/m
çekiç kemiği hestiyê çakûç nd
hestiyê çakûç nd
çekiçhane çakûçxane m
çekici 1. kêşvan, kişîner, rakêşer (kesê ku karê kişînê dike) nd/nt 2. dilkêş, çavhebîn, dilniwaz, dilhebîn, kişîner, rakêşer, balrakêş, cazib rd 3. kaşker (ji bo erebeya ku tiştan kaş dike) m
1. kêşvan, kişîner, rakêşer (kesê ku karê kişînê dike) nd/nt 2. dilkêş, çavhebîn, dilniwaz, dilhebîn, kişîner, rakêşer, balrakêş, cazib rd 3. kaşker (ji bo erebeya ku tiştan kaş dike) m
çekicilik 1. kêşvanî 2. dilkêşî, dilniwazî, rakêşerî, balrakêşî, dilhebînî, cazîbe m
1. kêşvanî 2. dilkêşî, dilniwazî, rakêşerî, balrakêşî, dilhebînî, cazîbe m
çekik 1. kişandî, kaşkirî, vekişandî, vekişiyayî, rakişiyayî, rakişandî 2. dûçik, bidûçik *çekik göz çavdûçik 3. kişandî *çekik kaş birûyê kişandî 4. kirik *çekik çeneli çenebikirik rd
1. kişandî, kaşkirî, vekişandî, vekişiyayî, rakişiyayî, rakişandî 2. dûçik, bidûçik * çekik göz çavdûçik 3. kişandî * çekik kaş birûyê kişandî 4. kirik * çekik çeneli çenebikirik rd
çekikçe 1. kişandiyokî, hinek kişandî, hinekkaşkirî 2. çavdûçikî 3. kirikî h
1. kişandiyokî, hinek kişandî, hinek kaşkirî 2. çavdûçikî 3. kirikî h
çekiliş 1. vekişan, kişin 2. rakêşan, peşk, çitik, peşt, kur'a m
1. vekişan, kişîn 2. rakêşan, peşk, çitik, peşt, kur’a m
çekilme 1. kişan, kêşîn, vekişan 2. istifa 4. vekişan, vekişîn (vekişîna avê) jeo 4. vekişan, ricat Işk S. çixîn 6. çikîn, miçiqîn 7. vekişîn sp/m
1. kişan, kêşîn, vekişan 2. îstifa 4. vekişan, vekişîn (vekişîna avê) jeo 4. vekişan, rîcat lşk 5. çixîn 6. çikîn, miçiqîn 7. vekişîn sp/m
çekilmek 1. kişîn, kêşîn *ipi çekilmiş benê wî kişiyaye l/ngh 2. vekişîn l/ngh, xwe vekişandin l/gh, xwe dan alî l/bw *aradan çekil ji navê xwe bide alî 3. îstifa kirin (dev jê berdan) l/gh 4. çikîn, miçiqîn l/ngh 5. xwe dan (cihekî) *köşeye çekilmiş xwe daye goşe l/bw 6. çixîn *müşteriler birer birer çekiliyor muşterî yeko yeko diçixin l/ngh 7. vekişîn, kişîn *düşman çekildi dijmin vekişiya l/ngh 8. vekişîn *yarışmadan çekildim ezji pêşbaziyê vckişîm l/ngh 9. civitîn l/ngh, kîsihîn l/ngh, çûn ser hev l/bw 10. nebûn l/ngh *sen artık çekilmiyorsun tu êdî nabî *çekilmez olmak dan qirikê, dan stû
1. kişîn, kêşîn * ipi çekilmiş benê wî kişiyaye l/ngh 2. vekişîn l/ngh, xwe vekişandin l/gh, xwe dan alî l/bw * aradan çekil ji navê xwe bide alî 3. îstifa kirin (dev jê berdan) l/gh 4. çikîn, miçiqîn l/ngh 5. xwe dan (cihekî) * köşeye çekilmiş xwe daye goşe l/bw 6. çixîn * müşteriler birer birer çekiliyor muşterî yeko yeko diçixin l/ngh 7. vekişîn, kişîn * düşman çekildi dijmin vekişiya l/ngh 8. vekişîn * yarışmadan çekildim ez ji pêşbaziyê vekişîm l/ngh 9. civitîn l/ngh, kîsihîn l/ngh, çûn ser hev l/bw 10. nebûn l/ngh *sen artık çekilmiyorsun tu êdî nabî * çekilmez olmak dan qirikê, dan stû
çekim 1. kêş, kêşan, kişan 2. kêş, cazîbe fiz/ast 3. çivan, kêşan rz 4. kişan sn/m
1. kêş, kêşan, kişan 2. kêş, cazîbe fiz/ast 3. çivan, kêşan rz 4. kişan sn/m
çekim eki qertafa kêşanê, pirtika çivanê rz
qertafa kêşanê, pirtika çivanê rz
çekim fiil lêkera kişandî, lêkera çivandî rz
çekim gücü hêzekêş m
hêzekêş m
çekimlemek kêşan kirin, kêş kirin fiz l/gh
kêşan kirin, kêş kirin fiz l/gh
çekimli 1. kişînok rd 2. kişandî, çivandî, tewandî rz/rd
1. kişînokrd 2. kişandî, çivandî, tewandî rz/rd
çekimli fiil lêkera kişandî, lêkera çivandî rz
çekimsenme bêlayenîbûn, îstinqafkirin m
bêlayenîbûn, îstinqafkirin m
çekimsenmek bêlayenî bûn l/ngh, îstinqaf kirin l/gh
bêlayenî bûn l/ngh, îstinqaf kirin l/gh
çekimser bêlayen, mustenqîf rd
bêlayen, mustenqîfrd
çekimser davranmak xwe jê vedan
xwe jê vedan
çekimserlik bêlayenî, mustenqîfî m
bêlayenî, mustenqîfî m
çekimsiz 1. bêkêşan rd 2. netewandî, neçevandî rz/rd
1. bêkêşan rd 2. netewandî, neçevandî rz/rd
çekimsizlik 1. bêkêşanî 2. netewandîtî, neçevandîtî m
1. bêkêşanî 2. netewandîtî, neçevandîtî m
çekince dûreperêz, îhtiraz m
dûreperêz, îhtirazm
çekince koymak dûreperêz (an jî îhtiraz) nîşan dan
dûreperêz (an jî îhtiraz) nîşan dan
çekingen fediyok, fêhitoyî, şermok, fehîto, şermende rd~
fediyok, fêhitoyî, şermok, fehîto, şermenderd
çekingen davranmak şermokî kirin, şermendeyî kirin
şermokî kirin, şermendeyî kirin
çekingence fediyokane, şermokane h
fediyokane, şermokane h
çekingenleşme fehîtokîbûn, şermokîbûn, fediyokîbûn, şermendeyîbûn m
fehîtokîbûn, şermokîbûn, fediyokîbûn, şermendeyîbûn m
çekingenleşmek fehîtokî bûn, şermokî bûn, fediyokî bûn, şermendeyî bûn l/ngh
fehîtokî bûn, şermokî bûn, fediyokî bûn, şermendeyî bûn l/ngh
çekingenlik fehîtokî, fediyokî, fêhitoyîtî, şermokî m
fehîtokî, fediyokî, fêhitoyîtî, şermokî m
çekinik lêçûyîn, lêkişandin, resesîf biy/rd
lêçûyîn, lêkişandin, resesîf biy/rd
çekinilmek jê şerm kirin, jê fedî kirin, jê fihêt kirin, jê fikare kirin *benim için çekinilecek bir durum yoktur ji bo min rewşeke ku ez jê şerm bikim nîn e l/bw
jê şerm kirin, jê fedî kirin, jê fihêt kirin, jê fikare kirin * benim için çekinilecek bir durum yoktur ji bo min rewşeke ku ez jê şerm bikim nîn e l/bw
çekinme 1. fikare 2. şerm, fedî m
1. fikare 2. şerm, fedî m
çekinmek 1. fikare kirin, pelikandin *yılanlardan çekiniyor ji maran dipelikîne 2. şerm kirin, fedî kirin, eyb kirin 3. kişandin, tê dan *sürmeler çekinmiş gözlerine kil kişandiye çavên xwe l/gh
1. fikare kirin, pelikandin * yılanlardan çekiniyor ji maran dipelikîne 2. şerm kirin, fedî kirin, eyb kirin 3. kişandin, tê dan * sürmeler çekinmiş gözlerine kil kişandiye çavên xwe l/gh
çekinti dudilî, teredût m
dudilî, teredût m
çekip çevirmek ji hev û din derxistin, lê nihêrtin, li ser pişta (yekî) bûn *dükkanı o çekip çeviriyor ew li dukanê dinêre
çekip gitmek lê xistin û çûn, xwe ji berê dan alî
çekirdecik bizrik biy/n
bizrik biy/n
çekirdek 1. dendik, denik, sîsik, sêwelek (bi taybetî ji bo yê mêweyan ku li serê qaçilekî hişk heye) *kaysı çekirdeği dendikê mişmişan n 2. dendik (dendikên ku ji bo xwarinê tên firotin) *kabak çekirdeği dendikê kundiran n 3. kakil, dendik (cisme biçûk ê ku navenda hucreyekê tîne pê) biy/n 4. dendik *atom çekirdeği dendikê atomê fız/n 5. pîvaneke ji bo kişandinê ku beramberî pênc santîgraman e 6. binetar, hîm, bingehîn *çekirdek kadro kadroya bingehî (mec) nd 7. nava darê, navika dare (nava darê ku piştî qalik/qaşil jê têkirin) nd
1. dendik, denik, sîsik, sêwelek (bi taybetî ji bo yê mêweyan ku li serê qaçilekî hişk heye) * kaysı çekirdeği dendikê mişmişann 2. dendik (dendikên ku ji bo xwarinê tên firotin) * kabak çekirdeği dendikê kundirann 3. kakil, dendik (cîsmê biçûk ê ku navenda hucreyekê tîne pê) biy/n 4. dendik * atom çekirdeği dendikê atomê fiz/n 5. pîvaneke ji bo kişandinê ku beramberî pênc santîgraman e 6. binetar, hîm, bingehîn * çekirdek kadro kadroya bingehî (mec)nd 7. nava darê, navika darê (nava darê ku piştî qalik/qaşil jê têkirin)nd
çekirdek kahve qehweya hebî (qehweya nekutayî)
qehweya hebî (qehweya nekutayî)
çekirdekçi dendikfiroş nd/nt
dendikfiroş nd/nt
çekirdekçilik dendikfiroşî m
dendikfiroşî m
çekirdeklenmek dendik ketin (tiştekî) l/bw
dendik ketin (tiştekî) l/bw
çekirdekli bidendik, bisîsik rd
bidendik, bisîsik rd
çekirdeksel dendikî, nukleerî fiz/rd
dendikî, nukleerî fiz/rd
çekirdeksiz bêdendik, besîsik rd
bêdendik, bêsîsik rd
çekirdekten yetişme di zaroktiyê de qusiyaye (kesê ku di zaroktiya de xwe di pîşeyekî de gihaye)
di zaroktiyê de qusiyaye (kesê ku di zaroktiya de xwe di pîşeyekî de gihaye)
çekirge kulî, kuleh, melex, hespê gihê (Acridium) zo/n
kulî, kuleh, melex, hespê gihê (Acridium) zo/n
çekirge bir zıplar iki zıplar ne kortika kerengan e
ne kortika kerengan e
çekirge kuşu reçêle, keşûşke, kawanî, çivîka reş, reşel, reşik, çûkreş, rişole, çîq (Sturnus vulgaris) zo/m
reçêle, keşûşke, kawanî, çivîka reş, reşel, reşik, çûkreş, rîşole, çîq (Sturnus vulgaris) zo/m
çekiş 1. devjenk 2. kêş, kaş m çekişken şerûd (kesa ku ji devjenkê, ji berevdaniyê hez dike) rd
1. devjenk 2. kêş, kaş m
çekişe çekişe pazarlık (etmek) bi hişkehişkê pê re bazar kirin, bi hev ve zeliqîn, pê ve zeliqîn
çekişken şerûd (kesa ku ji devjenkê, ji berevdaniyê hez dike) rd
çekişme 1. kişkişîn, gijgijîn 2. berberî, qayişkêşî m
1. kişkişîn, gijgijîn 2. berberî, qayişkêşî m
çekişmek 1. kişkişîn, gijgijîn l/ngh, kaş û berkaş kirin l/bw, hev kaş kirin l/bw *halat çekiştiler kindir li hev kaş û berkaş kirin 2. li hev kişandin, li hev dan (tiştekî) *birbirine bıçak çekiştiler li hev kêr kişandin, li hev dan kêran l/bw 3. kur'a kişandin, lûlik kişandin l/gh 4. devê xwe kirin devê hev, devjenk bi hev re kirin *seninle çekişemem ez deve xwe nakim devê te l/bw 5. berberî kirin, qayişkêşî kirin, kcftûleft kirin l/gh
1. kişkişînl/ngh, gijgijîn l/ngh, kaş û berkaş kirin l/bw, hev kaş kirin l/bw * halat çekiştiler kindir li hev kaş û berkaş kirin 2. li hev kişandin, li hev dan (tiştekî) * birbirine bıçak çekiştiler li hev kêr kişandin, li hev dan kêran l/bw 3. kur’a kişandin, lûlik kişandin l/gh 4. devê xwe kirin devê hev, devjenk bi hev re kirin * seninle çekişemem ez devê xwe nakim devê te l/bw 5. berberî kirin, qayişkêşî kirin, keftûleft kirin l/gh * çekişe çekişe pazarlık (etmek) bi hişkehişkê pê re bazar kirin, bi hev ve zeliqîn, pê ve zeliqîn
çekişmeli 1. bikeftûleft, biberberî 2. dijwar, zor, çetîn *çekişmeli bir maç maçeke dijwar rd
1. bikeftûleft, biberberî 2. dijwar, zor, çetîn * çekişmeli bir maç maçeke dijwar rd
çekişmesiz bêkeftûleft, bêberberî rd
bêkeftûleft, bêberberî rd
çekişte zeytûnê hêşîn ku hatine sûravkirin
zeytûnê hêşîn ku hatine sûravkirin
çekiştirici 1. kaşûberkaşker 2. xcybok (kese ku xeyba hinên din dike, eybên wan derdibe) rd/nd
1. kaşûberkaşker 2. xeybok (kesê ku xeyba hinên din dike, eybên wan derdibe) rd/nd
çekiştirme 1. kişkişandin, gijgijandin, berkaşîkirin 2. hilkişandin, kişandin 3. sebkirin, xeybkirin (mec) m
1. kişkişandin, gijgijandin, berkaşîkirin 2. hilkişandin, kişandin 3. sebkirin, xeybkirin (mec) m
çekiştirmek 1. kişkişandin l/gh, gijgijandin l/gh, berkaşî kirin l/gh, kaş û berkaşî kirin l/bw 2. hilkişandin, kişandin 3. xeyba (yekî) kirin, seba (yekî) kirin (mec) l/bw
1. kişkişandin l/gh, gijgijandin l/gh, berkaşî kirin l/gh, kaş û berkaşî kirin l/bw 2. hilkişandin, kişandin 3. xeyba (yekî) kirin, seba (yekî) kirin (mec) l/bw
çekiver kuyruğunu destê xwe jê bikişîne, guhê xwe jê bibire
çekiye gelmek hatin rayê
hatin rayê
çekiye gelmez 1) pir qirase, mezin 2) nehatin rayê
1) pir qirase, mezin 2) nehatin rayê
çekkin bêeleqe, devjêberdayî, jêqeryayî rd
bêeleqe, devjêberdayî, jêqeryayî rd
çekme 1. kişandin, kêşandin, hilkişandin m 2. berkêşk, dexîl m 3. lihevhatî *çekme burun pozê lihevhatî rd 4. dasok (dasoka peştikandine ku devê wê çengalî û diranokî ye) m 5. saza ku bi tilî an jî mizrabê te lêxistin 6. avmirî (dara ku rewa jê tê kişandin û diqermiçe) m 7. şal ware kar n
1. kişandin, kêşandin, hilkişandinm 2. berkêşk, dexîlm 3. lihevhatî * çekme burun pozê lihevhatîrd 4. dasok (dasoka peştikandinê ku devê wê çengalî û diranokî ye)m 5. saza ku bi tilî an jî mizrabê tê lêxistin 6. avmirî (dara ku rewa jê tê kişandin û diqermiçe)m 7. şalwarê karnd
çekme demir hesinê daweribandî
hesinê daweribandî
çekme kat qata jor, a ku çarmedorê wê wekî teras hatiye berdan nd
qata jor, a ku çarmedorê wê wekî teras hatiye berdan nd
bnr çekme kat
çekmece 1. berkêşk, çavik, dexîl, dexîlok 2. sindoq, sindoqa gewheran m
1. berkêşk, çavik, dexîl, dexîlok 2. sindoq, sindoqa gewheran m
çekmeceli biberkêşk, bidexîlok rd
biberkêşk, bidexîlok rd
çekmecesiz bêberkêşk, bcdcxîl, bêdexîlok rd
bêberkêşk, bêdexîl, bêdexîlok rd
çekmek (I) 1. kişandin, kêşandin, kaş kirin (rahiştin tiştekî û bi ber xwe an jî bi hêlekê ve kaş kirin) *kapıyı şiddetle çekip gitti derî hindrû kişand û çû l/gh 2. kişandin, kaş kirin *arabayı çeken at hespê ku erebeyê dikişîne l/gh 3. kişandin, kaş kirin (ji bo vezelandina tiştekî) *ipi çekti ben kaş kir l/gh 4. kişandin, hilçinandin *sünger bütün suyu çekti singêr hemû av hilçinand l/gh 5. kişandin *ekini harman yerine çekti debr kişande bênderê l/gh 6. kişandin (bi mebesta tiştekî, ji navê hilanîn) *piyasadaki paralarını çekti pereyên xwe yên li piyaseyê kişandin l/gh 7. kişandin (bi bêhnê re kişandin hundirê xwe) *burnuna su çekmek av kişandin pozê xwe l/gh 8. kişandin (ji bo rahiştina tiştekî ji bo êrîşkirinê) *silahını çekti çeka xwe kişand l/gh 9. lê dan, lê xistin *ona güzel bir dayak çekti lêdaneke têr baş lê xist t/gh 10. jê stendin, (bi paş ve girtin, ji bo kesekî an jî tiştekî ji yekî stendin) l/gh 11. kişandin (ketin rewşeke zor û giran) *on yıldır bu hastalığı çekiyorum ev deh sal in ku ez vê nexweşînê dikişinim l/gh 12. kişandin (girtin ser xwe, tehdeya tiştekî kişandin) *bu işin sıkıntısını halk çekiyor tengaviya vî karî gel dikişine l/gh 13. avêtin (di terazî û qapanê de) *yaş odun ağır çekiyor êzingên ter giran diavêjin l/gh 14. kişandin (ji bo gerandina tesîsatan) *kablo çekmek kablo kişandin l/gh 15. kişandin (asteng çêkirin) *buraya bir perde çekmek lazım divê ku mirov perdeyek bikişîne vir l/gh 16. kişandin *piyango çekmek piyango kişandin l/gh 17. daweribandin l/gh 18. kişandin *çizgi çekmek çixêz kişandin *sürme çekmek kil kişandin l/gh 19. (ji berê) kişandin *kopya çekmek kopya kişandin l/gh 20. lê xistin, avêtin (tiştekî) *ona vantüz çektiler hicam avêtin wî l/gh 21. hilkişandin (tiştekî ji jêrê ber bi jor kişandin) l/gh 22. kişandin *fotoğraf çekmek fotoğraf kişandin l/gh 23. hilgirtin (ji bo hêza kişandina tiştekî) *bu araba 500 kilodan fazla çekmez ev erebe ji 500 kîloyî zêde hilnagire l/gh 24. hêrandin *kahve çekmek qewe hêrandin l/gh 25. kişandin *bu elbise çok dikkat çekiyor ev kine pir balê dikişine ser xwe l/gh 26. kişandin (li xweşa yekî hatin) l/gh 27. asê kirin (ji bo rêlibergirtina tiştekî asêkirin û girêk lêxistina Ii tiştekî) l/gh 28. girtin xwe (ji kîsî xwe dan) *yol masraflarını o çekti wî mesrefên rê girtin xwe l/gh 29. kişandin *hasret çekmek hesret kişandin l/gh 30. (alkol) vexwarin l/gh 31. ajotin *arabacı yavaş çek erebevano hêdî bajo l/gh 32. lê çûn *keç li metan kur li xalan diçin l/ngh 33. kişandin *sorguya çekmek kişandin ber îfadeyan l/gh 34. rê jê birin, mane jê birin *bak, sözümüzü nereye çektin binêre, te çawa rê ji gotina me bir l/bw 35. avêtin ser xwe *yorganı çekip yattı lihêf avête ser xwe û raket l/bw 36. jê kişandin, birin berê (mihîn ji hesp kişandin) l/gh 37. ajotin (ji bo rê û mehan) *bu ay 30 gün çekiyor ev meh 30 roj diajo *yol 20 saat çekti rê 20 saet ajot l/gh 38. çûn hev l/gh, çûn ser hev l/bw *kumaş çekti qumaş çû ser hev 39. gotin, strîn *bir uzunhava çekti lawikek got 40. rakirin (ji bo daleqandina tiştekî) *isyan bayrağını çekti alaya serhildanê rakir l/gh 41. lê xistin, tê dan, kişandin (tiştekî) (ji bo boyax, badena û tiştên wisa) *bir kat boya daha çek qatek boyaxa din jî bikişînê l/gh 42. şandin *telgraf çekmek telgraf şandin l/gh 43. kişandin *baca iyi çekiyor külek baş dikişîne l/gh *çek arabanı! (veya çek!) here ji vê!, biteqize ji vê! (II) dakişandin, kişandin, dakêşan
çekmek (i) 1. kişandin, kêşandin, kaş kirin (rahiştin tiştekî û bi ber xwe an jî bi hêlekê ve kaş kirin) * kapıyı şiddetle çekip gitti derî hindrû kişand û çû l/gh 2. kişandin, kaş kirin * arabayı çeken at hespê ku erebeyê dikişîne l/gh 3. kişandin, kaş kirin (ji bo vezelandina tiştekî) * ipi çekti ben kaş kir l/gh 4. kişandin, hilçinandin * sünger bütün suyu çekti singêr hemû av hilçinand l/gh 5. kişandin * ekini harman yerine çekti debr kişande bênderê l/gh 6. kişandin (bi mebesta tiştekî, ji navê hilanîn) * piyasadaki paralarını çekti pereyên xwe yên li piyaseyê kişandin l/gh 7. kişandin (bi bêhnê re kişandin hundirê xwe) * burnuna su çekmek av kişandin pozê xwe l/gh 8. kişandin (ji bo rahiştina tiştekî ji bo êrîşkirinê) * silahını çekti çeka xwe kişand l/gh 9. lê dan, lê xistin * ona güzel bir dayak çekti lêdaneke têr baş lê xist l/gh 10. jê stendin, (bi paş ve girtin, ji bo kesekî an jî tiştekî ji yekî stendin) l/gh 11. kişandin (ketin rewşeke zor û giran) * on yıldır bu hastalığı çekiyorum ev deh sal in ku ez vê nexweşînê dikişînim l/gh 12. kişandin (girtin ser xwe, tehdeya tiştekî kişandin) * bu işin sıkıntısını halk çekiyor tengaviya vî karî gel dikişîne l/gh 13. avêtin (di terazî û qapanê de) * yaş odun ağır çekiyor êzingên ter giran diavêjin l/gh 14. kişandin (ji bo gerandina tesîsatan) * kablo çekmek kablo kişandin l/gh 15. kişandin (asteng çêkirin) * buraya bir perde çekmek lazım divê ku mirov perdeyek bikişîne vir l/gh 16. kişandin * piyango çekmek piyango kişandin l/gh 17. daweribandin l/gh 18. kişandin * çizgi çekmek çixêz kişandin * sürme çekmek kil kişandin l/gh 19. (ji berê) kişandin * kopya çekmek kopya kişandin l/gh 20. lê xistin, avêtin (tiştekî) * ona vantüz çektiler hicam avêtin wî l/gh 21. hilkişandin (tiştekî ji jêrê ber bi jor kişandin) l/gh 22. kişandin * fotoğraf çekmek fotograf kişandin l/gh 23. hilgirtin (ji bo hêza kişandina tiştekî) * bu araba 500 kilodan fazla çekmez ev erebe ji 500 kîloyî zêde hilnagire l/gh 24. hêrandin * kahve çekmek qewe hêrandin l/gh 25. kişandin * bu elbise çok dikkat çekiyor ev kinc pir balê dikişîne ser xwe l/gh 26. kişandin (li xweşa yekî hatin) l/gh 27. asê kirin (ji bo rêlibergirtina tiştekî asêkirin û girêk lêxistina li tiştekî) l/gh 28. girtin xwe (ji kîsî xwe dan) * yol masraflarını o çekti wî mesrefên rê girtin xwe l/gh 29. kişandin * hasret çekmek hesret kişandin l/gh 30. (alkol) vexwarin l/gh 31. ajotin * arabacı yavaş çek erebevano hêdî bajo l/gh 32. lê çûn * keç li metan kur li xalan diçin l/ngh 33. kişandin * sorguya çekmek kişandin ber îfadeyan l/gh 34. rê jê birin, mane jê birin * bak, sözümüzü nereye çektin binêre, te çawa rê ji gotina me bir l/bw 35. avêtin ser xwe * yorganı çekip yattı lihêf avête ser xwe û raket l/bw 36. jê kişandin, birin berê (mihîn ji hesp kişandin) l/gh 37. ajotin (ji bo rê û mehan) * bu ay 30 gün çekiyor ev meh 30 roj diajo * yol 20 saat çekti rê 20 saet ajot l/gh 38. çûn hev l/gh, çûn ser hev l/bw * kumaş çekti qumaş çû ser hev 39. gotin, strîn * bir uzunhava çekti lawikek got 40. rakirin (ji bo daleqandina tiştekî) * isyan bayrağını çekti alaya serhildanê rakir l/gh 41. lê xistin, tê dan, kişandin (tiştekî) (ji bo boyax, badena û tiştên wisa) * bir kat boya daha çek qatek boyaxa din jî bikişînê l/gh 42. şandin * telgraf çekmek telgraf şandin l/gh 43. kişandin * baca iyi çekiyor kulek baş dikişîne l/gh * çek arabanı! (veya çek!) here ji vê!, biteqize ji vê! * çekeceği olmak ji destê (yekî an jî tiştekî) kişandin * çekip çevirmek ji hev û din derxistin, lê nihêrtin, li ser pişta (yekî) bûn: dükkanı o çekip çeviriyor ew li dukanê dinêre * çekip gitmek lê xistin û çûn, xwe ji berê dan alî * çekiver kuyruğunu destê xwe jê bikişîne, guhê xwe jê bibire
çekmek (ii) dakişandin, kişandin, dakêşandin (ji bo terezîkirinê, wezinandinê) l/gh
çekmek (iii) çivandin, rakêşandin, kişandin rz l/gh
çekmen vantûz biy/m
vantûz biy/m
çekoslovak Çekoslovak, Çek nd/nt
çekoslovak, çek nd/nt
çektiri keştiya berê ku hem bi bêrikan û hem jî bi xêliyan diçe
keştiya berê ku hem bi bêrikan û hem jî bi xêliyan diçe
çektirmek 1. dan kişandin, dan kêşandin, dan kaşkirin 2. pê dan kişandin *Allah ona çektirsin Xwedê pê bide kişandin l/lb 3. tehde lê kirin l/bw, xwarin l/gh (mec) *ona çok çektiriyorlar wê dixwin (an jî pir tehde lê dikin)
1. dan kişandin, dan kêşandin, dan kaşkirin 2. pê dan kişandin * Allah ona çektirsin Xwedê pê bide kişandin l/lb 3. tehde lê kirin l/bw, xwarin l/gh (mec) * ona çok çektiriyorlar wê dixwin (an jî pir tehde lê dikin)
çekül şaqûl fiz/n
şaqûl fiz/n
çelebi 1. çelebî, hêvotî, bipîrûpergal rd 2. mîrza n 3. çelebî (inwanê pîrê mezintirînê Bektaşî û Mewlewiyan) n 4. bazirganê fileh nd
1. çelebî, hêvotî, bipîrûpergal rd 2. mîrza n 3. çelebî (inwanê pîrê mezintirîn ê Bektaşî û Mewlewiyan) n 4. bazirganê fileh nd
çelebice çelebiyane, çelebkî rd/h
çelebiyane, çelebkî rd/h
çelebilik çelebîtî m
çelebîtî m
çelen sivîng, sivêrnek m
sivîng, sivêrnek m
çelenk 1. zerzeng, qewzegul, çeleng, taca gulan 2. tac (taca serê jinan) m
1. zerzeng, qewzegul, çeleng, taca gulan 2. tac (taca serê jinan)m
çelenk koymak çeleng danîn
çeleng danîn
çelgi cureyek temezî, şar m
cureyek temezî, şar m
çeliğe su vermek av dan pola, pola seqandin
çelik (I) 1. polad, pola n 2. pola (tiştê ji pola hatiye çêkirin) rd (II) 1. zîçik, çelik (guliyê ku kin hatiye birin) 2. şiv (şiva ku ji bo ji nû ve şîn bibe di erdê de tê çikilandin) 3. darkutik (di leystika darqîtkê de darê kinik ê ku her du serî tûj kirî ne) 4. dar an jî hesinê kinik ku di keştiyan de xelat lê tê pêçandin m
çelik (ii) 1. zîçik, çelik (guliyê ku kin hatiye birîn) 2. şiv (şiva ku ji bo ji nû ve şîn bibe di erdê de tê çikilandin) 3. darkutik (di leystika darqîtkê de darê kinik ê ku her du serî tûjkirî ne) 4. dar an jî hesinê kinik ku di keştiyan de xelat lê tê pêçandin m
çelik çomak darqîtik, çovqîtik, çov û çopelîk, çolît, derqîl, qîtik, pelê, qîntê, qîtê, çoreq, reqeço m
darqîtik, çovqîtik, çov û çopelîk, çolît, derqîl, qîtik, pelê, qîntê, qîtê, çoreq, reqeço m
çelik gibi eynî pola (ji bo kesê jar lê xurt)
eynî pola (ji bo kesê jar lê xurt)
çelik metre metreya pola
metreya pola
çelik pamuğu têlên pola (ji bo têdana tiştan) nd
têlên pola (ji bo têdana tiştan) nd
çelik1. polad, pola n 2. pola (tiştê ji pola hatiye çêkirin)rd
çelike su vermek av dan pola, pola seqandin
çelikhan Çîlikan (Navçeyeke Semsurê)
çelikhane polaxane, devera ku lê pola tê çêkirin m
polaxane, devera ku lê pola tê çêkirin m
çelikleme şivdanîn m
şivdanîn m
çeliklemek şiv danîn l/gh
şiv danîn l/gh
çelikleşme polabûn m
polabûn m
çelikleşmek 1. bûn pola, polayî bûn l/ngh 2. bûn mîna pola (mec) l/bw
1. bûn pola, polayî bûn l/ngh 2. bûn mîna pola (mec) l/bw
çelikleştirmek 1. kirin pola l/gh 2. xurt kirin l/gh, kirin mîna pola l/bw (mec)
1. kirin pola l/gh 2. xurt kirin l/gh, kirin mîna pola l/bw (mec)
çelim hêz, şiyan, pertav, taqet m
hêz, şiyan, pertav, taqet m
çelimsiz çeqelok, hiçkelok, selipûrî lawaz (bêhêz, bêşiyan, bêpertav, nexurt) rd
çeqelok, hiçkelok, selipûrî lawaz (bêhêz, bêşiyan, bêpertav, nexurt) rd
çelimsizce çeqelokî, hişkelokî rd/h
çeqelokî, hişkelokî rd/h
çelimsizlik çeqeloktî, hiçkeloktî, selipûritî (bêhêzî, bêşiyanî, bêpertavî, nexurtî) m
çeqeloktî, hiçkeloktî, selipûrîtî (bêhêzî, bêşiyanî, bêpertavî, nexurtî) m
çelişik nakok, mixrik rd
nakok, mixrik rd
çelişiklik hevnegirtî m
hevnegirtî m
çelişken nakok, mixrik, berçewt rd
nakok, mixrik, berçewt rd
çelişki nakokî, mixrikî, dijayetî, xilaf m
nakokî, mixrikî, dijayetî, xilaf m
çelişkili hevnegirtî, mixrikî rd
hevnegirtî, mixrikî rd
çelişkisiz bênakokî, bêmixrikî rd
bênakokî, bêmixrikî rd
çelişme tewişîn, hevnegirtin m
tewişîn, hevnegirtin m
çelişmek tewişîn l/gh, nakokî hev bûn l/bw, mixrikî hev bûn l/bw
tewişîn l/gh, nakokî hev bûn l/bw, mixrikî hev bûn l/bw
çelişmeli hevnegirtî, nakok, mixrik rd
hevnegirtî, nakok, mixrik rd
çelişmesiz hevgirtî, bênakokî, bêmixrikî rd
hevgirtî, bênakokî, bêmixrikî rd
çelme 1. xistin 2. pêpaşk, paşling, çaxulyak, şaqûlî, bêrpêlk 3. girêdana ji par re (serpoşeke ku ji paş ve tê girêdan) m
1. xistin 2. pêpaşk, paşling, çaxulyak, şaqûlî, bêrpêlk 3. girêdana ji par re (serpoşeke ku ji paş ve tê girêdan)m (birine)
çelme atmak (veya çelme takmak) 1) pêpaşk avêtin ber (yekî), çaxulyak avêtin ber (yekî), şaqûlî avêtin ber (yekî) 2) şihitandin, lepikandin (mec)
çelme atmak (veya takmak) 1) pêpaşk avêtin ber (yekî), çaxulyak avêtin ber (yekî), şaqûlî avêtin ber (yekî) 2) şihitandin, lepikandin (mec)
çelmek 1. xistin l/gh 2. asteng kirin l/gh 3. ji par re gire dan, serî girê dan (ji bo serpoş, şar û temeziyan) l/bw 4. çirpandin, goşekî birin l/gh 5. li hev nenihêrtin (ji bo gotin, ramanan) *sözlerin birbirleriyle çelişiyor gotinên te li hev nanihêrin (mec) l/bw
1. xistin l/gh 2. asteng kirin l/gh 3. ji par re girê dan, serî girê dan (ji bo serpoş, şar û temeziyan) l/bw 4. çirpandin, goşekî birîn l/gh 5. li hev nenihêrtin (ji bo gotin, ramanan) * sözlerin birbirleriyle çelişiyor gotinên te li hev nanihêrin (mec) l/bw
çelmelemek werqilandin l/gh, pêpaşk avêtin ber (yekî) l/bw
werqilandin l/gh, pêpaşk avêtin ber (yekî) l/bw
çelmelenmek 1. hatin werqilandin, pêpaşk hatin ber avêtin (yekî) 2. hatin şihitandin, hatin lepikandin (mec) l/tb
1. hatin werqilandin, pêpaşk hatin ber avêtin (yekî) 2. hatin şihitandin, hatin lepikandin (mec) l/tb
çelmik xiz, xizmûk (sapê ku tevî genim û simbêl e) m
xiz, xizmûk (sapê ku tevî genim û simbêl e) m
çelo çelo (kurtebêja viyolonselê) m
çelo (kurtebêja viyolonselê) m
çeltik çiltûk, çeltûk m
çiltûk, çeltûkm
çeltik evleği kertik
kertik
çeltik kargası bnr kara leylek
bnr kara leylek
çeltik tarlası zeviyên çiltûkê
zeviyên çiltûkê
çeltikçi cenanê çiltûkê nd
cenanê çiltûkê nd
çeltikçilik cenantiya çiltûkê nd
cenantiya çiltûkê nd
çeltikli biçiltûk, birincê nespîkirî rd
biçiltûk, birincê nespîkirî rd
çembalo çembalo, klavsen (amûreke muzîkê) mzk/m
çembalo, klavsen (amûreke muzîkê) mzk/m
çember 1. çember, çenber, hawêr, hevêrke, xêz, çixêz mat/n 2. tar *kambur çemberî tara bêjingê m 3. çember (ku zarok mîna tekerlek çêdikin û pc dilîzin û gêr dikin) n 4. şoreb *sandık çemberî şoreba sindoqê 5. cureyek laçek 6. rewşa dijwar (mec) 7. çember sp/n
1. çember, çenber, hawêr, hevêrke, xêz, çixêz mat/n 2. tar * kambur çemberi tara bêjingêm 3. çember (ku zarok mîna tekerlek çêdikin û pê dilîzin û gêr dikin)n 4. şoreb * sandık çemberi şoreba sindoqê 5. cureyek laçek 6. rewşa dijwar (mec) 7. çember sp/n
çember çevirmek çember gêr kirin, çember gindirandin
çember gêr kirin, çember gindirandin
çember geçirmek şoreb kirin
şoreb kirin
çember içine almak (veya çembere almak) xistin hesarê
çember kayık qeyika ku paşiya wê mîna çember gilover e
qeyika ku paşiya wê mîna çember gilover e
çember sakal riyê ribekirî
riyê ribekirî
çemberiçine almak (veya çembere almak) xistin hesarê
çemberleme 1. çemberkirin, hawêrkirin, şorebkirin l/gh 2. hesarkirin, dorlêgirtin, dorlêpêç m
1. çemberkirin, hawêrkirin, şorebkirin l/gh 2. hesarkirin, dorlêgirtin, dorlêpêç m
çemberlemek 1. çember kirin, hawêrkirin, şoreb kirin l/gh 2. kirin hesarê l/gh, dor lê grtin l/bw, dor lê pêçandin l/bw
1. çember kirin, hawêrkirin, şoreb kirin l/gh 2. kirin hesarê l/gh, dor lê grtin l/bw, dor lê pêçandin l/bw
çemberlenmek 1. hatin çemberkirin, hatin şorebkirin 2. dor lê hatin girtin, dor lê hatin pêçandin l/tb
1. hatin çemberkirin, hatin şorebkirin 2. dor lê hatin girtin, dor lê hatin pêçandin l/tb
çemberletmek 1. dan çemberkirin, dan şorebkirin 2. dor lê dan girtin, dor lê dan pêçandin l/lb
1. dan çemberkirin, dan şorebkirin 2. dor lê dan girtin, dor lê dan pêçandin l/lb
çemberli 1. çemberdar, biçember, şorcbdar 2. şorebkirî, çemberkirî (tiştê ku dora wî hatiye şorebkirin) rd
1. çemberdar, biçember, şorebdar 2. şorebkirî, çemberkirî (tiştê ku dora wî hatiye şorebkirin) rd
çembersiz 1. bêçember, bêşoreb 2. şorebnekirî, çembemekirî rd
1. bêçember, bêşoreb 2. şorebnekirî, çembernekirî rd
çemçe hesk (çoçika darin) m
hesk (çoçika darîn) m
çemen 1. şembelûlk, kaxîl, semen (Cuminum cyminum) bot/m 2. macuna ji semen û sîr û isota hûr hatiye çêkirin
1. şembelûlk, kaxîl, semen (Cuminum cyminum) bot/m 2. macûna ji semen û sîr û îsota hûr hatiye çêkirin
çemenlemek semen tê dan l/bw
semen tê dan l/bw
çemenli semenkirî, sementêdayî, bisemen rd
semenkirî, sementêdayî, bisemen rd
çemiç 1. mewij 2. tûhişk m
1. mewij 2. tûhişk m
çemişgezek Çemişgezek (Navçeyeke girêdayî Dêrsimê)
çemkirmek li ber (yekî) rabûn, tê hilanîn l/bw
li ber (yekî) rabûn, tê hilanîn l/bw
çemremek hilçinandin, hildan, vemalandin, çemandin, hilmaştin, vemaltin, vemalaştin, çikandin, şemirandin *eteğini çemredi dawa xwe hilçinand, daw û delinga xwe hildan l/gh
hilçinandin, hildan, vemalandin, çemandin, hilmaştin, vemaltin, vemalaştin, çikandin, şemirandin * eteğini çemredi dawa xwe hilçinand, daw û delinga xwe hildan l/gh
çemrenmek 1. xwe vemalandin, xwe hilçinandin, ... xwe hildan (zend û bendên xwe badan, daw û delingên xwe hildan) l/gh 2. xwe amade kirin, xwe bi kar û bar kirin, dest birin xwe (mec) l/bw
1. xwe vemalandin, xwe hilçinandin, ... xwe hildan (zend û bendên xwe badan, daw û delingên xwe hildan) l/gh 2. xwe amade kirin, xwe bi kar û bar kirin, dest birin xwe (mec) l/bw
çenbaz çenebaz rd
çenebaz rd
çenbazlık çenebazî m
çenebazî m
çene 1. çene, erçen, erzing, çeng, argûşk, alûşk, lam, zênî, zenî ant/m 2. dev (ji bo devê mîna gaz û mengeneyê) n 3. çene (ji bo kesê ku pir bixeberdan e) m
1. çene, erçen, erzing, çeng, argûşk, alûşk, lam, zênî, zenî ant/m 2. dev (ji bo devê mîna gaz û mengeneyê)n 3. çene (ji bo kesê ku pir bixeberdan e)m
çene çalmak leqeleq kirin
leqeleq kirin
çene çukuru çaltika çeneyê
çaltika çeneyê
çene kavafı lewçe, şeqlebend
lewçe, şeqlebend
çene yapmak çene kirin
çene kirin
çene yarışı ketina ber hev (ji bo pevaxaftinê)
ketina ber hev (ji bo pevaxaftinê)
çene yarıştırmak avêtin ber hev, pevre leqeleq kirin
avêtin ber hev, pevre leqeleq kirin
çene yormak çeneya xwe reht kirin
çeneya xwe reht kirin
çenek 1. telaş, felq *fasulye iki çeneklidir lobî du telaş e, lobî riwekeke dufelq em 2. çenik (çenika çûkan) m 3. çenik (ji bo çeneyên kêzikan) zo/m
1. telaş, felq * fasulye iki çeneklidir lobî du telaş e, lobî riwekeke dufelq e m 2. çenik (çenika çûkan) m 3. çenik (ji bo çeneyên kêzikan) zo/m
çeneleşmek bi hev re çene kirin, pev re çene kirin l/bw
bi hev re çene kirin, pev re çene kirin l/bw
çeneli 1. biçene, çenedar 2. çenebaz rd
1. biçene, çenedar 2. çenebaz rd
çenen tutulsun devikê te bişikê!
devikê te bişikê!
çenesi açılmak devê (yekî) vebûn
devê (yekî) vebûn
çenesi atmak çeneya (yekî) ricifîn (ji bo kesê di ber sekeratê de)
çeneya (yekî) ricifîn (ji bo kesê di ber sekeratê de)
çenesi düşük bêjok, devtijî
bêjok, devtijî
çenesi kitlenmek devê (yekî) ketin hev
devê (yekî) ketin hev
çenesi kuvvetli bidev û çen
bidev û çen
çenesi oynamak devê (yekî) leqîn
devê (yekî) leqîn (birinin)
çenesini açtırmak devê (yekî) vekirin
devê (yekî) vekirin
çenesini bağlamak 1) devê (yekî) gire dan (ji bo yê miri) 2) zimanê (yekî) weşîn, deve (yekî) hatin girêdan (mirina yekî xwestin) (mec)
1) devê (yekî) girê dan (ji bo yê mirî) 2) zimanê (yekî) weşîn, devê (yekî) hatin girêdan (mirina yekî xwestin) (mec)
çenesini bıçak açmamak devê (yekî) ketin hev , qet xeber nedan, qet neaxaftin
devê (yekî) ketin hev
çenesini dağıtmak dev û çeneyên (yekî) kirin hev
dev û çeneyên (yekî) kirin hev
çenesini kapatmak dev û çeneye (yekî) dan girtin
dev û çeneyê (yekî) dan girtin
çenesini tutmak devê xwe girtin
devê xwe girtin
çenet qaçil, qalik, qaşil (qaçilê li ser tovê tiştekî) n
qaçil, qalik, qaşil (qaçilê li ser tovê tiştekî) n
çeneye kuvvet çeneya te hişk ne be
çeneya te hişk ne be
çeng ü çegâne henga sazan
çengel çengel, çengal, çinqal, çanqil n
çengel, çengal, çinqal, çanqiln
çengel atmak li dora (yekî) çûn û hatin (ji bo têkilîdanînê)
li dora (yekî) çûn û hatin (ji bo têkilîdanînê)
çengel çeneliler famîleya masiyên ku çena wan mîna çengel dirêj bûye zo/nd
famîleya masiyên ku çena wan mîna çengel dirêj bûye zo/nd
çengel sakızı benîştê kerengan nd
benîştê kerengan nd
çengel takmak rika xwe dan (yekî), ji (yekî) venegerîn (mec)
rika xwe dan (yekî), ji (yekî) venegerîn (mec)
çengelleme çengelkirin, çengellêxistin m
çengelkirin, çengellêxistin m
çengellemek çengel kirin l/gh, çengel lê xistin l/bw
çengel kirin l/gh, çengel lê xistin l/bw
çengellenmek hatin çengelkirin, çengel lê hatin xistin l/tb
hatin çengelkirin, çengel lê hatin xistin l/tb
çengelleyiş çengelkirin m
çengelkirin m
çengelli 1. biçengel, biçingal, çengeldar, çingaldar 2. çengelkirî, çinqalkirî 3. çengeli, çengelokî (tiştê ku nikulê wî wekî çengel e) rd
1. biçengel, biçingal, çengeldar, çingaldar 2. çengelkirî, çinqalkirî 3. çengelî, çengelokî (tiştê ku nikulê wî wekî çengel e) rd
çengelli iğne filket, fîlkete m
fîlket, fîlkete m
çengi çengî, lotî, köçek (jina ku reqsa li ber muzîkê ji xwe re kiriye pîşe) m
çengî, lotî, koçek (jina ku reqsa li ber muzîkê ji xwe re kiriye pîşe)m
çengi kolu (veya çengi takımı) koma çengiyan
çengi kolu (veya takımı) koma çengiyan
çengilik çengîtî m
çengîtî m
çenileme kûstîn, kûzîn m
kûstîn, kûzîn m
çenilemek kûstîn l/ngh, kûzîn l/ngh, kirin kûstînî l/gh, kirin kûzînî l/gh (ji bo kûçikê ku bi êş û jan dinale)
kûstîn l/ngh, kûzîn l/ngh, kirin kûstînî l/gh, kirin kûzînî l/gh (ji bo kûçikê ku bi êş û jan dinale)
çenk çeng (sazeke jîdar) mzk/m
çeng (sazeke jîdar) mzk/m * çeng ü çegâne henga sazan
çentik 1. kirt, kirtik, kêrtik, kêrt, niqrik, tîj, gen m 2. kirtkirî rd 3. xêzik m
1. kirt, kirtik, kêrtik, kêrt, niqrik, tîj, genm 2. kirtkirîrd 3. xêzikm
çentik açmak kirt tê de çêkirin
kirt tê de çêkirin
çentik atmak kirt kirin, kêrt kirin, gen kirin, tîj lê xistin
kirt kirin, kêrt kirin, gen kirin, tîj lê xistin
çentikleme 1. kirtkirin, niqiran, genkirin, kêrtkirin 2. cengekirin, hûrhûrkirin m
1. kirtkirin, niqiran, genkirin, kêrtkirin 2. cengekirin, hûrhûrkirin m
çentiklemek 1. kirt kirin, niqirandin, gen kirin, kêrt kirin 2. cenge kirin, hûrhûr kirin l/gh
1. kirt kirin, niqirandin, gen kirin, kêrt kirin 2. cenge kirin, hûrhûr kirin l/gh
çentiklenme kirtkirtîbûn, kirtbûn, kelepotkîbûn, niqirokîbûn m
kirtkirtîbûn, kirtbûn, kelepotkîbûn, niqirokîbûn m
çentiklenmek kirtikî bûn, kirtkirtî bûn, kelepotkî bûn, niqirokî bûn l/ngh
kirtikî bûn, kirtkirtî bûn, kelepotkî bûn, niqirokî bûn l/ngh
çentikli niqirandî, bikirt, kirtkirî, bikêrt, kêrtkirî rd
niqirandî, bikirt, kirtkirî, bikêrt, kêrtkirî rd
çentilmek 1. hatin niqirandin, hatin kirtkirin, hatin kêrtkirin 2. hatin cengekirin, hatin hûrhûrkirin l/tb
1. hatin niqirandin, hatin kirtkirin, hatin kêrtkirin 2. hatin cengekirin, hatin hûrhûrkirin l/tb
çentme 1. niqirandin, kirtkirin, kêrtikkirin 2. hûrhûrkirin, cengekirin m
1. niqirandin, kirtkirin, kêrtikkirin 2. hûrhûrkirin, cengekirin m
çentmek 1. niqirandin, kirt kirin, kertik kirin 2. hûrhûr kirin, cenge kirin *soğan çentmek pîvaz hûrhûr kirin l/gh
1. niqirandin, kirt kirin, kêrtik kirin 2. hûrhûr kirin, cenge kirin * soğan çentmek pîvaz hûrhûr kirin l/gh
çepçevre (çepeçevre) hawirdor, çarmedor, çarnikar, çaralî, dormandor h
çepçevre, çepeçevre hawirdor, çarmedor, çarnikar, çaralî, dormandor h
çepel 1. çepel nd 2. xisar, zirar (tişt miştên ku tevî berê tiştekî bûye) m 3. qirş û qal nd
1. çepel nd 2. xisar, zirar (tişt miştên ku tevî berê tiştekî bûye) m 3. qirş û qal nd
çepellenme çepelîbûn m
çepelîbûn m
çepellenmek çepelî bûn l/ngh
çepelî bûn l/ngh
çepelli bixisar, xisardar, bizirar *çepelli buğday genimê bixisar (genimê ne paqij ku tê de sap, kevir, xwelî û tiştên wisa hene) rd
bixisar, xisardar, bizirar * çepelli buğday genimê bixisar (genimê ne paqij ku tê de sap, kevir, xwelî û tiştên wisa hene) rd
çepellilik xisardarî m
xisardarî m
çeper 1. çeper, sênc, bedgel, girêd, çît, şêt, şêtik m 2. çepel, hetek nd/nt 3. miştik (miştikên rezan), hijik n 4. werz, bexçeyê zebzeyan n 5. xaşîle, tovil biy/n
1. çeper, sênc, bedgel, girêd, çît, şêt, şêtikm 2. çepel, hetek nd/nt 3. miştik (miştikên rezan), hijikn 4. werz, bexçeyê zebzeyann 5. xaşîle, tovil biy/n
çeper çekmek şêtik kirin, çeper kirin, çît kirin
şêtik kirin, çeper kirin, çît kirin
çepez pelçoq (qozeya kurman a xerabe) m
pelçoq (qozeya kurman a xerabe) m
çepin pîncik (kulbe û tevrikê biçûk ê bexçeyan) n
pîncik (kulbe û tevrikê biçûk ê bexçeyan) n
çer qirş, qirşik
qirş, qirşik
çer çöp 1. qirş û qal nd 2. kurtêl, hewrik, qirş û qal rd 3. hay jê hebe! (di hîn leystikên zarokan de di wateya hişyarkirinê de tê bikaranîn) b
qirş û qal, gelaş, gilêş, xar û xes, xaşak m
1. qirş û qal nd 2. kurtêl, hewrik, qirş û qal rd 3. hay jê hebe! (di hîn leystikên zarokan de di wateya hişyarkirinê de tê bikaranîn) b
qirş û qal, gelaş, gilêş, xar û xes, xaşak m
çerçeve 1. çarçove, çerçîfe, çarçîve, dorbend (ji bo kenarên wêne, tablo, nivîsar û tiştên wisa) 2. çarçove, çerçîfe, çarçîve (ji bo kenarên derî, pencere û yên wekî wan) 3. çarçove *dar bir fikir çerçevesinde kalmayalım em di çarçoveya ramaneke teng de nemînin (mec) m
1. çarçove, çerçîfe, çarçîve, dorbend (ji bo kenarên wêne, tablo, nivîsar û tiştên wisa) 2. çarçove, çerçîfe, çarçîve (ji bo kenarên derî, pencere û yên wekî wan) 3. çarçove * dar bir fikir çerçevesinde kalmayalım em di çarçoveya ramaneke teng de nemînin (mec) m
çerçeveci 1. çarçovekar, çarçîvekar (kesê ku çarçoveyan çêdike) 2. çarçoveker (kese ku çarçoveyan li dora wêne, nîvisar û tiştên wisa dixe) nd/nt
1. çarçovekar, çarçîvekar (kesê ku çarçoveyan çêdike) 2. çarçoveker (kesê ku çarçoveyan li dora wêne, nîvisar û tiştên wisa dixe) nd/nt
çerçevecilik çarçovekarî, çarçîvekarî m
çarçovekarî, çarçîvekarî m
çerçeveleme 1. çarçovckirin, çerçîfekirin 2. çarçovekirin (eyarkirina dîmenê li gorî cisme ku tê kişandin) sn/m
1. çarçovekirin, çerçîfekirin 2. çarçovekirin (eyarkirina dîmenê li gorî cîsmê ku tê kişandin) sn/m
çerçevelemek çarçove kirin, çerçîfe kirin, çarçîve kirin l/gh
çarçove kirin, çerçîfe kirin, çarçîve kirin l/gh
çerçevelenemek hatin çarçovekirin, hatin çerçîfekirin l/tb
hatin çarçovekirin, hatin çerçîfekirin l/tb
çerçeveletmek dan çarçovekirin, dan çerçîfekirin l/lb
dan çarçovekirin, dan çerçîfekirin l/lb
çerçeveli 1. biçarçove, biçarçîve, biçerçîfe 2. çarçovekirî, çerçîfekirî rd
1. biçarçove, biçarçîve, biçerçîfe 2. çarçovekirî, çerçîfekirî rd
çerçevesiz bêçarçove, bêçarçîve, bêçerçîfe rd
bêçarçove, bêçarçîve, bêçerçîfe rd
çerçi 1. etar, etarok, çerçî, pîlewer n 2. tuhafiyefiroş nd/nt
1. etar, etarok, çerçî, pîlewer n 2. tuhafiyefiroş nd/nt
çerçici etar, etarok, çerçî n
etar, etarok, çerçî n
çerçilik etarî, çerçîtî, pîlewerî m
etarî, çerçîtî, pîlewerî m
çerden çöpten ji qirş û qalan, ji kewş u kcwaşan, ji rewtik û mewtikan (ji bo tiştên ne saxlem tên gotin) h
ji qirş û qalan, ji kewş û kewaşan, ji rewtik û mewtikan (ji bo tiştên ne saxlem tên gotin) h
çerez 1. qidamk, berçovî, tehmctînk (xurikên ku ji xurdemeniyên sereke nayen hesibandin, mîna penêr û zeytûnan) 2. çerez, çerezk (ji bo mêweyên hişk û teze ku ji bilî xwarinê tên xwarin) nd
1. qidamk, berçovî, tehmetînk (xurikên ku ji xurdemeniyên sereke nayên hesibandin, mîna penêr û zeytûnan) 2. çerez, çerezk (ji bo mêweyên hişk û teze ku ji bilî xwarinê tên xwarin) nd
çerezci çerezfiroş nd/nt
çerezfiroş nd/nt
çerezcilik çerezfiroşî m
çerezfiroşî m
çerezlenmek 1. çerez kirin, çerizandin, berçovî xwarin l/gh 2. jê tehm kirin, jê kelk wergirtin (mec) l/bw
1. çerez kirin, çerizandin, berçovî xwarin l/gh 2. jê tehm kirin, jê kelk wergirtin (mec) l/bw
çerezlik 1. ê çerezan (tişte ku dikare bibe çerez 2. çerezdank m
1. ê çerezan (tiştê ku dikare bibe çerez 2. çerezdank m
çerge 1. konê koçeran, konê serebero 2. konê mitriban 3. sewan, xiwe, xêbet, xîme, (konê mezin î xemilandî) m
1. konê koçeran, konê serebero 2. konê mitriban 3. sewan, xiwe, xêbet, xîme, (konê mezin î xemilandî) m
çergeci sewanvan, xêbetvan ("yeniçeri"yê ku nobedarê xêbeta padîşah e) dir/n
sewanvan, xêbetvan (“yeniçeri”yê ku nobedarê xêbeta padîşah e) dîr/n
çergi bnr çerge
bnr çerge
çergici esnafê seyar e ku Ii pazaran ji bo firotanê eşyayên xwe radixe
esnafê seyar ê ku li pazaran ji bo firotanê eşyayên xwe radixe
çeri leşker, esker n
leşker, esker n
çeribaşı 1. mîralay dir/n 2. serê êlê (serokê êla mitriban) nd
1. mîralay dîr/n 2. serê êlê (serokê êla mitriban) nd
çerkez 1. Çerkez (gelekî ku li Kafkasiyan dijî an jî kesê ji vî gelî) nd/nt 2. Çerkez (tiştê xweserî çerkezan) rd
1. çerkez (gelekî ku li Kafkasiyan dijî an jî kesê ji vî gelî) nd/nt 2. çerkez (tiştê xweserî çerkezan)rd
çerkez tavuğu xwarineke Çerkezan e ku ji ji goştên ajelên navmalê ên mîna mirîşk û elokan tê çêkirin û kakilên gûzan ê kutandî, tevî îsota hûr dixinê
xwarineke çerkezan e ku ji ji goştên ajelên navmalê ên mîna mirîşk û elokan tê çêkirin û kakilên gûzan ê kutandî, tevî îsota hûr dixinê
çerkezce Çerkezî, Çerkezkî m
çerkezî, çerkezkî m
çermik Çermûg (Çermûge) (Navçeyeke girêdayî Amedê)
germav, germik, çêrmûk m
germav, germik, çêrmûk m
çerviş 1. don (bezê helandî ku ji bezê heywanan tê bidestxistin) 2. ava xwarinê nd
1. don (bezê helandî ku ji bezê heywanan tê bidestxistin) 2. ava xwarinê nd
çeşit 1. çeşîd, teşîd, texlît, cure, çeşn, tewr *her çeşitten kumaş qumaşê ji her texlîtî m 2. nifş, cure, celeb, cins ( yekîneya biçûk an ji cinsan) 3. çeşîd, teşîd, texlît (di wateya awa, şêwe de) *bu camilerin her biri başka çeşittir her camiyek bi çeşîdekî ye rd
1. çeşîd, teşîd, texlît, cure, çeşn, tewr * her çeşitten kumaş qumaşê ji her texlîtîm 2. nifş, cure, celeb, cins ( yekîneya biçûk an ji cinsan) 3. çeşîd, teşîd, texlît (di wateya awa, şêwe de) * bu camilerin her biri başka çeşittir her camiyek bi çeşîdekî yerd
çeşit çeşit çeşîd çeşîd, texlît texlît, cure cure, teşîd teşîd
çeşîd çeşîd, texlît texlît, cure cure, teşîd teşîd
çeşitkenar çeşîdkenar, pirgoşe mat/rd
çeşîdkenar, pirgoşe mat/rd
çeşitkenar üçgen sêgoşeyê çeşîdkenar
sêgoşeyê çeşîdkenar
çeşitleme 1. çeşîdçeşîdbûn, curucurebûn 2. guharto, varyasyon mezk/m
1. çeşîdçeşîdbûn, curucurebûn 2. guharto, varyasyon mezk/m
çeşitlemek bi çeşîd kirin, bi texlît texlît kirin, bi cure cure kirin l/bw
bi çeşîd kirin, bi texlît texlît kirin, bi cure cure kirin l/bw
çeşitlendirmek bi çeşîd kirin, bi teşîd kirin, bi cure cure kirin, bi texlît texlît kirin l/bw
bi çeşîd kirin, bi teşîd kirin, bi cure cure kirin, bi texlît texlît kirin l/bw
çeşitlenmek bi çeşîd bûn, bi cure cure bûn, bi texlît texlît bûn l/bw
bi çeşîd bûn, bi cure cure bûn, bi texlît texlît bûn l/bw
çeşitli çeşîd bi çeşîd, cure bi cure, têvel, çeşîtdar, çendetexlît, pircure rd
çeşîd bi çeşîd, cure bi cure, têvel, çeşîtdar, çendetexlît, pircure rd
çeşitlilik çeşîtdarî, curbicurî, çeşîddarî, biçeşîdîtî, çendetexlîdî m
çeşîtdarî, curbicurî, çeşîddarî, biçeşîdîtî, çendetexlîdî m
çeşme kanî, kanîk m
kanî, kanîkm
çeşme suyu ava kaniyê
ava kaniyê
çeşmecik kaniyok m
kaniyok m
çeşmeye gitse çeşme kuruyacak here ber avê wê av lê biçike
here ber avê wê av lê biçike
çeşmibülbül nexşebendiya karê li ser çaman
nexşebendiya karê li ser caman
çeşni 1. çêjnî, çeşn, çêj, tehm (xurik û vexurikên ji bo çêştinê) 2. çejn (taybetiya tiştekî ku li xweşa mirov tê) (mec) m
1. çêjnî, çeşn, çêj, tehm (xurik û vexurikên ji bo çêştinê) 2. çejn (taybetiya tiştekî ku li xweşa mirov tê) (mec)m
çeşnibaşı 1. serçeşnîgir 2. çavlider, dilparsek (mêrê ku pir jin diguhêre) (mec) n
1. serçeşnîgir 2. çavlider, dilparsek (mêrê ku pir jin diguhêre) (mec) n
çeşnici 1. çeşnîgir (kesê ku li köşk û serayan kar û barên şifre û xwarinê bi rê ve dibe) 2. kesê ku sîkeyan eyar dike 3. çejnîgir (kesê ku tehm û kalîteya titûn û alkolê diyar dike) nd/nt
1. çeşnîgir (kesê ku li koşk û serayan kar û barên sifre û xwarinê bi rê ve dibe) 2. kesê ku sîkeyan eyar dike 3. çejnîgir (kesê ku tehm û kalîteya titûn û alkolê diyar dike) nd/nt
çeşnicilik çeşnîgirî m
çeşnîgirî m
çeşnilemek çêj dan, tehm dan l/gh
çêj dan, tehm dan l/gh
çeşnilenmek tehmdar bûn l/ngh, çêjdar bûn l/ngh, bi tehm bûn l/bw
tehmdar bûn l/ngh, çêjdar bûn l/ngh, bi tehm bûn l/bw
çeşnilik ji bo tehmê, ji bo çêjê (baharata ku ji bo tehm û lezetê mirov dike xwarinan)
ji bo tehmê, ji bo çêjê (baharata ku ji bo tehm û lezetê mirov dike xwarinan)
çeşnisine bakmak li tehma (tiştekî) nihêrtin, jê tehm kirin
li tehma (tiştekî) nihêrtin, jê tehm kirin
çete 1. çete m 2. çete rd
1. çete m 2. çete rd
çeteci 1. çeteger, çetevan 2. çeteparêz nd/nt
1. çeteger, çetevan 2. çeteparêz nd/nt
çetecilik 1. çetegerî, çetevanî 2. çeteparêzî m
1. çetegerî, çetevanî 2. çeteparêzî m
çetele 1. kêrt, kirt 2. şivika hesab (ku li serê kêrtik hene) nd
1. kêrt, kirt 2. şivika hesab (ku li serê kêrtik hene)nd
çetele çekmek (veya çetele tutmak) ji bo hesabkirinê kirt avêtin şivikê, xêzik li (tiştekî) xistin, xêzik avêtin (tiştekî)
çetele çekmek (veya tutmak) ji bo hesabkirinê kirt avêtin şivikê, xêzik li (tiştekî) xistin, xêzik avêtin (tiştekî)
çeteleşme çetebûn m
çetebûn m
çeteleşmek bûn çete l/ngh
bûn çete l/ngh
çeteleştirme çetekirin m
çetekirin m
çeteleştirmek kirin çete l/gh
kirin çete l/gh
çeteleye dönmek serçavê (yekî) bûn nanê avkiyê (di şer û çavê yekî de ji ber birînan çêbûna şop û dewsan)
serçavê (yekî) bûn nanê avkiyê (di şer û çavê yekî de ji ber birînan çêbûna şop û dewsan)
çeti xwurnûf; prosopis farcta
çetin dijwar, çetin, zor, esûs rd
dijwar, çetin, zor, esûsrd
çetin ceviz gûza esûs (ji bo kesî serhişk û esûsekî)
gûza esûs (ji bo kesî serhişk û esûsekî)
çetince dijwarkî, çetinkî, dijwarane, esûsekî rd/h
dijwarkî, çetinkî, dijwarane, esûsekî rd/h
çetinleşme dijwarbûn, çetînbûn, esûsekîbûn m
dijwarbûn, çetînbûn, esûsekîbûn m
çetinleşmek dijwar bûn, çetîn bûn, esûsekî bûn l/ngh
dijwar bûn, çetîn bûn, esûsekî bûn l/ngh
çetinleştirme dijwarkirin, çetînkirin, esûsekîkirin m
dijwarkirin, çetînkirin, esûsekîkirin m
çetinleştirmek dijwar kirin, çetîn kirin, esûsekî kirin l/gh
dijwar kirin, çetîn kirin, esûsekî kirin l/gh
çetinlik dijwarî, çetînayî, esûsektî m
dijwarî, çetînayî, esûsektî m
çetrefil 1. girift, aloz 2. girift, aloz, dijwar (ji bo zimanê ku li gorî binyad û rêzikan nayê bikaranîn) rd
1. girîft, aloz 2. girîft, aloz, dijwar (ji bo zimanê ku li gorî binyad û rêzikan nayê bikaranîn) rd
çetrefilce girîftane, girîftkî rd
girîftane, girîftkî rd
çetrefilleşme girîftbûn, alozbûn m
girîftbûn, alozbûn m
çetrefilleşmek girift bûn, aloz bûn l/ngh
girîft bûn, aloz bûn l/ngh
çetrefilli girift, aloz rd
girîft, aloz rd
çetrefılsiz negirîft, nealoz rd
çetrefilsiz negirîft, nealoz rd
çeven otu kefkefok bot/m
kefkefok bot/m
çevgen 1. çov, ço 2. çogan, çawgan, polo m
1. çov, ço 2. çogan, çawgan, polo m
çevik çipik, şipil, çist, çeleng, peyik rd
çipik, şipil, çist, çeleng, peyik rd
çevikçe bi çipikî, çipikane, şipilane, peyikdarane rd/h
bi çipikî, çipikane, şipilane, peyikdarane rd/h
çevikleşme çipikbûn, şipilbûn, peyikdarbûn m
çipikbûn, şipilbûn, peyikdarbûn m
çevikleşmek çipik bûn, şipil bûn, peyikdar bûn l/ngh
çipik bûn, şipil bûn, peyikdar bûn l/ngh
çevikleştirmek çipik kirin, şipil kirin l/gh
çipik kirin, şipil kirin l/gh
çeviklik çipikî, şipilî, çelengî, peyikdarî m
çipikî, şipilî, çelengî, peyikdarî m
çevir cewr, cefa, eza n
çeviren wergêr, peçvan nd/rt
wergêr, peçvan nd/rt
çevirgeç şalter fiz/m
şalter fiz/m
çeviri 1. werger, peçve, tercume (ji zimanekî veguhastin zimanekî din) 2. werger (nivîsar an jî pirtûka ku ji zimanekî li zimanekî dîtir hatiye wergerandin) m
1. werger, peçve, tercûme (ji zimanekî veguhastin zimanekî din) 2. werger (nivîsar an jî pirtûka ku ji zimanekî li zimanekî dîtir hatiye wergerandin) m
çevirici 1. wergêr, peçvevan nd/nt 2. komutator fiz/m
1. wergêr, peçvevan nd/nt 2. komutator fiz/m
çeviricilik wergêrî, peçvevanî m
wergêrî, peçvevanî m
çevirim ziviran, wergeran m
ziviran, wergeran m
çevirme 1. zivirandin, wergerandin, qelaptin 2. vegerandin, zivartin 3. zivirîn, gerîn (gava ku goşt li şîşê dixin û li ser agir diğerinin) 4. paşbir (paş ji dijmin stendin) Işk 5. werger, peşve *Fransızcadan çevirme bir eser berhemeke ku wergera ji Fransî ye m
1. zivirandin, wergerandin, qelaptin 2. vegerandin, zivartin 3. zivirîn, gerîn (gava ku goşt li şîşê dixin û li ser agir digerînin) 4. paşbir (paş ji dijmin stendin) lşk 5. werger, peşve * Fransızcadan çevirme bir eser berhemeke ku wergera ji Fransî ye m
çevirmek 1. zivirandin, zivartin *yönünü çevirmek berê (tiştekî) zivirandin l/gh 2. wergerandin, qelaptin, zivartin, zivirandin, qelibandin, velqutandin, qulibandin *defterin sayfalarını çevirdi pelên deftere zivartin, pelên defterê qelaptin l/gh 3. gerandin, ba dan, çerixandin *makinanın kolunu çevirmek destikê makîneyê ba dan *çember çevirmek çember çerixandin l/gh 4. gêrandin (ji bo îdarekirinê) *evi o çeviriyor ev malê digêrîne l/gh 5. zivartin, vegerandin, fetilandin *arkadaş bizi çevirip evine götürdü heval em li rê vegerandin û birin mala xwe l/gh 6. vegerandin, zivartin (bi şûn de vegerandina tiştekî) *parasını çevirdi pereyên wî zivartin l/gh 7. berevajî kirin l/gh 8. wergerandin, zivartin *sözü işine geldiği gibi çevirdi gotin çawa li hesabê wê hat wisa zivart l/gh 9. gerandin (bi awayekî hîlekarî kar û tiştekî kirin) *bu bir iş çeviriyor ev tiştek digerîne l/gh 10. kirin (kirin halekî ne hal) *onu maskaraya çevirdi ew kire qeşmer l/gh 11. wergerandin, zivartin, qelaptin, qulibandin *eserî Kürtçeden Türkçeye çevirdim min berhem ji Kurdî wergerande Tirkî l/gh 12. girtin l/gh, dor lê girtin l/bw *bağı duvarla çevirmişler dora rez bi dîwar girtine 13. qelaqtin, wergerandin *kiliseyi camiye çevirmek istiyorlar dixwazin dêrê biqclêbin bikin camî l/gh 14. guhizîn, guherîn l/ngh (ji bo hewayê) 15. leyîstin (ji bo kaxizê leyîstikê) l/ngh
1. zivirandin, zivartin * yönünü çevirmek berê (tiştekî) zivirandin l/gh 2. wergerandin, qelaptin, zivartin, zivirandin, qelibandin, velqutandin, qulibandin * defterin sayfalarını çevirdi pelên defterê zivartin, pelên defterê qelaptin l/gh 3. gerandin, ba dan, çerixandin * makinanın kolunu çevirmek destikê makîneyê ba dan * çember çevirmek çember çerixandin l/gh 4. gêrandin (ji bo îdarekirinê) * evi o çeviriyor ev malê digêrîne l/gh 5. zivartin, vegerandin, fetilandin * arkadaş bizi çevirip evine götürdü heval em li rê vegerandin û birin mala xwe l/gh 6. vegerandin, zivartin (bi şûn de vegerandina tiştekî) * parasını çevirdi pereyên wî zivartin l/gh 7. berevajî kirin l/gh 8. wergerandin, zivartin * sözü işine geldiği gibi çevirdi gotin çawa li hesabê wê hat wisa zivart l/gh 9. gerandin (bi awayekî hîlekarî kar û tiştekî kirin) * bu bir iş çeviriyor ev tiştek digerîne l/gh 10. kirin (kirin halekî ne hal) * onu maskaraya çevirdi ew kire qeşmer l/gh 11. wergerandin, zivartin, qelaptin, qulibandin * eseri Kürtçeden Türkçeye çevirdim min berhem ji Kurdî wergerande Tirkî l/gh 12. girtin l/gh, dor lê girtin l/bw * bağı duvarla çevirmişler dora rez bi dîwar girtine 13. qelaqtin, wergerandin * kiliseyi camiye çevirmek istiyorlar dixwazin dêrê biqelêbin bikin camî l/gh 14. guhizîn, guherîn l/ngh (ji bo hewayê) 15. leyîstin (ji bo kaxizê leyîstikê) l/ngh
çevirmen wergêr, peşvevan nd/nt
wergêr, peşvevan nd/nt
çevirmenlik wergêrî, peşvevanî m
wergêrî, peşvevanî m
çevirtmek 1. dan zivirandin, dan wergerandin, dan qelaptin, dan qulibandin 2. dan gerandin 3. dan vegerandin, dan badan l/lb
1. dan zivirandin, dan wergerandin, dan qelaptin, dan qulibandin 2. dan gerandin 3. dan vegerandin, dan badan l/lb
çevre 1. hawir n, hawirdor n, derdor m, dor m, dorhêl m, hêldor m, medor m, dormedor m, dermedor m, dorûber m, der û ber m *evin çevresini dolaştım ez li derdora xanî geriyam 2. derdor (tevahiya kesê ku têkiliya wan bi yekî re heye) *onun çevresi geniştir derdora wî fireh e (mec) m 3. derdor, derûdor (tevahiya kesên ku têkiliya wan bi mijarekê re heye) *siyasi çevreler derdorên siyasî (mec) m 4. derdor *değişik bir çevreye girmiş ketiye derdoreke guherde m 5. destmal, destmalen dorçêkirî, dornexşkirî 6. havêrke mat/m 7. derdor, civat (derdora ku mirov bi her awayî jiyana mirov tê de derbas dibe) *sosyal çevre derdora civakî sos/m
1. hawir n, hawirdor n, derdor m, dor m, dorhêl m, hêldor m, medor m, dormedor m, dermedor m, dorûber m, der û ber m * evin çevresini dolaştım ez li derdora xanî geriyam 2. derdor (tevahiya kesê ku têkiliya wan bi yekî re heye) * onun çevresi geniştir derdora wî fireh e (mec) m 3. derdor, derûdor (tevahiya kesên ku têkiliya wan bi mijarekê re heye) * siyasi çevreler derdorên siyasî (mec) m 4. derdor * değişik bir çevreye girmiş ketiye derdoreke guherde m 5. destmal, destmalên dorçêkirî, dornexşkirî 6. havêrke mat/m 7. derdor, civat (derdora ku mirov bi her awayî jiyana mirov tê de derbas dibe) * sosyal çevre derdora civakî sos/m
çevre bilimci hawimas, ekolojîst nd/nt
hawirnas, ekolojîst nd/nt
çevre bilimi hawirnasî, ekolojî m
hawirnasî, ekolojî m
çevreci hawirparêz nd/nt
hawirparêz nd/nt
çevrelemek 1. dor lâ girtin l/bw, dor lê pêçandin l/bw, gemaro kirin l/gh 2. bi sînor kirin l/bw, bi tixûb kirin l/bw, tahdit kirin l/gh
1. dor lê girtin l/bw, dor lê pêçandin l/bw, gemaro kirin l/gh 2. bi sînor kirin l/bw, bi tixûb kirin l/bw, tahdît kirin l/gh
çevrelenmek 1. dor lê hatin girtin, dor lê hatin pêçandin, hatin gemarokirin 2. hatin bisînorkirin, hatin tahdîtkirin l/tb
1. dor lê hatin girtin, dor lê hatin pêçandin, hatin gemarokirin 2. hatin bisînorkirin, hatin tahdîtkirin l/tb
çevren aso m
aso m
çevresel hawirî, dorhêlî, derdorî rd
hawirî, dorhêlî, derdorî rd
çevri gerînek, anafor erd/m
gerînek, anafor erd/m
çevrik 1. zivirandî, zivartî, wergerandî 2. qelaptl, qelibandî, qulibandî 3. fetilandî rd
1. zivirandî, zivartî, wergerandî 2. qelaptî, qelibandî, qulibandî 3. fetilandî rd
çevrili 1. dorpêçkirî, dorgirtî, doijêstendî, dorlêgirtî, gemarokirî 2. zivirandî, wergerandî, qelabtî 3. fetilandî, zivartî, zivirandî
1. dorpêçkirî, dorgirtî, dorjêstendî, dorlêgirtî, gemarokirî 2. zivirandî, wergerandî, qelabtî 3. fetilandî, zivartî, zivirandî rd
çevrilme 1. dorpêçbûn 2. lêzivirîn, lêfetilîn m
1. dorpêçbûn 2. lêzivirîn, lêfetilîn m
çevrilmek 1. dorpêç bûn l/ngh, hatin dorpêçkirin l/tb, hatin pêçandin l/tb, dora (tiştekî) hatin girtin l/tb *evin etrafı duvarla çevrilmiş çarmedorê xanî bi dîwar hatiye girtin 2. lê fetilîn, lê zivirîn, lê vegerîn *her gördüğün güzele çevrilme her bedewa ku te dît lê mezivire l/ngh 3. wergerîn, qelibîn, qulibîn l/ngh
1. dorpêç bûn l/ngh, hatin dorpêçkirin l/tb, hatin pêçandin l/tb, dora (tiştekî) hatin girtin l/tb * evin etrafı duvarla çevrilmiş çarmedorê xanî bi dîwar hatiye girtin 2. lê fetilîn, lê zivirîn, lê vegerîn * her gördüğün güzele çevrilme her bedewa ku te dît lê mezivire l/ngh 3. wergerîn, qelibîn, qulibîn l/ngh
çevrim 1. werçerx, dewr 2. dewre fiz/m
1. werçerx, dewr 2. dewre fiz/m
çevrimli jêhatî (kesê ku xweş kar ji hev derdixe, bi rê ve dibe) rd
jêhatî (kesê ku xweş kar ji hev derdixe, bi rê ve dibe) rd
çevrimsel werçerxî, dewirî rd
werçerxî, dewirî rd
çevrinme dorgerîn, tewaf m
dorgerîn, tewaf m
çevrinmek 1. li dorê gerin l/bw 2. tewaf kirin l/gh
1. li dorê gerîn l/bw 2. tewaf kirin l/gh
çevrinti 1. dorgerink (ji bo tiştê ku tim li dora xwe tim digere) 2. germek (ji bo av û hewayê) 3. têkilheviya dexlê m
1. dorgerînk (ji bo tiştê ku tim li dora xwe tim digere) 2. gerînek (ji bo av û hewayê) 3. têkilheviya dexlê m
çevriyazı tîpguhêzî, transkripsiyon m
tîpguhêzî, transkripsiyon m
çeyiz rihel m, cihêz n, gîz n, bavanî m, cêz n
rihel m, cihêz n, gîz n, bavanî m, cêzn
çeyiz çemen rihêla ku tiştek lê kêm tune
rihêla ku tiştek le kêm tune
çeyiz düzmek rihel çêkirin, cihêz çêkirin
rihel çêkirin, cihêz çêkirin
çeyiz hazırlamak rihel danîn
rihel danîn
çeyizci 1. rihelfiroş, cihêzfiroş 2. rihelçêker, cihêzçêker nd/nt
1. rihelfiroş, cihêzfiroş 2. rihelçêker, cihêzçêker nd/nt
çeyizcilik 1. rihelfîroşî, cihêzfiroşî 2. rihel çêkerî, cihêzçêkerî m
1. rihelfiroşî, cihêzfiroşî 2. rihelçêkerî, cihêzçêkerî m
çeyizlemek rihela (wê) amade kirin, cihêzê (wê) hazir kirin û danê (ji bo keça ku dike bizewice)
rihela (wê) amade kirin, cihêzê (wê) hazir kirin û danê (ji bo keça ku dike bizewice) l/bw
çeyizlenmek bi rihel bûn, bi cihêz bûn
bi rihel bûn, bi cihêz bûn l/bw
çeyizli birihel, bicihêz rd
çeyizlik 1. ê ji bo rihelê 2. eşyayê rihelê nd
1. ê ji bo rihelê 2. eşyayê rihelê nd
çeyizsiz bêrihel, bêcihêz rd
bêrihel, bêcihêz rd
çeyrek 1. kart, çarîk, çaryek, rib, ribik rd 2. çariyekê mecidiyeyê nd 3. çarîk, çaryek (ji bo demjimêrê 15 deqiqe) rd 4. markê Alman (argo) nd
1. kart, çarîk, çaryek, rib, ribik rd 2. çariyekê mecîdiyeyê nd 3. çarîk, çaryek (ji bo demjimêrê 15 deqîqe) rd 4. markê Alman (argo) nd
çeyreklemek pê û dest di hev de derbas kirin (ji bo zarokên li ber şîr ku dest û piyên wan çeprastî tê kirin û bi bedena wan idman tê kirin) l/bw
pê û dest di hev de derbas kirin (ji bo zarokên li ber şîr ku dest û piyên wan çeprastî tê kirin û bi bedena wan îdman tê kirin) l/bw
çeyreklenmek pê û dest di hev de hatin derbaskirin l/tb
pê û dest di hev de hatin derbaskirin l/tb
çe kirin l/gh atmak * wî zebeş çe kirin çopê o karpuzları çöpe attı
çebçebizk bot/m bir tür ot
çeç n sap (ekin sapı gibi)
çeç (i) n el (çocuk dilinde)
çeçik n göz (çocuk dilinde)
çefî m kefiye
çeft bnr cift
çehço n göz (çocuk dilinde)
çehre m çehre, sima
çehrerindik rd güzel yüzlü
çehrerindikî m güzel yüzlülük
çek nd/nt 1. Çek (Slavların batı kolundan olan bir ulus ve bu ulustan olan kimse) 2. Çek (Çek halkına özgü olan) * zimanê Çek Çek dili * malê Çek Çek malı
m elbise, giysi, giyit
m 1. silâh 2. mec silâh (savunmak veya saldırmak için kullanılan, başvurulan her şey) 3. keçe yapımında kullanılan aletler
bz/n çek
çek avêtin silâh sıkmak
çek berdan ateş açmak, silâh sıkmak (veya patlatmak)
çek danîn silah bırakmak, mütareke.
l/gh silâh bırakmak
çek di xwe werkirin giyinmek, giyinip kuşanmak
çek girê dan silâh kuşanmak
çek kirin l/gh atlamak, bir şeyin özerinden atlamak
çek lê kişand (birine) silâh çekmek
çek lê rast kir (birine) silâh doğrultmak
çek rast kirin l/bw silâh doğrultmak
çek teqandin (an jî berdan) silâh patlatmak
çeka agirker (an jî agirbar) ateşli silâh
çeka heft birayan dokuz körün bir değneği
çeka kîmyewî kimyasal silâh
çeka komkuj (tevkuj an jî komelkuj) kitle imha silâhı
çeka nukleerî nükleer silâh
çekal bnr çemlax
çekamendar nd/nt şair
çekamenî m şiir
çekap m (check up’tan) çekap
çekbaz rd 1. silâhlı 2. silâh kulanıcısı
çekbend n yelek
çekbûn m atılma
l/ngh atılmak
çekçekî m küçük hançer
çekçekûle zo/m yarasa (Vespertilio)
çekçemêjok zo/m vampir
çekçivîn m eli sıkı, tutumlu kadın
çekdanîn m silâh bırakma
çekdank m silâhlık
çekdar rd silâhlı
çekdar bûn l/ngh silâhlanmak
çekdar kirin l/gh silâhlamak, silâhlandırmak
çekdarbûn m silâhlanma
çekdarî rd/h silâhlı, silâhlı olarak
çekdarî bûn l/ngh silâhlanmak
çekdarîbûn m silâhlanma
çekdarkirî rd silâhlı (silâhlanmış olan)
çekdarkirin m silâhlandırma
çeke m yakı
çekê bêgerew (an jî bêbergîdan) karşılıksız çek
çekê vekirî bz açık çek
çekeloz zo/m sincap (Sciurus vulgaris)
çekem m ağda
çekem (i) bot/m kara ardıç (Juniperus sabina)
çekem kirin ağda yapmak (veya yapıştırmak)
çekên komelkuj nd kitle imha silâhları
çekên komkujiyê nd kitle imha silâhları
çekên tevkuj (komkuj an jî komelkuj) kitle imha silâhları
çekfiroş nd/nt silah satıcısı
çekfiroşî m silah satıcılığı
çekhilgir rd silâhlı (silâh taşıyabilecek durumda olan)
çekî m Çekçe (Çek dili)
çekil m su taşımada iki omuza alınan araç
çekker nd/nt silâh satın alıcısı
çekkerî m silâh satın alıcılığı
çeknas nd/nt 1. bilen, beled, tanıyıcı, erbab 2. tecrübeli 3. silâh uzmanı
çeknasî m 1. beledlik, erbablık 2. tecrübeli olma 3. silâh uzmanliğı
çeksaz nd/nt silâh imalatçısı
çeksazî m 1. silâh imalatçılığı 2. silâh yapımı, silâh imalatı
çekû 1.ibare. 2.iki yüz elli kiloya eşit odun.
m 1. kelime, sözcük 2. ibare
çeku m 1. sepet, hayvana bağlanan küfe çiftinden her biri 2. dörtlük şiir ya da şarkı öbeği * çekuyek kilam bir şarkı öbeği 3. odun veya çalı demeti
çekur m 1. tıraşlanmiş hayvan derisinin kuru hali 2. eski ve atık yayık 3. sıska, aşırı zayıflik ve yaşlılık hali (insan için) * pîra çekur sıska yaşlı 4. tulum
çekûr rd 1. katı (yumuşak karşıtı) 2. kirden elbisenin derileşmesi hali
çekxane m silâhhane
çel (i) bnr çil (I)
çel (ii) n iri kaya, iri taş
çel (iii) m nüsha
çelak ucu çengelli değnek.
n 1. sutun, direk 2. sırık 3. tandır şişi
çelak kirin l/gh bükmek
çelake m çengelli sopa
çelakkirin m bükme
çelaq bnr çemlaq
çelav m tirit çorbası
çelbisk rd/m dalevereci, yaman kadın
çelbiskî m daleverecilik
çelçelok rd anlayışsız, kaba, odun
çelebî rd 1. çelebi, görgülü 2. çelebi (Bektaşî ve Mevlevî pirlerinin en büyüğüne verilen unvan)
çelebîtî m çelebilik
çelebiyane rd/h çelebice
çelebkî rd/h çelebice
çelefîk çene kemikleri.
ant/m alt çene
çelem bot/m şalgam
çelem girtin lades tutuşmak.
çeleme lades kemiği, lades oyunu.
rd lâdes
çeleng rd 1. atik, çevik 2. güzel, yakışıklı, zarif 3. becerikli
m çelenk
çeleng bûn l/ngh çevikleşmek, acarlaşmak
çeleng danîn çelenk koymak
çeleng gewr dilber
çelengane rd/h çevikçe
çelengbaz rd atik, çevik
çelengbûn m çevikleşme
çelengê xortan filînta gibi delikanlı
çelengî m 1. atiklik, çeviklik 2. yakışıklılık, zariflik 3. beceriklik
çelengsiwar n 1. iyi binici 2. mec yiğit 3. atlı prens * keçikê çelengsiwarê xwe dîtiye dê here kız atlı prensini görmüş gidecek
çelengsiyar bnr çelengsiwar
çelengtî m 1. atiklik, çeviklik 2. yakışıklılık, zariflik 3. beceriklik
çelepe m 1. çıvgın, karla karışık yağmur (rüzgâr ve karla karışık yağan yağmur) 2. rd sulu sepken 3. cıvık, vıcık * berfa çelepe cıvık kar 4. mec cıvık (soğuk ve can sıkıcı şakalar yapan) 5.rd kaba, görgüsüz 6. pejmürde, pasaklı, paspal (bakımsız, dağınık, pis kimse ya da kılık)
çelepe bûn l/ngh 1. cıvıklaşmak, vıcıklaşmak 2. mec cıvıklaşmak, uyuzlaşmak, kılıksızlaşmak
1) cıvıklaşmak 2) mec cıvıklaşmak
çelepe kirin l/gh 1. cıvıklaştırmak, vıcıklaştırmak 2. mec cıvıklaştırmak
cıvıklaştırmak
çelepebûn m 1. cıvıklaşma, vıcıklaşma 2. mec cıvıklaşma, uyuzlaşma, kılıksızlaşma
çelepebûyîn m 1. cıvıklaşma, vıcıklaşma 2. mec cıvıklaşma, uyuzlaşma, kılıksızlaşma
çelepekirin m 1. cıvıklaştırma, vıcıklaştırma 2. mec cıvıklaştırma
çelepetî m 1. cıvıklık, vıcıklık 2. mec cıvıklık, vıcıklık (ciddiyetten, özden yoksun oluş)
çelepeyî m 1. cıvıklık, vıcıklık 2. mec cıvıklık, vıcıklık (ciddiyetten, özden yoksun oluş) 3. çarşamba karısı gibi (saç başı dağınık, üstü başı üzensiz kadın 4. şapşalak 5.cıvıkça, vıcıkça
çelepeyî bûn l/ngh 1. cıvıklaşmak, vıcıklaşmak 2. mec cıvıklaşmak
cıvıklaşmak, cıvımak, vıcıklaşmak
çelepeyî kirin l/gh 1. cıvıklaştırmak, vıcıklamak 2. mec cıvıklaştırmak
cıvıklaştırmak, cıvıtmak, vıcıklaştırmak
çelepeyîbûn 1. cıvıklaşma, vıcıklaşma 2. mec cıvıklaşma
çelepeyîkirin m 1. cıvıklaştırma, vıcıklama 2. mec cıvıklaştırma
çelepistûk m 1. koyu lapa 2. tadı tuzu olmayan sulu yemek
çelepok m emekleme
çeleqe rd cıvık, şımarık
çeleqetî m cıvıklık, şımarıklık
çeleqîtk m ağaçtan kilit
çeletik m kuru çerez
çelevîçî rd eğri büğrü
çelexare rd/nt boşboğaz, geveze (çenesi düşük)
çelexaretî m boşboğazlık, gevezelik
çelexwar rd 1. çalık, çarpık * dev û lêvên çelexwar çarpık ağız ve dudak * dev û pozê wî çelexwar e ağzı burnu çalık 2. mec çarpık (gerçek niteliğini yitirmiş) * perwerdeya çelexwar çarpık eğitim 3. eğri (doğru, düz olmayan, bir noktasında yön değiştiren) * riya çelewar eğri yol 4. eğik büğük
çelexwarî nd/nt 1. cin çalığı 2. rd , abraş, çarpık, çalık * dev û pozê wî çelexwarî ye ağzı burnu çalık 3. rd çarpık çurpuk, eğri büğrü, kargacık burgacık, yamru yumuru, yamuk yumuk 4. h eğrice, çarpıkça
çelexwarî bûn l/ngh 1. çarpıklaşmak, çarpılmak 2. yamulmak, yamrulmak
çelexwarî kirin m 1. çarpıklaştırma 2. yamultma
l/gh çarpıklaştırmak 2. yamultmak
çelexwarîbûn m 1. çarpıklaşma, çarpılma 2. yamulma, yamrulma
çelexwarîtî m çarpıklık
çelexwarkî rd çarpıkça
çelexwarokî rd eğrice (az eğri olan)
çelî (i) rd benzeş
çelî (ii) m taşlı, kayalı dağ çıkıntısı
çelîg çelik.
çelik n çelik (kısa kesilmiş dal)
çelîpa m haç
çelipandin m çırpındırma
l/gh çırpındırmak
çelipîn m çırpınma
l/ngh çırpınmak
çeliqandin m 1. çalkalama, çalkama 2. cumbuldatma 3. gözünü açma
l/gh çalkalamak, çalkamak (sulu bir şeyi sarsarak veya çırparak karıştırmak) * mast meçeliqîne yoğurdu çalkalama 2. cumbuldatmak 3. gözünü açmak
çeliqîn m 1. çalkalanma 2. cumbuldama, cumburdamk (bir sıvı bir kabın içinde çalkalanıp ses çıkarma) 3. çırpınma (ses çıkararak hafif dalgalanma, su için) 4. gözü açılma (iyiyi, mötüyü ve kendine yarayanı ayırt edebilecek duruma gelme) 5. kaynama
l/ngh 1. çalkalanmak 2. cumbuldamak, cumburdamak (bir sıvı bir kabın içinde çalkalanıp ses çıkarmak) 3. çırpınmak (ses çıkararak hafif dalgalanmak, su için) 4. gözü açılmak (iyiyi, kötüyü ve kendine yarayanı ayırt edebilecek duruma gelmek) 5. kaynamak * derya diçeliqe deniz kaynıyor
çelîsk nd/nt yavru (insan için)
çelitandî rd sıyrık
çelitandin m 1. sıyırma (hızla sürtünerek bir şeyin yüzünden bir parça soyma, koparma veya üzerini hafifçe yırtma) 2. argo hacamatlama
l/gh 1. sıyırmak (hızla sürtünerek bir şeyin yüzünden bir parça soymak, koparmak veya üzerini hafifçe yırtmak) 2. argo hacamatlamak
çelitî rd sıyrık
çelitîn sıyrılmak.
m 1. sıyrılma 2. soyulma
l/ngh 1. sıyrılmak 2. soyulmak (deri soyulmak)
çelîxt m taşlı, kayalı dağ çıkıntısı
çeliz m yara bere
çelizandin m 1. sıyırma, tahriş etme (deri, ten için) 2. göynütmek
l/gh 1. sıyırmak, tahriş etmek (deri, ten için) 2. göynütmek
çelizîn m 1. sıyırma, deri tahriş olma 2. göynümek (meyve veya sebze çok olgunlaşma)
l/ngh 1. sıyırmak, deri tahriş olmak * çoka wê tev çeliziye dizi sıyrılmış 2. göynümek (meyve veya sebze çok olgunlaşmak)
çelo m çelo (viyolonselin kısaltması)
çelp m 1. lopur, löpür 2. loppadak * goşt gote çelp û kete erdê et loppadak diye yere düştü 3.cup
çelp çelp h şapır şapır (acele ile yemeği anlatır)
çelpandin şaklatmak.
m 1. şapırdatma (bir şey yerken şap diye ses çıkartma) 2. çalkalama, çalkama (sulu bir şeyi sarsarak veya çırparak karıştırma) 3. şaplatma, şaklatma (sesli şamar atma) 4. pataklama, tokatlama, patlatma, çakma (tokat atma) 5. tekleme (tabanca bozulup tutukluk yapma) 6. mec araklama, çalma
l/gh 1. şapırdatm(bir şey yerken şap diye ses çıkartmak) 2. çalkalamak, çalkamak (sulu bir şeyi sarsarak veya çırparak karıştırmak) * mast meçelipîne yoğurdu çalkalama 3. şaplatmak, şaklatmak (sesli şamar atmak) * şîrqamek çelpande rûyê wê yüzüne bir tokat şaplattı * hebek çelpande rûyê wî bir tane yüzene şaklattı 4. pataklamak, tokatlamak, patlatmak, çakmak, tokadı basmak (tokat atmak) * ez dê biçelpînim te ha! şimdi patlatırım ha! * şeqamek çelpandê tokadı bastı 5. teklemek (tabanca bozulup tutukluk yapmak) 6. mec araklamak, çalmak
çelpandin (yekî) (birini) şamarlama(birine) tokat atmak (aşk etmek veya patlatmak)
çelpeçelp lopur lopur, löpür löpür * sepetek hêjîr bû çelpeçelpa wî xwar bir sepet inciri lopur lopur yedi
1. şapır şapır, şapır şıpur (yemek yerken şap sesinin çıkarıldığını anlatır) 2. lâp lâp (köpek ve kediler dilleriyle bir şey içtiklerinde) * kûçikê şîr bi çelpeçelp vexwar köpek sütü lâp lâp içiverdi 3.çıpıl çıpıl
çelpeçelp jê anîn şapırdatmak, çıpıl çıpıl ses çıkartmak
çelpeçelp jê çûn çıpıl çıpıl ses çıkmak
çelpeçelp jê hatin çıpıl çıpıl ses çıkmak
çelpeçelp kirin şapırdatmak
çelpîn m 1. şapırdama (yemek yerken) 2. çalkama 3. şaplama 4. tekleme (tabanca bozulup tutukluk yapmak) 5. şıpırtı (su şıpırtısı) 6. şaklama 7. karda, çamurda yürürken çıkan ses 8. h cumbadak
l/ngh 1. şapırdamak (yemek yerken) 2. çalkamak 3. şaplamak 4. teklemek (tabanca bozulup tutukluk yapmak)
çelpînî m şapırtı
çelpînî jê anîn şapırdatmak
çelpînî jê hatin şapırdamak (yemek yerken)
çelq m 1. çalkantı (çalkanmış şey) 2. rd çalık (tabiî olmaktan uzaklaşmış) * mêjiyê zilam çelq e adamın aklı çalık
çelq bûn l/ngh 1. çalıklaşmak, çalık olmak 2. göçmek
çelq kirin l/gh 1. çalıklaştırmak 2. göçermek
çelqandin bnr çeliqandin
çelqbûn m 1. çalıklaşma, çalık olma 2. göçme
çelqeçelq nd/h cambul cumbul
çelqeçelq kirin cumbuldamak, cumburdamak
çelqeçelqkirin m cumbuldama, cumburdama
çelqîn m 1. şapırdama 2. çalkalanma
l/ngh 1. şapırdamak 2. çalkalanmak
çelqînî m 1. çalkantı 2. çırpıntı (su için)
çelqînî kirin l/gh cumbuldamak, cumburdamak
çelqînîkirin m cumbuldama, cumburdama
çelqkirin m 1. çalıklaştırma 2. göçerme
çelqulî rd dalavereci
çelt (i) m çanta
çelt (ii) m kova (genellikle içinde su taşımaya veya kuyudan su çekmeye yarayan kap)
çelte n 1. çanta 2. askılı ve boyuna atılan heybe
çeltedar rd çantalı
çeltefiroş nd/nt çantacı (satan kimse)
çeltefiroşî m çantacılık
çelteker nd/nt çantacı (imal eden kimse)
çeltekerî m çantacılık
çeltik n 1. çanta, askılı omuz çantası 2. celbe (avcı çantası)
çeltikfiroş nd/nt çantacı (satan kimse)
çeltikfiroşî m çantacılık
çeltikker nd/nt çantacı (imal eden kimse)
çeltikkerî m çantacılık
çeltûk m çeltik
çelûz çok soru soran ve sorusunda ısrar eden kimse.
rd cıcık (derisi soyulmuş et)
çelwar bnr çelwer
çelwer rd/nd abartıcı, abartmacı
çelwerandî rd abartmalı
çelwerandin m abartma
l/gh abartmak
çelwerî m abartıcılık, abartmacılık
çelwerîkirî rd abartılı
çelwerîn m abartı, abartma
çelwerîtî m abartıcılık, abartmacılık
çelxe kirin l/gh çalkalamak
çelxekirin m çalkalama
çelxeme bnr çeqilmast
çem n ırmak, nehir
m ense
çem (ii) n 1. çevgen, polo sopası 2. davul tokmağı
çem diherike dinya alem dibîne herşey aşîkar göz önünde
çem ek berdan altını ıslatmak
çem hilatin nehir taşımak
çem ji kaniyan çêdibe damlaya damlaya göl olur
çem sekinîn akan sular durmak
çem û çem çûn güme gitmek, bok yoluna gitmek (boşu boşuna ölmek, hiç uğruna ölmek)
çema stû ense kökü
çema stûyê xwe xurandin avucunu yalamak, burnunu çekmek (umduğunu bulamamak)
çeman m bükün
çemanbar rd bükünlü
çemandî rd sıvalı (kol veya parça için; yukarıya çekikilip kıvrılmış olan)
çemandî (i) rd 1. bükük, bükülü, eğik, eğilmiş olan 2. rz eğik, bükülmüş
çemandin eğmek, bükmek.
çemandin (i) m 1. bükme, eğme (düz olan bir şeyi eğik duruma getirme) 2. bükme, eğme (sert bir cismi bükme)
l/gh 1. bükmek, eğmek * serê xwe çemand başını büktü (düz olan bir şeyi eğik duruma getirmek) 2. bükmek, eğmek (sert bir cismi bükmek)
çemandin (ii) m çemreme, sıvama (kol veya parça için; yukarıya çekekip toplama veya kıvırma)
l/gh 1. çemremek, sıvamak (kol veya parça için; yukarıya çekekip toplamak veya kıvırmak) * dawa xwe çemand eteğini çemredi
çemar m ense * ji beriya xwe kemnikeke biçûk deranî, pê rûyê xwe û çemara xwe malaşt cebinden küçük bir mendil çıkardı, yüzünü ve ensesini sildi
çemara stû nd ense kökü
çembalo mzk/m çembalo (bir müzik aleti)
çember mat/n 1. çember 2. çember (çocukların oynamak için çevirip arkasında koştukları tekerlek biçiminde oyuncak) 3. sp çember
çember gêr kirin (an jî gindirandin) çember çevirmek
çember kirin l/gh çemberlemek
çembera merîdyenê ast meridyen dairesi (veya çemberi)
çemberdar rd çemberli
çemberkirî rd çemberli, çeber geçirilmiş olan
çemberkirin m çemberleme
çembernekirî rd çembersiz, çember geçirilmemiş olan
çembil 1.kaplara ve diğer şeylere takılan kulp. 2.kulp.
n 1. kulp (kapların halka biçimindeki tutacak yeri) * çembilê fincanê fincanın kulpu
çembil kirin l/gh kulplamak
kulp takmak 2. tutamaç 3. mec kol * bi çembilê gulîsorê girt kızıl örüklünün kolundan tuttu
çembilheya m 1. balar, pedavra 2. kuşak (sağlamlığını artırmak için bir şeyin çevresine geçirilen ağaçtan veya metalden bağ) 3. duvar dayağı
çembilheya kirin l/gh kuşaklamak
çembilheyakirî rd kuşaklı, kuşaklanmış
çembilheyakirin m kuşaklama
çembilkirî rd kulplu, kulplanmış
çembilkirin m kulplama
çemçe m kepçe (sulu yemekleri karıştırmaya, dağıtmaya yarayan, uzun saplı derince kaşık)
çemçemok m yarasa
çemçik soğuktan taş kesilmek
ndsoğuktan kütük gibi olma * bûye çemçik maye soğuktan kütük gibi olmuş bûn
çemçik (i) m kepçe (sulu yemekleri karıştırmaya, dağıtmaya yarayan, uzun saplı derince kaşık)
çemçîr nd bir tür siyah üzüm
çemçûr bağ böceği.
zo/nd yaprak biti
çemdin m bükme
l/gh bükmek
çemê gur deli ırmak (akıntısı çok olan ırmak)
çemê har deli ırmak (akıntısı çok olan ırmak)
çemê hişkîlê yazın suyu çekilen nehir (veya akarsu)
çemere mat/m dai(bir çemberin içinde kalan düzlem parçası)
çemereya demjimêrê (an jî saetê) ast saat dairesi
çemereyî mat/rd dairesel
çemerî m Loristan, Kirmanşah ve Hewreman’da söylenen bir türkü türü
çemerût rd çırılçıplak
çemerûtî m çırılçıplaklık
çemhilat n ırmak taşkın zamanı
çemî rd nehirli, nehir boylarında yaşayanlar için söylenilir
çemîhanî m dutluk
çemik m ense * ji beriya xwe kemnikeke biçûk deranî, pê rûyê xwe û çemika xwe malaşt cebinden küçük bir mendil çıkardı, yüzünü ve ensesini sildi
çemik (i) n ırmak, ırmakçık
çemik (iii) m 1. çubuk (körpe dal) 2. çubuk (kumaşta düz çizgi) 3. değnek, çomak
çemik (iv) rd ikiz
çemika stû nd ense kökü
çemika stûyê xwe xurandin kıçına bakarak (veya kıçına baka baka)
çemil bnr çembil
çemîn (i) m bükülme, eğilme
l/ngh bükülmek, eğilmek * çemiya erdê yere eğildi
çemîn (ii) m yüzmek
l/ngh yüzmek
çemiyayî rd bükük, eğik
çemk m anlayış, feraset
çemkane m çim hokeyi
çemlaq n 1. kara et (kastan oluşan yağsız et) 2. rd arık, sıska, cılız
çemlaqî rd 1. kara kuruca et * goştekî çemlaqî kara kuruca et 2. sıskaca
çemlaqî bûn l/ngh arıklamak, arıklaşmak
çemlaqî kirin l/gh arıklatmak
çemlaqîbûn m arıklama, arıklaşma
çemlaqîkirin m arıklatma
çemlaqîtî m arıklık
çemlax n 1. kara et (kastan oluşan yağsız et) 2. rd arık, sıska, cılız
çemlaxî rd 1. kösele gibi (aslında yumuşak şeyler için; çok sert, çiğnenmesi güç, koparılamaz) * goştê çemlaxî kösele gibi et 2. sölpük (kevşeyip kendini koyu vermiş)
çemlaxî bûn l/ngh sölpümek
çemlaxîbûn m sölpüme
çemok m eklem
çempal ek yük.
çemşîr nd siyah, ufak taneli bir tür üzüm
çen çene.
bnr çene
çen, çenik nd azıcık
çenax m çanak
çenaxalês rd çanak yalayıcı
çenaxalêsî m çanak yalayıcılık
çenaxalêsî kirin çanak yalayıcılığı etmek
çenber bnr çember
çenberî binek arabası.
çenbil kulp.
bnr çembil
çencîrik m tahterevalı
çençûz rd cimri
çençûzî m cimrilik
çend rd 1. kaç (herhangi bir şeyin niceliğini sormak için kullanılan soru sıfatı) * çend kes? kaç kişi? 2.rz kaç (cümle soru cümlesi olmadığında) * ev çend roj e ku ez dixwazim vê bibêjim, lê nikarim bibêjim kaç gündür ben de bunu söyleyecektim, söyleyemiyorum 3.rd kaçar * çend odeyên vî xaniyî hene? bu evin kaçar odası var? 4.kaçı * te belge da çend heb ji wan? kaçına belge verdin? 5.rd birkaç * çend bêr xwelî avête ser mirî ölünün üzerine birkaç kürek toprak attı 6.birkaç 7.rd geçen (belirsiz bir süre önceki, birkaç önceki) * van çendan min seriyek li mala we da geçen sizlere uğradım 8. ara * vî çendî tu ne xuyayî bû? bu aralar görünmüyordun? 9. kadar * ev çend bû bu kadardı
çend car 1) birkaç kez, bir iki 2) kaçıncı (cümle soru cümlesi olmadığında; çok kez, birçok kez) * ev çend car e ku ez têm bu kaçıncı gelişim
çend caran defalarca
çend çirpiyên (yekî) kêm in tahtaları eksik
çend gîsin kirin argo tekrarlamak
çend gotin (an jî kilîm) bir çift söz * dê çend gotinên min ji te re hebin sana bir çift sözüm olacak
çend gotin jê re gotin iki çift lâf (lâkırdı) etmek
çend gotinên (yekî) hebûn bir çift sözü olmak
çend gotinên (yekî) jî hebûn söyleyeceği olmak
çend kap ji hev re avêtin kozlarını paylaşmak
çend kelîme axaftin (peyîvîn an jî xeber dan) iki lâkırdı etmek
çend kes birkaç (kimse) * gava em ji dibistanê derketin çend kes ji me girtin okuldan çıkarken birkaçımızı yakaladılar
çend kilîm (an jî gotin) bir çift söz
çend kirin üstüne atlamak * xwe çend kirin çengê bûkê gelinin koluna atladı
çend lat ajotin geyik muhabeti etmek
çend lib kaçar * we ji her yekî çend lib stendin? her birinden kaçar tane aldınız?
çend pere dike? kaç para eder?
çend sal kirine? kaç yaşında?
çend salî kaçlık
çend û çend in 1) kaça kaç (oyunda tarafların aldığı sayı veya dereceyi sormak için) 2) kaça kaç (ölçüyü belirtmek için)
çendahî m nicelik
çendahîn bnr çendanî
çendahiyî rd nicel
çendalî rd 1. çok yönlü 2. çok taraflı
çendan rz/rd kaçıncı * hûn di qata çendan de rûdinên? kaçıncı katta oturuyorsunuz?
çendanî m nicelik
çendanî kirin l/gh nicelemek
çendanîker rd niceleyici
çendaniya guhêrbar fel değişebilen nicelik
çendaniyî rd nicel
çendçandî rd çok kültürlü
çendçandîtî m çok kültürlülük
çendcar rd birçok, çok
çendcare m tekrar, tekrarlama
çendcarî rd mükerrer, tekrarlanmış olan
çende d 1. o kadar, o denli * ew çende kêfa min hat ku... o kadar sevindim ki.. 2. kadar * çende ye na kadar da büyük
çendê c/n kaçı * çendê wê yên te ne? bunların kaçı sana ait?
çendê wî alî öte gün
çendek birkaç.
rd 1. birkaç * ev çendek e ku ez tim li ser vê dihizirim birkaç zamandır hep bunu düşünüyorum 2. birkaç gün * ez çendek li wir mam birkaç gün orda kaldım 3. rd kaçlı
çendêk rd kaçlık
çendek berê geçenlerde * çendek berê derketibûm geştekê geçenlerde bir gezintiye çıkmıştım
çendekek berê bir süre önce.
çendem rz/rd kaçıncı
çendemî rd geçici (kısa ve belli bir süre için olan)
çendemîn rz/rd kaçıncı
çendemîtî m geçicilik
çendetexlîd rd/h çeşit çeşit, çeşitli
çendetexlîdî m çeşitlilik
çendgoşe rd çokgen
çendhêlî rd 1. çok yönlü 2. çok taraflı
çendhevser rd çok eşli
çendhevserî m çok eşlilik
çendî 1. kadar, denli * hûn çendî bilî bibin jî tewş e ne denli uğraşsanız boştur 2. g gerçi 3. ne kadar (çok, oldukça) * av çendî germ be jî destê xwe dikê! su ne kadar sıcak olsa da elini sokuyor 4. ne kadar (ne ölçüde)* hûn çendî bixebitin jî hûn nagihîjine wê ne kadar çalışsanız da ona yetişemezsiniz 5. bu (veya şu) kadar * di vê navê de çendî sî sal derbas bûbe jî aradan otuz şu kadar yıl geçtiydise de 6.rd/h kaç, ne kadar 7.rz kaç (cümle soru cümlesi olmadığında; bidçok)
çendî (yekî) kir (birine) saldırmak, üstüne atlamak,, üzerine yürümek
çendî car defalarca
çendî çend sal yıllar yılı, yıllarca
çendî ku... her ne kadar
çendik 1. birkaç * gava em ji dibistanê derketin çendikan ji me girtin okuldan çıkarken birkaçımızı yakaladılar 2. rd kaç, ne (herhangi bir şeyin niceliğini sormak için kullanılan soru sıfatı) * çendik û çend sal e kaç yıldır, yıllardır, ne zamandır
çendik û çend salan yıllarca
çendîn d 1. kadar, o kadar 2. kaç, ne kadar * çendîn min got jî ne kadar söyledimse de 3. kadar, ne kadar, kadar 4. rd bunca 5. rz kaç (cümle soru cümlesi olmadığında; birçok)
çendîne mat/m kat sayısı
çendjinî m çok karılık, poligami
çendkenar rd çokgen
çendlayî rd 1. çok yönlü 2. çok taraflı
çendmêrî m çok kocalık, poliandri
çendnav rd çok adlı
çendneteweyî rd çok uluslu
çendparçe rd çok parçalı
çendrengî rd çok renkli
çendrengîtî m çok renklilik
çendşaneyî rd çok hücreli
çendsînor rd çok sınırlı (sınırı çok olan)
çendziman rd 1. çok dilli 2. çok dil bilen
çendzimanîtî m 1. çok dillilik 2. çok dil bilme
çene ant/m 1. çene 2. çene (çok konuşma huyu)
çene kirin çene yapmak
çene kutan çene çalmak
çenebaz geveze.
rd 1. çenebaz, çeneli, konuşkan, lâfazan 2. geveze (çenesi düşük)
çenebazî m 1. çenebazlık, çenelilik, konuşkanlık, lâfazanlık 2. gevezelik
çenebazî kirin l/gh 1. çenebazlık yapmak 2. gevezelenmek
çenebazîkirin m 1. çenebazlık yapma 2. gevezelenme
çenebazîtî m 1. çenebazlık 2. gevezelik
çenebikirik rd çekik çeneli
çenebin nd alt çene
çenedar rd çeneli, çenesi olan
çenedirêj rd 1. uzun çeneli 2. geveze
çenedirêjî m 1. uzun çenelilik 2. gevezelik
çenegeh m çene çukurcuğu
çenek rd azıcık
çeneketî rd geveze
çeneser nd üst çene
çenesist rd geveze
çeneya (yekî) hişk bûn çenesi yorulmak
çeneya (yekî) ricifîn çenesi atmak
çeneya (yekî) tune bûn konuşma yeteneği olmamak
çeneya jêrîn ant/m alt çene
çeneya jorîn ant/nd üst çene
çeneya te hişk nebe! çeneye kuvvet
çeneya xwe reht kirin çene yormak
çeng 1.kulaç. 2.arp, harp. 3.avuç.
m 1. avuç, apaz (elin yarı yumulmuş durumu) * bi çenga xwe genim hilanî buğdayı avucu ile aldı 2. avuç, apaz (yarı yumulmuş elin alacağı miktar, bir avuç dolusu) * çengek birinc bir avuç pirinç * çengek genim bir apaz buğday
ant/n kol, kanat * însan teyrê bêçeng e insan kanatsız bir kuştur (dünya küçüktür anlamında kullanılır)
çeng lê xistin (an jî dan) avuçlamak
çeng (i) bnr çene
çeng (ii) mzk/m çenk, harp, arp (telli çalgı)
çeng (iii) n 1. dirsek (boruların doğrultularını değiştirmekte kullanılan bağlantı parçası) * divê ku mirov van her du boriyan bi çengekê bi hev ve deyne bu boruları bir dirsekle bağlamak lâzım 2. dirseklik (koltuk, kanepe, vb. de dirsekleri dayamaya elverişli bölüm) * çengê paldankê koltuk dirsekliği 3. duvar dış köşesi
çeng (v) rd nasıl
çeng (vii) n duman, sis
çeng (viii) bot/m yenilen dikenli bir ot
çeng bûn l/ngh 1. fırlamak, sıçramak (bir uyarı veya heyecan sebebiyle ürkerek birden bire olduğu yerde doğrulur gibi sarsılmak) * ez çeng bûm ser xwe fırlayıp ayağa kalktım 2. üzerine fırlamak, atılmak, saldırmak 3. dönmek
çeng dan l/gh dirseklenmek (dirsek oluşturmak)
çeng ek av e ji behrê diçe testi kırılsa da kulpu elde kalır
çeng ek bir avu (bir avuç dolduracak kadar) * çengek genim bir avuç buğday
çeng ek tijî avuç dolusu (para için; pek çok)
çeng ên yekî bel bûn göğsü kabarmak
çeng kirin l/gh zıplamak
çeng lê xistin l/bw avuçlamak, apazlamak
çeng vedan l/gh kanat çırpmak
kanat çırpmak
çenga kox nd ileriye çıkık çene
çenga xwe lê xistin avuçlamak
çengal n 1. çengel 2. gelberi (ağaç dallarını budamak için kullanılan eğri demir)
çengal kirin çengellemek.
çengale n pulluğun çeki çengeli
çengalî rd çengel gibi, çengele benzeyen
çengalkî rd çengelvari
çengan m sallanma
çengandin m sallama
l/gh sallamak
çengbûn m 1. fırlama, sıçrama (bir uyarı veya heyecan sebebiyle ürkerek birden bire olduğu yerde doğrulur gibi sarsılma) 2. üzerine fırlama, atılma, saldırma 3. dönme
çengbûyîn m 1. fırlayış, sıçrayış (bir uyarı veya heyecan sebebiyle ürkerek birden bire olduğu yerde doğrulur gibi sarsılma) 2. üzerine fırlama, atılma, saldırma 3. dönme
çengdan m dirseklenme
çengdayî rd dirseklenmiş olan
çenge n çene
çengê (yekî) girtin kolundan tutmak bi
çengê (yekî) girtin û avêt (birini) kolundan tutup atmak
çengê (yekî) tije garis be dendikek jê narije sinekten yağ çıkarmak
çengê meryem bot/nd Meryem eli
çengel n 1. çengel 2. kanca 3. sp çangal, çelme (güreşte)
çengel avêtin (tiştekî) 1) çengel takmak, çengellemek 2) kancalamak
çengel dan l/gh çengelleşmek
çengel kirin l/gh 1. çengellemek 2. kancalamak
1) çengellemek 2) kancalamak
çengel lê hatin xistin çengellenmek
çengel lê xistin l/bw çengellemek
1) çengel takmak 2) kanca takmak
çengeldan m çengelleşme
çengeldar rd çengelli
çengele rd kollarını sallaya sallaya yürüyen
çengelê piştê kol demiri (kapılar için)
çengelî rd çengelli (ucu çengel biçiminde olan)
çengelik n 1. çengel, küçük çengel 2. mec kol
çengelkirî rd 1. çengelli, çengellenmiş olan 2. kancalı, kancalanmış
çengelkirin m 1. çengelleme, çengelleyiş 2. kancalama
çengelok n çengel, küçük çengel
çengelokî rd çengelli (ucu çengel biçiminde olan)
çengezêrîn rd altın kanatlı, altınz kollu
çengî dansöz, rakkase.
nd/nt çengi, köçek
çengî (i) n/nt çeng adlı müzik aletini kullanan kimse
çengî vala bomboş
çengik (i) m 1. dirsekçik 2. kanatçık
çengik (ii) n avuççuk
çengil m sap, tutamak
çengîn sallanma
l/ngh sallanmak (kımıldamak, bağlı bulunduğu yerden gevşek duruma gelip yerinden oynamak)
çengîtî m çengilik, köçeklik
çengkirin m zıplama
çengoçengo h avuç avuç
çengşikestî rd kolu kanadı kırık
çengur ant/n kol bi
çengurê (yekî) girtin 1) kolundan tutmak (birini) altı okka etmek bi
çengurê (yekî) girtin dan ser serê xwe karga tulumba etmek
çengurê (yekî) girtin û avêt (birini) kolundan tutup atmak bi
çengvedan m kanat çırpma
çengzêrîn rd altın kollu
çenik rd azıcık * çenikek bide min bana azıcık ver
m 1. çene, çenecik 2. zo çenek (kuşların gagalarını oluşturan alt ve üst bölümlerden her biri) 2. çenek (böceklerde ağzın iki yanında bulunan parçalayıcı sert organ)
çenqel bnr çengel
çente n çanta
çentê milan nd kol çantası
çente pelikan evrak çantası.
çentedar rd çantalı
çentedest n el çantsı
çentefiroş nd/nt çantacı (satan kimse)
çentefiroşî m çantacılık
çenteker nd/nt çantacı (imal eden kimse)
çentekerî m çantacılık
çentezend n kol çantası
çentik n 1. çanta, çantacık 2. celbe
çentikdar rd çantalı
çentikê bebekan nd portbebe
çentikê nêçîrvanan avcı çantası
çentikfiroş nd/nt çantacı (satan kimse)
çentikfiroşî m çantacılık
çentikker nd/nt çantacı (imal eden)
çentikkerî m çantacılık
çentok n çantacık
çep sol.
rd 1. sol (sağ karşıtı) 2. ndsol (sol tarafta olan) * li çepê bizivire sola dön 3.ndsol (mecliste oturuş düzenine göre, solcu grupların tümü) 4. sol (sosyalizme yakın görüşte olan grup) 5. sp sol (sol yumrukla vuruş) 6. ters, sapa, aykırı sapa * cihekî çep e sapa bir yer * qezayeke biçûk a çepî şahriyê ana yola aykırı küçük bir kasaba 7. mec ters (gönül ve cesaret kırıcı, huysuz) * mirovekî çep e ters biri 8. sapa, kuytu, izbe (uğrak olmayan) * dukan li cihekî çep e dükkan kuytu bir yerde
çep (i) nd Adiyaman yöresine ait bir halk dansı, sol ayakla oyuna başlanılır ve kızlı erkeklı yanyana ya da karşılıklı oynanır
çep çûn l/ngh (bir iş veya durum) tersine gitmek
çep dan l/gh kıvırmak * çepan mede hiç kıvırma
çep gerîn l/ngh (bir iş veya durum) tersine dönmek
çep û çûr saptırma * kî kare vê rastiyê înkar bike û jê re çep û çûran bîne? kim bu hakikatı inkar edip saptırabilir ki?
çep û rast sağlı sollu * çep û rast du şîrqam çelpandê sağlı sollu iki tokat patlattı
çepa navendî nd ortanın solu
çepal nd bir tür kumaş
çepan rd 1. solak 2. m sapma
çepandî rd saptırılmış
çepandin m saptırma
l/gh saptırmak
çepanî m solaklık
çepankî rd solakça
çepbawer rd sol görüşlü, solcu
çepbawerî m sol görüş
çepbawerîtî m sol görüşlülük
çepbîr rd sol görüşlü, solcu
çepbîrî m sol görüşlülük, solculuk
çepbûn m 1. sapa olma 2. ters olma 3. kuytuluk
çepdan m kıvırma
çepe rd 1. solak 2. sapa
çepeçax m satır, kasap bıçağı
çepeçûr rd kurnaz
çepeçûrî m kurnazlık
çepek sapa.
çepek (i) n yelek
çepek (ii) rd sapa
çepel n 1. kir, bulaşık, pis 2. rd çepel 3. kirli (toplumun değer yargılarına aykırı olan) 4. çirkin 5. namert, alçak 6. fena, kötü, pis 7.nd/nt çeper (ahlâksız, huysuz, geçimsiz kimse)
çepel (ii) nd odundan duvar
çepel û bêteşe çok çirkin ve sakil, ukubet
çepelî rd 1. çepel, çirkef 2. kirli 3. m çirkeflik 4. pislik (kötü, zararlı davranış veya iş)
çepelî bûn l/ngh çepellenmek, çirkefleşmek
çepelîbûn m çepellenme, çirkefleşme
çepelîbûyîn m çepelleniş, çirkefleşme
çepelkî h çepelce, çirkefçe
çepelokî h çepelce, çirkefçe
çepen n sol taraf (veya yan)
çeper n 1. çeper, çit * ez di ser çepera bostan re qevizîm bostan çitinin üstünden atladım 2. lşk siper, tabya
çeper (i) nd/nt çapar, ulak
çeper (ii) biy/n cidar
çeper girtin l/gh siper almak, cephe almak, mevzi almak,
siper almak
çeper kirin l/gh çeperlemek, çeper çekmek, çitlemek
çeperast rd 1. çapraz 2. h soldan sağa
çeperastî m çaprazlık
çeperastî bûn l/ngh çapraşmak (çapraz olarak kesişmek)
çeperastîbûn m çapraşma (çapraz olarak kesişme)
çeperastkî rd 1. çaprazlama 2. çaprazca
çeperê n sapa yol, ters yol
çepergirtin m siper alma, cephe alma, mevzi alma
çeperkirî rd çeperli, çitli
çeperkirîbûn m 1. çeperli olma, çitli olma 2. mec kuşatılmışlık
çeperkirin m çeperleme, çeper çekme, çitleme
çepetî m 1. solaklık 2. sapalık
çepeve bûn l/ngh sapmak
çepeve kirin l/gh 1. sapa salmak, sapa sapmak 2. saptırmak
çepevebûn m sapma
çepevekirin m 1. sapa salma, sapa sapma 2. saptırma
çepger rd zalim, amansız
çepgir rd solcu
çepgirê şoreşger ihtilahcı devrimci
çepgirê tûj aşırı solcu
çepgirî m solculuk
çepgirîiya tûj aşırı solculuk
çepgirtî m solculuk
çepgirtîya şoreşger ihtilalcı devrimcilik, goşizm
çepik alkış.
m alkış
çepîk n gül destesi
çepik lê dan l/bw alkışlamak
çepik lê xistin l/bw alkışlamak
çepik lêdan alkışlamak.
çepiklêdan m alkışlama
çepiklêxistin m alkışlama
çepil n 1. tutamaç 2. ant kol 3. kanat (kuşlarda ve böceklerde uçmayı sağlayan organ)
çepil avêtin kulaç atmak (yüzmede) bi
çepildirêj rd uzun kollu
çepilê (yekî) girtin 1) kolundan tutmak (birini) altı okka etmek bi
çepilê (yekî) girtin û avêt (birini) kolundan tutup atmak
çepilê xwe hejandin û hatin kollarını sallaya sallaya gelmek (hiçbir şey getirmeden dönmek
çepilê xwe jê re fireh kir (birine) kollarını açmak (içtenlikle karşılamak veya kucaklamaya hazır olmak)
çepilên xwe hejandin û çûn û hatin elini kolunu sallaya sallaya gezmek * bikuj di nav me de çepilên xwe dihejînin û diçin û tên katiller aramızda elerini kollarını sallaya sallaya geziyorlar
çepîn m sapma
l/ngh sapmak
çepirandin çeperlemek
çepîtî m solculuk
çepken m cebken
çepkî h 1. soldan, tersten 2. ters ayakla başlanan bir halay adı
çeplep m alkış
çepo rd solak
çepoçepo m bebeklerin gel gel anlamında parmaklarını avuçlarının içine bükme işi
çepok solak.
çepokaş rd sarp
çepotî m solaklık
çepparêz rd solcu, sol görüşlü
çepparêzî m solculuk
çepqêmast nd su karıştırılan yoğurt
çepraman rd sol görüşlü
çepramanî m solgörüşlülük
çeprast rd çapraz, paçarız
çeprast bûn l/ngh çaprazlaşmak
çeprast kirin l/gh çaprazlamak
çeprastbûn m çaprazlaşma
çeprastî çaprazlama, çapraşıklık.
m çaprazlık
çeprastkî h çaprazlama, çaprazvari
çeprastkirin m çaprazlama
çeprastpîv m çaprazölçer
çeprastwarî h çaprazvari
çepraz m giysiyi birbirine bağlayan madeni bağlaç
çeprewî nd/nt solcu
m solculuk
çeprewî bûn l/ngh sola kaymak
çeprewîbûn m sola kayma
çepûçor bnr çepûçûr
çepûçûr m 1. saptırma 2. manevra
çepûçûr kirin saptırmak 2) manevra yapmak
çepûrast h 1. çapraz 2. m çaprazlama (testerenin dişlerini sağa sola doğru bükme)
çepverû nd/nt solcu
çepverûtî m solculuk
çeq (i) m 1. çarpışma, kesişme 2. çat, çatlama sesi 3. yanıltma
çeq (ii) fiz/m bileşke, muhassala
çeq (iii) ant/m 1. kıkırdak 2. kuyruk (hayvanların çoğunda, gövdenin art yanında bulunan, omurganın uzantısı olan uzun ve esnek organ)
çeq (iv) nd eşdeğer, düzey * malên me di çeqa hev de ne mallarımız eşdeğerde
çeq (v) n 1. ince dal 2. kol, şube * çeqê eşîrê aşiretin şubesi
çeq (vi) ant/n baldır
çeq pê nexistin l/bw baş edememek
çeqalîk m sapan
çeqandin (i) m dikme
l/gh 1. dikmek * dara xurmê çeqandine hurma ağacını dikmişler
çeqandin (ii) m 1. patlatma (patlama işine yol açma) 2. şaklatma 3. çırpma 4. yanıltma
l/gh 1. patlatmak (patlamak işine yol açmak) 2. şaklatmak * hebek çeqande rûyê wî bir tane yüzene şaklattı 3. çırpmak 4. yanıltmak
çeqandin (iii) bnr çespandin
çeqawes rd şarlatan
çeqçeq m çakıldak
çeqçeqe m 1. çakıldak 2. çalpara
çeqçeqok 1.mantar tabancası. 2.değirmen taşının ayar çubuğu.
çeqçeqok (i) bot/m gelincik çiçeği
çeqçeqok (ii) m 1. çakıldak 2. patpat
çeqçeqole zo/m yarasa (Vespertilio)
çeqçeqolek bot/m gelincik çiçeği
çeqeçeq m 1. şangırtı * çeqeçeqa dev û diran dişlerin şangırtısı 2. h şangır şangır
çeqeçûq h çakır çukur
çeqel zo/n 1. çakal (Canis aureus) 2.argo çakal
çeqel (i) bot/m çağla
çeqelo rd sıska (erkek)
çeqelok rd çelimsiz, sıska
çeqelokî bûn l/ngh tazılaşmak, köpeklemek, iğne yutmuş maymuna dönmek
çeqelokîbûn m tazılaşma, köpekleme, iğne yutmuş maymuna dönme
çeqeloktî m çelimsizlik, sıskalık
çeqer n 1. açık sarı, sarımsı renk 2. rd bu renkte olan
çeqereq m takır tukur
çeqik m bir dama oynama türü
çeqilandî (i) rd ayıklanmış olan
çeqilandî (ii) rd çalkama (çalkalanarak yapılan) * dewê çeqilandî çalkama ayran
çeqilandin (i) m ayıklama
l/gh ayıklamak
çeqilandin (ii) m çalkama, çırpma
l/gh çalkamak, çırpmak
çeqilîn ayıklanmak.
çeqilmast m çalkama ayran, çırpma ayran, gözeme
çeqîn (i) m dikilme
l/ngh dikilmek
çeqîn (ii) m 1. patlama (iç basıncın etkisiyle ve çoğunlukla büyük ses çıkararak dağılma, infilâk etme) 2. çatırdama 3. çatlama 4. şakırdama, şıngırtı yapma
l/ngh 1. patlamak (iç basıncın etkisiyle ve çoğunlukla büyük ses çıkararak dağılmak, infilâk etmek) 2. çatırdamak 3. çatlamak 4. şakırdamak, şıngırtı yapmak
çeqîn (iii) bnr çespîn
çeqîn kirin l/gh şıngırtı yapmak
çeqînkirin m şıngırtı yapma
çeqlebask m bir kimsenin etrafında kendi çıkarı için dönüp dolaşma
çeqlemast bnr çeqilmast
çeqlet bot/m çimen adaçayı
çeqmeq çakmak.
çeqne bot/nd sedir ağacına benzer bir ağaç
çeqo m çakı
çeqok m çakı, çakıcık
çeqokêş nd/nt bıçakçı (kavgada)
çeqrût nd/nt baldırı çıplak
çeqrûtî m baldırı çıplaklık
çeqû m çakı
çeqûber yarı otomatik.
m dokuz taş (dama oyunu)
çeqûberk m dokuz taş oynanan bir dama oyunu
çeqûçeq m çat çat
çeqûfiroş nd/nt çakıcı, çakı satan kimse
çeqûfiroşî m çakıcılık
çequr sert, katı * gore bûye çequr çorap katılaşmış
çeqûsaz nd/nt çakıcı (imal eden kimse)
çeqûsazî m çakıcılık
çer rd 1. nasıl (bir kimse, bir olay veya bir konu için) * hûn kaxizekî çer dixwazin? nasıl kâğıt istiyorsunuz? * keçeke çer e? nasıl kızdır? 2. h nas?(bir işin ne biçimde, hangi yolla olduğunu belirtmek için kullanılır) * min çer û ji bo çi pirs pirsiye ez dizanim ben soruyu nasıl sorduğumu, niçin sorduğumu biliyorum 3. nas?(bir hareketin yanlış biçimine duyulan şaşkınlığı belirtir) * hûn çer hatin vir? siz buraya nasıl geldiniz? 4. nasıl (‘imkan var mı’ anlamında) * piştî van kirinên di wî ez dê çer nexeyîdim? bu yaptıklarından sonra nasıl kızmam? 5. nasıl (ne kadar çok) * tu bizanî ku ez çer ji te hez dikim seni nasıl seviyorum bir bilsen 6. nasıl (elbette, kesinlikle) * tu lê binêrê wê çer here bak nasıl gidecek 7. nasıl (ben sana dememiş miydim, gördün mü?) * çer e, pirtûk a kê ye? nasıl, kitap kiminmiş? 8. nasıl (işin zorunlu olduğunu belirtir) * çer naçe dibistanê? okula nasıl gitmez? 9.b nasıl (‘ne dediniz’ veya ‘iyi mi, beğendiniz mi’ anlamında) * çer e, baş e? nasıl, iyi oldu mu? * çer, hûn dikarin careke din jî bibêjin? nasıl, bir daha söyler misiniz?
çer be nasılsa, nasıl olsa * sibehê çer be wê bê nasıl olsa yarın geleceksin * çer be dê rojek ev heywan bikirana qurban bir gün nasılsa bu hayvan kurban edilecekti
çer bû nasıl oldu
çer bûn nasıl olmak
çer bûye nasıl olmuşsa * bê çer bûye, li şikandina şûşeyê werqiliye nasıl olmuşsa, şişenin kırrıldığının farkına varmış
çer çêbû (an jî qewimî) nasıl oldu * bûyer çer qewimî? olay nasıl oldu?
çer e? ne haber?
çer kirin nasıl etmek (veya nasıl yapmak) * em çer bikin? nasıl yapalım?
çer ku nasıl ki
çerç bnr çarç
çerçî nd/nt çerçi
çerçîfe bnr çarçove
çerçirandin m 1. incitme, ıstırap verme 2. eziyet etme, işkence etme
l/gh 1. incitmek, ıstırap vermek 2. eziyet etmek, işkence etmek
çerçirîn m 1. incinme, ıstırap çekme 2. eziyet çekme
l/ngh 1. incinmek, ıstırap çekmek 2. eziyet çekmek
çerçîtî m çerçilik
çerçîve m çerçeve
çerçîve kirin l/gh çerçevelemek
çerçîvedar rd çerçeveli
çerçîvekirî rd çerçeveli (çerçeveye geçirilmiş veya içine alınmış olan)
çerçîvekirin m çerçeveleme
çere bnr çer
çerê bnr çer
çerez çerez, lezzetli yemekler.
m 1. çerez, yemiş 2. çerez (yemek dışında yenilen yaş veya kuru yemiş gibi şeyler) 3. atıştırma 4. eğlencelik
çerez kirin l/gh çerezlenmek, çitlemek
çerezdank m çerezlik (çerez konulan kap)
çerezfiroş nd/nt çerezci (satan kimse)
çerezfiroşî m çerezcilik
çerezk bnr çerez
çerezkirin m çerezlenme, çitleme
çergê meryem bot/nd hakkike karanfil
çergeh m küçük düzensiz çadır
çerîk m çeyrek, dörte bir, rubu
çerixandî rd 1. çevirilmiş 2. döndürülmüş 3. kaydırılmış 4. sıyrık
çerixandin m 1. çevirme (döndürerek hareket ettirme) 2. döndürme (dönmesini sağlama) 3. kaydırma, kaydırış 4. sıyırma, sıyırış (hızla sürtünerek bir şeyin yüzünden bir parça soyma, koparma veya üzerini hafifçe yırtma) 5. sıyırma, yalma (dokunarak geçme) 6. evirip çevirme, kıvırma 7. dolaştırma
l/gh 1. çevirmek (döndürerek hareket ettirmek) * çember çerixandin çember çevirmek 2. döndürmek (dönmesini sağlamak) * çerxa biçûk a mezin diçerixand küçük çark büyüğünü döndürüyordu 3. kaydırmak 4. sıyırmak (hızla sürtünerek bir şeyin yüzünden bir parça soymak, koparmak veya üzerini hafifçe yırtmak) 5. sıyırmak, yalmak (dokunarak geçmek) * çerixand û derbas bûn yalayıp geçmek 6. evirip çevirmek, kıvırmak * gotina xwe çerixand lâfını kıvırdı 7. dolaştırmak
çerixî rd 1. dolaşmış 2. dönmüş 3. sıyrılmış, sıyrık
çerixîn m 1. dönme (kendi ekseni veya başka bir şey etrafında hareket etme) 2. dönme (geri gelme, geri gitme) 3. döneleme 4. dolaşma, gezme, gezinme 5. kayma, kayış (düz, ıslak ve kaygan bir yüzey üzerinde sürtünerek kolayca yer değiştirme) 6. kayma, kayış (kaygan bir yüzey üzerinde birdenbire dengesini yitirme) 6. sıyrılma 7. sürçme (yürürken dengesini bozma) 8. seğirtme
l/ngh 1. dönmek (kendi ekseni veya başka bir şey etrafında hareket etmek) 2. dönmek (geri gelmek, geri gitmek) 3. dönelemek 4. dolaşmak, gezmek, gezinmek 5. kaymak (düz, ıslak ve kaygan bir yüzey üzerinde sürtünerek kolayca yer değiştirmek) 6. kaymak (kaygan bir yüzey üzerinde birdenbire dengesini yitirmek) * lingê min çerixî ayağım kaydı 6. sıyrılmak 7. sürçmek (yürürken dengesini bozmak) 8. seğirtmek
çerixok rd 1. döngü 2. kaygan
çerixokî h kayganca
çerixokîtî m kayganlık
çerizandin m çerezlenme
l/gh çerezlenmek
çerkez Çerkez.
nd/nt 1. Çerkez 2. rd Çerkez (Çerkezlere özgü, Çerkezlerle ilgili)
çerkezî Çerkezce.
m Çerkezce
çerkezkî m 1.Çerkezce 2. rd Çerkezvari, Çerkezlere özgü, Çerkezlere yaraşır
çerm cilt, deri.
n 1. deri, örtenek (insan ve hayvan vücudunu kaplayan tüy, kıl veya pulla kaplı örtü) 2. deri (işlenerek kullanılır hale getirilmiş hayvan derisi) 3.rd deri (bu deriden yapılmış) 4.n cilt, ten, deri 5.n deri (soyulmadan yenen yemişlerin ince kabuğu veya soyulan yemişlerde kabuk altındaki zar)
çerm e sağlam elbise
çerm kirin l/gh yüzmek (derisini yüzmek)
çerm qalind bûn semizlenmek, şişmanlamak
çerm qalind kirin semizlemek
çermandî (i) rd büzük, büzüşük
çermandî (ii) rd çimdirik, yüzük (derisi yüzülmüş olan)
çermandin (i) m büzme, büzüştürme
l/gh büzmek, büzüştürmek
çermandin (ii) m çimdirme, yüzme (derisini yüzme)
l/gh çimdirmek, yüzmek (derisini yüzmek)
çermdar rd derili
çerme rd deri, derimsi
çermê (tiştekî) gurandin derisini yüzmek * wekî
çermê (yekî) bi daran re rakirin erisini yüzmek (işkence ederek öldürmek)
çermê (yekî) li ser hestî man bir deri bir kemik kalmak, derisi kemiklerine yapışmak (çok zayıflamak)
çermê (yekî) qalind bûn şişmanlanmak, kilo almaya başlamak
çermê binî biy/nd iç deri
çermê kerê eşek derisi gibi (derisi çok kalın)
çermê navîn biy/nd orta deri, mezoderm
çermê serîn ant/nd 1. üst deri, epiderm 2. biy dış deri
çermê xam nd beşme, ham deri
çermekal n derimsi et
çermelaq n 1. kara et (kastan oluşan yağsız et) 2. rd arık, sıska, cılız 3. büzük, büzüşük * pêsîrên çermelaqî büzüşük göğüsler
çermelaqî rd 1. kara kuruca et * goştekî çemlaqî kara kuruca et 2. sıskaca
çermelaqî bûn l/ngh 1. kara kuruca et haline gelmek 2. sıskalaşmak 3. büzüşmek
çermelaqîbûn m 1. kara kuruca et haline gelme 2. sıskalaşma 3. büzüşme
çermesor nd/nt Kızılderili
çermesorik nd/nt Kızılderili
çermetal bnr çermelaq
çermfiroş nd/nt derici (satan kimse)
çermfiroşî m dericilik
çermî rd büzüşük * sêva çermî büzüşük elma
çermik zar.
n 1. deri, dericik 2. ant sünnet derisi 3. zar * çermikê hêkê yumurta zarı 4. kabuk, deri (soyulmadan yenen yemişlerin ince kabuğu veya soyulan yemişlerde kabuk altındaki zar) * çermikê firingiyê domates kabuğu
çermik qalind kirin semizlenmek
çermikê (yekî) li ser hestî man derisi kemiklerine yapışmak (çok zayıflanmak)
çermikê (yekî) qalind bûn 1) semizlemek 2) paralanmak, paralı olmak
çermikê binî ant/nd 1. endoderm 2. alt deri, hipoderm
çermikê çav göz kapağı
çermikê mêweyan (an jî fêkiyan) meyve dışı
çermikî rd kösele gibi (aslında yumuşak şeyler için; çok sert, çiğnenmesi güç, koparılamaz)
çermîn (i) rd 1. derimsi 2. deri, deriden (deriden yapılma) * kursiyê çermîn deri kürsü * saqoyê çermîn deri ceket
l/ngh büzülmek
çermîn (ii) m büzülme
l/ngh yüzülmek (derisi yüzülmek)
çermîn (iii) m yüzülme (derisi yüzülme)
çermiqandin m buruşturma
l/gh buruşturmak
rd buruşuk
çermiqî rd buruşuk, buruşmuş olan
çermiqîn m buruşma
l/ngh buruşmak
çermisandî rd soluk, solgun
çermisandin m soldurma
l/gh soldurmak
çermisî rd solgun
çermisî bûn l/ngh solgunlaşmak
çermisîbûn m solgunlaşma
çermisîn m solma (diriliğini, tazeliğini veya parlaklığını yitirme)
l/ngh solmak (diriliğini, tazeliğini veya parlaklığını yitirmek)
çermisokî rd solgunca
çermîsork m yeni yumurtadan çıkmış kuş yavrusu
çermix m büzme
çermixandî rd büzük
çermixandin m büzme, büzüştürme
l/gh büzmek, büzüştürmek
çermixî rd büzük, büzüşük
çermixîn m büzülme, büzüşme
l/ngh büzülmek, büzüşmek
çermkirî rd derili, deri örtülmüş
çermkirin m yüzme (derisini yüzme)
çermqalind rd 1. kalın derili 2. kalın kabuklu (meyve ve sebzeler için)
çermsor Kızılderili.
çermtenik rd 1. ince derili, derisi ince olan 2. ince kabuklu, kabuğu ince * tiriyê eşqir, tireyekî çermtenik e çavuş üzümü kabuğu ince bir üzümdür
çermvan nd/nt derici
çermvanî m dericilik
çermzan nd/nt dermatolog
çermzanî m dermatoloji
çerp m şaklatma
çerpandin m şaklatma
l/gh şaklatmak
çerpdest rd eli hafif olan
çerpîn m şaklama
l/ngh şaklamak
çerqîn m şıngırtı
çerqizandî rd burkuk, burkulmuş olan
çerqizandin m burkma (bir vücut üyesi birden bire kendi eklemi üzerinde dönme)
l/gh burkmak (bir vücut üyesi birden bire kendi eklemi üzerinde dönmek)
çerqizîn m burkulma
l/ngh burkulmak (bir vücut üyesi birden bire kendi eklemi üzerinde dönmek)
çers m alçı
çert rd istisna olan
çerx 1.çark. 2.dönence, burç.
m 1. döngü, dönüş, devir 2. çark (eksenin döndürdüğü tekerlek biçimindeki makine parçası) * çerxa sûtinê bileği çarkı 3. dönme, deveran 4. devir, dönem (kendine özgü bir özellik taşıyan zaman parçası) 5. asır, çağ * çerxeke nû vekirin çağ açmak 6. ast burç (zodyak üzerinde bulunan on iki takım yıldızına verilen ad) 7. ast/erd dönence 8. daire, felek 9.lşk çark (herhangi bir kıtanın, biçimini, düzenini bozmadan, kanatlarından biri çevresinde dönerek yön değiştirmesi)
çerx (i) m ev içindeki küçük banyo
çerx bûn l/ngh 1. dönmek (ekseni etrafında dönme) 2. çark etmek, geri dönmek 3. dolaşmak, gezmek, gezinmek 4. sapmak, kıvrılmak 5. köşeyi dönmek
çerx dan l/gh dönmek (etrafından)
çerx kirin l/gh 1. çark etmek (sağa veya sola doğru yön değiştirmek) 2. döndürmek 3. bileylemek, taşa çekmek (bileği taşıyla bilemek)
çerx û felek nd 1. mec dünya 2. gökte beyaz bir çizgi biçimindeki yıldız dizisi
çerx û maçerx çark
çerxa (yekî) ters gerandin çarkına etmek (veya okumak)
çerxa felekê nd çarkıfelek
çerxa felekê çep gerîn şansı dönmek, şans yaver gitmemek
çerxa felekê geh li jêr e geh li jor e dünya halidir belli olmaz, bir gün şans birine de gülebilir
çerxa felekê li (yekî) çep gerîn şansı ters gitmek
çerxa felekê li ser serê (yekî) çep gerîn şansı dönmek, şans yaver gitmemek
çerxa hevsengiyê nd düzen teker
çerxa kevirîn dîr taş devri
çerxa kevirîn (berdîn) taş devri
çerxa pevgihînê ast/m kavuşum devri
çerxbûn m 1. dönme (ekseni etrafında dönme) 2. çark etme, geri dönme 3. dolaşma, gezme, gezinme 4. sapma, kıvrılma 5. köşeyi dönme
çerxbûyîn m 1. dönme (ekseni etrafında dönme) 2. çark etme, geri dönme 3. dolaşma, gezme, gezinme 4. sapış, sapma, kıvrılış, kıvrılma 5. köşeyi dönme
çerxdan m dönme (etrafından)
çerxdar rd 1. çarklı 2. devirli
çerxe tekerlek.
çerxetîn m 1. saplı tas 2. saplı tencere
çerxetûn tava.
bnr çerxetîn
çerxeyan m bisiklet
çerxgeran nd Temmuz ayındaki fırtına isimleri
çerxî (i) m beş kuruşluk osmanlı parası
çerxî (ii) erd/rd 1. tropikal 2. dönencesel
çerxifelek nd halay başındakinin mendil salama hareketi
çerxîfelek m fırıldak çiçeği
çerxjen nd/nt dönen, dönücü
çerxker nd/nt çarkçı, bileyici
çerxkerî m çarkçılık, bileyicilik
çerxkirî rd bileyli, bileylenmiş olan
çerxkirin m 1. çark etme (sağa veya sola doğru yön değiştirme) 2. döndürme 3. bileyleme, taşa çekme (bileği taşıyla bileme)
çerxvan nd/nt çarkçı, bileyici
çerxvanî m çarkçılık, bileyicilik
çerxzîz m halkaya benzeyen bir savaş aracı
çes m artık hayvan yemi (özellikle saman)
çeşîd n 1. çeşit * qumaşê ji her çeşîdî her çeşitten kumaş 2. çeşit (canlıların bölümlenmesinde, bireylerden oluşan, türden daha küçük birlik) 3. çeşit, tür * çeşîdên nivîsan yazı türleri 4.rd çeşit, türlü * her camiyek bi çeşîdekî ye bu camilerin her biri başka çeşittir 5.n biçim (manzumelerin uyak düzenlerine göre olan dış görünüşü) * çarîn û malik çeşîdên helbestê ne rubai ve beyt birer şiir biçimidir 6. hamur (kâğıt için tür, nitelik) * kaxizê ji çeşîdê baş birinci hamur kâğıt 7. kalem, tür * pênç çeşîd îlac beş kalem ilâç
çeşîd bi çeşîd rd/h çeşit çeşit, çeşitli, türlü türlü
çeşîd çeşîd rd çeşit çeşit
1) çeşit çeşit, türlü türlü, enva çeşitli (veya enva çeşit) 2) biçim biçim
çeşîddar rd çeşitli, türlü
çeşîddarî m çeşitlilik
çeşîdî m çeşitlilik
çeşîdkenar mat/rd çeşitkenar
çesisandin msaptama
l/gh saptamak
çeşît bnr çeşîd
çeşk m kız
çeşm n göz
çeşn n 1. tür, çeşit * çeşnên wêjeyî edebi türler 2. tat, lezet 3. çeşni (hoşa giden bir özellik) 4. şölen, ziyafet, eğlence
çeşnîgir nd/nt 1. çeşnici (saraylarda ve büyük konaklarda sofra işlerini yöneten kimse) 2. çeşnici yemek, ve benzeri şeyleri tadarak niteliğini belirten kimse) 3. şölen veya eğlence düzenleyen kimse
çeşnîgirî m çeşnicilik
çesp m saptama, saptanım, tespit
çespan rd atik, çevik
m 1. tespit, saptanma 2. uygulama, uygulayım 3. fel uygulama, kılgı
çespandî rd 1. saptanmış olan, tespitli 2. kanıtlı, ispatlı, kanıtlanmış 3. sabit (gerçekliği tespit edilmiş, kanıtlanmış olan) 4. uygulanmış olan
çespandin raptetmek.
m 1. saptama, saptayış, tespit etme 2. kanıtlama, ispatlatma 3. uygulama
l/gh 1. saptamak, tespit etmek 2. kanıtlamak, ispatlatmak 3. uygulamak
çespanî rd 1. uygulamalı, kılgısal 2. fel kılgılı
çespik raptiye.
çespîn rapt olunmak.
m 1. saptanma, tespit edilme 2. kanıtlanma, ispatlanma 3. uygulanma
l/ngh 1. saptanmak, tespit edilmek 2. kanıtlanmak, ispatlanmak 3. uygulanmak
çespînbar rd uygulanabilir
çespînbarî m uygulanabilirlik
çespîner nd/nt uygulayıcı
çespînerî m uygulayıcılık
çeşte çeşit.
çet (i) erd/m vadi
çet (ii) n 1. kabuklu tane 2. tahıl kırığı, tahıl atığı
çetar n dükkan bekçisi
çetare m ipekli elbise
çete çete.
m 1. çete 2. rd çete
çetebûn m çeteleşme
çeteger nd/nt çeteci
çetegerî m çetecilik
çetekirin m çeteleştirme
çetel çatal.
çetel (i) n 1. çatal (yemek yerken kullanılan iki, üç veya dört uzun dişli çoğunlukla metal araç) 2. rd çatal (ucu kollara ayrılmış olan) 3. çatallastik
çetel (ii) zo/n makas
çetelastîk m sapan, çatallastik
çeteldank m çatallık
çetelî rd çatallı, çatal gibi olan
çetelî bûn l/ngh çatallanmak
çetelîbûn m çatallanma
çetelîbûyîn m çatallanma
çeteparêz nd/nt çeteci, çete yanlısı
çeteparêzî m çetecilik
çetevan nd/nt çeteci
çetevanî m çetecilik
çetik n askılı omuz çantası
çetîn rd 1. çetin, meşakkatlı, zahmetli 2. çetin, güç, müşkül (ağır ve yorucu emekle yapılan) * hînbûna nivîsa kevn karekî çetîn e eski yazıyı öğrenmek güç bir iş 3. çetin, güç (yapılması zor) 4. zorlu, zor) * em di qonaxên zehf çetîn de bihurîn çok zorlu safhalardan geçtik 5. çekişmeli, sıkı, zorlu * maçeke çetîn çekişmeli bir maç 6. yaman * nakokiyeke çetîn yaman çelişki
çetîn bûn l/ngh çetinleşmek, güçleşmek, zorlaşmak
çetîn dîtin l/gh güçsünmek
çetîn kirin l/gh çetinleştirmek, güçleştirmek, zorlaştırmak
çetînayî m 1. çetinlik, güçlük, zorluk, zahmet 2. zorluk * çetînayiya vî karî nîn e bu işin zorluğu yok 3. güçlük, meşakkat 4. sıkı (zorlayıcı durum)
çetînayî derxistin güçlük (veya zorluk) çıkarmak
çetînayî dîtin zahmet çekmek
çetînayî kişandin meşakat çekmek
çetînbûn m çetinleşme, güçleşme, zorlaşma
çetînbûyîn m çetinleşme, güçleşme, zorlaşma
çetînî m çetinlik, güçlük, meşakat, zorluk
çetînker rd güçleştirici, zorlaştırıcı
çetinkî rd/h çetince
çetînkirî rd güçleştirilmiş olan
çetînkirin m çetinleştirme, güçleştirme, zorlaştırma
çetir m paraşüt
çetirbaz nd/nt 1. paraşûtçü (bir uçaktan paraşütle atlamak ve yere iner inmez savaşabilmek amacıyla eğitilmiş asker) 2. paraşütçü (bir hava taşıtında paraşütle atlayarak yere inen kimse)
çetirbazî m paraşûtçülük
çetlefîl rd çetrefil
çetlefîlî m çetrefillik
çetr m çadır
çetrewir n kuyu bulut
çevandî rd 1. bükük, bükülü, eğilmiş olan 2. rz eğik, bükülmüş 3. rz çekimli
çevandin l/gh 1. bükmek, eğmek 2. (fiil) çekmek
m 1. bükme, eğme 2. (fiil) çekme
çevandina navdêran rz ad çekimi
çevbeloq rd pörtlek (göz için)
çever rd yamuk
çeverî m yamukluk
çevgan n 1. sopa, değnek 2. çevgen, polo (oyunu)
çevgen bnr çevgan
çevîn m bükülme, eğilme
l/ngh bükülmek, eğilmek
çevir rd 1. yağlı * nanekî çevir yağlı bir ekmek 2. tavlı
çevisiyayî rd ezik
çeviyayî rz/rd eğik, bükülmüş
çevjing zo/m yengeç
çevrebî (i) bot/m bir süğüt türü
çevrebî (ii) m hedik
çevrî nd hayvan
çevrik bot/m ‘jax’ otunun kurumuş halı
çewa, çewan bnr çawan
çewal n çuval
çewal dagirtin çuvallamak, çuval doldurmak
çewal dan tijekirin (an jî dagirtin) l/tb çuvallatmak
çewal hatin dagirtin (an jî tijekirin) l/lb çuvallanmak
çewal tije kirin çuvallamak, çuval doldurmak
çewaldûz nd/nt çuval diken
çewalfiroş nd/nt çuvalcı (satan kimse)
çewalfiroşî m çuvalcılık
çewalker nd/nt çuvalcı (imal eden)
çewalkerî m çuvalcılık
çewalvan nd/nt çuvalcı (tarım işlerinde ürünleri çuvallara dolduran kimse)
çewalvanî m çuvalcılık
çewandin bnr çemandin
çewdem m gaybet, çekiştirme, arkasında konuşma
çewder bot/m çavdar (Secale cereale)
çewênder şeker pancarı.
bot/m çükündür, şeker pancarı (Beta vulgaris varapa)
çewgan n 1. sopa, değnek 2. çevgen, polo (oyunu
çewisan m ezilme (baskıdan ötürü)
m 1. baskı (hak ve özgürlüklerini kısıtlayarak zor altında bulundurma durumu) 2. basma
çewisandî rd 1. ezik, ezilmiş 2. basılmış olan, sıkıştırılarak yerleştirilmiş olan
rd 1. ezilen, ezik (baskı yapılmış, baskı uygulanmış olan) 2. basılı (bastırılmış olan)
çewisandin m 1. ezme, baskı altında tutma 2. basma (sıkıştırarak yerleştirme)
l/gh 1. ezmek, baskı altında tutmak 2. basmak (sıkıştırarak yerleştirmek)
m 1. baskı yapma, baskı uygulama, ezme, eziyet etme 2. basmak (sıkıştırarak basmak)
l/gh 1. baskı yapmak, baskı uygulamak, ezmek, eziyet etmek 2. basmak (sıkıştırarak basmak)
çewisî rd ezik
çewisîn m 1. ezilme (baskı görme) 2. bastırılma
l/ngh 1. ezilmek (baskı görmek) 2. bastırılmak
çewisîner nd/nt baskıcı, ezici * rejîma çewsîner baskıcı rejim
çewisînerî m baskıcılık
çewitandî rd yanıltılmış olan
çewitandin m yanıltma
l/gh yanıltmak
çewkî m dörtlük, bent (şarkılarda)
çewlik (i) m 1. bük, büklük (akarsu kıyılarındaki verilmi tarlalar) 2. çiflik 3. kesenek, keseneğe alınan çiftlik
çewlik (ii) m 1. ima 2. sezdirme
çewlik kirin l/gh 1. ima etmek, imlemek 2. sezdirmek
çewlikkirin m 1. ima etme, imleme 2. sezdirme
çewr m 1. iç yağı 2. rd yaglı
çewsandin 1.sıkmak, sıkıştırmak. 2.baskı yapmak. 3.kasmak.
çewsîner baskıcı.
çewt yanlış, çarpık.
rd 1. eğri, yamuk 2. solak 3.ndyanlış 4.rd yanlı(bir kurala, bir ilkeye, bir gerçeğe uymayan, aykırı olan) * hesabê çewt yanlış hesab 5. fel/rd yanlış 6.yanlış, eğri 7.rd ters (uygun olmayan, elverişsiz, münasebetsiz)
çewt derketin yanlış çıkmak
çewt gerandin yanlışa çevirmek
çewt hatin fena gelmek
çewt û xwar yalan yanlış
çewtbawer nd/nt hurafeci
çewtbawerî m hurafe
çewtbawerîtî m hurafecilik
çewteçewt h homur homur
çewteçewt kirin l/gh homurdanmak
çewterê m ters yol
çewtî m 1. eğrilik, yamukluk 2. yanlışlık 3. fel yanılgı, hata
çewtî kirin hata etmek (veya işlemek)
çewtîiya (yekî) derxistin yanlışını çıkarmak
çewtîtî m yanlışlık
çewtnas rd yanlış tanıyan, bilen
çewtnasî m yanlış tanıma, bilme
çewtûxwar nd yalan yanlış
çewuk n eklem
çexan mzk/m çot telli bir saz * lezetê çeng û çexan arp ve çağanların lezeti
çexane bnr çexan
çexdar bot/n çavdar (Secale cereale)
çexele m çağla (badem, erik gibi çekirdekli yemişlerin yenilebilen ham şekli)
çexer yolda herhangi bir şeyin bıraktığı iz.
n 1. çığır, patika 2. ayak izi, kardaki ayak izi
çeç zz(navdêr, nêr) dest, lep, kef, zend.
Bide ber: pep.
: çeçik, çeçk, çeço
çeçenî (navdêr, mê) zimanê çeçenan, zimanê Çeçenistanê.
Herwiha: şîşanî.
ji: çeçen + -î.
: çeçenîtî
çeçenîtî (navdêr, mê) rewşa çeçenîbûnê.
ji: çeçenî + -tî
çejtin (navdêr, mê) tamkirin
çek [I] kinc, cil [II] sileh *"çek ne ya hemû kesî ye, lê nefs ya hemû kesî ye" -çeka lûledirêj sileha ku menzîla wê dûr dikşîne; çapdirêj çekên komkujiya girseyî silehên giran ên ku qirkirina giştî pêk tînin û binçirka giyaneweran diqelînin -çek danîn şer rawestandin
1. alavên şerrpêkirinê (navdêr)bi gelemperî pirrjimarî, tiştên şerr pê tê kirin (wek: tifeng, top, moşek, şûr).
Hevwate: sîleh.
Bikaranîn: Lêker: çek bi kar anîn, çek danîn, çek hilgirtin, çek rakirin, çek xebitandin. Cûnên çekan, arpîcî, bombe, fîşek, gule, moşek, sarox, tifek, tifeng.
ji: . Ji ermenî: զենք (zenk: çek, sîleh) ji ermeniya kevn զէնք (zênk) ku forma pirrhejmar ji զէն (zên: sîleh) e ku bi xwe jiari ye, bide ber pehlewî zên (> kurdî zindan) û avestayî zeêne- (sîleh, çek). Herwiha dikare hevreha çekûç û çeqo be, ji Proto-aryayî çekus-, ji Proto-hindûewropî kekos..
: biçek, biçekî, çekdar, çekdarî, çekfiroş, çekfiroşgeh, çekfiroşî
çek berdan (biwêj) teslîm bûn, agirbes kirin. di dawiya dawî de wan çek berdan û hatin ketin bin mile dewlete. partiye ji bo se mehan biryar da ku çekan berde.
çek danîn (lêker)(Binihêre:) çek
çek hilgirtin (lêker)(Binihêre:) çek
çek li erdê nehiştin (biwêj) tol girtin, doz berdewam kirin. min soz da li ser canê xwe, heya ku xwîn di demaren canê me de bigere û jenen dile me bilebilin, serê xwe qet daynenlm û ranewestim, kar û xebat û çeka wan li erdê nehelim û tol û heyfa wan hilînim û armanc û daxwaziyen wan bi cih ımûm. diljan
çek teqandin (lêker)(Binihêre:) çek
çekadarî (rengdêr) karê bi çekî dihêt kirin, çalakîyên çekdarî, 6ore+açekdarî
çekbaz (navdêr, mê) çekdar, biçek, bisîleh, çekhilgir.
ji: çek +-baz
çekbend kinca bêmil; qutik
kinca bêmil; qutik.
Bikaranîn: Lêker: çekbend bûn. Navdêr: çekbendbûn
çekbend bûn (lêker)(Binihêre:) çekbend
çekbendbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çekbend
çekbendkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çekbend kirin
çekberdan (navdêr, mê) (Binihêre:) çek
çekçekîle (navdêr, nêr) giyandar candarek şîrdere firindeye bi şev çelenge, 6evkork, pend çekçekîle ne şevê di dîyarin rojê di berzene, ang, :kesê herdem ne diyar
çekçekûle barçêrmk
çekçemêjok (navdêr, nêr) çekçekîle
çekdanan (navdêr, mê) dema mirov çekê xwe di danit, :me soz daye em çekî jibo dujminan ne danin
çekdanîn (navdêr, mê) çekdanan
çekdar silehdar
(navdêr) kesên çek anku sîleh hene (bi taybetî esker, leşker, pêşmerge û gerîla), esker, serbaz, artêş, cêş, ordî, sipaNêzîk, biçek, çelhilgir.
Bide ber: esker, gerîla, leşker, pêşmerge.
ji: çek + -dar.
Bikaranîn: Lêker: çekdar bûn, çekdar kirin. Navdêr: çekdarbûn, çekdarkirin Rengdêr: çekdarbûyî, çekdarkirî.
: çekdarî
çekdar bûn (lêker)(Binihêre:) çekdar
çekdar kirin (lêker)(Binihêre:) çekdar
çekdarane (rengdêr) leşkerî.
ji: çekdar +-ane
çekdarbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çekdar
çekdarbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çekdar
çekdarî (navdêr, mê) karê çekdaran, hebûna çekan(rengdêr) şerr û têkoşîna bi çekan.
Herwiha: çekdarîtî, çekdartî.
ji: çekdar + -î yan çek + -darî.
Bikaranîn: Lêker: çekdarî bûn, çekdarî kirin. Navdêr: çekdarîbûn, çekdarîkirin Rengdêr: çekdarîbûyî, çekdarîkirî
çekdarî bûn (lêker)(Binihêre:) çekdarî
çekdarî kirin (lêker)(Binihêre:) çekdarî
çekdarîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çekdarî
çekdarîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çekdarî
çekdarîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çekdarî kirin
çekdarîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çekdarî
çekdarkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çekdar kirin
çekdarkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çekdar
çekebazarî bazarkirina bi cedel û gengeşî
(rengdêr) bazarkirina bi cedel û gengeşî
çekeloz (navdêr, mê) sivor, pilûr, sihor, simor, sincab
çekfiroş (navdêr, mê) kesê/a çekan difroşe.
ji: çek + -firoş
çekfiroşî (navdêr, mê) karê çekfiroşiyê.
ji: çekfiroş + -î
çekgirêdayî çarçek
çekhilgirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) çek
çekî 1. çekistanî ç-ya req(navdêr, mê) zimanê Çekistanê anku Komara Çekî(navdêr) çekistanî, welatiya/ê Çekistanê(rengdêr) çekistanî, her tişta/ê Çekistanê, gelê wê yan zimanê wê: Rojnameyên çekî îro dinivîsin ku....
ji: çek + -î.
: çekîtî
çekirî (rengdêr) avitî, tiştê nehewce, nelazim.
ji: çe +kirî
çekirin (lêker)(navdêr, mê) bi tundî ji destê xwe berdan daku li hewa dûr biçe: kevir û ber avêtin. Tewîn: Lêker: çek-
çekistan Serenav,mê, Komara Çekî, Çek, welatek e li navenda Ewropayê.
Herwiha: Çikistan, Çîkistan.
Têkildar: çek, çekî.
ji: Çek + -istan.
: çekistanî, çekistanîtî
çekmeçe (navdêr, mê) berkêşk, qemsor, sindoq.
ji: Ji tirkî çekmece
çeko serenav, nêr, navek zelaman e.
Bide ber: çeku
çekoslovakî (navdêr, mê) Çekî.
ji: çekoslovak + -î
çeksekinandin (navdêr) agirbes, mitareke.
ji wêjeyê: Çeksekinandin (bi Inglîzî: armistice) bi awayekê kêra dawiya şerê navbera aliyên şrker û pevçûyî (pir caran elata) e.Çeksekinandin ne hema agirbes e. Agirbes sekinandineka demkurt a şerî li tevaya eniyên şerî an li hindek deverên diyarkirî ye. Lê çeksekinandin bi awayekî Modus Vivendi ye anko aliyên pevçûyî hebûn û mana hevdu dipejirînin û biryarê didin ko jiyan wekî xwe dewam bikit. Bi vî awayî kifş e ko çeksekinandin ne peymana aştiyê ye. Carina jibo peymaneka aştiyê salên dirêj yên danûstandinan divên..
Hevwate: agirbes.
ji: çek + sekinandin
çekûç (navdêr, nêr) amûrek serikreq e û bi taybetî bo kutana bizmaran têt bikaranîn.
Herwiha: çakuç, çakut, çakûç, çakût, çekîç, çekuç, çekut, çekût, çekwîç, kaçuç, kaçûç, keçîç, keçuç, keçûç, keçwîç.
Bide ber: bivir, das, mîrkut, qezme, şalok, tevir .Binêre.
Herwiha: çakêt.
ji: Ji Proto-hindûewropî kekus, Proto-aryayî çekus, hevrehên kurmancî çek û çeqo, farisî çekûş, avestayî çekuş-
çekûç kirin (lêker) hors kirin, kut kirin.
ji: çekûç + kirin
çekûçol (navdêr, mê) sîleh, çek, top, moşek, şûr)
çekûr (rengdêr) hişk, req, biring, pêt, peyt, ne ruhn yan nerm.
: çekûrane, çekûrî, çekûrîtî, çekûrtî
çekûrane (rengdêr) bi awayekî çekûr.
ji: çekûr + -ane
çekûrî (navdêr, mê) rewşa çekûrbûnê.
ji: çekûr + -î
çekxane (rengdêr) cihê lê danîna(hilgirtina) çekan, cebilxane
çel 1. kevir, zinar (navdêr, nêr) ç-ya nerm, kevir, zinar, rizde.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: چه‌ل.
: Berçelan, Çelê, Çelkê
Serenav,mê, bajarrokek e li parêzgeha Hekariyê li Bakurê KurdistanêHer Wiha, Çelê.
Têkildar: çelî
çel kirin 1. axaftin 2. vegotin
(lêker)axaftin , vegotin
çelak çakil
(navdêr, nêr) darikek dirêj e (bi taybetî bo daweşandina fêkî yan berrû û maziyan têt bikaranîn).
Bide ber: çalak .Binêre.
Herwiha: doqişk, kaşok.
ji wêjeyê: Dema xortên gundî ji serê sibê de diçûn çinîna maziyan, her yekî çantik û çelakên xwe di destên xwe de digirtin û qesta çol û dol û çiyan dikirin da ku pawanên xwe yên maziyan biçinin.(Selwa Gulî: Çima bi kurdî dinivîsî?, Amidakurd.com, 3/2007).
Bikaranîn: Lêker: çelak kirin. Navdêr: çelakkirin Rengdêr: çelakkirî
çelak kirin (lêker)(Binihêre:) çelak
çelake darikê dirêj û devçeqel ê ku pê gûz û hwd tê çinîn
darikê dirêj û devçeqel ê ku pê gûz û hwd tê çinîn
çelakkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çelak kirin
çelakkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çelak
çelandin (lêker)jê spîldax derbas kirin
çelandin/diçelîne/biçelîne jê spîldax derbas kirin
çelape (lêker) Nêçîra piştî barîna berfê ya ku bi pêketina dewsa heywanan tê kirin.. Tewîn: .
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): Zazakî: Kurmancî: Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
çelçelok 1. pirbêj 2. zimandirêj
pirbêj , zimandirêj. .
Herwiha: çelçele.
ji wêjeyê: Bi huneran, bi kulîçeyan, bi noqilan, bi qasidên çelçele te ev ciwana tor û bor anî rayê.
çelderen pelderen xeber dan (biwêj) vala û ne di cih de axaftin. kewo çelderen pelderen xeber da lewma serê me gej kir.
çelê Serenav,mê, bajarrokek e li parêzgeha Hekariyê li Bakurê KurdistanêHer Wiha, Çel.
Têkildar: çelî
çele 1. çil rojên her werzê 2. çil rojên zivistanê yên pêşîn û paşîn çavşîn
(Zazaki) (navdêr, mê). Bi kurmancî: çile
çeleçel kirin 1. galegal kirin 2. zimandirêjî kirin
(lêker)galegal kirin , zimandirêjî kirin
çelek xwarbûna wekî serê çoganê
xwarbûna wekî serê çoganê
çeleme cînaq -çeleme girtin lîstina bi cînaqan
cînaq -çeleme girtin lîstina bi cînaqan
çeleng 1. bi îhtişam 2. bedew 3. wêrek
(rengdêr) zîrek, fêris, çalak, aktîv, egîd, mêrxas, wêrek, pelewan, qehreman, keşxe, qeşeng, spehî, bedew, ciwan.
Bikaranîn: Lêker: çeleng bûn, çeleng kirin, çeleng danîn. Navdêr: çelengbûn, çelengkirin, çelengdanîn Rengdêr: çelengbûyî, çelengkirî.
: çelengane, çelengî, çelengîtî, çelengtî
çeleng bûn (lêker)(Binihêre:) çeleng.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌له‌نگ بوون
çeleng danîn (lêker)(Binihêre:) çeleng
çeleng kirin (lêker)(Binihêre:) çeleng
çelengane (rengdêr) bi awayekî çeleng.
ji: çeleng + ane
çelengbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çeleng.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌له‌نگبوون
çelengbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çeleng
çelengdanîn (navdêr, mê) (Binihêre:) çeleng
çelengî (navdêr, mê) zîrekî, fêrisî, çalakî, aktîvî, egîdî, mêrxasî, wêrekî, bistehî, pelewanî, qehremanî, keşxetî, qeşengî, spehîtî, bedewî, ciwanî.
Herwiha: çelengîtî, çelengtî.
ji: çeleng + -î.
Bikaranîn: Lêker: çelengî bûn, çelengî kirin. Navdêr: çelengîbûn, çelengîkirin Rengdêr: çelengîbûyî, çelengîkirî
çelengî bûn (lêker)(Binihêre:) çelengî
çelengî kirin (lêker)(Binihêre:) çelengî
çelengîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çelengî
çelengîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çelengî
çelengîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çelengî kirin
çelengîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çelengî
çelengkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çeleng kirin
çelengkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çeleng
çelexane 1. çil rojên jina welidî 2. rewşa selexanetiyê
(rengdêr) çil rojên jina welidî, rewşa selexanetiyê
çelexwarî tîltîlokî, terebe, tewtewe, çelexwar, xudir, weribandî, şeftûl, kelkot, kelkutî, pilûç, xwarûwîçko, çarpik çurpuk, xarûxudir, xwarovîçko, çelevîçî, belevîçî, xelexwarî, xuloxwarî, xwarovîçiko, xwaromoro, xwarûxîç, xwaropêç, xwarûxudir, xwar, kelkût, berevajî, xwarûvîçko, xwarûvîç
çelexwarî bûn (lêker) kelkotkî bûn, weribin, çarpiklaşmak, weribîn, xwarovîçko bûn.
ji: çelexwarî + bûn
çelexwarî kirin (lêker) weribandin, çarpiklaştirmak, berovajî kirin, şikandin, badan, xwar kirin.
ji: çelexwarî + kirin
çelexwarîbûn (navdêr, mê) çelexwaribûn, lihevweribîn, kelkotkîbûn, weribin, çarpiklaşma, weribîn, xwarovîçkobûn.
ji: çelexwarî +bûn
çelexwehr (rengdêr) goc, lêtême, pêlte, destbêxwê, tablar, destpelixî, destxav, kestepeste, destsist, tepişkor, tewş, zerarok, ziyanok, xesarok, kesa/ê ku ji destên xwe ve ne jêhatî ye, şilşeht.
Bikaranîn: Kurmanciya Cizîrê û derdorên wê.
: çelexwehrî
çelexwehrî (navdêr, mê) rewşa çelexwehrbûnê.
ji: çelexwehr + -î
çelî (navdêr) ji xelkê Çelê re tê gotin
çelik (navdêr, nêr) (tirkmancî) pola, stîl, polat.
Herwiha: çelîk.
Bide ber: çêlik çîlek.
ji: jitirki çelik ji osmanî چلیک (çelîk) ji çalık ji çalmak (lê dan, lê xistin, kutan, qutan) ku ji tirkî/osmanî ketiye hin zimanên Rojhilata Ewropayê jî: albanî çelik, makedonî че́лик (čélik), sirbo-xirwatî челик/čelik. Lê di piraniya zimanên tirkîkî de peyva esil-îranî polat li kar e.
çeliqandin (navdêr, mê) jêk vekirin, dar çeliqand, bdn, :ez di çeliqînim em di çeliqînîn tu di çeliqîn hûn di çeliqînin ew di çeliqîne, it ewan di çeliqînin, pr, :dê bi + bdn bdb, :di çeliqand di çeliqandin (f), :bi çeliqîne bi çeliqînin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌لقاندن
çelîst (navdêr) muzîkvanê/a çeloyê, hosteyê/a çeloyê, hunermendê/a ku li amûra çelo dide.
ji wêjeyê: - We dixwest bibin çi? - Bibim çelîst.
çelitandî (rengdêr) zelitî, çelitî, şermixî, şermixandî, şeridandî, rûçikandî, şeqitandî, xîşk.
ji: çelitand + -î
çelitandin (lêker)(navdêr, mê) (ji bo çerm) hatin qeşirandinkelemê şivê tilîka min çelitand.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌لتاندن
çelitandin/diçelitîne/biçelitîne 1. ji qêlik derxistin 2. herişandin
çelitî (navdêr, mê) zelitî, çelitandî, şermixî, şermixandî, şeridandî, rûçikandî, şeqitandî, xîşk.
ji: çel +-itî
çelitîn (lêker)(navdêr, mê) (ji bo çerm) qeşirîn.tilîka min çelitî. Tewîn: -çelit-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌لتین
çelitîn/diçelite/biçelite 1. ji qalikê xwe bişkuvîn 2. herişîn
çelixt werm
werm
çelkew (navdêr, nêr) (navdêr, mê) têjikên kewan, têjkewk, çelkê (cugirn) gundekê kurdane li kurdistana ıraqê
çelmisîyayene (Zazaki) (lêker) çilmisîn
çelmisnayene (Zazaki) (lêker) çilmisandin
çelmisnîyayene (Zazaki) (lêker) hatin çelmisandin
çelovirqî (rengdêr) nelirê, çewt, xwaromaro, telomelo , çewtovirqî
çelp dengê awayê vexwarinê yî kûçikan
dengê awayê vexwarinê yî kûçikan
çelpandin (lêker)bi serê zimên wekî kûçikan vexwarin, herimandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌لپاندن
çelpandin/diçelpîne/biçelpîne 1. bi serê zimên wekî kûçikan vexwarin 2. herimandin
çelpeçelp dengê domdar ê ku ji awayê vexwarinê yî segan tê
dengê domdar ê ku ji awayê vexwarinê yî segan tê
çelpeçelp kirin 1. çelpandin 2. bi gotinên beletewş axivîn
(lêker)çelpandin , bi gotinên beletewş axivîn
çelpîn (lêker)şîrqîn, şeqîn. Tewîn: -çelp-.
ji: çelp +-în
çelpînî (navdêr, mê) çipînî, çirpînî.
ji: çelpîn +-î
çelqandin/diçelqîne/biçelqîne 1. hejandin 2. av tê werdan 3. kiyan
çelqîn (lêker)(tiştê avî) li hev ketin û hejîn
çelqîn/diçelqe/biçelqe (tiştê avî) li hev ketin û hejîn
çelqînî (navdêr, mê) fêt, hander, hestiyar, çalak, hejîn, lipat.
ji: çelqîn +-î
çelqînîkirin (navdêr, mê) (cumburdama) çeliqîn, çelqeçelqkirin.
ji: çelqîn +-î +kirin
çelqîyene (Zazaki) (lêker) çeliqîn
çelqizîyene (Zazaki) (lêker) çelqizîn
çelqiznayene (Zazaki) (lêker) çelqizandin
çelqiznîyayene (Zazaki) (lêker) hatin çeliqizandin
çelqnayene (Zazaki) (lêker) çeliqandin
çelqnîyayene (Zazaki) (lêker) hatin çeliqandin
çelte 1. galegal, gotegot 2. gotinên bêbingeh; îftira 3. galteyên soxkirinê
(navdêr, nêr) çante, gîrfan, kîs, çewal, tûrik, derdankê bi lepik yê ku ji cawî hatiye çêkirin û mirov tiştan tê de hildigire(bi taybetî yên ku zarrok pirtûkên xwe yên dibistanê tê de hildigirin), kîf.
Herwiha: çalte, çeltik.
ji: Ji çente jitirki çanta ji farisî تنچه (tençe) ji تنجيدن (tencîden: nûrandin, qat kirin, hilmaştin).
: çeltik
çeltik (navdêr, nêr) çanteyên biçûk, tûrik, çantik.
Bide ber: çeltûk
çeltûk (navdêr, nêr) birincê biqalik.
Bide ber: çeltik
çelûz pirsok
pirsok
çelwar (navdêr, mê) fîşal, pirole.
ji: çel +-war
çelwerîn (navdêr, mê) mibalexe, qelewkirin, pesinandin, fîşal, nitirandin, pirolekirin, çirçiran
çelziman 1. devbelaş 2. devçepel
devbelaş , devçepel
çem [I] 1. rûbar 2. newala ku av tê re dikişe *"çem, ji kaniyan çêdibe" [II] 1. mij û moran 2. ewrawî û bidûman *"gur di çemê de har dibin"
(navdêr, nêr) herrikek mezin ya siriştî ya avê (ya ji co û royan mezintir): Çemê Firat, Çemê Dîcle, devera ber çemekî, her herrika avê yan ya ronatiyek din ya boş: Çavên min bûn çemê rondikan. Li meydana cengê xwîn bû çem..
Bide ber: co, cok, derya, ro , robar.
: berçem, çemî
çem tim nayê qirş û qal li ber nayê (biwêj) dayîk her dem zarokên kuûn nayînin. keça min, rûmeta neviyê min bizanibe. çem tim nayê qirş û qut li her nayê.
çem û çem çûn (biwêj) bê veger çûn. kazimê evdilê kor, ji ber ku keça wîzikê xwe tiji kiribû, şeveke mala xwe bar kir û çem û çem çû.
çema stû (navdêr, mê) Paş stû, dawiya stû
çeman perdaxê meyê
çemandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çemandin anku tewandin.
Hevwate: tewandî.
Têkildar: çemiyayî.
ji: çemand + -î.
: çemandîtî
çemandin (lêker)(navdêr, mê) tewandin, çivandin, hedimandin, xwar kirin, xwehr bûn: Ba çeqên daran diçemîne. Serê gopalan çemandî ye. (rêziman:) dirûvê peyvekê (li gor demê, zayendê, kesî û hwd) guherrandin: Avê, avan û avên peyvên çemandî yên ji peyva av in. Peyva kirin di dema niha de wiha tê çemandin: ez dikim, tu dikî, ew dike, em dikin, hûn dikin, ew dikin..
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌ماندن. Tewîn: -çemîn-.
Têkildar: çemîn.
ji: hevrehên kurmancî çemîn, veçemandin, veçemandin, çewt, kevan, keman, kivan tewandin, tewîn, soranî چه‌ماندن (çemandin), چه‌مان (çeman), که‌وان/kewan (kevan), farisî خميدن (xemîden: çemîn, tewîn) û كمان (keman: kevan; keman), lûrî kemo, kemon, yûnaniya kevn καμάρα (kamara: kevan, tewandî, çemandî - binere qemere), hemû ji Proto-hindûewropî kem- (çemandî, tewandî) ku herwiha serekaniya çemandin/çemîn, tewandin/tewîn, çewt/çeft yên kurdî û خميدن (xemîden: çemîn, tewîn) ya farisî ye jî..
: daçemandin daçemandî daçemîner veçemandin veçemandî veçemayî veçemîner. Bi soranî: çemandin
çemandin/diçemîne/biçemîne 1. tewandin 2. qurifandin
çemandîtî (navdêr, mê) rewşa çemandîbûnê.
ji: çemandî + -tî
çemayî (navdêr) çemandî
çembar (rengdêr) tişta/ê diçeme ango ditewe, tişta/ê dikare biçeme ango bitewe, tişta/ê kêrî çemînê ango tewînê tê, (rêziman:) peyvên diçemin ango diguherrin ango hertim wek xwe dimînin (bo nimûne li gor zayendê, demê, cînavî û hwd.).
Herwiha: çemok.
Hevwate: tewbar tewok.
Dijwate: neçembar neçemok netewbar netewok.
ji: çem + bar.
: neçembarî
çember xeleq
(navdêr, mê) xelek, gogirr, dorez, bazne, şoreb, cerge, gungil, helqe, heleq, tişta girrovirr ya ku nîveka wê kun yan vala ye (wek gustîlan yan bazinan), meydana girrovirr ya hin werzişan: di çembera boksîngê de, kesên ku wek xelekekê li hev kom bûne, koma hin mirovên ku hevkariyê dikin: çembera tawankaran, çerx, çarçove, xêz, bazne, xirrxal, xirolk, kevî, kevan, daîre, bazin.
Herwiha: çenber.
Bide ber: çembil.
ji: jiari, hevrehên din yên kurmancî çeper, çep (wek di çep dan de), çemandin, çemîn, çepûçûrr, farisî چنبر (çenber), چپر (çeper) û چپيدن (çepîden: çep dan, zivirrîn).
Bikaranîn: Lêker: çember kirin, çember girtin. Navdêr: çemberkirin, çembergirtin Rengdêr: çemberkirî.
: çemberî
çember girtin (lêker)(Binihêre:) çember
çember kirin (lêker)(Binihêre:) çember
çemberdar (rengdêr) biçember, şorcbdar.
ji: çember +-dar
çembergirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) çember
çemberî (navdêr, mê) girrovirr, gogirr, çerxî, xirrxalî, çemberok, çerxok, xirrxalok, rewşa çemberbûnê.
ji: çember + -î
çemberkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çember kirin
çemberkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çember
çemberok (rengdêr) girrovirr, gogirr, çemberî, çerxî, xirrxalî, çerxok, xirrxalok
çembil 1. qulp 2. bistik *"ê ku dîzikê çêke, dê çêmbil jî pê bixe"
çemçe (Zazaki) (navdêr).
Bi zaravayên kurdî: Kurmancî: hesk, çoçik, kefçe, tetik, Kurdî (Soranî): têgir, Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî: Zazakî: kewndêz, çemçe, kefçe, patik.
Herwiha: çemçik, çêmçik, çemçiki
çemçemal Serenav,mê, bajarrokek Başûrê Kurdistanê ye dikeve navbera Kerkûkê û silêmaniyê.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: چه‌مچه‌مال.
: çemçemalî, çemçemalîtî. Bi soranî: Çemçemał, چه‌مچه‌ماڵ
çemçiki (Zazaki). Binêre; çemçe
çemçûr kêça belçikan
kêça belçikan
çemçûs çikûs, bexîl
çikûs, bexîl
çemê biçûk (navdêr, mê) robar, çay, zê, best, cok, şet.
ji: çemê biçû +-k
çemê mezin tê dibori diçi (biwêj) çemê mezin çiqas mezinbejî lê dema berîyê neyête girtin beredayîye kêra ti tiştê nayê, dema kêrê nedete kesê beredayîye. Cih û dema gotinê: Dema yek tiştekêde pir kar bike,lê rewşa wî xweş nebe,tiştekê nedete hev,wî demê ev biwêj tête gotin. Jêder: Pirnût
çemedank derdana ku mirov kel û melê xwe dixê û davêje milê xwe
derdana ku mirov kel û melê xwe dixê û davêje milê xwe
çemek berdan (navdêr, mê) (mîz) berdan, şetek berdan.
ji: çem +-ek + berdan
çemîhanî baxçeyê darên tûyê
(rengdêr) baxçeyê darên tûyê
çemik (navdêr, nêr) çemê biçûk, robar.
ji: çem+-ik, Tr.:çay
çemika stûyê xwe xurandin (biwêj) poşman û pozîde bûn. di dawiyê de kawayê mele farûq nihêrî ku nabe, çemika stûyê xwe xurand, da rê û çû.
çemîn (lêker)(navdêr, mê) tewîn, çivîn, hedimîn, xwehr bûn, xwar bûn: Çeqên darê li ber bayî ditewin. (rêziman:) dirûvê peyvekê guherrîn (li gor demê, zayendê, kesî û hwd).
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌مین. Tewîn: -çem-.
Herwiha: çeman , çemhan, çemhîn, çemihan, çemihîn, çemiyan, çemîyan, çemyan.
Têkildar: çemandin.
: daçemandin, daçemandî, daçemayî, daçemhan, daçemhayî, daçemihan, daçemihayî, daçemiyayî, daçemî, daçemîn, daçemiyayî, daçemok, daçemokî, çemandin, çemandî, çembar, çembarî, çemok, çemokî, veçemandin, veçemandî, veçemayî, veçemhan, veçemhayî, veçemihan, veçemihayî, veçemiyayî, veçemî, veçemîn, veçemiyayî, veçemok, veçemokîBi zaravayên din, Kurdî (Soranî): çeman, Kurdiya başûr: çemîn, çemyan
çemîn/diçeme/biçeme 1. tewîn 2. qurifîn
çemînbar (rengdêr) nerm, cîr.
ji: çemîn +-bar
çemînbarîtî (navdêr, mê) nermîtî, cîrîtî, pêzî tî.
ji: çemînbar +-îtî
çemiyayî (rengdêr) tewiyayî, xwehr, qoz, xûz, veçemiyayî, çemandî, tewandî, veçemandî, xwar, kov, berve.
Herwiha: çemî, çemyayî, veçemiyayî, veçemî, veçemyayî.
ji: çemîn
çemk 1. feraset 2. zihniyet
feraset , zihniyet
çemok (rengdêr) tişta/ê diçeme ango ditewe, tişta/ê dikare biçeme ango bitewe, tişta/ê kêrî çemînê ango tewînê tê, (rêziman:) peyvên diçemin ango diguherrin ango hertim wek xwe dimînin (bo nimûne li gor zayendê, demê, cînavî û hwd.).
Herwiha: çembar.
Hevwate: tewbar tewok.
Dijwate: neçembar neçemok netewbar netewok.
ji: çem + ok.
: neçemokî
çemole 1. şûm 2. nehewayî 3. belakirî
şûm , nehewayî , belakirî
çempal barê biçûk ê ku datînin ser barî; serbar
barê biçûk ê ku datînin ser barî; serbar
çen 1. hestiyê devî. Binêre;çene 2. çi qas. Binêre; çend
çenake (navdêr, mê) erzînk, çene, argûşk, alûşk, zenî, lam, lemtor, erçen, çenik, arzen, erzîn, çenawe, çinage, laçank, hestiyê navbera devî û gerdenê, erzen.
Herwiha: erzing, erzink, erzîng
çenawe (navdêr, mê) erzînk, çene, argûşk, alûşk, zenî, lam, lemtor, erçen, çenik, arzen, erzîn, çenake, çinage, laçank, hestiyê navbera devî û gerdenê, erzen.
Herwiha: erzing, erzink, erzîng
çenberî erebeya siwarbûnê
(rengdêr) erebeya siwarbûnê
çençûz çiriz
çiriz
çend çiqas *"çend çiya hene, ên kurdan e"
(hoker) çiqas, çi qiyas, çi hejmar: - Hûn çend kes in? - Em pênc in. - Ew gelek/piçek in.Ev bi çendê ye? (Bihayê vê çi ye?), hin, hinek: Çend kes hatin. (Hin kes hatin.).
Herwiha: çen.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌ند.
Têkildar: çawa, çilo, çito.
Bide ber: çeng.
ji: hevreha soranî چه‌ند (çend) û چه‌ن (çen), zazakî çend, hewramî çinne, farisî چند (çend), hexamenîşî çiyent-,, avestayî çivent-, ji Proto-hindûewropî kuiʰent- (k-ya Proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe s/ş/z/ç) ku herwiha serekaniya latînî quantus e ku serekaniya pirraniya peyvên bi heman maneyê yên zimanên romenî ye: fransî quant, îtalî û portugalî quanto, spanî cuanto, romanî cât....
: çenda, çendan, çende, çendek, çendî, çendîn
çend hestî avêtin ber (yekî) (biwêj) bi hin berjewendiyên piçûk, bêdeng hiştin. bertîl dan. memûrên dewletê ketine rewşek wilo ku tu çernl hestiyan biavêjî ber wan, tiştê ku nekin namîne.
çend nîsk ji serî kêm bûn (biwêj) ji êqil hinek kêmasî hebûn. tu gotinên wî girîng negire, çend nîskji serê wî kêm in
çend pat demek,qederek, Ev çend pat e pêjna wî xuya nake.Ji bo çend petan xwe da alî.
çendanî tekildarî hejmar û miqdarê
(navdêr, mê) miqdar, mêjer, hejmar, kantîte, kemiyet, jimar, eded, lib, heb.
Herwiha: çendahî, çendayî, çendî.
Dijwate: çawanî.
ji: çend + -anî.
Bikaranîn: Lêker: çendanî kirin. Navdêr: çendanîkirin Rengdêr: çendanîkirî
çendanî kirin (lêker)(Binihêre:) çendanî
çendanîker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê çendanî dike.
ji: çendanî + -ker
çendanîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çendanî kirin
çendanîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çendanî
çendber (navdêr, mê) çendparçe, çendqol.
ji: çend +-ber
çende kirin (navdêr, mê) tibab kirin.
ji: ç +-ende + kirin
çendek (navdêr, mê) çend, hin.
ji: çend +-ek
çendekî (navdêr, mê) tibabî, quantıc.
ji: çendek + -î
çendekîkirî (rengdêr) tibabkirî.
ji: çendekî +kirî
çendekirin (navdêr, mê) tibabkirin.
ji: ç +-ende +kirin
çendem (lêker) çendemîn
çendemî (navdêr, mê) demdemî, berdem, berwext, demdar, demgirêdayî, miweqet, demborî, miqewet.
ji: çendem +-î
çendemîn 1. çendem 2. a çendan 3. kîjan
(lêker)çendem , a çendan, kîjan
çendemîtî (navdêr, mê) demgirêdayîtî, demdemîtî, miqewetî.
ji: çendem +-îtî
çendik (navdêr, mê) çend kes.
ji: çend +-ik
çendikî (navdêr, mê) çendanî.
ji: çendik + -î
çendîn (rengdêr) gelek, pirr, mişe, zaf, zehf, zêde, zor, hejmarek mezin (ji mirovan/heywan/tiştekî).
Dijwate: kêm, piçek, hindik.
ji: çend + în.
: pirranî, pirrî, pirrbêj
çendînî (navdêr, mê) çendanî, çendahî, qaseyetî, qandiyetî.
ji: çendîn +-î
çendkî (navdêr, mê) bi gelejimarî.
ji: çend +-kî
çene (navdêr, mê) erzînk,çen, arzenî, argûşk, alûşk, zenî, lam, lemtor, erçen, çenik, hestiyê navbera devî û gerdenê.
Herwiha: çeng, çenge.
ji wêjeyê: Gewher çenê şêrîn kenêHingiv di nav lêv û çenêBerfa spî di gerdenêNaghê kesî bi xwestinê.
Bikaranîn: Lêker: çene kirin. Navdêr: çenekirin Rengdêr: çenekirî
çene kirin (lêker)(Binihêre:) çene
çene kutan (biwêj) gelekî xeber dan. em li mayîna xwe ya li wir poşman bûn, ji ber ku jinikê heya sibehê çene kutan.
çene lêdan (Binihêre:) çene
çenebaz 1. çelziman 2. devçepel 3. devbelaş
çelziman , devçepel , devbelaş. Bi zazakî: wazan, -e, fekbaz, -e, fekwazan, -e, vîraca(m), vîrace(n), çenebaz, geveza(m), gevezîye(m), geveze(n), qalezaf -e, fekfuzul -e, leqleqo (n)
çenebazî (rengdêr) henek, gelte, tirane.
Bikaranîn: Lêker: çenebazî kirin. Navdêr: çenebazîkirin Rengdêr: çenebazîkirî
çenebazî kirin (lêker)(Binihêre:) çenebazî
çenebazîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çenebazî kirin
çenebazîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çenebazî
çeneçen 1. zimandirêjî 2. çeleçel
zimandirêjî , çeleçel
çenedar (rengdêr) biçene.
ji: çene +-dar
çenedirêj (navdêr, mê) şad, law, fêzbûyî, qapan, bûng, fêz, basimbêj, gîv, qebe, bong.
ji: çene +-dirêj
çenegeh (navdêr, mê) kûrtîka çenê.
ji: çene +-geh
çenekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çene kirin
çenekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çene
çeneya (yekî) ketin hev (biwêj) ji ber nexweşiyê di radeya mirinê de bûn, gelekî senna kirin. heta medînê gihandin bal doxtor, çeneya wê kete hev jî. di wê serma qersê de çeneya kezîbanê kete hev.
çeng 1. kulm, kefa dêst 2. qulac *“teyr bi çengan difire, mêr bi mêran dixwire” -çeng dan hev 1. bi hev re meşîn 2. destyariya hev kirin
1. destên firrindeyan (navdêr, nêr). Gotin: ĉeng, bask, destên firrindeyan (yên ku tên hejandin daku bifirrin), mil, dest, kulm, lep, mist: çengek axêää.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌نگ.
ji: jiari, hevreha farisî چنگ (çeng), herwiha hevrehên din yên kurdî çengil, çembil, çimbil.
Bikaranîn: Lêker: çeng bûn, çeng kirin. Navdêr: çengbûn, çengkirin Rengdêr: çengbûyî, çengkirî.
: bêçeng, bêçengî , binçeng, binçengane, çengdar, çengil, çengîn, çeng bûn, çeng kirin
çeng bûn (lêker) Ji ber tirs, kelecan an hişyariyekê bi lez ji ciyê hilpekîn û rûniştin, ji nişka ve ji ciyê dirêj bûye rabûn û rûniştin.
Bide ber: çeng, çengîn, çengî bûn.
ji wêjeyê: Roja ku dibe zava, temezîya (duak) bûkê hêdî ser ruyê wê dide alî ku çi bibîne; bûka ser bixêlî ji tiştekî Xwedê re nabe. Tu hizn û cemala wê nîne. Paşê xwe dide bûkê û heta sibê bêdeng radizê. Bûk destê sibehê, diniquçîne Mele û dibêjiyê: Ezbenî ka te ji min re ne got, bê vê sibehê ezê xwe rey kê bidim û rey kê nedim? Mele ji nav nivîna xwe çeng dibe û dibêje: Hurmet, ez dexîlê te me, tuyê xwe rey min nedî û tu xwe rey kê didî bide.(amude.de, Melayê meşhûr kî ye?, Adar Jiyan, 01/2002)
çeng kirin (lêker) Ji nişkave û bi lez xwe ji ciyekî avêtin ciyekî din, ji nişkave û bi lez xwe hilpekandin ji ciyekî bo ciyekî din.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌نگ کرن.
Bide ber: çeng, çengîn, çeng bûn, çengî bûn.
ji wêjeyê: Tam li ortê maseyê, di nav tepsiyekê de qazeke birastî hebû. Lê bi carekê qazê xwe ji maseyê çeng kir, ket erdê û bi kêr û çetela bi pista wê ve daçikandî, berê xwe da keçikê û li ber sekinî.(dibistanakurdi.com, KEÇIKA NIFTIKFIROS, 2008) Rojekê, qralîçe çû ber çem ji bo xwe biso, beqek ji nav avê xwe çeng kir derket derve û ji qralîçeyê re got: --Miradê te wê were cih. Berî ku salekê te biqede, tu ê keçekê bînî dinyayê...(mehmetayaz.blogspot.com, DELALA LI DARISTANÊ RAZAYÎ, 03/2009 )
çengal (navdêr, mê) core kevçikeke du sê yar çar tilîye jibo girtina xwarinêd req û nîreq bi kar dihêt, :zad bi çengalê di xwar
çengandin (lêker) hejandin, hejikandin, hejhejandin, ravejandin, bêjandin, qeliqandin, colandin, rahejandin, lewlibandin, lolibandin, hezikandin, kil kirin, êjandin, lûçikandin, raweşandin, veweşandin.
ji: çeng +-andin
çengbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çeng
çengbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çeng
çenge 1. erzên 2. goşe, çim
çenge avêtin (biwêj) li ber mirinê bûn. mirin. dêma ku wê dê çenge biavêta, lawê wê gihîşte ser.
çengek (navdêr, mê) hust, kulmek, kulmik, mişt, tijiya dest.
ji: çeng +-ek
çengek xwelî bi zêrekî zer bi dest neketin (biwêj) ji dil daxwaza mirinê kirin. ‘el eman sed eman.ji derdê? mubela dilan, çavên wî sor bûn, xwîn rijiyanê, çengek xwelî bi zêrekî bi destê wî hakeve ku li serê xwe ke. celîlê celîl, ordîxanê celîl
çengî (navdêr, mê) lotî.
ji: çeng +-î
çengî bûn (lêker) Hilpekîn, bi bez û ji nişka ve ji ciyê ku lêye veketîn, revîn an hilpekîn.
Bide ber: çeng, çengîn, çeng kirin, çeng bûn.
ji wêjeyê: şêrgeleyên ku bi dengê Çolo re şiyar bûn ”wey wey wey, kuro li me bû dereng!“gotin û her yek ji hindama xwe de mîna pisîkê çengî wê navê bû.(Serok Altaxûs, Laleş Qaso, Çapa 2. 2009, weşanxana Komal )
çengik (navdêr, mê) baskik.
ji: çeng +-ik
çengil (navdêr, nêr) mil, dest, ji enîşkê ta milî.
Herwiha: çingil, çepil.
Têkildar: çembil.
Bide ber: cengel.
ji: jiari, hevreha farisî چنگل (çengel), binêre çeng.
: çengilk
çengîtî (navdêr, mê) koçekî, lotîtî.
ji: çeng +-îtî
çengkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çeng kirin
çengkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çeng.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌نگکرن
çengvanî (navdêr, mê) karê çengvanan.
ji: çengvan + -î
çenik (navdêr, mê) erzînk, argûşk, alûşk, zenî, lam, lemtor, erçen, çene, hestiyê navbera devî û gerdenê, erzîn, çenake, çenawe, çinage, laçank, arzen, arzenî, erzen.
Herwiha: çenk.
Bide ber: çeng
çentebask (navdêr, nêr) çentê milî, :çentebask bi milî xwe ve kir û çû !
çentedest (navdêr, nêr) çentê destî
çep 1. dijbera aliyê rastê 2. çep
(rengdêr) (navdêr, mê) rexê dijberî rexê rastê Ev tîr ber bi rexê çepê ve ye, destçep, mirova/ê ku karên xwe baştir/asantir bi destê çepê dike, aliyê destê çepê lê: Li çepê bizivirre. çepgir, sosyalîst yan komunîst yan sosyal-demokrat.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌پ.
Dijwate: rast.
ji: jiari, hevreha soranî چه‌پ (çep), belûçî چپ (çep), farisî چپ (çep), têkilî çeper, çember, çepûçûrr, çemandin, çemîn, çewt (bide ber rast)....
Bikaranîn: Lêker: çep bûn, çep kirin, çep çûn. Navdêr: çepbûn, çepkirin, çepçûn Rengdêr: çepbûyî, çepkirî, çepbirî.
: çepgir, çepgirî, çepî, çepîtî, çeptî, destçep, destçepî, destçepîtî, destçeptî
çep bûn (lêker)(Binihêre:) çep
çep çûn (lêker)(Binihêre:) çep
çep çûp avêtin ber (biwêj) li hincetan gerîn. heyran qet nebe! ya rastî ji min re bibêje, ji te tika dikim, çep çûpan neavêje ber.
çep dan (lêker)(Binihêre:) çep
çep kirin (lêker)(Binihêre:) çep
çep lê xistin, rast vegerandin (biwêj) di nav rewşeke pir xeternak û zor de hîştin, lêdan. “her çiqas di pêşgotina pirtûkê de, hafiye diyar kirin ku ‘bi kurdî nîvîsandin ji bo vî hevalî gaveke baş e (mehmed uzun) ew ji vê rewşe re nabe hincet ku mirov çep lêbixe, rast vegerîne... kawa nemir
çep û rast belav kirin (biwêj) pere yan jî malê xwe bi awayekî bê hesab xerc kirin. çawa be ne keda wî ye, rûmetê nadiyê hema çep û.rast belav dike.
çepandin (lêker)daherîzandin, averêkirin, xericandin, jirêderxistin, jirêkirin, averê kirin.
ji: çep +-andin
çepber (navdêr)kesa/ê sosyalîst ya komunîst partî yan rêkxistina wan kesan.
Herwiha: çepgir, çepparêz.
Dijwate: rastber, rastgir, rastparêz.
ji: çep + ber.
: çepberî
çepberî (navdêr, mê) rewşa çepberbûnê.
ji: çepber + -î
çepbirî (rengdêr) çepparêzî, çepgirî, çepîtî, çeprewî.
ji: çep +birî
çepbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çep
çepbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çep
çepçûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çep
çepdan (navdêr, mê) dema mirov senta xwe bi gihore û bo alîyê çep yan rast vegere, :jiber ko min ne di xwest xelik min bi bîne li rasta gundî min çep da
çepê naznav û navê bangkirina keça jina çep
çepeçep lê nihêrîn (biwêj) bi hêrs û xayînî lê nihêrîn. bavê meryemê wisa çepeçep lê nihêrî ku hundir lê qetand.
çepek (navdêr, mê) êlek, yêlek, çekbend, qutik.
ji: çep +-ek
çepel 1. qirêj, gemar 2. reş û tarî 3. kirêt, mujikî *"gayê çepel tim golik e, merivê çepel tim lawik e"
(rengdêr) tema, çikûd, nemerd, kesa/ê qet naxwaze malê xwe xerc bike yan bide xelkê, nerind, nelirê, xirab, necamêr.
Bide ber: çilek.
ji: jitirki çepel/çipil (pîs, çepel) ji çıp (çip, dengê ketina yan firrîna avê yan herriyê) + -il/-ıl, bide ber yeşil, kızıl.Têbînî Peyva çepel bingeha wê peyva Kurdî ÇEP_E ANGO tiştê xwahr û nedurust ev tewşitîye ko mirov bêje ji çepkan hatibe jiber ko tu wateyê nade û ger rast be bingeha peyvê ji dengê çepkan be naxwe reha peyvê ne tirkiye jiber ko peyva çepik bixwe peyveke sirûştiye, (Saeed Nebo).
: çepelî, çepelîtî, çepeltî
çepelbûn (navdêr, mê) gevezebûn.
ji: çepel +bûn
çepelî (rengdêr) kiryara çepel, gemarî.
Bikaranîn: Lêker: çepelî bûn, çepelî kirin. Navdêr: çepelîbûn, çepelîkirin Rengdêr: çepelîbûyî, çepelîkirî
çepelî bûn (lêker)(Binihêre:) çepelî
çepelî kirin (lêker)(Binihêre:) çepelî
çepelîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çepelî
çepelîbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çepelî
çepelîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çepelî kirin
çepelîkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çepelî
çepelkî (navdêr, mê) mirdarkî, hetekkî.
ji: çepel +-kî
çepelkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çepel kirin
çepelkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çepel
çeper kozik, mewzî
(navdêr, nêr) tan, darên yan têlên li derdorî hewşekê yan zeviyekê avakirî bo parastina wê yan daku sewal jê nerevin: çeperê hewşê, çeperê kotanê, çeperê bûstanî, çeperê cinînê, çeperê baxçeyî, kozik, xendek, cihê kûr yan nepenî yê ku şerrvan xwe lê bi cih dike û ji wir çekan berdide dijminê xwe.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌په‌ر.
Bide ber: çepel.
Bikaranîn: Lêker: çeper kirin, çeper girtin. Navdêr: çeperkirin, çepergirtin Rengdêr: çeperkirî.
ji: jiari, hevrehên din yên kurmancî çember, çep (bi taybetî wek di çep dan de), çemandin, çemîn, çepûçûrr, farisî چنبر (çenber), چپر (çeper) û چپيدن (çepîden: çep dan, zivirrîn). Çeper ya tirkî û չափար (çeper) ya ermenî ji zimanên îranî hatine wergirtin..
: bêçeper, bêçeperî, biçeper, çeperdar, çeperdarî, çeperdêr, çeperdêrî, çeperik, çeperî, çeperk, çeperker
çeper girtin (lêker)(Binihêre:) çeper
çeper kirin (lêker)(Binihêre:) çeper
çeperast 1. rû bi rûyî hev, hevrû 2. hemberî hev
rû bi rûyî hev, hevrû, hemberî hev
çeperastî (navdêr, mê) çeprastî.
ji: çeperast + -î
çeperastî bûn (lêker)(Binihêre:) çeperastî
çeperastîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çeperastî
çeperastkî (navdêr, mê) meqeskî, xaçkî.
ji: çeperast +-kî
çeperdar (rengdêr) bitan.
ji: çeper + -dar.
: çeperdarî çeperdarîtî çeperdartî
çeperdarî (navdêr, mê) rewşa çeperdarbûnê.
ji: çeperdar + -î
çepergirtin (navdêr, mê) (Binihêre:) çeper
çeperî (navdêr, mê) rewşa çeperbûnê.
ji: çeper + -î
çeperker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê çeper dike.
ji: çeper + -ker
çeperkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çeper kirin
çeperkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çeper
çepgir (navdêr)kesa/ê sosyalîst ya komunîst partî yan rêkxistina wan kesan.
Herwiha: çepber çepparêz.
Dijwate: rastber rastgir rastparêz.
ji: çep + gir.
: çepgirî
çepgirî (navdêr, mê) çeprewî, çepîtî, sosyal-demokrasî yan sosyalîzm yan komunîzm.
Herwiha: çepgirîtî.
ji: çepgir + -î yan çep + -girî
çepî (navdêr, mê) çepbûn, rewşa yan taybetmendiyên kesên çep, (siyaset) çepgirî, çeprewî, sosyalîzm.
Herwiha: çepîtî, çeptî.
ji: çep + -î
çepik lêdana destekî li destê din -çepik lê dan 1. kefên her du destan li hev xistin 2. pesna karekî dan
(navdêr, nêr) bi gelemperî pirrjimar e, dest, kefên destan, destqutan, destlêdan, çeple, destên xwe li hev dan bo pesndana kesekî: Piştî ku wî strana xwe got, hemûyan jê re li çepikan da..
Herwiha: çepk
çepik lê dan (lêker) dest qutan, dest lê dan, çeple lê dan, çepik lê xistin, destên xwe li hev dan bo pesndana kesekî: Piştî ku wî strana xwe got, hemûyan jê re li dest qutan..
Herwiha: çepk lê dan, li çepikan dan, li çepkan dan. Navdêr: çepiklêdan, destkutan.
ji: çepik + lê dan.
: çepiklêder
çepik lêdan (lêker) han dan, engizandin, hêvotin, kiş kirin, teşwîq kirin.
ji: çepik + lêdan
çepik lêxistin (lêker) çebilk lêxistin.
ji: çepik + lêxistin
çepiklêdan (navdêr, mê) dema mirov çepikan lê dide
çepiklêxistin (navdêr, mê) çepiklêdan
çepil endamê ji enîşkê heta sermilê -di çepilê yekî de girtin û avêtin derve qewirandin
çepilê xwe hejandin (biwêj) betal gerîn. tu karek nekirin. tu kar û emelê şikak tune ye, heya êvarê çepilê xwe dihe- jîne û jî van kuçeyan digere.
çepîn kesê ku destê xwe yî çepê baş bi kar tîne
(lêker)kesê ku destê xwe yî çepê baş bi kar tîne. Tewîn: -çep-
çepixiyayiş (Zazaki) çepixîn
çepixnayiş (Zazaki) çepixandin
çepixniyayiş (Zazaki) hatin çepixandin
çepken 1. nefeq 2. qula ji her du aliyan ve vekirî
nefeq , qula ji her du aliyan ve vekirî
çepkî (navdêr, mê) berevajkî.
ji: çep +-kî
çepkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çep kirin
çepkirin (navdêr) berevajîkirin
çepo (navdêr, nêr) naznav û navê bangkirina mêrê çep
çepotî (navdêr, mê) çolaxî.
ji: çep +-otî
çepparêz (navdêr)kesa/ê sosyalîst ya komunîst partî yan rêkxistina wan kesan.
Herwiha: çep çepber çepgir.
Dijwate: rastber rastgir rastparêz.
ji: çep + parêz.
: çepparêzî
çepparêzî (navdêr, mê) rewşa çepparêzbûnê, çepgirî, çepî, çeprewî, çepbirî.
ji: çepparêz + -î
çeprastî (navdêr, mê) çeperastî.
ji: çeprast + -î
çeprê kesê bîr û bawera çep heye, sosîyalîst
çeprew (navdêr) çepgir, çep, sosyal-demokrat yan sosyalîst yan komunîst.
ji: çep + -rew.
: çeprewî, çeprewîtî, çeprewtî
çeprewî (navdêr, mê) çepgirî, çepîtî, sosyal-demokrasî yan sosyalîzm yan komunîzm.
Herwiha: çeprewîtî, çeprewtî.
ji: çeprew + -î yan çep + -rewî
çepûçûrr (rengdêr) (navdêr, mê) rêyên nerast, rêyên bizivirrok, rêyên xwehrûvîç, munhanî, badok.
Herwiha: çepûçûr, çep û çûrr, çep-û-çûrr, çep û çûr, çep-û-çûr.
ji: çep + -û- + çûrr.
: bêçepûçûrr, biçepûçûrr, çepûçûrrî
çepûçûrrî (navdêr, mê) rewşa çepûçûrrbûnê, xwarî, nerastî.
ji: çepûçûrr + -î
çeq ling, qiç
(navdêr, nêr) ta, gulî, çiqil, çiqûl, alaş, parçeyên daran û riwekên din yên her yek bi aliyekî ve diçe, navenda bazneyekê.
Herwiha: çiq.
Bide ber: çilû, kok, qurm, pûş, reh, rîş.
ji: Ji Proto-hindûewropî ḱak- (çeq)), hevreha şax û sîx yên kurmancî, شاخ (şax) ya farisî, शाखा (saxa) ya sanskrîtî), ermeniya kevn ցախ (çax), lîtwanî šaka, îriya kevn géc, slaviya kevn ya rojhilatî соха (soxa: gilç, doqişk, darik). Herwiha bide ber ermenî ճյուղ (čyuġ: çeq).
: çeqik
çeq dan (lêker)(Binihêre:) çeq
çeqandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çeqandin
çeqandin (lêker)(navdêr, mê) dengê çeqe-çeq kirin, bi lêb û hîleyan tiştek ji kesekî standin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌قاندن. Tewîn: Lêker: -çeqîn-.
Têkildar: çeqîn, çeqan.
ji wêjeyê: Çeqandina diravî ji jinên gundî ne ne karek camêrane ye.(Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 55).
: çeqandî, çeqîner
çeqayene (Zazaki) çeqîn
çeqbûn (navdêr, mê) vebûn, çiqkirin.
ji: çeq +bûn
çeqçeq çêreyek e
çêreyek e
çeqçeqok darê berêş *"aş çûye, ew li pey çeqçeqokê ketiye"
darê berêş aş çûye, ew li pey çeqçeqokê ketiye
çeqçeqokî (rengdêr) loleyî, pêçeyî, badoke, lûlekî.
ji: çeqçeq +-okî
çeqdan (navdêr, mê) (Binihêre:) çeq
çeqdanî (rengdêr) rewzdanî.
ji: çeq +danî
çeqdar (rengdêr) çiqkirî, liqdar.
ji: çeq +-dar
çeqdayî (rengdêr) belavbûyî.
ji: çeq +dayî
çeqel dudevî
(navdêr) wawik, torî, şeqel, cûnek seyên kûvî ye û bi taybetî li Efrîqayê peyda dibe, (mecazî) hîlebaz, fêlbaz, cambaz, lêbker, pîs, pespaye, kone, rûvî. Navê zanistî: Canis aureus.
ji: hevreha soranî چه‌قه‌ڵ (çeqeł), farisî شغال (şeẍal), sanskrîtî सृगाल (sṛgale), hemû ji Proto-aryayî. Çakal ya tirkî û peyvên hevwate bi zimanên ewropî ji zimanên hindo-îranî hatine wergirtin: inglîzî jackal, fransî chakal, almanî Schakal, spanî û portugalî chacal, rusî шакал (şakal)..
: çeqelane, çeqelî
çeqelane (rengdêr) (mecazî) hîlebaz, fêlbaz, cambaz, pespaye, kone, rûvî, gelac.
ji: çeqel + -ane
çeqelî (navdêr, mê) (mecazî) hîlebazî, fêlbazî, cambazî, pespayetî, konetî, rûvîtî, gelacî.
ji: çeqel + -î
çeqelîk (navdêr)(navdêr, nêr) çekek bi pirranî ji aliyê zarokan ve tê bikaranîn ji bo kuştina çivîkanthumbçeqelîk.
Hevwate: • qoçanik • kalesing • qûçanik • berdekanî • kelasîng • kelasung • berkanî • berdeqanî • qanîk • berqanîk • qosk • qewsik • qoşetan.
Têkildar: kefik kevir çivîk kevkanî kevirkanî.
Bi zaravayên kurdî: Kurdî (Soranî): koçaqene Zazakî: Kurmancî: çeqelîk Kurdiya başûr: Lekî: Hewramî:
çeqelok (navdêr, mê) hiçkelok, bêşiyan, bêpertav, nexurt), qirûdî, qar, qarik, çirmaq, qarçîlok, çîçîlask, hilar, ler, lar, tîltîlok, tajîlok, bêqudûm, westiyayî, bêtaqet, qels.
ji: çeqel +-ok
çeqelokî (rengdêr) hişkelokî, qirûdokî, qirûdîkî, tîltîlokî, çîçhilaskî, qarçîyokî, çirmaqî.
ji: çeqel +-okî
çeqelokî bûn (lêker)(Binihêre:) çeqelokî
çeqelokîbûn (navdêr, mê) tajîbûn.
ji: çeqelokî +bûn
çeqene cureyekî daran e
cureyekî daran e
çeqer (Zazaki) (navdêr) zer
çeqî (navdêr, mê) liqî, kargerî, fermangehî, dirrikî, çiqilk, bistî.
ji: çeq +-î
çeqik (navdêr, mê) hejik, tirrik, terrik, çiqilk, şivik, şivist, şivtan, qirşik, êzing, darik, gilç, hûrik, pej, çeq
çeqilandî (rengdêr) hiljenandî.
ji: çeqiland + -î
çeqilandin (navdêr, mê) çiklandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌قلاندن
çeqilmast (navdêr, nêr) dew, vexwirakek e ku bi têkilkirina mastî û avê tê çêkirin.
ji wêjeyê: Ew “filehên me” bûn… Wan ji me re cilên herî xweşik dirûtin ko em di dawet û dîlanan de pê bireqisin, ji me re destîbivirên herî saxlem zembere kirin û tevrî û dasên ko seqa kirin ko em bedena wan darên mazî û berû di erdê rakin ko ew mîna ziyaretan bûn. Wan ji me re tas û satilên sifir sipî kirin ko em tê de dew û çeqilmastê mîhan di serê sibehan de bi ser qirika xwe dakin û ji me re şeraba di kûpan de meyandin ko ew di rojên “Hêkesorê” de îkramî me bikin.(Enwer Karahan: Kêvo, Nefel.com, 8/2007).
ji: çeqil + mast
çeqîn (navdêr, mê) çikilîn, rawistan, :sing di erdî ra çeqî.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌قین
çeqînî (navdêr, mê) qirçînî, qiçqiçînî, qirpînî, çirkini, qîjînî, çirkînî, xişînî.
ji: çeqîn +-î
çeqkirî (rengdêr) çiqdar, liqdar, têgehiştî.
ji: çeq +kirî
çeqkirin (navdêr, mê) çiqbûn.
ji: çeq +kirin
çeqmaq (navdêr, mê) heste, amûra mirov agirî pê hildike ya bi gazê dixebite (bi taybetî cigare pê tên vêxistin).
Herwiha: çaqmaq, çeqmeq, çexmax.
Bide ber: şixat
çeqo (navdêr, mê) kêr, şefir, alavek pêbirrînê ye, amûrek e tişt pê tên birrîn (biçûk e û mirov dikare di berîka xwe de hilgire) Nêzîk, şefir.
Bide ber: bivir, das aman bi kurdî.
ji: hevreha çek û çekûç, ji Proto-hindûewropî kekus
çeqok (navdêr, mê) kêrik, kêrên biçûk, çeqo.
ji: çeqo + -k
çeqrût lingrût, qiçrût
lingrût, qiçrût
çeqûber alavên ku ne bi serê xwe lêbelê bi hêza mirovan dixebitin
alavên ku ne bi serê xwe lêbelê bi hêza mirovan dixebitin
çeqûberk (navdêr, mê) daxme.
ji: çeqûber +-k
çer 1. xwarina giyayê nedirûyî (navdêr, mê) ç-ya nerm, xwarina giyayê nedirûyî yê li mêrgan yan çolê ji alî heywanan ve.
Herwiha: çêr.
ji: Ji Proto-hindûewropî kʷel- (binere çerîn) ku herwiha serekaniya çêl (manga) ya kurdî ye jî. K-ya Proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe ç/s/z, l dibe r..
Bikaranîn: Lêker: çer kirin, çer bûn. Navdêr: çerkirin, çerbûn.
: çerandin, çerandî, çergeh, çeriyayî, çerî, çerîn, çerîngeh
çer bûn (lêker)çi bûn.
ji: çer + bûn
çer kirin (lêker)çawa kirin, çito kirin.
ji: çer + kirin
çerandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çerandin
çerandin (lêker)(navdêr, mê) lewerandin, sewal birin xwarina giyayê mêrgan yan zeviyan.
Herwiha: çêrandin. Tewîn: Lêker: -çerîn- ku-conj-andin.
Têkildar: çerîn.
: çerandî, çerîner
çerayene (Zazaki) (lêker) çerîn
çerçî firoşkarê gerok *"çi bi çerçî re be, wî difiroşe"
(navdêr) etar, pîlewer, tuhafiyefiroş, dikandar, tacir, ticar, esnaf, eşyafiroş.
Bide ber: çarşî.
ji wêjeyê: Sal 1958 bû. Ez wê salê di sefa 5emîn a dibistana sereta ya gundê me Sîsê de bûm. Ji mezra gundê me Henyatê merivek çerçî hebû û navê wî Şefîq Îssî bû.(Seîdê Sîsî: Şefîqê Henyatî, Amidakurd.com, 9/2007).
ji: jitirki çerçi, hevrrha mongolî çarçi. Ji tirkî ketiye ermenî jî..
: çerçîtî
çerçirandin (navdêr, mê) jenîn, 6ilqandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌رچراندن
çerçîtî (navdêr, mê) rewşa çerçîbûnê, etarî, pîlewerî, sefarî.
ji: çerçî + -tî
çerd peyveke bo jêk cuda kirina pezî bizinî bi kar dihêt
çerdbûn (navdêr, mê) cudabûn, jêkvebûn
çerdene (Zazaki) çerîn
çerdkirin (navdêr) cudakirina kewalan, cudakirin, ji hevkirin, :kar û berx ji hev çerd kirin
çerênayene (Zazaki) (lêker) çêrandin
çerenîyayene (Zazaki) (lêker) hatin çerandin
çerez (navdêr) mêweyên hişkkirî, fêkiyên hişkkirî.
ji wêjeyê: Helbet digel qedexeyan jî bi kurdî diaxivîn. Bavê me pereyekî pir hindik dida me, lê dema em bi kurdî diaxivîn, mamosteyên tirk ew pere ji me distendin. Ji ber ku bi kurdî diaixvîm, mamoste tim pereyê min ê şekir, nok û çerezan ku bavê min dabû, ji min distend. Min ji wê qedexebûnê hez nedikir. Şekirên ku min xeyal dikir, min nedixwar. Berteka min a pêşîn ne ji bo netewebûnê bû. Ku pereyê şekir û nokên min ji min distendin, ez aciz dibûm. Serhildana min a pêşî ew bû. Ev hemû tişt bûn sedem ku tevli refên gerîla bibim..
Bikaranîn: Lêker: çerez kirin. Navdêr: çerezkirin Rengdêr: çerezkirî
çerez kirin (lêker)(Binihêre:) çerez
çerezk (navdêr, mê) çerez.
ji: çerez +-k
çerezkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çerez kirin
çerezkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çerez
çergeh (navdêr, mê) cefen, kovîçer, êlax, lewer, goran, çere, giyageh, mezrik, zozan, mêrg, çîmen, çayîr, cihê ku sewal lê diçerin, erdê ku heywan giyayê nedirûyî lê dixwin, çayir.
Herwiha: çerga, çerge, çergih, çerînga, çerînge, çerîngeh, çerîngih, çêrga, çêrge, çêrgih, çêrînga, çêrînge, çêrîngeh, çêrîngih
çerî (navdêr, mê) rewşa çerbûnê.
ji: çer + -î
çerîk (navdêr, mê) çaryek, ribik.
ji: çerî +-k
çerîn (lêker)(navdêr, mê) giyayê nedirûyî li mêrg û çîmenan yan li çolê xwarin: Hesp li mêrgê diçerin. Pezê me li zozanan diçere..
Herwiha: çêrîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌رین. Tewîn: Lêker: -çer-.
Têkildar: çerandin.
ji: çer + -în, ji Proto-hindûewropî kʷel-, Proto-aryayî ker-, hevrehên kurdî çerx, çer, çerandin, çandin, çinîn, şixre... avestayî ?????? (çeranî: gerrîn - rehê dema niha -çer-) farisiya kevn ker-/çer-, parsî, pehlewî, sîvendî çer-, farisî چریدن (çerîden - rehê dema niha -çer-), zazakî çerayen, sanskrîtî चरति (çereti), latînî colere (çandin), yûnaniya kevn πέλω (pelō: livîn), ermeniya kevn հոլով (holov: çerixîn), inglîzî wheel...Proto-hindûewropî kwel- (gerrîn; çerîn; çandin, kêlan) Proto-aryayî ker- (livîn) Avestayî: çer- (livîn) Farisiya Kevin: çer- (livîn) Pûnjabî: çr- (çerîn) Middle Persian: çer- (çerîn) Farisî: çer- (çerîn) Belûçî: çer- (çerîn) Osetî: çerd- (çerîn), sîvendî: çer- (çerîn) Kurmancî: çerîn- (çerîn) Zazakî: çerayen- (çerîn) Sanskrîtî: çer- (livîn) Yewnanî: pelō, (livîn) Latînî: colere, (çandin) ... Çavkanî: Cheung p.34, Chyet, Watkins p.45, Etymonline, Binere
Herwiha: çerx, çer, çerandin, çandin, çinîn, şixre,
çerixandin (lêker) zivirandin, jê averê kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌رخاندن
çerixandin/diçerixîne/biçerixîne 1. zivirandin 2. jê averê kirin
çerixîn (lêker)(navdêr, mê) çerx dan, dewr dan, li dor tiştekî zivirrîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌رخین.
Herwiha: çerxîn. Tewîn: Lêker: -çerix-.
Têkildar: çerxandin.
ji: çerx + -în.
: çerixiyayî, çerixî, çerixok
çerixîn/diçerixe/biçerixe 1. zivirîn 2. jê averê bûn
çerixîyene (Zazaki) (lêker) çerixîn
çerixnayene (Zazaki) (lêker) çerixandin
çerixnîyayene (Zazaki) (lêker) hatin çerixandin
çerkez (navdêr) miletek ji Qefqasyayê ye lê li Rojhilata Navîn û gelek deverên cîhanê belav bûye, kesa/ê ji wî miletî.
Herwiha: çerkes.
ji wêjeyê: Zanîngeha Duzceyê dê fîlologên çerkez û gurcî perwerde bike..
: çerkezî, çerkezîtî
çerkezê simbelboş e, totika dibêje çargoşe, rûn dikire lê nafiroşe (biwêj) ji bo kesên lafek, fortavêj û bêkêr tê gotin. ew jîyekî wekî çerkezê simbêlboş e, totika dibêje çargoşe, rûn dikire lê nafiroşe.
çerkezî (navdêr, mê) rewşa çerkezbûnê.
ji: çerkez + -î
çerkezkî (navdêr, mê) Çerkezî.
ji: çerkez +-kî
çerm çêrm
(navdêr, nêr) postê leşê mirovan, kevlê mirovan.
Herwiha: çerim.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌رم.
Bide ber: şerm.
Têkildar: gurûn.
ji: hevreha soranî چه‌رم (çerm), kelhurî çerm, zazakî çerm, farisî چرم (çerm), pehlewî çerm, avestayî çerimen-, sogdî çrm-, sanskrîtî चर्मन् (çermen), ermenî քերեմ (kʿerem: selixandin), latînî corium (çerm), κείρω (kêyro: jê kirin, jê vekirin), rûsî кора (qelp, qalik, qaşil), inglîzî shear (cew kirin, hirî jê kirin), albanî harr (jê kirin, birrîn)... hemû ji Proto-hindûewropî (s)ker- (gurûn, jê kirin, jê vekirin). K-ya Proto-hindûewropî di zimanên îranî de dibe s/ç. , Çavkanî: Horn p.98, Watkins p.100 Pokorny: 938 - 947, Hevreh: ker , kurt, kêr, belkî herwiha qelp, qalik, qaşil, gurûn.
Bikaranîn: Lêker: çerm kirin. Navdêr: çermkirin Rengdêr: çermkirî.
: bêçerm, bêçermî, biçerm, biçermî, çermdar, çermdarî, çermder, çermderî, çermdêr, çermdêrî, çermik, çermî, çermok, çermokî
çerm gemar kirin (biwêj) kar xera kirin. me hin tiştên baş jê hêvî dikilin, lê ew çû, wî çerin gemar kir.
çerm kirin (lêker)(Binihêre:) çerm
çerm tijî ka bûn (biwêj) kêmaqil û bêxîret bûn. belê ew qas mezin û gir e, lê tenê çerm tijî ka ye.
çerm û hestî man (biwêj) pir lawaz û jar bûn. pişti girtîgehê mizgîn wisa bû ku bi tenê çêrnt û hestî ma.
çermandin (lêker)kirmişandin, civitandin, quncifandin, quncisandin, çingizandin, gelpiçan­din, qermûçandin, kîsandin, qurmiçandin, qincilandin, racivandin, çermixandin.
ji: çerm +-andin
çermdar (rengdêr) biçerm.
ji: çerm +-dar
çerme (Zazaki) çerm
çermê (yekî) qalind bûn (biwêj) pir qelew bûn, zengîn û dewlemend bûn. dilo van rojan zêde dixwe, çennê wî qalind bûye. ji erebeya wî ya rind kifş e ku çermê wî qalind bûye.
çermê (yekî) tijî ka kirin (biwêj) zêde li yekî dan an jî kuştin. heya me xwe gihandê, me mêze kir ku çennê îso tijî ka kirine jî.
çermê golikê li ber me, wê xwedî bê ser me (biwêj) di dawiya lcarên xeter de xisar jî çêdibe. çermê golikê li ber nie, wê xwedî bê ser me. xeterî hê neqediyaye.
çermê rûyê (yekî) qetîn (biwêj) bêar û bêheya bûn. ji te tika dikim, xwe nexe tayê wî, jixwe çermê rûyê wî qetiyaye.
çermesor çêrmsor
(navdêr) hindiyanî, gelên xwecih yên Emerîkayê.
ji wêjeyê: Nizam ma gelo hîna Çermesor mane? Eger bibihîzin cendirmeyan ji hestiyên me qelûnan çêdikin wê serboriyên xwe ji bîr bikin, ji bo me, car din ji xewnên xwe hilçenin. Em zûde ye fêr bûne ku tu xweda ne şîr helal in, li ber kuştinên me bêdeng û bihedan in.(Fatma Savcî: Xema payizê, Diyarname.com, 11/2007)Wi çer + -e- + sor
çermfiroş (navdêr, mê) kevalfiroş.
ji: çerm +-firoş
çermig (goranî), spî.
Herwiha: çermegKurdiya başûr (rengdêr) spî.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: ‌‌چه‌رمگ.
Herwiha: sifêd سفێد, sipê سپێ
çermik çêrmik
çermikî (navdêr, mê) koselokî, çemlaxî.
ji: çermik + -î
çermîn (rengdêr) pêlav cente cilik û htd yên ji çermî hatîne çêkirin, :sakoyê çermîn pêlava çermîn.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌رمین
çermiqandin (navdêr, mê) tamdan û rengkirina çeman.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌رمقاندن
çermiqîn (navdêr, mê) hatine rengkirin, renggirtin, reng wergirtin. Tewîn: -çermiq-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌رمقین
çermisî (navdêr, mê) çilmisî, tewifi, tewifok, pelisî, pelimî, zerhimî, çilmisok, zirhimok, rengavêtî, rengqelibî.
ji: çerm +-isî
çermisî bûn (lêker) çilmisî bûn, çilmisokî bûn, pelisî bûn, pelimî bûn, tewifokî bûn, rengavêtî bûn, rengqelibî bûn.
ji: çermisî + bûn
çermisîbûn (navdêr, mê) çilmisîbûn, çilmisokîbûn, pelisîbûn, pelimîbûn, tewifokîbûn, rengavêtîbûn, rengqelibîbûn.
ji: çermisî +bûn
çermkî (navdêr, mê) bi çermî.
ji: çerm +-kî
çermkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çerm kirin
çermkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çerm
çermnas (navdêr) pîstnas, dermatolog, pisporê/a çermê leşî û nexweşiyên çermî.
Herwiha: çerimnas.
ji: çerm + -nas.
: çermnasî
çermnasî (navdêr, mê) rewşa çermnasbûnê.
ji: çermnas + -î
çermoke (rengdêr) zeîf, sîsele, lawaz, qels, bêxêr, ne qelew, ne têrgoşt, jar, hejar.
Herwiha: çermok, çermokî, çerimok, çerimoke, çerimokî.
ji: çerm + -oke.
: çermokeane, çermoketî, çermokeyî
çermokeane (rengdêr) bi awayekî çermoke.
ji: çermoke + -ane
çermoketî (navdêr, mê) rewşa çermokebûnê.
ji: çermoke + -tî
çermsor (navdêr, nêr) (navdêr, mê) hindokên sor, pîstsor
çerokî (navdêr, mê) hozek hindiyên Emerîkayê ye, zimanê wê hozê(navdêr) kesa/ê ji wê hozê.
Herwiha: şerokî, şîrokî
çerpandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çerpandin
çerpandin (lêker)(navdêr, mê) sîle lê dan, zile lê dan, şeq, li rû û bi taybetî li gepa kesekê/î bi destî xistin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌رپاندن.
Herwiha: çarpandin. Tewîn: Lêker: -çerpîn-.
ji: çerp + -andin.
: çerpandî, çerpîner
çerqizîn (lêker)(navdêr, mê) xewirîn, xelîn, ferqizîn, fistiqîn, tehinîn. Tewîn: -çerqiz-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌رقزین
çerregî Cînav, çawa, çilo, çito, bi çi awayî/rengî.
Herwiha: çeregî.
Bikaranîn: Kurmanciya Xorasanê.
ji: Belkî ji bi çi + rengî jikurdi
çerwan (navdêr, mê) cihê çera(çerandin)a terşûkewalî, kûz
çerx 1. kevirê alavtûjkirinê 2. alava ku devê pênûsa darînî tûj dike *"çerxa felekê, geh li jêr e geh li jor"
(navdêr, nêr) xirrxal, tekel, tayre,tole, dewr, zivirr, gerr li dor tiştekî, dewran, zeman, serdem, sedsal, sede.
Herwiha: çerix.
Bide ber: çax.
ji: Proto-hindûewropî kwe-kwlo- (çerx) Proto-aryayî: Avestayî: çexre (erebe) Farisiya Kevin: çekre (çerx) Farisî: çerx (çerx) Kurmancî: çerx Kurdî (Soranî): çerx Zazakî: çerx Sanskrîtî: çekrem- (çerx) Yewnanî: kuklos (çerx) Latînî: cyclus (çerx) (< yûnanî) Înglîzî: wheel (çerx) ... Çavkanî: Watkins p.45, Etymonline, Hevreh: çer, çerîn, çerandin, şixre, gêre, kolan.
Bikaranîn: Lêker: çerx bûn, çerx kirin, çerx dan. Navdêr: çerxbûn, çerxkirin, çerxdan Rengdêr: çerxbûyî, çerxkirî.
: çerixandin, çerixandî, çerixiyayî, çerixî, çerixîn, çerixîner, çerxik, çerxok
çerx bûn (lêker)(Binihêre:) çerx
çerx çep zivirîn (biwêj) kar û bar serrast neçûn, kêmasî û bela li ser hev bi ser de hatin. xwedê axiriyê xêr bike, lê îsal mîsala xweclê çerxa me çep ziviriye.
çerx dan (lêker)(Binihêre:) çerx
çerxa ... di destê (yekî) de bûn (biwêj) xwedî erk bûn, bibandor bûn. “di demên weha de di bin çavan de diran li min diqir-içandin, lê belê zêde feycle nedikir, çimkî çerxa otêlê di destê min de bû. felat dilgeş
çerxa felekê çep gerîn (biwêj) kar baş neçûn. ez çawa bikim û çi bibêjim êdî bêfeydeye. îsal çerxa felekê ji bo me çep geriya
çerxa felekê geh li jêr e geh li jor gotina pêşiyan çerxa felekê jî tiştekî xwezayî ye û li ser herikandina roj û şevê hatiye gotin.stêrk û dinya her tim li dora tavêdigerin guh nade kesî her tim digere.rojek tê ji hinekan re başî ji hinekan re xerabî heye, roja din jî berawajî wêtê holê.
çerxandî (rengdêr) hesankirî, seqakirî.
ji: çerxand + -î
çerxandin (navdêr, mê) lêkzivrandin, xapandin, pare jê çerixandin, malê wî jê çerixand
çerxbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çerx
çerxbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çerx
çerxdan (navdêr, mê) (Binihêre:) çerx
çerxdar (rengdêr) biçerx , gerdar, dewrdar, bidewr.
ji: çerx +-dar
çerxê mirovên ku mal bi mal digerin, navmalangerî çerxê berê bêsol bû û îdareya me di dêst de tunebû, îcar di piyan de sol jî hene
çerxe 1. taye 2. toterîk çenberî
taye , toterîk çenberî
çerxê/çerxo mirovên ku mal bi mal digerin, navmalangerî *"çerxê berê bêsol bû û îdareya me di dêst de tunebû, îcar di piyan de sol jî hene"
çerxeme 1. zembîl, selik 2. çapûk
zembîl, selik, çapûk
çerxerê (navdêr, mê) filke, rêya zivirrok, rêya girrovirr ku li dor tiştekî dewr dide.
Bide ber: çarrê duriyan korerê xaçerê.
ji wêjeyê: Bi gotina wê çavkaniyê, hêzên pêşmerge wek taktîkekê, ji 3 cihên xwe li çerxerêya Badûş û kargeha derman a Mûsilê paşde kişiyane..
ji: çerx + -e- + rê, bide ber xaçerê
çerxetûn tawe, miqilk
tawe, miqilk
çerxîkevjal (navdêr, nêr) kêvjale
çerxker (navdêr, mê) çerxvan, disû, çarkçi.
ji: çerx +-ker
çerxkerî (navdêr, mê) çerxvanî, çarkçılıkxhtml.
ji: çerx +-kerî
çerxkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çerx kirin
çerxkirin (navdêr) xweşkirina devêd das bivir sator û htd, tîjkirin, seqakirin, :devê bivirî çerx kir
çerxlêdan (navdêr, mê) çerxkirin, zivrîn
çerxok (rengdêr) girrovirr, gogirr, çemberî, çerxî, xirrxalî, çemberok, xirrxalok
çerxpîv (navdêr, mê) rêpîv.
ji: çerx +-pîv
çerxvan (navdêr, mê) disû).
ji: çerx +-van
çerxvanî (navdêr, mê) çerxkerî.
ji: çerx +-vanî
çeşîd cure, şekil, dirûn, celeb, teşîd, texlît, cins, cisn, şêwe de, gunagûn, taxim, çeşn, tewr, cûre, versiyon
çeşîdî (navdêr, mê) biçeşîtbûn.
ji: çeşîd +-î
çeşît (navdêr) cûn, core, awa, şêwe, reng, şikil, tîp, gon, stîl, tehr, çawanî.
Herwiha: teşît.
ji: jitirki çeşit, ew bi xwe ji farisî چشيده (çeşîdê: tamkirî, çêjkirî) ji چشيدن (çeşîden: tam kirin), binêre çêj
çeşîtdar (rengdêr) têvel, çendetexlît, pircure.
ji: çeşît +-dar
çeşîtdarî (navdêr, mê) curbicurî, çeşîddarî, biçeşîdîtî, çendetexlîdî.
ji: çeşît +-darî
çeşm (navdêr) çav.
ji wêjeyê: Herdu weşman naz û xeşman Kê ji ber wan eql û hiş manSaeta min dî bi çeşmanDil ji min bir dil ji min.(Melayê Cizîrî).
Têkildar: çeşme.
ji: Ji farisî
çeşme (navdêr) kanî, kehnî, kuna ku av jê dizê anku tê.
Têkildar: çeşm.
ji wêjeyê: Her yek ji newal û koh û deştan.Reh subhetê goşiyê beheştan.Her rewde riyad xuld ekber.Her çeşme ji eyn ab kewser. Her koh ji rengê Tûrê Mûsa.Ji enwar tecelliyê tepîsa.Her nehr ji rengê ejdeha bû. Her sebze, bi muicîzan esa bû.Her dar ji feydê nûbuharî.Têk şuile dida ji nûr barî. Her gul ji mîsalî ateşê Tûr. Yek meşele bê qusûr û nor.Her murx seher bi xwe kelîmek. Her totî û qumriyek nedîmek... Her nexil neda kunende her gah.Teşbîh şecer digo: Ena Ellah. Xergoş û xezal û gur û ahû..
ji: ji farisî چشمه (çeşme), hevreha pehlewî çeşmeg, têkilî çav, bi farisî û pehlewî çeşm. Tirkî: (navdêr)kanî, kanîk.
ji: Ji farisî
çeşn (navdêr)cûn, cûr.
ji: ji farisî, hevreha çeşît, çêj.
Bikaranîn: Lêker: çeşn dan. Navdêr: çeşndan
çeşn dan (lêker)(Binihêre:) çeşn
çeşndan (navdêr, mê) (Binihêre:) çeşn
çeşnî (navdêr, mê) çij, tehm, tam, xweşçeşnî, eki.
ji: çeşn +-î
çesp bûjena zeliqandinê
bûjena zeliqandinê
çespan 1. çeleng, zîrek 2. kêrhatî
çeleng, zîrek, kêrhatî
çespan kirin (lêker) dupat kirin.
ji: çespan + kirin
çespandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çespandin
çespandin (lêker)(navdêr, mê) zeliqandin, pê ve asê kirin, pêve nan, tê qutan, kirin tê re, peyitandin, selmandin, aşkartin, îcre kirin, îzbat kirin, nîşan(a tiştekê/î) bûn: Dîrokê çespandiye ku ger kurd bo mafên xwe nexebitin, ti kes nayê û mafên wan nadiyê. Biserketina me çespandina hêza me ya xurt e. bi cih anîn, înfaz kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌سپاندن. Tewîn: Lêker: -çespîn-.
Têkildar: çespîn.
: çespandî çespîner çespînerî
çespandin/diçespîne/biçespîne [I] bi çespê du tişt bi hev ve zeliqandin [II] 1. îsbat kirin 2. eşkere kirin
çespanî (rengdêr) pratîkal, kiryarkî, emelî, pratîkî, konkret, reel
çespîn (lêker)(navdêr, mê) zeliqîn, çirrikîn, pê ve asê bûn, man pê ve, jê venebûn, hatin çespandin, hatin selmandin, hatin peyitandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌سپین. Tewîn: -çesp-.
Têkildar: çespandin
çespîn/diçespe/biçespe [I] du tişt bi çespê bi hev ve zeliqîn [II] 1. dan îsbatkirin 2. dan pejirandin
çeşt tam
çeştkirin (navdêr)tamkirin, :ez xwarinê çeştdi kim
çeştxane (navdêr, mê) aşxane, xwarinxane, xurekxane.
ji: çeşt +-xane
çet 1. zor, dij 2. astengî
(navdêr, mê) suhbetkirina li ser internetê bi rêya nivîsîna peyaman ji hev re.
Herwiha: çat chat.
ji wêjeyê: Li ser bextê dendikfiroşên bajarê Mêrdînê be, dibêjin Erebên hinek gundên ji derûdora Mêrdînê hema di înternetkafêyan de rûdinên, çaya xwe datînin ber xwe, cîxare li ser cixarê pêdixin, şewk û tora xwe davêjin behra înternetê û dest bi tirr û fisên çetê dikin heta go xanimek têkeve şewk û torra wan. Îcar go jinik ket şewkê, ê Ereb jê re xweş dike, xweş dike, xweş dike heta go Mêrdînê li ber çavê wê dike wek Parîs û Londonê, dike bihuşta rengîn lo. Ê jinika kezîkur jî dest bi lotik û zîtirkan dike û dibê: “Kilîlîlîîîîlîlîlîîî ez ketim bihuşta Xwedê“ û buxçika xwe hazir dike, li kera xwe siwar dibe û ji Fasê berê xwe dide gundên Mêrdînê. Ê helbet dîtin û kirin nabin wek hev. Heta go jinik meselê fêhm dike, hasil digihe Mûsilê û xiyarê mêrkê Ereb doxînê lê diçirvirîne. Êdî masî di şewk û torê de aliqî ye û hew kare jê bifilite.(Lotikxane.com, 7/2009).
ji: Ji inglîzî chat (devjenkî, suhbet).
: çetî çetker
çete zordest
(navdêr) keleş, bandîd, komên çekdar yên leşker, kesa/ê di koma xirabîkar de, caş, qoricî, cerdevan, dijminên neteweyê xwe.
Bikaranîn: Lêker: çete bûn, çete kirin. Navdêr: çetebûn, çetekirin Rengdêr: çetebûyî, çetekirî.
: çetehî, çetetî, çeteyî
çete bûn (lêker)(Binihêre:) çete
çete kirin (lêker)(Binihêre:) çete
çetebûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çete
çetebûyî (rengdêr) (Binihêre:) çete
çeteger (navdêr, mê) çetevan.
ji: çete +-ger
çetegerî (navdêr, mê) çetevanî.
ji: çete +-gerî
çetekirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çete kirin
çetekirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çete
çetel amana pêxwarinê a ku bi devê wê ve çend tilî hene
(navdêr, mê) amana bitilk ya mirov pê xwarinê digihîne devê xwe, her tişta/ê wek vê amanê.
Herwiha: çatal, çatel, çetal.
Hevwate: sêtêlk.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌ته‌ڵ.
ji: hevreha soranî چه‌تاڵ (çetał), herdu jitirki çatal (çetel), hevreha gagawzî çatal, teterî çatal û şatal, têkilî tirkî çatı û çatmak. Ne ji kurdî çar+ til/tilî ye..
: çetelik, çetelî, çetelk
çetelbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çetel
çetelî (navdêr, mê) rewşa çetelbûnê.
ji: çetel + -î.
Bikaranîn: Navdêr: çetelîbûn
çetelîbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çetelî
çetelkirî (rengdêr) çetelî.
ji: çetel +kirî
çeter (navdêr)(navdêr, mê) beste an kartona biçûk ya çayê.
ji wêjeyê: çetera çayê bi çendê e?
çetevan (navdêr, mê) çeteger.
ji: çete +-van
çetevanî (navdêr, mê) çetegerî.
ji: çete +-vanî
çetewil 1. cerde 2. rêgir
cerde , rêgir
çeteyî (rengdêr) caşatî, rêgirî, :wî di jiyana xu da çeteyî nekirîye!
çetî (navdêr, mê) rewşa çetbûnê.
ji: çet + -î
çetîn (rengdêr) dijwar, zehmet, ne asan, ne sanahî, ne hêsan, asê, sext.
Bikaranîn: Lêker: çetîn bûn, çetîn kirin. Navdêr: çetînbûn, çetînkirin Rengdêr: çetînbûyî, çetînkirî.
Herwiha: çetin.
: çetînî, çetînîtî, çetîntî
çetin 1. zor 2. dijwar
çetîn bûn (lêker)(Binihêre:) çetîn
çetin bûn 1. zor bûn 2. dijwar bûn
(lêker)zor bûn , dijwar bûn
çetîn dîtin (lêker) dijwar dîtin, zor dîtin.
ji: çetîn + dîtin
çetîn kirin (lêker)(Binihêre:) çetîn
çetînayî (navdêr, mê) dijwarî, esûsektî, çetînî, zorî, zeh metî, zorayî, rene, zehmetî, meşaqet, zorahî, muşkulat, tehb, mişûr, kêferat, astem, zehmet, zorkêşî.
ji: çetîn +-ayî
çetînayî derxistin (lêker)manî derxistin, cirnexweşî kirin, gelş derxistin, zehmetî derxistin, dijwarî derxistin.
ji: çetînayî + derxistin
çetinbûn (navdêr, mê) bi zehmet bûn, asêbûn, alizîn
çetînbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çetîn
çetînbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çetîn
çetînî (navdêr, mê) rewşa çetînbûnê, dijwarî, zorî, zorayî, zehmetî, zorahî, kêferat, astem, zehmet, zorkêşî, çetînayî.
ji: çetîn + -î
çetinî 1. zorî 2. dijwarî
(rengdêr) zorî , dijwarî
çetînkî (navdêr, mê) dijwarkî, dijwarane, esûsekî.
ji: çetîn +-kî
çetînkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çetîn kirin
çetînkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çetîn
çetinkirin (navdêr) bi zehmetêxistin, asêkirin, alozkirin
çetir [I] 1. sîwan, sîtavk 3. paraşût [II] 1. dîkê mirîşkê 2. elokê nêr
sîwan, sîtavk, paraşût, dîk, elokê nêr
çetirbaz paraşûtvan
paraşûtvan
çetirbazî (navdêr, mê) sîwanebazî, paraşûtbazî.
ji: çetir +-bazî
çetker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê çet dike.
ji: çet + -ker
çeto (navdêr, nêr) navek zelaman e: Bişarê Çeto
çevandin (lêker)(wekî çenberê) tewandin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌ڤاندن
çevandin/diçevîne/biçevîne (wekî çenberê) tewandin
çeveng (navdêr, mê) sembol, remz, nimûne, nîşan.
Bide ber: çeleng.
ji wêjeyê: Kurd, ji ber wê ko xwe wekî netewe didin niyasîn, mîna her neteweyeka dî hewcedarên hindek mînak û çevengên (sîmbolên) neteweyî ne. Neteweyên mîna neteweyên Rojavayê jî zûbizû sîmbolên xwe naşkênin. Babên Damezrîner li Emerîkayê pîroz in, ne mîna Xudê, lê mîna pîroziyên civakî, mîna bavan, mîna dayikan, mîna alayê wan. Lê hindek kurd niha dixwazin bi awayekê xwestî û nexwestî sîmbolên neteweyî bişikênin. Ko di vî warî da ew ser bikevin, hîviya hebûna kurdistaneka yekgirtî dê bi nivşê îdealîstê yên mîna min ra bin-ax bibe. Mela Mistefa serokê herî dawîn ji serokên bêtixûb yên kurdan bû, û nivşê me jî dê nivşê herî dawîn yên kurdan be ko xewnan bi kurdistaneka yekgirtî ve dibînin. Ko qada siyaseta Kurdistanê her bi vî awayî gova bejinkurtên dorryayî bimîne, şerrê partiyên siyasî dê bibe şerrê devokan û bajaran..
: çevengî
çevengî (navdêr, mê) rewşa çevengbûnê.
ji: çeveng + -î
çevrî (navdêr, mê) gareş, dewarên reş, navê hevbeş yê gayan û çêlan û golikan û gamêşan û nehgonan
çewal telîsê mezin
çewalk (navdêr, nêr) tûrk, kîsk
çewder (navdêr, nêr) zîwan, giyayê ku bi xwe di nav zeviyan de şên dibe, şilêl, açar, tarîgan, baçîk, çexdar, riwekek wek cehî û genimî ye û nan dikare ji arê wî bêt çêkirin: nanê çewderî.
ji: hevreha farisî جودر (cevder yan coder) ji جو (cev: ceh), jiari, binere ceh. C > ç di bin tesîra tirkî (çavdar) de ye. Forma çavdar bi rêya tirkî ye..
: çewderî. Navê zanistî: Secale cereale
çewderî (navdêr, mê) rewşa çewderbûnê.
ji: çewder + -î
çewender silika şekirê, şilindir
çewênder silqa ku jê şekir tê bidestxistin
silqa ku jê şekir tê bidestxistin
çewir bez, don
(navdêr, nêr) zeyt, rûn, don.
Herwiha: çewr.
Bide ber: cewir.
ji wêjeyê: Min kêlon çewir kir daku jeng negire.(Îbrahîm Remezan Zaxoyî: Ferhenga Pîşkên Kurdî, weşanxaneya Spîrêz, Dihok 2007, r. 55).
: çewirker, çewir kirin, çewirkirin, çewirkirî
çewirker (navdêr, nêr) (navdêr, mê) ya/ê çewir dike.
ji: çewir + -ker
çewirkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çewir kirin
çewirkirin (navdêr, mê) bez kirin, ronkirin.
ji: çewir +kirin
çewisandî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çewisandin
çewisandin (lêker)(navdêr, mê) stem lê kirin, zilm lê kirin, zordarî lê kirin, zordestî lê kirin, tîranîze kirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌وساندن.
Herwiha: çewsandin. Tewîn: Lêker: -çewisîn-.
Têkildar: çewisîn.
ji: dewisandin.
: çewisandî, çewisîner
çewisîn (lêker)(navdêr, mê) hatin çewisandin, zilm lê hatin kirin, stem lê hatin kirin, hatin tîranîzekirin.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌وسین.
Herwiha: çewisan, çewisiyan, çewisyan, çewsan, çewsiyan, çewsîn. Tewîn: Lêker: -çewis-.
Têkildar: çewisandin.
Bide ber: dewisîn.
ji: çews- + -în.
: çewisiyayî, çewisî
çewitandin (lêker)(navdêr, mê) şehitandin, xelitandin, xirrandin, xapandin, şaş kirin. Tewîn: -çewitîn-.
Bi alfabeyên din: Kurdî-Erebî: چه‌وتاندن
çewkuzandin (lêker) çikûz kirin, tima kirin, xwe pirr çewkizand.
çewkuzîn (lêker)çikûz bûn ji bo deh baxnota xwe diçewkuzîne.
Têkildar: çikûz, çewkuzandin
çewlîg Serenav,mê, parêzgehek Bakurê Kurdistanê ye, paytextê wê parêzgehê.
Herwiha: Çolîg , Çebexçûr.
: çewlîgî, çewlîgtî
çewlik mezre
mezre.
Bikaranîn: Lêker: çewlik kirin. Navdêr: çewlikkirin Rengdêr: çewlikkirî
çewlik kirin (lêker)(Binihêre:) çewlik
çewlikkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çewlik kirin
çewlikkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çewlik
çewres (Zazaki) (hejmar) çhel, 40Hijmarên sade yên kirdkî, sifir, yew, di, hîrê, çar, panc, şeş, hewt, heşt, new, des, yewendes, diwês, hîrês, çarês, pancês, şîyês, hewtês, heştês, newês, vîst, hîris, çewres, pancas, şeştî, hewtay, heştay, neway, se, hezar, milyon, milyar
çews pêkutî
(navdêr, mê) zilm, stem, zordarî, zordestî, gef, herreşe, tehdîd, çewisandin yan çewisîn, zor, tade.
Herwiha: çewis.
Têkildar: dews.
: çewisandin, çewisandî, çewisiyayî, çewisî, çewisîn, çewisîner
çewsandin/diçewsîne/biçewsîne 1. daqultandin 2. pêpest kirin
çewsîner zordest, zalim
zordest, zalim
çewsînerî (navdêr, mê) tehdekarî, fîşalkerî, zorkerî, zordestî.
ji: çews +-înerî
çewt xelet
(rengdêr) xwehr, nerast, nedirist, ji rastiyê bêpar, dijî rastiyê.
Hevwate: şaş, xelet, nerast, nedirist.
Dijwate: rast, dirist.
ji: hevrehên kurmancî çemîn, veçemandin, veçemandin, çewt, kevan, keman, kivan tewandin, tewîn, soranî چه‌ماندن (çemandin), چه‌مان (çeman), که‌وان/kewan (kevan), farisî خميدن (xemîden: çemîn, tewîn) û كمان (keman: kevan; keman), lûrî kemo, kemon, yûnaniya kevn καμάρα (kamara: kevan, tewandî, çemandî - binere qemere), hemû ji Proto-hindûewropî kem- (çemandî, tewandî) ku herwiha serekaniya çemandin/çemîn, tewandin/tewîn, çewt/çeft yên kurdî û خميدن (xemîden: çemîn, tewîn) ya farisî ye jî..
Bikaranîn: Lêker: çewt bûn, çewt kirin. Navdêr: çewtbûn, çewtkirin Rengdêr: çewtbûyî, çewtkirî.
: çewtî
çewt bûn (lêker)(Binihêre:) çewt
çewt derketin (lêker) şaş derketin.
ji: çewt + derketin
çewt kirin (lêker)(Binihêre:) çewt
çewtandin (lêker)sextekarî kirin, xapandin, hîle kirin.
ji: çewt +-andin
çewtane (rengdêr) bi awayekî çewt.
ji: çewt + ane
çewtbar (rengdêr) çewtdar.
ji: çewt +-bar
çewtbêjî (navdêr, mê) hellebêjî, sefsete.
ji: çewt +-bêjî
çewtbûn (navdêr, mê) (Binihêre:) çewt
çewtbûyî (rengdêr) (Binihêre:) çewt
çewtdar (rengdêr) tawandar.
ji: çewt +-dar
çewteçewt kirin (lêker)mirqandin, himehim kirin, himînî kirin, xurminî kirin, pilewil kirin, bilebil kirin.
ji: çewteçewt + kirin
çewtî xeletî
(navdêr, mê) xeletî, şaşî, şaşîtî, çewtbûn yan çewtkirin, sûc, binas, xeta, tawan, guneh, xirabî, cinayet, bêqanûnî, dijqanûnîtî, sedem, sebeb, semed.
ji: çewt + -î.
Bikaranîn: Lêker: çewtî kirin. Navdêr: çewtîkirin Rengdêr: çewtîkirî
çewtî kirin (lêker)(Binihêre:) çewtî
çewtîkî (navdêr, mê) bi çewtî, bi nerastî.
ji: çewtî +-kî
çewtîkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çewtî kirin
çewtîkirin (navdêr)şaşîkirin, :waneya evro min gelek çewtîyên rêzmanî kirîne, serdaçûn
çewtkar (navdêr, mê) şepnî.
ji: çewt +-kar
çewtkî (navdêr, mê) bi çewtî, zordarkî, bi nehêjayî.
ji: çewt +-kî
çewtkirî (rengdêr) ya/yê ku hatiye çewt kirin
çewtkirin (navdêr, mê) (Binihêre:) çewt
çewtovirqî (rengdêr) çelovirqî, nelirê, çewt, xwaromaro, telomelo
çex kirin (lêker) zivirrandin, li dor tiştekê/î livandin, wergerandin, teqle kirina tiştekî, wergerandina zimanan.
ji wêjeyê: Paşê dewletê got va nava navê Ermenîya ye, çex kir, kire Taşlıtepe.(http://www.kurdenkirsehire.com/anatomi/qisle.htm).
ji: çex + kirin.
Herwiha: çerx kirin
çexdar (navdêr, nêr). Xwendin: ˈʧɛχdar, Jihevqetandin: çex·dar, şilêl, açar, tarîgan, baçîk, çewder, riwekek wek cehî û genimî ye û nan dikare ji arê wî bêt çêkirin: nanê çewderî.
Herwiha: çexder.
: çexdarî. Navê zanistî: Secale cereale
çexdarî (navdêr, mê) rewşa çexdarbûnê.
ji: çexdar + -î
çexer 1. pê 2. şûnpê
(navdêr, mê) patîka, rêk, pêleng, rêşivan, şoprê, xaçerêk, şifîle, şivanrêk, şiverêk, şiverê, şivîl, şivîle.
Herwiha: zirnezîq.
ji wêjeyê: Mihemedê Îsmet efendî jî hingê çûbû Îstenbolê; camêr li riya tirkbûyînê çexera xwe vekir, ji xwe re xanimeka tirkbûyî anî û di riya xwe de bêşewişîn bi ser ket. Niha wek malbatek tirk li jiyanê dikudîne. Aferîn! Yekrûyîtî timî ji durûyîtiyê qenctir e.(Rojen Barnas: Meqletîz, Netkurd.com, 6/2007)
çeyenî (navdêr, mê) zimanek hindiyanî yê Emerîkaya Bakur e.
Herwiha: şeyenî.
ji: çeyen + -î
çe =çê
çebûnî maturity
çefî =kefî
çek 1) (sîleh) weapon 2) (şûnpare) check, cheque 3) (cil, libas) clothes
armour, arms
(n.) Czech
(f.) cheque
weapon
f. weapon. (Also see: çekdar)
çek kirin (bi çek kirin) to arm
(ji çek kirin) to disarm
çekdanîn (f.) armistice, cease-fire
çekdar militia; (biçek) armed
çeleng (ad) elegant, gracious, splendid, pretty, good-looking
çeleng kirin to beautify
çeleya berî December
çeleya paşîn January
çeleyê navîn January
çeleyê pajîn February
çeleyê pêşîn December
çem (m.) stream
m. river
çen f. armpit
çend how much, how many
(adv.) how? (many, much), some, which ?, a few
how many/how much (It has also a usage for surprise: çiyayekî çend bilind e! ‘What a high mountain’)
how many
(following word construed as pl.) how many? several: di çend cihan de=in several places. çend hevalên min=several of my friends. (Also see: çendik û çend, û çend, çendê)
(1) how many, how much; (2) some
çendanî quantity
çendek (adj.) some, someone
çendemî (adj.) temporary, provisional
çendetexlît (adj.) varied
çendik û çend (+ sing.) several: çendik û çend roj e ...= it’s been several days since ...
çeng f. claw.
çeng kirin (xwe çeng kirin) to jump
v.t. to throw, hurl
v.t. to throw, hurl
çengê li ... de cih kirin v.t. to sink the claw into
v.t. to sink the claw into
çengel m. hook
çente (f.) bag, case
m. suitcase
(= kîf) bag
çentedest (m.) handbag
çep left; (destçep) left-handed
(m. et adj.) left
left; wrong: ew min çep fêhm dike=he misunderstands me
çeper f. shield, barricade
çepik xistin v.t. to applaud for
v.t. to applaud for
çer see: çi
çer ku (conj.) as soon as
çerçî m. peddler
çerkez Circassian
çerm (m.) skin, leather
m. skin, leather. (Also see: çermîn)
çerx (f.) wheel
f. wheel
çeşn kind, varriety, sort, style, assortment, species
çespandin (biçespîne) to apply
çetel (f.) fork
m. fork, forked
çewisandin (v) to persecute; (n) persecution
çewlik farm, ranch, farmstead
(f.) hint
çewsandin v.t. to exploit
v.t. to exploit
çewt (adj.) mistaken, false, incompatible
crooked, awry, wrong
çe kirin bauen
çebilk lêxistin applaudieren
klatschen
çebûwar künstlich
çejdar Geschmack
çek Kleidung
Rüstung
Scheck
Waffe
çek rihal Waffenausrüstung
çek [nêr] Anzug [m.]
çek-rehal Ausrüstung
Gewehr
Waffe
çekbend Weste
çekdar angriffslustig
çekirî bebaut
çekirin stürzen
werfen
çekûz geizig
çel Abschrift
Brunnen
Exemplar
gesprenkeltes Pferd
Graben
Grube
Höhle
Kopie
Loch
vierzig
Zweig
çel kirin ein tiefes Loch graben
tief graben
çele die vierzig Tage in der Mitte jeder Jahreszeit
çeleng aktiv
elegant
flink
graziös
hübsch
lebhaft
mutig
çelqandin schütteln
çelqîn <çelq> hin und her geworfen werden
umgerührt werden
çelrojkî Vierzig-Tage-Periode nach Geburt, Hochzeit, Tod
çelroşkî vierzig Tage des Wochenbettes
çelûs starrköpfig
çelziman redselig
çem Bach
Fluß
çemandin winden
çembil Ärmel
Kreis
Runde
Stiel
çemçûs knauserig
çemel Arm
Ärmel
Kreis
Runde
Zweig
çemil Kreis
Runde
Ärmel
çen Biegung
Ecke
Ende
Kinn
Unterkiefer
Vorsprung
çena jêrin Unterkiefer
çençûz kleinlich
çend ein paar
etliche
Wie viel
wie viele
çende einiges
genug
so viel
çendek Weile
çendînî Quantität
çenebaz schwatzhaft
çeng Achsel
Arm
Hand
Handfläche
Handinnenfläche
Unterarm
wie
çengeldank Kupplung
çente Koffer
çep links
verkehrt
çepel schmierig
schmutzig
çeper Hecke
Mauer
Schutzvorrichtung
Zaun
çepik Applaus
Beifall
çepik lêxistin applaudieren
klatschen
çepiklêdan applaudieren
çepil Arm
Oberarm
çeqel Schakal
çeqelî kleiner Teil einer Traube
çeqem Eibe
Wacholder
Zeder
çeqmaq Feuerstein
Feuerzeug
çer wie
çerez Beilage
Imbiss
Knapperzeug
Nachspeise
Nüsse
Vorspeise
çerm Haut
Leder
Tierhaut
çerx Achse
Feuerzeug
Mühlrad
Mühlstein
Rad
Reifen
Weltall
çerxetûn Bratpfanne
çespandin beweisen
definieren
çetel Gabel
çetin hart
kompliziert
mühsam
rau
schwer
schwierig
steil
uneben
çetîn kompliziert
mühsam
schwer
schwierig
çetinî Beschwerlichkeit
Schwierigkeit
çev burî Augenbraue [f.]
çev lê ketin erblicken
zu Gesicht bekommen
bemerken
çevder Roggen
çevî Loch
Nische
Raum
Zimmer
çevronka Erwartung
Glückwunsch
Gratulation
çewal Sack
çewdar Kaufmann
çewiş Obergefreiter
çewsandin zerstampfen
çewsîner Tyrann
çewt durcheinander
gedankenlos
schlecht
übel
unrecht
çewtî Fehler
çexer Fuß
çertelu guvguvok; centaurea iberica
çe kîm. çekkî n.
çeçekûle m. zoo. sewsewoke, perçemoke, baçirmoke, fîrfirike, sewsevike m.
çefî m. sajike, xafe, çîte, çîtike, egale, kefîye, sasike, sase, pêçe m.
çefte m. cempulî m.
çek n. çeke m.
n. kince, pîstike, rîle, berge, çeke, libase, kiswete, belge m.
m. çeke, sîlahe, sîleh, çek, sîla m.
m. çekistan, çekay n.
çek danîn lg. . çeke ronayene
çek girêdan lg. çeke giredayene
çek girtin lg. . çeke girewtene
çek hilgirtin lg. . çeke wegirewtene
çek lê kisandin çeke re rîantene, sîlahe re rîantene
çek lê rastkirin çeke re rî rastkerdene. *çek û sîleh çeke û sîla h.
çeka agiravêj n. çeka lavî, lavçeke m.
çeka agirbar n. çeka adirvare, çeka adirine m.
çeka agirker n. çeka adirvare, çeka adirine m.
çeka kîmyewî m. çeka kîmyayîye, çeka kîmyewîye, kîmyewîçeke m.
çeka nukleerî n. çeka nukleerî, nukîeerçeke
çekap m. çekap n.
çekbend m. êlege, demle, yêlege m.
çekdar rd. çekdar, çekin, sîladar, sîlahin
çekdar bûn lng. çekdar bîyene, sîlahdar bîyene, çekin bîyene, çekdarîyene
çekdar kirin lg. . çekdarnayene, çekdar kerdene, sîlahdar kerdene, çekin kerdene
çekdarbûn m. çekdarbîyayis, sîlahdarbîyayis, çekinbîyayis, sîlahinbîyayis, çekdarîyayis n.
çekdarî m. çekdarîye, çekdarênî m.
çekdarkirin m. çekdarnayis, çekdarkerdis, sîlahdarkerdis, çekinkerdis n.
çeke m. qîrbend, yaxî n.
çekeloz m. zoo. simore, simorike, simbore, sembûre, sumore, sembûre, sumbelî, simoleke m.
çekem m. axde m.
m. bot. çekem n.
çekû m. çekûye, kelîme m.
çekxane m. çekxane, sîlahxane n.
çel m. suret, çêl, nûsxe, nivist, verçêl, nûsqa n.
num. çewres, divîstî, kewres, çiwras, çewras, çores, çoros, çoras
çelak rd. çewt, war, çot
m. çirdim, rewte n.
çelak kirin lg. ta dayene, kankolnayene, çankolnayene, çunqalnayene
çelçelok rd. mec. kolî, ga
çelefîk m. ana. ximazig n.
çelem m. bot. kelem, lahane, lahne, laxane, lune, lehene, liyune, lane n.
rd. çewresin
çeleme m. caxike m., sertik n.
n. yadest, caxike, sert, bahs n.
çelemîn rd. çewresin
çeleng m. çeleng n.
rd. se m., çeleng, tîtal, keles, bedew, xoser, cind
rd. seng, sivik, çîp, çapik, çîpik, gozmîrçik, cansivik
çelenk m. çeleng n.
çelepe h. silope, veyrlîke, sulimpe, vewrivila, silape, silape
rd. pelhel, viltik, sortik
çelepeyî m. pelhelîye, viltikîye, sortikîye, pelhelênî, viltikênî m.
çeleviçî rd. kelkot, çewtik, xilûwar, kelûkut, çewt-mewt, tews, çewt û çewtvir, xil-xar, çot-mot
çelexwarî rd. kelkot, çewtik, xilûwar, kelûkut, çewtmewt, tews, çewt û çewtvir, xilxar, çot-mot
çelexwari bûn lng. . kelkot bîyene, xilxar bîyene, tews bîyene
çelexwarikî rd. kelkotkî, xilûwarkî, tewsane
çeliqîn lng. . çelqîyene, çilqîyene, nîriyene, celqayene, çelqayene
çelitandin lg. qesernayene, sipî kerdene, qas kerdene, pûr kerdene, patene, qesirnayene, qasiknayene, sipe kerdene, pacayene
m. qesernayis, sipîkerdis, pûrkerdis, qaskerdis, patis, qesirnayis, qasiknayis, sipekerdis n.
lg. serde kerdene, seqetnayene, selexnayene, terisnayene, xaz kerdene, serde berdene, selixnayene, serro kerdene
m. serdekerdis, seqetnayis, selexnayis, terisnayis, xazkerdis, serdeberdis, selixnayis, serrokerdis n.
çelitî rd. serdesîyaye, selexîyaye, xazbîyaye, serdebîyaye
çelitîn lng. serde sîyene, selexîyene, serde bîyene, terisîyene, seqetîyene, selixîyene, serro bîyene, xaz bîyene
m. serdesîyayis, selexîyayis, serdebîyayis, terisîyayis, seqitîyayis, selixîyayis, serrobîyayis, xazbîyayis
lng. . sipî bîyene, pak bîyene
çelixt m. tip. gilmik, gitîye, gire, gulpik, gudik n.
çeloxar rd. kelkot, çewtik, xilûwar, kelûkut, çewt-mewt, tews, çewt û çewtvir, xil-xar, çot-mot
çelp m. çilp, sîlp n.
çelpandin lg. sîrpnayene, silpnayene, sîrqnayene, çilpnayene, selpnayene, serqnayene
m. sîrpnayis, silpnayis, sîrqnayis, çilpnayis, selpnayis n.
lg. sîrmaqe pirodayene, lekmate pirodayene, sîrmaq kerdene, terpike riestene, samar kerdene
m. sîrmaqepirodayis, lekmatepirodayis, sîrmaqkerdis, terpikeriestis, samarkerdis n.
çelpîn m. çelpayis, çalpayis, silpayis, çilpayis n.
lng. . çilpayene, çelpayene, çalpayene, silpayene
çelqandin lg. . çilqnayene, çelqnayene, celqnayene
çelqîn lng. . çelqîyene, çilqîyene, nîriyene, celqayene, çelqayene
çelte n. çente, çelte, çante, çonte, çeltik, çentik, çantik, çuntik n.
çeltik n. çente, çelte, çante, çonte, çeltik, çentik, çantik, çuntik n.
çeltûk m. çeltûk, çeltûg, seltûk n.
çelûz rd. qurvet, çenebaz, qurtqur, fekbaz, lafezan, lewbaz, geweze, zevzek, çeneyin, qalizav, fekwazun, ciririr, wazun
çem n. cog. çem n.
çemanbar rd. anteyin, tewîyeyin, raanteyin, denamîyeyin
çemandî rd. denamite, tewênaye, pêarde, derênaye, namite
çemandin lg. . denamitene, deardene, tewênayene, derênayene, pêardene, çakilnayene, kelemnayene, namitene, cinomitene, nomitene *xwe çemandin tz. xo denamitene, xo tewênayene, xo derênayene
lg. wesemernayene, weçînitene, wesarnayene, to kerdene, wesemernayene, wesamalnayene
çemar m. ana. kortike, silike, satike, gêse, setike, kuert m.
çember m. mat. çembere, golel, çenbere m.
çember kirin tg. çembernayene, golel kerdene, geyrenayene
çemberkirin m. çembernayis, golelkerdis, geyrenayis n.
çembîl m. çepil, qulp, ku m., çeple, destik, çemle n.
çembîl kirin lg. qulp kerdene, çepilnayene, çemle kerdene, çeple piranayene, qulpnayene, çepile kerdene
çemçik m. kundêz, patik, gepçe, çemçe, kunêz, çemçik, kewçe, kepçe, kewndêz, kundîyêz, kondêz, kowndêz n.
çemçov m. girmik, toqmaq (dawul) n.
çemdin lg. ta dayene, kankolnayene, çankolnayene, çunqalnayene
çemê har n. çemo har, çemo gur n.
çemihanî n. baxçeyê tuyan n.
çemik m. teje, saxe (qumas de) m.
n. sivike, çare, wisîre, çuye, herve, sewte, pejike, wusîre, surte, usîre, sive, surwite, le m., ture m.
m. ana. kortike, silike, satike, gêse, setike, kuert m.
çemika stû n. ana. kortika vileyî, silika milî, satika vileyî, gêsa vileyî m.
çemil n. çepil, qulp, ku m., çeple, destik, çemle n.
çemîn lng. . denamîyene, tewîyene, çanqilîyene, deameyene, deriyene, kelemîyene, têameyene, çonqilîyene
m. tewîyayis, denamîyayis, deameyis, çanqilîyayis
çempel m. mizode, aris, mizodik n.
çemûs n. astora serehuske m.
çen m. ana. çene, çenike, çenge m.
çen kutan lg. çene kerdene
çena jorîn n. ana. çena corêne, çenika corêne m.
çenberî m. tomofîle, otomobîle, ereba m.
çenbil n. çepil, qulp, ku m., çeple, destik, çemleo.
çend rd. çend, çand, çond
çend car dolima çendan, çend doli m., reya çendan, çend reyî, sopa çendan, çend sopî *di çendan de çendîne de, edi çendan de (saate)
çendahî m. çendayîye m.f kemîyet n.f çiqasîye m.
çendam h. çendayê ke, gerçî, her çiqas ke, her çend ke, herçî
çendan rd. çendin, çendana *bi çendan e çend bi çendan o, bi çiqasê yo
çendanî m. çendayîye m.f kemîyet n.f çiqasîye m.
çendanî kirin lg. çendênî kerdene, çendênînayene
çendanîker rd. çendênîker, çendênînayox
çendek h. çendê, yewçend, çandê
çendek berê çendê verê
çendemî rd. çendê, de m., zemanê
çendemîn rd. çendin, çendana *çend û çend in çend ra çend ê, çiqas ra çiqas ê (seba kayî)
çendî rd. gumra, zaf, xêlê, zêde, gelê, deyra, bol, epey, derya, xêlyek
h. çendayê ke, gerçî, her çiqas ke, her çend ke, herçî
çendî ku h. çendayê ke, gerçî, her çiqas ke, her çend ke, herçî
çendik rd. çend, çand, çond
çene m. ana. çene, çenike, çenge m.
çene kirin lg. çene kerdene, çene tiro cinitene
çenebaz rd. qurvet, çenebaz, qurtqur, fekbaz, lafezan, lewbaz, geweze, zevzek, çeneyin, qalizav, fekwazun, riricir, wazun
çenebazî m. qurvetîye, çenebazîye, qurtqurîye, fekbazîye, lafezanîye, lewbazênî, gewezeyîye, zevzekîye, qalizavênî, fekwazunîye, riririrîye, qurvetênî, fekbazênî m.
çenebazî kirin lg. qurvetnye kerdene, çenebazîye kerdene, fekbazîye kerdene, lewbazênî kerdene, gewezeyîye kerdene, zevzekîye kerdene, wazunîye kerdene, riririrîye kerdene, qurvetênî kerdene, fekbazênî kerdene, lafezanîye kerdene
çenebazîkirin m. qurvetîyekerdis, çenebazîyekerdis, fekbazîyekerdis, lewbazênîkerdis, gewezeyîyekerdis, zevzekîyekerdis, wazunîyekerdis, riririrîyekerdis, qurvetênîkerdis, fekbazênîkerdis, lafezanîyekerdis n.
çeneya jêrin n. çenika cêrêne, çeneya binêne, çenika binêne m.
çeng m. ana. çene, çenike, çenge m.
m. muz. harpe m.
m. binçeng, binê engilî, binê çengî n.
m. çing, tul, xil, kil, çindik n.
m. mirdose, kul m., lepe, mirdose, wurdêsê, wardiyese, lape, wirdyese m. *bi çengan rd. çeng çeng, bi çengan
çeng dan lg. . çing dayene, tul dayene, xil dayene
çeng kirin lg. . binçeng kerdene
çeng lêxistin lg. çenge pirodayene, çeng kerdene, çenge tirodayene
çengal n. çengel, hevzîn, çanqil, çakil, çankil, çengal, çongal, çungalm
çengal kirin lg. . çengel kerdene, çankil kerdene, hevzîn kerdene, çanqil kerdene, çakil kerdene
çengdan m. çingdayis, tuldayis, xildayis n.
çengo-çengo rd. çeng-çeng, bi çengan
çengur n. ana. har m., hingile, çepile, her m., ar m., engile, erme n.
çenik m. ana. çene, çenike, çenge m.
çente n. çente, çelte, çante, çonte, çeltik, çentik, çantik, çuntik n.
çentebask n. çenteyê baskan, çenteyê hermeyî, çenteyê baskî n.
çentedest n. çenteyê destî, çenteyê destan n.
çentik n. çente, çelte, çante, çentik, çonte, çeltik, çentik, çantik, çuntik n.
çep rd. çep
çep bûn lng. . çep bîyene
çep gêrin lg. . çep gêrayene, çep cêrayene
çep kirin lg. çep kerdene
çepa navendî çepê mîyaneyî, çepê orteyî
çepandin lg. raye ra vetene, çepnayene, raye ra fîstene
m. rayeravetis, çepnayis, rayerafistis n.
çepçepîsk m. zoo. marîceke, kirpe, marûla, meleke, milawine, marmalûke, malmalike, malba, malwa m.
çepe rd. çep, sape, çepe
çepedayî m. lukîye, qurnazîye, xeznagîye, lukênî m.
çepek m. êlege, demie, yêlege m.
çepel rd. qevçil, pîs, pilint, çepel, qefçil, pintîn
çepel bûn lng. . pîs bîyene, qevçil bîyene, çepel bîyene
çepelî m. qevçilîye, çîrkef, çepelîye, pîsîye, qilêrîye, leymîye m.
çeper m. lsk. dorik, sîper, kozik, çeper, meteris n.
n. çeper, perçîn, piyecen, pîercen n.
çeper kirin lg.
çeperast rd. çeprast, çepraz, çeperast
çeperastî m. çeprastîye, çeprazîye, çeprastênî m.
çeperastkî rd. çeprastkî, çeprazkî
çepgir rd. çepcî, çepwan, çepparêz
rd. bawerçep, çepgîr, çepmêl
çepgirê tûj m. gosîz m., tujçepwanîye, tujsoresgerîye, çepwanîya tuje m.
çepgirî m. çepcîyîye, çepwanîye, çepparêzîye, çepcîyênî, çepwanênî m.
çepgiriya tûj m. gosîz m., tujçepwanîye, tujsoresgerîye, çepwanîya tuje m.
çepik m. çepike, selpike m.
çepik lêdan lg. çepikî pirodayene, çepikî cinitene, çepikî kuyene. *li çepikan dan lg. çepikî pirodayene, selpikî cinitene *li çepikan xistin tg. çepikî pirodayene, selpikî cinitene
çepil n. ana. har m., hengile, hingile, çepile, her m., ar m., engile, erme n.
çepildirêj rd. çepilderg, hengilderg, çepilederg
çepîn lng. . çeperaye bîyene, raye ra vejîyene, çepîyene, çep kewtene, raye ra kewtene
çepl m. bask, per, pol, çeple, qanat, peraze, parzonî, pel n.
çepl avêtin lg. pas estene, qulac kerdene, beste kerdene
çepo rd. çolax, çep, solax
çepolan m. çepale, çapale, çopole, pençe, pençur, çopol m.
çepparêz rd. çepcî, çepwan, çepparêz
çepparêzî m. çepcîyîye, çepwanîye, çepparêzîye, çepcîyênî, çepwanênî m.
çeprast rd. çeprast, çepraz, çeperast
çeprast bûn lng. . çeprast bîyene, çepraz bîyene
çeprast kirin lg. çeprast kerdene, çepraz kerdene, çeprastnayene
çeprastbûn m. çep-rastbîyayis, çeprazbîyayis n.
çeprastî m. çeprastîye, çeprazîye, çeprastênî m.
çeprastpîv rd. çeprastpêm, çeprazpêm
çepre n. çîyê didestan, dideste n.
çeq n. ana. çîpe, peyîke. qqe, saqe, çîpike, peke, çeqe, pale, saq, çaqe, pole m.
m. ana. kirtik, goçînek, gueqnek n.
m.fiz. muhasela n.
çeqal n. zoo. çeqal, ewewik, seqal, çeqel n.
çeqandin lg. sîrpnayene, silpnayene, sîrqnayene, çilpnayene, selpnayene, serqnayene
m. sîrpnayis, silpnayis, sîrqnayis, çilpnayis, selpnayis n.
lg. teqnayene, peqnayene, feteqnayene, patnayene
m. teqnayis, peqnayis, feteqnayis, patnayis n.
çeqçeq m. çeqçeqok, seqseqok, teqteqok n.
çeqçeqe m. çeqçeqok, seqseqok, teqteqok n.
çeqçeqok m. çeqçeqok, seqseqok, teqteqok n.
çeqçeqole m. zoo. sewsewoke, perçemoke, baçirmoke, firfirike, sewsevike m.
çeqeçûq n. çeq-çuq, çeqereq, seq-suq n.
çeqel n. zoo. çeqal, ewewik, seqal, çeqelrn
çeqelik n. nano baxqin n.
çeqene m. bot. çekem n.
çeqil m. weçînîtis, vîjnayis, beznayis, weçînayis, bêznayis n.
çeqil kirin lg. weçînitene, vîjnayene, beznayene
çeqilandin m. weçînîtis, vîjnayis, beznayis, weçînayis, bêznayis n.
lg. weçînitene, vîjnayene, beznayene
çeqilmast m. çilqemaste, çelqemaste m.
çeqîn lng. teqayene, peqayene, feteqîyene, tapayene
çeqmaq n. adirge, çeqmaq, çamaq n.
çeqûber m. çilqebere, newbere, newsî, teres m.
çeqûberk m. çitqebere, newbere, newsî, teres m.
çer rd. çito, se, çiturî, senîn, çilu, çitorî, senî, çutirî, çiço, sinî
çer be h. çito bo, se bo, çi awa bo
çer bûn lng. . çito bîye, çi bîyene, çitur bîyene
çer kirin lg. çito kerdene, se kerdene, çiturî kerdene
çer ku çito ke, se ke, çitur ke
çerç m. tara, çarç n.
m. çarç, çerç n.
çerçî n. çerçî n.
çerçîfe m. çarçewe, çerçewe, çarçeve, çerçive, çerçeve, çerçiwe m.
çerçîtî m. çerçîyîye, çerçîyênî m.
çerçîve m. çarçewe, çerçewe, çarçeve, çerçive, çerçeve, çerçiwe m.
çerez n. çerez n.
çerezfiros m/n. çerezrotox, çerezcî n.
çerezfirosî m. çerezrotoxîye, çerezcîyîye, çerezrotoxênî, çerezcîênî m.
çerixandin lg. çerexnayene, çarnayene
lg. ta dayene, çerexnayene (destik)
m. tadayis, çerexnayis n.
çerixîn lng. . çerx bîyene, çerexîyene
lng. . gêrayene, çerexîyene, fetelîyene, cêrayene, geyrayene
çerkez m/n. çerkez n.
m. vizik, guvik, soqî, dual m., vizvizok, soqa, virvirok, govik n.
çerm n. çerme n.
çerm kirin lg. cêvetene, çerme kerdene, selixnayene
çermandin m. cêvetis, çermekerdis, selixnayis n.
çermdar rd. çermeyin
çermê binî m. ana. çermeyo mîyanên, endoderm, çermeyê zereyî n.
çerme gurandin lg. çerme kerdene, çerme serde kerdene
çermê hisk n. çekûr, meskur n. *binê çermê jorîn binê çermeyê serênî, binê çermeyê corênî
çermê navîn n. bîyo. çermeyo mîyanên, mezoderm, çermewo ortên n.
çermê serîn m. ana. çermeyo serên, epîderm, çermewo serên, çermeyê serî n.
çermik n. çermik, çerme n.
çermika bînî m. hîpoderm, çermeyo binên, çermeyê binî n.
çermikê çav m. ana. banê çi m., çermeyê çi m., qapaxê çimî n.
çermikê mêweyan rd. tolikê meyweyan, qalikê mêweyan, qasilê mêweyan n.
çermîn rd. çermeyin
çermiqandin lg. qîrmiçnayene, qermeçnayene
çermiqîn lng. . qirmîçîyene, qermeçîyene
çermîsandîn lg. ropermelnayene, pelisnayene, cilisnayene, pulisnayene, pîlisnayene
çermisandin m. ropermelnayis, pelisnayis, cilisnayis, pulisnayis, pilisnayis n.
çermisî rd. ropermelîyaye, pelisîyaye, cilisîyaye
çermisîn m. ropermelîyayis, pelisîyayis, cilîsîyayis, pulisîyayis n.
lng. ropermelîyene, pelisîyene, rilisîyene, ropermelayene, pilisîyene, pulisîyene
çermixîn m. qermîçîyayis, çungirîyayis, calaziyayis, qurmiçîyayis, çiqirîyayis, qirmiçîyayis, qirmoçîyayis n.
lng. . qermiçîyene, qurmiçîyene, qirmiçîyene, çungirîyene, qirmoçîyene, çiqirîyene, calaziyene
çermkirin m. cêvetis, çermekerdis, selixnayis n.
çermsor m/n. çermesur n.
çermvan rd. çermewan, çermecî
çermvanî m. çermewanîye, çermecîyîye, çermewanênî m.
çerpandin lg. sîrpnayene, silpnayene, sîrqnayene, çilpnayene, selpnayene, serqnayene
m. sîrpnayis, silpnayis, sîrqnayis, çilpnayis, selpnayis n.
çerqizîn m. fistîqîn, çerqizîn, ferqizîn, velîstin, xelan, tehinîn, fîstek, fîkhin, fitiqîn (ling) m.
lng. . nifirîyene, tadîyene, ta re ciginayene, ta re riverdîyene, nefîlîyene (linge..)
çers m. kirkirek n.
çertîl m. pironrike, dirmixe, gosine, dirxime m.
çerx m. gûnd, çerx, çax, dewr, gûn n.
m. mizure, çerx, banyo, awke, hekuke, çale, seresu, hemam, çalê serun, hemom n.
m. çerx n.
çerx kirin lg. çerx kerdene, çerexnayene
çerx lêdan lg. çerx riverdayene, çerex pirodayene
çerxa felekê n. çerxê felekî n.
çerxandin lg. çerxnayene, çerexnayene
çerxbûn lng. . çerx bîyene, çerexîyene
çerxetîl n. sînîka paxirine m.
çerxî rd. çerxin
çerxî kevjal m. ast. kerkence m.f bûrcê kerkence n.r bûrcê çarpenrike n.
çerxîfelek m. bot. çerxfeleke m.
çerxker m/n. çerxwan, çerxcî, çerxker n.
çerxvan m/n. çerxwan, çerxcî, çerxker n.
çesid kenar rd. mat. çesîtkobe
çesn m. çêsît, mewj, cure, tore, tewr, babet, bêj, çêsîd, tewir n.
çesn dan lg. veyvende dayene, ziyafet dayene, veyvende kerdene, solen dayene
çesne m. veyvende, solen, ziyafet, sulen n.
çesnî m. tam, tad, ekr, lezet, tom, ekir, ekl n.
çesp m. sîrij, sîrêj, sîrêz n.
çespan m. îspat, peyît n.
çespandî rd. îspatkerde, peyîtnaye, îspatnaye
çespandin lg. pîra qemetnayene, pira dusnayene, pira sîrijnayene, pira zeleqnayene, diskinayene, pazeleqnayene
lg. îspat kerdene, peyîtnayene, îspatnayene, peyît kerdene
m. îspatkerdis, peyîtnayis, îspatnayis n.
çespîn lng. . tespît bîyene, kifs bîyene, bellî bîyene, tespîtîyene
m. tespîtbîyayis, kifsbîyayis, bellîbîyayis n.
lng. . pira dusîyene, pira qemetîyene, pira zeleqîyene, risoyîyene, paqemetîyene, pazeleqîyene, pira sîrijîyene, pasîrijîyene
m. piradusîyayis, piraqemetîyayis, pirazeleqîyayis, pazeleqîyayis, pasîrijîyayis, risoyîyayis, dusayayis, pirasîrijîyayis n.
çest m. tam, tad, ekr, lezet, tom, ekir, ekl n.
çet m. cog. cêvî, dole, gelîye, çeta, dale, newale, dalike m.
çete m. çeta, çete m.
çetel m. çetale, çatale, çetele m.
çeteldang m. çetaldang, çataldang n.
çetin rd. çetin, zor, zahmetin, ezîyetin, cefayin, zarzunin
çetin bûn lng. . çetin bîyene, zor bîyene, zahmet bîyene, miskul bîyene
çetin dîtin lg. çetin vînitene *lê çetin hatin lng. . rirê çetin ameyene, rirê zor ameyene
çetin kirin g. çetin kerdene, zor kerdene, zahmet kerdene, miskul kerdene, ç™tinnayene
çetinayî m. çetinîye, zorîye, zahmetîye, çetinênî, zorênî m.
çetinayî derxistin lg. çetinîye vetene, alange vetene, ezîyet vetene
çetinbûn m. çetinbîyayis, zorbîyayis, zahmetbîyayis, miskulbîyayis n.
çetinî m. çetinîye, zorîye, zahmetîye, çetinênî, zorênî m.
çetinkirin m. çetinkerdis, zorkerdis, zahmetkerdis, miskulkerdis, çetinnayis m.
çetir m. parasut n.
çetirbaz m/n. parasutd, parasutwan n.
çevandî rd. denamite, tewênaye, pêarde, derênaye, namite
çevandin lg. . denamitene, deardene, tewênayene, derênayene, pêardene, çakilnayene, kelemnayene, namitene, cinomitene, nomitene
çevandina navdêran n. rz. antisê nameyan, tewênayisê nameyan n.
çevîn lng. denamîyene, tewîyene, çanqilîyene, deameyene, deriyene, kelemîyene, têameyene, çonqilîyene
m. tewîyayis, denamîyayis, deameyis, çanqilîyayis n.
çewal n. çewal n., çuwal n., çuyale m.r çiwat n. cuwal n.r çîa i n.
çewalêhato m. pêjinde, rastmekî, tevkelî, teseduf, rast, tesaduf n.
çewder m. bot. çewdere, silêl, çewder, sileyl, çodere m.
çewênder m. bot. belazî, çukundire, silqe, çegundere m.
çewgan n. çogane m.r polo n.r çuwegane m.r çugane m.
çewisandin lg. . dewesnayene, pêpesnayene, kepesnayene, tepesnayene, kurisnayene, pestnayene, repesnayene, pêpes kerdene, dawasnayene, dowsnayene
çewlik m. çewlige, çiftlige, ritgehe m.
m. î m., îhsas n.
çewr n. ton, guhn, don, guhin, dîên n.
çewsan m. tahde, zorbazîye, tehakum, zordestîye, hukimkerdis n.
çewsandin lg. . tahde kerdene, zorbazîye kerdene, hukim kerdene, zorûzop kerdene, tehakum kerdene
çewt rd. çewt, sas, xeta, çowt, çot
çewt bûn lng. . çewt bîyene
çewt kirin lg. . çewt kerdene,çewtnayene
çewtbawerî m. xurafe, çewtbawerîye m.
çewtî m. çewtîye, sasîye, xeletîye, sasênî, çewtênî m.
çexçur n. bot. tarêdewerîyo
çexele m. vama terne, çaqla, ternvame m.
çexer m. peyare, siveraye, riua, pîyerê, pêrare, pîerê m.
çeçenîstan Çeçenistan
çek çek
çekçeko çekirge
çekdar silahlı
çeke silah
çekîstan Çek Cumhuriyeti
çekuya hemmanîye eşanlamlı kelime
eşanlamlı sözcük
çekuya hemvenge eşsesli kelime
eşsesli sözcük
çekuya pêrabestîye bileşik kelime
bileşik sözcük
çekuya sade basit kelime
basit sözcük
çekuya viraştîye türemiş kelime
türemiş sözcük
çekuye kelime
sözcük
çele ocak (ocak ayı)
çemişgezek Çemişgezek
çende ne kadar
çende ende ne kadar o kadar
çende ez zana ti zî ende zanî Ben ne kadar biliyorsam sen de o kadar biliyorsun
çene çene
çeneyo binên üst çene
çeneyo serên alt çene
çeng omuz başı
çengile kol [I]
çep sol
çeqel çakal
çertelu deligöz dikeni; centaurea iberica
çeşît çeşit
çewlîg Bingöl
çewr darbe
çewres kırk
çewresin kırkıncı
çebiç tuşk, -e; tiştîrî (n), gîsk (n)
çek çek (n)
çekecek kerate (n), çekecax (n)
çekel (üvendirenin ucundaki yassı demir) lewde (n), pistîya misasî (m)
çekememek çimesîyayî kerdene, çimesîyayîye kerdene, çim bar nêbîyene, çimê ... bar nêbîyene; çim bar nêdayene, çimê ... bar nêdayene, çimê ... teng bîyene, çimetengî kerdene, çimetengîye kerdene, çimetengênî kerdene, hesûdîyayene, hesûdî kerdene, hesûdîye kerdene, mûzirî kerdene, mûzirîye kerdene, mûdîyî kerdene, pexîlî kerdene, pexîlîye kerdene, qehirîyayene, ... ra qehirîyayene, teqayene, ... ra teqayene, baxizîyayene, celîyayene; ... ra celîyayene Felat Korja’yı çekemiyor. (Felat Korja ra celîyêno.)
çekememezlik b. çekemezlik
çekemezlik çimesîyayî (m), çimesîyayîye (m), çimbarnêbîyayeyî (m), çimbarnêbîyayeyîye (m), çimbarnêbîyayeyênî (m), çimetengî (m), çimetengîye (m), çimetengênî (m), hesûdî (m), hesûdîye (m), mûzirî (m), mûzirîye (m), mûdîyî (m), pexîlî (m), pexîlîye (m)
çekiç çakuç (n), çakut (n)
çekilmek ancîyayene
çekim antiş (n)
çekip gitme radayîş (n), ragêrayîş (n)
çekip gitmek radayene, ragêrayene “Hela day, mi serey xwi girot û ez ragêraynî Hela day, ez dew ra vecîyaynî” (Deyîra Gidîyan)
çekirdek dendike (m), bezra (m)
çekirge kulî (n), mele (n), peqpeqok (n), çekçeko (n)
çekmek antene
çekü çîte (m), çîtike (m)
çekül b. şakul
çelgi şutike (m)
çelik (kısa değnek veya dal) çel (n), çulik (n), çemçe (n), çemçik (n)
çelmik qisle (n), qislik (n), xiz (n), zingire (n)
çeltik çeltug (n)
çember çember, (n)
çene çene (n)
çengel çengal (n)
çengellemek çengal kerdene, çengal tavistene, çengal piro kerdene Kapıyı çengelle! (Berî çengal bike!/Çengalê berî tafîne!/Çengalê berî piro ke!)
çengelli çengalin, -e
çengelli iğne firkete (m)
fîrkete (m)
çepçevre b. çepeçevre
çepeçevre çarqimî (n), çarkenar (n)
çeper b. çit
çeper kapısı b. çit kapısı
çepiç tuşk, -e; tiştîrî (n), gîsk (n)
çerçeve çarçewa (m)
çerçöp qirşûqale (m), qirş-qale (m), çop-çelax (n)
çeşit 1)bêj (n), çeşît (n) 2)hawa (n)
çeşitkenar üçgen hîrêgoşeyo çeşîtkenar (n)
hîrêgoşeyo çeşîtkenar (n)
çeşme hênî (n)
çeviren (tercüme eden) tadayox, -e; çarnayox, -e; tercumekerdox, -e
çeviri çarnaye (n); çarnaya (m), çarnayîye (m); tadaye (n); tadaya (m), tadayîye (m); tercume (n, m)
çevirme-I agêrnayîş (n), açarnayîş (n), gêrnayîş (n), çarnayîş (n), tadayîş (n), çerixnayîş (n),dêmdayîş (n), qelibnayîş (n),fetilnayîş (n)
çevirme-II(tercüme etme) çarnayîş (n), tadayîş (n), tercumekerdiş (n)
çevirmek- II(tercüme etmek) çarnayene, tadayene, tercume kerdene
çevirmek-I agêrnayene, açarnayene, gêrnayene, çarnayene, tadayene, çerixnayene, dêm dayene, qelibnayene, fetilnayene
çevre dorûver (n), derûdor (n), dorme (n), derûdorme (n), çorşme (n), norî-orî
çevre bakanlığı wezaretê dorûverî (n), wezaretê dormeyî (n)
çevrimdışı girênêdaye (n) (TE)
çevrimiçi girêdaye (n) (TE)
çeyiz cêz (n)
çem река
çetel вилка
çem rivero
çember rondo
cirklo
çerixîn turni
çerm felo
haŭto
çerx cirklo
çewt bi kar anîn misuzi
çewtî kirin erari