Wateya peyva in
in(I) 1. lan, gûv, qui, gih, lane, geh, kun (stara rawiran, dehbeyan) 2. şikeft, mixare m (II) ins, însan, mirov nd
În (kurtebêja îndiyûmê) kîm
in1. bûn (tewandî) (lêker) forma dema niho ji lêkera bûn bo kesên pirrjimar: Em kurd in. Hûn azad in. Ew penaber in..
Herwiha: ne Nêzîk, în.
Bide ber: e, im, îBinere.
Herwiha: -in.
ji: Ji Proto-hindûewropî h₁sénti (ew in, ji h₁es-), Proto-aryayî -end (ew -in), hevreha -in, -n û ne (bi maneya ew in) yên kurmancî, farisî -end (ew -in), soranî -(i)n, ermenî են (en: ew in), latînî sunt (ew in), frensî sont (bixwîne: son: ew in), îtalî son (ew in)... Hêjayî gotinê ye ku formên Proto-hindûewropî û yên Proto-aryayî yên bo kesê yekem yê pirrjimar (em) û kesê duyem yê pirrjimar (hûn) ji kurdî winda bûne û forma sêyem ya pirrjimar (ew) li cihê wan jî tê bikaranîn. Bo nimûne, di farisî de forma -îm li gel peyva ma (em) û ya -îd jî li gel peyva şuma (hûn) tê bikaranîn û forma -end (hevbera -in) ya kurdî tenê li gel îşan/anha/anan (ew/wan) tê xebitandin. Herwiha -î, -e û -in jî ji heman rehê h₁es- yê Proto-hindûewropî ne. 2. a la mode, li kar, hezkirî (rengdêr) (navdêr) Xwendin: în, mode, a la mode, nûjen, nû, li kar, hezkirî.
Dijwate: out.
ji wêjeyê: Dinya diguhore. Tirkiye jî diguhore. Aktorên siyasetê li Tirkiyeyê tên guhortin û rol jî tên guhortin. Dema ocalanan û ergenekonciyan çû. Dema burkayan û aştîxwazan hat. Lewra divêt mirov bibêje: Abdullah Ocalan out – Kemal Burkay in..
ji: ji inglizî out (li, tê de, di ... de). Heman peyv bi heman wateyê ketiye gelek zimanên din jî. Bo nimûne, binere frensî http://fr.wiktionary.org/wiki/in. Înglîzî: daçek, di ... de, li: in the book (di pirtûkê de), in Kurdistan (li Kurdistanê), demê diyar dike: in August (li meha tebaxê),
ji: One in million (yek ji milyonan) Tirkî: (navdêr)lan , gûv , qui , gih , lane , geh , kun şikeft , mixare m ins, însan , mirov
indi...de (zeitlich)
kura
li (örtlich)
têda
inis, -yis peyqertafa ke karan ra name virazena
Tê de derbas dibe; in (i), in a hurry, in a jiffy, in a rush, in abrede stellen, in aktion sein, in all reason, in allgemeinen verruf bringen, in augenschein nehmen, in bad repair, in beschlag nehmen, in bewegung setzen, in bewunderung versetzen, in brand setzen, in brief, in bûn, in cin, in cin top oynamak, in cin yok, in danger, in days of yore, in deep water, in dem moment, in der eile, in der lage sein, in der nähe, in der pfanne braten, in der sonne gelegen, in der stadt, in der tat, in die flucht schlagen, in die hocke gehen, in die höhe ragen, in die höhe werfen, in die schuhe schieben, in die wüste gegangen und versteckt, in diese zeit, in diesem sinne, in dieser weise, in disguise, in doubt, in duplicate, in earnest, in einklang bringen, in empfang genommen, in erwägung ziehen, in erwartung sein, in erwartung von, in frieden lassen, in full retreat, in gedanken versinken, in general, in good repair, in great request, in grüppchen, in gruppen einteilen, in gutem zustand, in jest, in keeping with, in kleinen gruppen, in kürze, in lautes gelächter ausbrechen, in legender stellung (nur für tiere gebräuchlich), in mi­sin, cin misin, in my judgment, in my opinion, in nacht, in open court, in operation, in ordnung, in ordnung bringen, in rags, in regard to, in reserve, in return for, in ruhe lassen, in ruins, in sackcloth and ashes, in schimpf und schande, in schwierigkeiten geraten, in seine gewalt bringen, in short, in sicherheit bringen, in sicht, in sichtweite, in smooth water, in spite of, in staunen versetzen, in stimmung bringen, in stücke, in that way, in the background, in the ear, in the face of, in the long run, in the night, in the offing, in the raw, in the red, in the rough, in the round, in the wake of, in this way, in turbulenzen kommen, in übereinstimmung bringen, in ungnade gefallen, in unmittelbarer nähe, in unordnung kommen, in unruhe versetzen, in verlegenheit bringen, in verwirrung geraten, in vollem lauf, in waitîng, in winzige stücke zerlegen, in wut bringen, in wut geraten, in zukunft, in...zustand sein, ina, inabsentia, inaccessibility, inaccessible, inaccessibly, inada binmek, inadaptability, inadequate, inadı tutmak, inadına, inahawa, inahewa, inak, inakçı, inakçılık, inaksal, inal, inam, inan, inan, inan olmaz, inan olsun, inanç, inanç, inanca, inancılık, inançlı, inançlı, inançsız, inançsızlık, inandırıcı, inandırıcılık, inandırılmak, inandırmak, inanılır, inanılma, inanılmak, inanılmaz, inanırlık, inanış, inanlı, inanlı, inanma, inanma, inanmak, inanmak, inanmazlık, inanmıyorum, inansız, inansızlık, inap, inap, inapê (yekî) ketin, inapt, inaptitude, inasar, inasar, inasar kar, inasarên, inat, inat, inat etmek, inat etmek, inat olmak, inat olsun diye, inatçı, inatçı, inatçıca, inatçılık, inatçılık, inatî, inatî, inatlaşma, inatlaşmak, inayet, inayet etmek, inayet ola, inayette bulunmak, inbar, inbegriff, inbound, inbox, inbrunst, inç, inc, incare, incarnadine, incas, ince, ince, ince ağrı, ince alay, ince bağırsak, ince belli, ince bulgur, ince bulgurdan yapılan bir yemek, ince donanma, ince duygulu, ince eleyip sık doku­mak, ince gül yağı, ince hastalık, ince ince, ince ince, ince saz, ince ses, ince tutkal, ince ünlü, ince yapılı, ince zar, incebağırsak, incecik, incecik, incecikten, inceden, inceden inceden, inceden inceye, inceleme, inceleme, incelemeci, incelemeci, incelemecilik, incelemek, inceleniş, incelenmek, inceletiş, inceletmek, inceleyici, incelik, incelik, inceliş, incelme, incelme, incelmek, incelmek, inceltici, inceltiş, inceltme, inceltme, inceltmek, inceltmek, incemsi, incense, inch, inchworm, inci, inci balığı, inci çiçeği, inci dişli, inci gibi, inci işlemeli, inci saçmak, inci tane­leri, inci taşı, inci taşy, incident, incik, incik, incik (baldır), incik boncuk, incik kemiği, incikî, incil, incîl, incîl, incîlî, incîlnivîs, inciltilmek, incinme, incinmek, incir, incir, incir ağacı, incir çekirdegini doldurmaz, incir kurdu, incir kuşu, incirlik, incirsi, incirsi meyve, incitation, incitici, incitilmek, incitiş, incitme, incitme beni, incitmek, incol, inconvenience, incoordination, increase, incredulity, incriminate, incumbent, incûr, incûr, incus, inda, indebted, indecision, indeed, indefinite, indeko, indeks, indemonstrable, independence, independent, indeterminate, indeterminism, indeterminist, indeterminizm, indetermlnizm, index, indî, indî, india rubber, indicate, indiction, indifa, indifa etmek, indifaî, indigenous, indigent, indikatör, indilko, indinde, indir, indirect object, indirgeme, indirgemek, indirgen, indirgenebilir, indirgenlik, indirgenmek, indirgeyici, indirilmek, indirim, indirim yapmak, indirimli, indirimli satişlar, indiriş, indirme, indirmek, indirmek, indirtmek, indis, indium, indivîd, individuaiizm, individualist, individüalist, individüalizm, individuell, individuum, indiyum, indiyûm, indo, indolent, indonezî, indonezya, inductive reasoning, indükleme, indükleme makinasi, indüklemek, indüksiyon, indüleme akımı, industrie, industry, ineç, inefficient, ineinander gehen, ineinander stecken, ineinander umwandeln, ineirlik, inek, inek, inek biti, inekçi, inekçilik, inekhane, ineklemek, ineklik, inekotu, inekotu, ineluctable, inexpensive, ineze, infak, infam, infano, infanticide, infaz, infaz etmek, infectious, infer, inferential, inferior, inferiority, inferno, infial, infial uyandırmak, infiale kapilmak, infilak, infilak etmek, infinite, infirak, infirat, infiratçi, infiratçı, infiratçılık, infirm, infirmary, infisah, infisah etmek, inflame, inflratçihk, influence, influence ..., info, infografîk, inform, informant, informasyon, informatik, information, information, informatîv, informative, informatîvî, informi, informieren, informiert, informiert sein über, infrastrûktûr, infrequent, infuriate, ing, ing, ing, ingenieur, ingilîs, ingîlîs, ingiliz, ingilîz, ingiliz anahtari, ingiliz sicimi, ingiliz sicimi asılmak (veya ingiliz ipi asilmak), ingiliz siyasetî, ingiliz tuzu, ingilizce, ingilîzî, ingiltere, ingiltere, ingiltereyî, ingin, inginlik, ingir, ingir, ingir, ingirandî, ingirandin, ingirandin, ingirandin/diingirîne/ biingirîne, ingirî, ingirî kirin, ingirî kirin, ingirîn, ingirîn, ingirîn, ingirîn/diingire/biingire, ingirîtî, ingirîtî, ingirîtî kirin, ingirker, ingirkerî, ingirok, ingirok, ingirok, ingirokî, ingirokî, ingirokî, ingirokîtî, ingiroktî, ingiroktî, ingiroyî, ingiroyî, ingiroyîtî, inglîstan, inglistan, inglîstanî, inglîz, inglîzî, inglîzîaxiv, inglîziya kevn, inglîzîziman, inglîzîzimanî, inglîzkî, inglîzxwazî, ingulîsk, inguşk, ingûz, inha, inha etmek, inhalt, inhaltsleer, inhaltslos, inheritance, inhidam, inhilal, inhilal etmek, inhimak, inhina, inhiraf, inhiraf etmek, inhisar, inhisarcı, inhisarcılık, inhitat, inhitat etmek, ini, inik, inikas, inikas etmek, inikat, inildeme, inildemek, inildetme, inildetmek, inildeyiş, inilemek, inilmek, inilti, inim inim, inim inim inlemek, inir, inirandî, inirandin, inirî, inirîn, iniş, iniş, iniş aşagi, iniş çıkış, iniş yapmak, iniş yokuş, inisiyatif, inisiyatifini kullanmak, inîşk, inişli, inişli çıkışlı, initandî, initandin, initî, initîn, initîn, injury , ink, inkar, inkar, inkar etmek, inkar kirin, inkar kirin, inkarcı, inkardan gelmek, inkarkirî, inkarkirin, inkarok, inkibaz, inkıbaz, inkibazlık, inkıbazlık, inkilap, inkilap etmek, inkilapçı, inkılapçı, inkilapçılık, inkılapçılık, inkiraz, inkiraz bulmak, inkiraza ugramak, inkişaf, inkişaf etmek, inkisam, inkısam, inkisar, inkisar etmek (veya inkisarda bulunmak), inkisar tutmak, inkita, inkıta, inkiyat, inkiyat etmek, inleme, inlemek, inletme, inletmek, inleyiş, inme, inme, inme inmek, inmek, inmeli, inmemoriam, inmitten, innen, innenraum, inner, inner, inner resources, innere, innere handfläche, innere medizin, innerei, innereien, inneres, innerhalb, innocence, innocent, innuendo, inoculate, inodorous, inoperable, inorganik, inqiyad, ins, ins, ins bett gehen, ins exil schicken, ins gefängnis werfen, ins leben rufen, ins û cins, inşa, inşa etmek, inşa olmak, inşaat, inşaat maşallah, inşaatçı, insaf, insaf, insaf etmek, insaf kirin, insafa gelmek, insafdar, insafdarî, insafî, insafına kalmiş, insafkirî, insafkirin, insafli, insaflı, insafsiz, insafsız, insafsizca, insafsızca, insafsizlık, insafsızlık etmek, inşallah, inşallah, insan, insan, insan, insan ayagi değmemiş (veya insan ayağı basmamiş), insan ayağı değ­memiş, insan biçimcilik, insan bilimci, insan bilimi, insan bilimsel, insan dışı, insan eli değmemiş, insan eli degmemiş (veya insan eli dokunmamış), insan eti yemek, insan eti ye­mek, insan evladi, insan evlâdı, insan gibi, insan gönlünün artığını söyler, insan grubu, insan haklan, insan haklan ihlâli, insan hakları, insan hakları, insan haklari savunucusu, insan hakları savunucu­su, insan hali, insan hâli, insan içincilik, insan içine çıkmak, insan kasabı, insan konuşa konuşa, hayvan koklaşa koklaşa, insan kümesi (insan grubu), insan kurusu, insan kuş misali, insan müsvedesi, insan oglu, insan oğlu, insan ölümlüdür, insan sarrafı, insan sırtında taşınan yük, insan veya hayvanın cıvık dışkısı, insan vücudunun göbek ile cinsel organ arasındaki bölümü, insanane, insanca, insancı, insancıl, insancılık, insancıllaşmak, insandır alınabilir, insane, insangiller, insani, insanî, insanı gösteren giyimdir, insanî kirin, insani örgüt, insani yardım, insanın şansı her zaman yaver gitmez, insanın şansı her zaman yaver git­mez, insaniyet, insaniyet namına, insaniyetli, insaniyetsiz, insaniyetsizlik, insanlaşma, insanlaşmak, insanlık, insanlık, insanlık alemi, insanlık dışı, insanlık etmek, insanlık hâli, insanlık nedir bilmemek, insanlıktan çıkmak, insanoğlu, insanperwerane, insansı, insansılar, insansılar, insanımsılar, insansızlaştırmak, insanüstü, inşat, inşat etmek, insbesondere, insect, insekt, insektaryum, insekto, insel, inşela, inselchen, insert, insertion, insest, insestî, insgeheim, insgesamt, insicam, insicamlı, insicamlılık, inside, insipid, insiraf, insirafı, insirafi, inşirah, inşirah etmek, insist, insistieren, insiyak, insiyaki, insiyakî, insiyatif, insolent, insomuch, inspiration, inspire, inspiriert werden, inspizieren, installation, instance, inständig bitten, instant, instantaneous, instanter, instar, instinct, instinkt, institut, institute, institution, institution, instruction, instrui, instrument, instrument, instrumentenspieler, insufficient, insulate, insulo, insulta, insuperable, insuppressible, insûr, insurgency, insûrî, insusceptible, int, int, int, int, int dan xwe, int lê çêbûn, inta, inta, inta (yekî) pê girtin, inta filehan, inta kafiran (gawiran an jî wehşan), inta kerê, intaç, intaç etmek, intak, intan, intanî, intaniye, intasî, intdar, intdar, integral, integral denklemi, integral hesabı, integrasyon, integration, integre, integrity, integument, inteint, inteint, inteint kirin, inteint kirin, inteint kirin, inteintkirî, inteintkirin, intelekt, intelektüalizm, intelektuel, intelektuelî, intellectualism, intellektuell, intelligence , intelligent, intelligent, intelligenz, intemperance, intendant, intênhatin, intense, intensity, intent, intention, intention, inter, interesi, intereso, interessant, interesse, interesse haben, interessieren, interessiert, interessiert sein, interest, interesting , interfere, interferometre, interfuse, interior, interjection, interkinez, interlingua, interlingue, intermix, interna, international, international, internationalen, internationalist, internet, internet, internetkafê, internist, interpellate, interpreter, interpretieren, intervenieren, interview, interview, intî, intiba, intiba, intibah, intibak, intibak etmek, intibaker, intibaksız, intibaksızlık, intibayî, intifa, intifa hakkı, intifade, intiha, intihab, intihabat, intihal, intihar, intihar eden, intihar etmek, intiharca, intiharker, intikal, intikal etmek, intikam, intikam, intikam alma, intikam almak, intikamcı, intikamcılık, intikamvari, intîn, intîn, intîn, intîn, intîn/diinte/biinte, intînî, intînî, intînî kirin, intînîkirin, intînîkirin, intiqab, intiqab kirin, intiqabî, intiqabker, intiqabkirî, intiqabkirin, intiqam, intisap, intisap etmek, intişar, intişar etmek, intixal, intixal kirin, intixalî, intixalker, intixalkirî, intixalkirin, intizam, intizamlı, intizamlı, intizamsız, intizamsız, intizar, intizar etmek, into, intok, intok, intok, intokî, intokî, intokîtî, intoktî, intramuscular, intrigant, introduce , intruder, intuition, intuitive knowledge, inurbane, invade, invalid, invalidate, invention, inventor, inventory, invincible, invite, inwan, inwan, inward, inyad, inyad kirin, inyada (yekî) pê girtin, inyadî, inyadkirî, inyadkirin, inyatker, inyatkerî, inyaz, inyennegirî, inyet, inzal, inzêl, inzibat, inzibati, inzibatî, inzibatsız, inzimam, inzimam etmek, inziva, inzivaya çekilme, inzwischen, ...... (Lêgerîna Berfireh)