Wateya peyva agir
agirateş.
n 1. ateş, od * şaristanî ji agir çêbûye uygarlık ateşten doğmuştur 2. ateş (tutuşmuş olan cisim) * sotikê agir ateş közü 3. ateş (ısıtma veya pişirme için kullanılan yer veya araç) * min xwarin ji ser agir danî yemeği ateşten indirdim 4. ateş (patlayıcı silâhların atılması) * agirê topan heya nîvê şevê dom kir top ateşi geceye kadar sürdü 5. ateş, hararet, kızdırma (yüksek vücut ısısı) * agirê canê nexweş rabû hastanın harareti arttı 6. yangın 7. ateş (tehlike, felâket) * hûn xwe diavêjin nav agir kendinizi ateşe atıyorsunuz 7. mec yaramaz (haşarı) 9. acı, zehir zemberek (son derece acı) * îsot eynî agir biber zehir zemberek 10. ateş, çok çalışkan * eynî agir e çok çalışkan biri 11.rd ateşli (coşkulu, coşkun)
agir(navdêr, nêr) germahî û ronahiya ku peyda dibe dema tiştek dişewite anku disuje: Agir tiştek talûke ye. kuçk yan argûn yan tebax: Çayekê dane ser agirî. şewat, bûyera şewitîna anku sotina tiştekî: Tevaya mala wan di agirî de şewitî. berdana fîşekan yan topan, coş, coşdarî, enerjî: agirê dilê min, ta, tagerm.
Bi alfabeyên din: kurdî-erebî: ئاگر.
Herwiha: agr... ar.
Hevwate: ahi, ateş.
Bi zaravayên kurdî: kurmancî: agir, ar soranî: agir, awir, awr kelhûrî: agir, Lekî: agir hewramî: ahir, awir, awîr, ayir, eyir zazakî: adir.
Têkildar: argûn, çeqmaq, heste, kuçk, sope, tebax.
Bikaranîn: Lêker: agir barandin, agir berdan, agir geş kirin, agir girtin, agir reş kirin, agir xweş kirin, agir kirin. Navdêr: agirbûn, agirkirin Rengdêr: agirgirtî, agirbirî.
ji: Ji têkilkirina du rehên cuda yên Proto-hindûewropî: ag- ji h₁ngʷnis (agir) û -r ji h₁eh₂ter- (agir). Ji rehê yekem ve hevreha sanskrîtî अग्नि (agní), hîtîtî ???? (a-ak-ni-iš), rûsî огонь (ogóni), lîtwanî ugnis, latînî ignis... Ji rehê duyem ve hevreha zazakî adir, hewramî ayir, farisî آذر (azer)/آدر (ader) û آتش, pehlewî atur, avestayî ????? (aterş), lurrî teş, osetî арт (art), sanskrîtî अथर्वन् (athervan), ermenî այրեմ (ayrem: sotin), sirbî ва̏тра (vatra: agir), çekî vatra, albanî vatër, îrlendî áith, weylsî odyn, umbriyayî atru, belkî latînî āter (reş, tarî)....
: agiravêj, agiravêjî, agiravêjk, agirgir, agirnegirî, agirgirk, agirî, agirîn, agirkuj, agirkujî, agirkujk, agirnegir, agirnegirî, agirnegirk
agirfire
m. (obl. êgir) fire.
agirm. adir, adil n.
agirогонь (wek agon tê xwendin)
Tê de derbas dibe; agir avêtin, agir avêtin (tiştekî), agir avêtin devê xwe, agir barandin, agir barandin, agir barîn, agir bêdû vêxistin, agir ber bûn, agir berda kayê, xwe da ber bayê, agir berda komê, xwe da feza zomê, agir berdan, agir berdan, agir berdan, agir berdan, agir berdan, agir berdan (tiştekî), agir berdan nav kozê, agir berdane/vexistin, agir berî (tiştekî) dan, agir berî dilê (yekî) dan, agir bestin, agir bestin, agir bestîn, agir bi (cihekî) ketin, agir bi (yekî) xistin, agir bi (yekî) xistin, agir bi canê (yekî) ketin, agir bi cegera (yekî) ketin, agir bi çiya bikeve ter û hişk tevde dişewitin, agir bi çiyan dikeve ter û hişk tevde dişewite, agir bi dile (yekî) girtin, agir bi dile (yekî) ketin, agir bi dilê (yekî) ketin, agir bi erdê bikeve, agir bi erdê ketin, agir bi erdê keve, gurzek pûşê wî naşewite, agir bi hundirê (yekî) ketin, agir bi kezeb û cîgerê (yekî), agir bi kezeba (yekî) ketin, agir bi kezeba (yekî) xistin), agir bi konê bavê (yekî) ve danîn, agir bi lingê (yekî) ketin, agir bi lingen (yekî) ketin, agir bi mala (yekî) ketin, agir bi mala (yekî) ketin, agir bi mala bavê te nekeve, agir bi mala derewînan ket kesî (pê) bawer nekir, agir bi mala derewînan ket, kesî jê bawer nekir, agir bi mala te bikeve, agir bi mala te keve, haya tu kesî jê nebe, agir bi mala virekan ketiye, kesî bawer nekiriye, agir bi mala xwe xistin, agir bi mitele ketin, agir bi qûna (yekî) ketin, agir bi ser (yekî) de barandin, agir bi ser (yekî) de barîn, agir bi serê (yekî) ketin, agir bi serê min ketiye, tu jî li ber rûne xwe diqijirînî, agir bi serî ketin, agir bi te bikeve, ba jî bi hewara te ve be, agir bigre rêlê, terr û hişk bi hev re dişewite, agir bike!, agir bikeve dehlê qevdek pûşê min tê tune ye, agir bikeve dehlê, qevdek pûşe min tune ye, agir biran, agir birîn, agir birîn, agir bûn, agir bûn, agir dadan, agir dadan, agir dadan, agir dan ber barûdê, agir dan ber barûdê, agir danîn, agir danîn bin sîtilê, agir derxistin, agir derxistin, agir di çavan de bûn, agir di çavan de çûrisîn, agir di çavê (yekî) de bûn, agir di malê de lemelem e, cih ji keç û mişkan re nema, agir di nav hinavên (yekî) ketin, agir dibare, agir e, agir e (em) ketinê, agir geş kirin, agir geskirin, agir girte mala derewîna kesî bawer nekir, agir girtî, agir girtin, agir girtin, agir girtin, agir gur bûn, agir gur kirin, agir gur kirin, agir heye di qocan de, agir jê barîn, agir jê barîn, agir jê rijîn, agir jê rijîn, agir ji ber çûn, agir ji dev barîn, agir ji dev çûn, agir ji dev rijîn, agir ji devan rijîn, agir ji devê (yekî) barîn, agir ji devê (yekî) barîn, agir ji devê (yekî) çûn, agir ji devê (yekî) rijîn, agir ketin, agir ketin (cihekî), agir ketin (nava) dilê (yekî), agir ketin (yekî), agir ketin (yekî), agir ketin ..., agir ketin binê (yekî), agir ketin binî, agir ketin dawa (yekî), agir kirin, agir kirin, agir kirin, agir kirin, agir ku li erdê dikeve hişk û ter bi hev re dişwetin, agir ku vêket, çi hewceyî pifê ye, agir lê barandin, agir lê barandin, agir lê barîn, agir lê barîn, agir lê hilanîn, agir lê reşandin, agir lêdan, agir lêxistin, agir li ber çavan pekandin, agir li ber kulîna xwe dadan, agir li ber kulîna xwe dadan, agir li ber piyan bûn av, agir li binî bûn, agir li gûzika (yekî) danîn, agir li heriye çûn, agir li heriyê çûn, agir li pûş xweş diçe, hema dewama wî tune, agir li ser pişta (yekî) dadan, agir nebe dûman dernayê, agir pê bikeve bêhna bîso jê nayê, agir pê ketin, agir pê ketin, agir pê ketin, agir pê ve danîn, agir pê xistin, agir pekandin, agir pêketin, agir qut kirin, agir rabûn, agir rabûn, agir rawestandin, agir rawestandin, agir rawestandîn, agir re tirûşa (tiştekî) heye, agir rû girtin, agir sotin, agir tê de bûn, agir têber (gur) bûn, agir temirandin, agir û alaf pê ketin, agir û barûd bûn, agir û barûd li ba hev nabin, agir û barûd nêzî hev kirin, agir û barûd nêzîkî hev kirin, agir û bizot bûn, agir û pîşo li cem hev nabe, agir û pîşo li cem hev nabin, agir û pûş li cem hev nabe, agir û xurî tê de bûn, agir vedan, agir vêketin, agir vekustin, agir vemirandin, agir vemirandin, agir vêsartin, agir vêxistin, agir vêxistin, agir vêxistin, agir xistin dawa xwe, agir xistin dilê (yekî), agir xurt kirin, agir xweş bûn, agir xwes bûn, agir xweş e lê xwelî jê çêdibe, agir xweş kirin, agir xwes kirin, agirane, agiravêj, agiravêj, agiravêj, agirbar, agirbar, agirbar, agirbaran, agirbaran, agirbaran, agirbarandin, agirbaz, agirbaz, agirbaz, agirbazî, agirbazî, agirbazî, agirber, agirber, agirberdan, agirberdan, agirberdayî, agirberdayî, agirberder, agirberdêr, agirberdêrî, agirberderî, agirpexistin, agirbest, agirbest, agirbest, agirbest, agirbest kirin, agirbest kirin, agirbesta yekalî, agirbestan, agirbestî, agirbir, agirbir, agirbiran, agirbiran kirin, agirbirî, agirbirî, agirbirin, agirbirîn, agirbirr, agirbûn, agirbûnî, agirbûyî, agirçav, agirçavî, agirdadan, agirdadan, agirdan, agirdan, agirdank, agirdank, agirdank, agirdar, agirdar, agirdar, agirdarî, agirdarî, agirde, agirde, agirdêr, agirdêr, agirdiz, agirdiz, agirdiz, agire, agire, agire, agirê (yekî) avêtin nav dilê (yekî dîtir), agirê (yekî) bi dilê (...) ketin, agirê (yekî) danîn, agirê (yekî) daxistin, agirê (yekî) de şewitîn, agirê (yekî) hildan, agirê (yekî) pîvan, agirê (yekî) şewitîn, agirê (yekî) zêde bûn, agirê (yekî-tiştekî) daketin, agirê ... geş kirin, agirê ahengê, agirê bin kayê, agirê binê kayê, agirê binê kayê bûn, agirê canê (yekî) rabûn, agirê çiliyan, agirê cinan, agirê cinan pê girtin, agirê dostan mirovan naşewitîne, agirê filan, agirê geş, agirê ges, agirê gumre, agirê gûr di qurman de ye, agirê kayê, agirê kulê bi mala (yekî) ketin, agirê kulê li mala bavê ketin, agirê no, agirê pûş, agirê qocan, agirê qurman, agirê şevê (i), agirê şevê (ii), agirê sor e, agirê xwedê, agirê xwedê bûn, agirek, agirekî sor, agirf, agirfeşan, agirfişan, agirfişan, agirgede, agirgeh, agirgeh, agirgeş, agirges, agirgir, agirgir, agirgir, agirgire, agirgirî, agirgirtî, agirgirtî, agirgirtin, agirî, agirî, agirî, agirî kirin, agirîn, agirîn, agirînî, agiristan, agirker, agirker, agirker, agirkerî, agirkerî, agirketî, agirkirî, agirkirin, agirkirin, agirkolk, agirkuj, agirkuj, agirkuj, agirkujê teberdar, agirkujî, agirkujî, agirkujîtî, agirkujîtî, agirlîstin, agirlîz, agirmend, agirmend, agirmendî, agirmendî, agirmîzac, agirnak, agirnak, agirnak, agirnak, agirnakî, agirnakî, agirnîşan, agirnok, agirnok, agirnokî, agirnokî, agirok, agirok, agirokî, agirokî bûn, agirpare, agirparest, agirparestî, agirparêz, agirparêz, agirparêz, agirparêzî, agirparêzî, agirparêzî, agirpêketî, agirpêketî, agirpêketin, agirpêketin, agirperês, agirperês, agirperêsî, agirperest, agirperest, agirperest, agirperestî, agirperestî, agirperestî, agirperestin, agirperist, agirperistî, agirpeşk, agirpêxistî, agirpêxistî, agirpêxistin, agirpêxistin, agirpij, agirpij, agirpîj, agirpijî, agirqûnî, agirqûnî bûn, agirrabûn, agirrawestan, agirrawestan, agirrawestin, agirrêj, agirsong, agirsong, agirsongî, agirsongî, agirsongîtî, agirsotî, agirtefîn, agirtemêr, agirtemêrî, agirvan, agirvan, agirvan, agirvanî, agirvanî, agirvanî, agirvekuj, agirvekujêner, agirvês, agirvês, agirvêsî, agirvêsîtî, agirvêxistin, agirvêxistin, agirxane, agirxane, agirxane, agirxweş, agirxweş, agirxwes, agirxweş bûn, agirxweş bûn, agirxweş kirin, agirxweş kirin, agirxweşbûn, agirxweşbûn, agirxwesbûn, agirxweşbûyî, agirxweşî, agirxweşî, agirxweskî, agirxweşkirî, agirxweşkirin, agirxweşkirin, agirxweskirin, ...... (Lêgerîna Berfireh)